Document · PDF

2025-411 Verslag Participatie Koersdocument Omgevingsvisie Deventer - voorjaar 2025

Raadsvergadering 9 juli 2025, gemeente DeventerBij agendapunt: Koersdocument Omgevingsvisie7.616 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen

WWW.DEVENTER.NL

Verslag participatie Koersdocument omgevingsvisie Deventer PERIODE: MAART – APRIL 2025

Inhoud Aanleiding ......................................................................................................................................................................................................................................................... Proces omgevingsvisie ............................................................................................................................................................................................................................ Eerst scenario’s verkennen voor een ontwerp omgevingsvisie ............................................................................................................................. Samen maken we Deventer: meedenken met de impact van de omgevingsscenario’s ...................................................................... Communicatie over de participatie ............................................................................................................................................................................................... Meedenken over de scenario’s voor het Koersdocument ..........................................................................................................................................

Toelichting op de toekomstgesprekken ................................................................................................................................................................................... De online vragenlijst ................................................................................................................................................................................................................................. ’Jouw visie op de toekomst van Deventer!’ ............................................................................................................................................................................. Straatinterviews: in gesprek mèt inwoners ........................................................................................................................................................................... Inloopgesprekken ....................................................................................................................................................................................................................................... Denk mee over de toekomst van Deventer! .........................................................................................................................................................................

Algemene reacties op 4 mogelijke scenario's voor omgevingsvisie .................................................................................................................

3 3 4 5 6 10 11 12 12 13 13 14 15

Reacties op 4 mogelijke scenario's voor omgevingsvisie gericht op het thema 'wonen en mobiliteit’ .........................................................................................................................................................................

Reacties op 4 mogelijke scenario's voor omgevingsvisie gericht op het thema ‘energie, duurzaamheid en economie’ ................................................................................................................................

Reacties op 4 mogelijke scenario's voor omgevingsvisie gericht op het thema ‘groen en water’ .....................................................................................................................................................................................

Reacties op 4 mogelijke scenario's voor omgevingsvisie gericht op het thema (Zorg)voorzieningen ...........................................................................................................................................................................

Reacties op 4 mogelijke scenario's voor omgevingsvisie gericht op het thema ‘landbouw’ .................................................................................................................................................................................................. Reacties uit toekomstgesprek met keten- en regiopartners .................................................................................................................................. Uit toekomstgesprek met maatschappelijke organisaties en verenigingen ...............................................................................................

Verslag participatie Koersdocument omgevingsvisie Deventer

24 25 27

Aanleiding De Omgevingswet is sinds 1 januari 2024 van kracht. Deze wet zorgt ervoor dat alle regels over de fysieke leefomgeving nu op één plek staan. Gemeenten moeten volgens de wet nadenken over de toekomst van hun gemeente. Dit toekomstbeeld leggen we vast in een geactualiseerde omgevingsvisie. Gemeente Deventer is in de zomer van 2024 begonnen met het actualiseren van de omgevingsvisie. Onze huidige omgevingsvisie is in 2019 vastgesteld door de gemeenteraad. Sinds 2019 is er veel gebeurd en staan we voor een aantal grote uitdagingen, zoals de woningbouw, verduurzaming, bereikbaarheid en klimaatverandering. De ruimte die we hebben wordt steeds schaarser. Hierover moeten we keuzes maken. Dat doen we in onze nieuwe omgevingsvisie.

Proces omgevingsvisie Onder de Omgevingswet is de omgevingsvisie voor de raad hét sturingsinstrument voor beleid in de fysieke leefomgeving. Met de kaders die de raad stelt in de omgevingsvisie, werkt het college aan uitwerking in gebiedsgerichte en thematische omgevingsprogramma’s. Om tot een omgevingsvisie voor gemeente Deventer te komen, bestaat het project 'omgevingsvisie Deventer' uit 5 projectfases. Deze fases zijn ook in beeld gebracht op afbeelding 'proces omgevingsvisie'. Dit verslag gaat over de 3e fase van het project, de participatie Koersdocument omgevingsvisie.

