2025-473 Raadsvoorstel Perspectiefnota 2026-2029

RAADSVOORSTEL Onderwerp Portefeuillehouder Voorstelnummer Datum B en W besluit Team

: : : : :

Perspectiefnota 2026 - 2029 Wethouder Elferink, 2025-473 27-05-2025 DEV-FC

Inleiding De perspectiefnota is het startdocument van de planning en control cyclus voor het komende begrotingsjaar 2026. De perspectiefnota is voor gemeente Deventer nieuw. Met de vaststelling van de nota optimalisatie P&C in 2024 is de voorjaarsnota vervangen door een perspectiefnota. Dit jaar biedt het college voor de eerste keer een perspectiefnota aan. We kunnen stellen dat we in transitie zijn naar de perspectiefnota. Naast de perspectieven, herkent u ook nog de bekende knelpunten overzichten, zoals deze voorheen in de voorjaarsnota werden opgenomen. In de perspectiefnota biedt het college een integrale doorkijk op de ruimtelijke, sociale, dienstverlenende en bestuurlijke opgaven van Deventer. De perspectiefnota vormt een belangrijke basis voor het opstellen van de begroting 2026–2029. We laten zien waar we als gemeente in willen investeren, welke prioriteiten we stellen, welke risico’s en knelpunten er zijn én hoe we onze begroting optimaliseren. Ook geven we separaat aandacht aan de onderwerpen van de klimaatraad en de strategische investeringsagenda. Bij de behandeling van de begroting 2025 is een motie (13.1) aangenomen over de OZB. De raad droeg hierbij op om voor de perspectiefnota ten minste twee scenario's aan de raad voor te leggen waarin de onroerendezaak belasting (OZB) in 2026 eenmalig niet verhoogd wordt.

Het college vindt het op dit moment niet verantwoord om scenario’s te schetsen waarin de OZB niet verhoogd wordt en geeft geen invulling aan deze motie. Deventer voert een behoedzaam financieel beleid, met zorg voor de inwoners en met oog voor de toekomst. Het eenmalig niet verhogen van de OZB betekent een structurele verlaging van de inkomsten van 1,1 miljoen euro. Dit vindt het college gezien de maatschappelijke opgaven, het scherp financieel aan de wind zeilen en de druk op bestaande middelen niet verantwoord.

Raadsvoorstel 1. Akkoord te gaan met de voorkeursrichting in perspectiefnota 2026 - 2029 en het college opdracht te geven deze voorkeursrichting uit te werken in de programmabegroting 2026 en meerjarenraming 2027 - 2029; 2. De strategische investeringsagenda vast te stellen; 3. Een storting van 10,7 mln. in de bestemmingsreserve groei van Deventer ten laste van de generieke weerstandsreserve.

Kern raadsvoorstel Het doel van de perspectiefnota is om de gemeenteraad mee te nemen in de perspectieven die belangrijk zijn voor Deventer en te beschrijven welke afwegingen we maken binnen het financiële kader. Daarnaast wordt de strategische investeringsagenda voor de eerste keer ter vaststelling aan de raad voorgelegd.

Beoogd resultaat Met de perspectiefnota geeft het college een integraal beeld van de ruimtelijke-, sociale-, dienstverlenende- en bestuurlijke opgaven van Deventer. De perspectiefnota laat zien waar we als gemeente willen investeren, welke risico's en knelpunten er zijn en welke begrotingsoptimalisatie we zien. Op basis van de perspectiefnota gaan de raad en het college met elkaar in gesprek over de geschetste perspectieven en besluit de raad de voorkeursrichting die

wordt uitgewerkt in de programmabegroting 2026 en meerjarenraming 2027 - 2029. Daarnaast stelt de raad de strategische investeringsagenda vast.

Kader Financiële verordening Spelregels strategische investeringsagenda

Argumenten ten behoeve van de raad De perspectiefnota is het startpunt van de jaarlijkse planning- en control cyclus voor het nieuwe jaar. Dit betreft een uitwerking van de nota optimalisatie P&C (2024-277) die de gemeenteraad in mei 2024 heeft vastgesteld. In deze perspectiefnota schetst het college de belangrijkste maatschappelijke opgaven en beleidskeuzes waar Deventer voor staat en de financiële kaders waarbinnen dit wordt gerealiseerd. De perspectiefnota biedt een integrale doorkijk op de ruimtelijke, sociale, dienstverlenende en bestuurlijke opgaven van Deventer en vormt een belangrijke basis voor het opstellen van de begroting 2026–2029. We laten zien waar we als gemeente in willen investeren, welke prioriteiten we stellen, welke risico’s en knelpunten er zijn én hoe we onze begroting optimaliseren. De strategische investeringsagenda biedt inzicht in de toekomstige investeringsopgaven in de fysieke leefomgeving op de korte en (middel)lange termijn en geeft de mogelijkheid tot het maken van keuzes en prioritering.

Betrokken partijen en participatie Financiële consequenties In voorgaande jaren werd met het vaststellen van de voorjaarsnota direct de programmabegroting en meerjarenraming gewijzigd op basis van de opgenomen autonome ontwikkelingen, knelpunten en nieuw beleid. Met de vaststelling van de nota optimalisatie P&C in 2024 is de voorjaarsnota komen te vervallen en dit voorjaar biedt het college de eerste perspectiefnota aan. Met de perspectiefnota 2026 - 2029 geeft het college uw raad een integrale doorkijk in de opgaven waar de gemeente voor staat in de verschillende domeinen. Het college stelt een richting voor met de financiële consequenties en de mogelijke dekking, maar er vindt geen directe vertaling in de begroting plaats. De financiële consequenties worden uiteindelijk uitgewerkt in de programmabegroting 2026 en meerjarenraming 2027 - 2029. Na publicatie van de kaderbrief 2025 heeft het kabinet in haar voorjaarsnota verschillende maatregelen aangekondigd om de terugval in het gemeentefonds te verminderen. Daarnaast zijn voor jeugdzorg incidentele middelen toegevoegd in 2026 en 2027. Normaal gesproken wordt de voorjaarsnota van het kabinet vertaald in de meicirculaire van het gemeentefonds die we vertalen in onze programmabegroting.

Vanwege de forse impact op de jaarschijven 2026 en 2027 hebben we de effecten van de voorjaarsnota van het kabinet op basis van inschatting meegenomen in het financieel kader van deze perspectiefnota. Hoewel de voorjaarsnota van het kabinet op de korte termijn de terugval in het gemeentefonds enigszins verlicht, biedt de voorjaarsnota geen structurele oplossing voor de financiële problematiek van gemeenten. Dit betekent ook voor Deventer een zoektocht naar de juiste balans tussen enerzijds ambitie en groei en anderzijds de basis op orde en de juiste aandacht voor de going concern taken. Dit vraagt creativiteit in inzet van middelen en de juiste prioritering. In de financiële doorkijk in deze perspectiefnota presenteren het college met de voorgestelde keuzes en prioritering een sluitend perspectief. Hierbij moet wel het voorbehoud gemaakt worden dat de definitieve meicirculaire kan afwijken van de inschatting die nu in de perspectiefnota is gemaakt. De mogelijkheden tot

optimalisatie in de meerjarenbegroting bieden ruimte om knelpunten in het bestaande beleid op te lossen en een aantal nieuwe beleidsvoornemens op te nemen. Daarnaast leidt de nieuwe ambtenaren CAO tot een structureel voordeel in de stelpost lonen en prijzen. Voor het opvangen van autonome ontwikkelingen zetten we vanaf 2028 structureel de stelpost autonome ontwikkelingen in voor €1 miljoen. Daarnaast kunnen we de stelpost accres verantwoord voor €3,3 miljoen vrij laten vallen vanaf 2028 omdat door de gewijzigde systematiek van het gemeentefonds er nauwelijks nog sprake is van fluctuaties in het accres. Door deze buffers (stelposten) in te zetten, op zoek te gaan naar begrotingsoptimalisaties, strategische opgaven in beeld te brengen, de reguliere 3% OZB verhoging in te passen, en te prioriteren kunnen we een sluitend meerjaren perspectief bieden. Het zorgt er echter wel voor dat de "rek" uit onze begroting is en onze vermogenspositie onder druk komt te staan. In maart 2025 zijn de spelregels voor de strategische investeringsagenda vastgesteld. Bij deze perspectiefnota biedt het college voor het eerst de strategische investeringsagenda ter vaststelling aan. Daarnaast wordt voorgesteld om €10,7 miljoen te storten in de bestemmingsreserve groei van Deventer ten laste van de generieke weerstandsreserve.

Hiermee kan een deel van de investeringen worden gedekt, maar de beschikbare investeringsruimte vraagt om keuzes in- en prioritering van investeringen. Daarnaast is het van belang om de bestemmingsreserve groei van Deventer de komende jaren in lijn te brengen met de investeringsbehoefte en blijven we op zoek naar kansen voor subsidies en/of (co-)financiering door derden. Op basis van de reeds aanwezige co-financiering vanuit het Rijk en het belang voor de groei van Deventer stelt het college voor om de investeringen Centrum en Schil en Keizerslanden waarvoor de gemeente versnellingsgelden heeft ontvangen te prioriteren op de strategische investeringsagenda.

Betrokkenheid raad Op 4 juni is een technische briefing. Op 11 juni is een toelichting op de methodiek van de perspectiefnota De deadline voor het schriftelijk indienen van technische vragen is 10 juni. De beeldvormende bespreking is op 26 juni De besluitvormende bespreking is op 2 juli vanaf 14.00 uur. Eventueel uitloop op donderdag 3 juli vanaf 19.00 uur

Burgemeester en wethouders van de gemeente Deventer, de secretaris, de burgemeester,

J.P. Wassens

R.C. König