Verslag participatie Koersdocument omgevingsvisie Deventer

In het koersdocument staan de keuzes op de thema’s op hoofdlijnen. Eén van de vereisten van de Omgevingswet is samenhang: om goed te kunnen sturen, is het van belang dat de omgevingsvisie op hoofdlijnen samenhangende kaders en keuzes bevat en er geen tegenstrijdigheden in staan. Om te komen tot samenhang, worden de verschillende ambities gecombineerd in 4 verschillende scenario’s, waardoor zichtbaar wordt welke ambities met elkaar te verenigen zijn en aan welke ambities dan in mindere mate wordt voldaan. Het koersdocument is samengesteld uit onderdelen uit de scenario’s. Het is nog niet concreter of gebiedsgerichter dan dat wat in de scenario’s is beschreven. Dat volgt in de ontwerp-omgevingsvisie dit najaar.

Eerst scenario’s verkennen voor een ontwerp omgevingsvisie Voor de actualisatie van de omgevingsvisie onderzochten we de mogelijke manieren waarop we keuzes over de fysieke leefomgeving kunnen maken. Op basis van huidig beleid en te verwachten veranderingen hebben we 4 mogelijke scenario’s opgesteld. Elk scenario laat op een andere manier zien hoe onze gemeente er in de toekomst uit kan zien. De scenario’s zijn gebaseerd op de grote vraagstukken in de gemeente: groeien we volgens de geplande groei of zetten we extra in op groei? En doen we dat door het bestaande beleid door te zetten of gaan we innovatiever te werk waarbij een collectieve samenleving met brede welvaart ons uitgangspunt is?

Verslag participatie Koersdocument omgevingsvisie Deventer

Samen maken we Deventer: meedenken met de impact van de omgevingsscenario’s Het opstellen van de nieuwe omgevingsvisie doen we samen met inwoners, ondernemers en andere betrokkenen door naar bovengenoemde scenario’s te kijken. Van 26 maart t/m 1 april 2025 hebben we verschillende bijeenkomsten, inloopgesprekken en straatinterviews georganiseerd om met inwoners in gesprek te gaan over de vier scenario’s aan de hand van vijf thema’s. Verderop leest u wat tijdens deze toekomstgesprekken, inloopgesprekken en straatinterviews is besproken en welke ideeën de aanwezigen meegegeven hebben. Ook is een online vragenlijst gedeeld van 12 maart tot en met 1 april 2025. Over de resultaten van deze peiling is een aparte rapportage gemaakt door Kennis en Verkenning van gemeente Deventer.

OPBRENGST VOOR BESLUITVORMING Met de opgehaalde informatie uit deze gesprekken en interviews en de inhoudelijke onderzoeken is het Koersdocument geschreven. Het Koersdocument, de Omgevingseffectrapportage en de opbrengst van de participatie vormen samen het advies van het college aan de raad. Burgemeester en wethouders hebben de uitkomsten van de participatie meegewogen in dit voorstel. Ook onderzoeken en het advies van verschillende adviesgroepen wegen daarin mee. Deze adviesgroepen zijn Deventer Economic Board (DEB), Adviesraad Natuur en Milieu (ANM) en Planadviesraad (PAR). Adviesraad Sociaal Domein Deventer (ASDD) heeft er kennis van genomen. De opbrengst van de participatie wordt gebruikt om de gemeenteraad te ondersteunen bij de besluitvorming over het Koersdocument. De raad stelt het Koersdocument vast. Het Koersdocument wordt uitgewerkt tot een (ontwerp) omgevingsvisie: ons plan waarin staat hoe we in de toekomst (2040) met onze fysieke leefomgeving om willen gaan. Eind 2026 moet de definitieve omgevingsvisie voor de gemeente Deventer vastgesteld zijn.

TERUGKOPPELING AAN INWONERS Na vaststelling Koersdocument informeren we alle betrokken organisaties en inwoners via de gemeentelijke website, het raadsinformatiesysteem en de projectpagina op doemee.deventer.nl/omgevingsvisie. Op deze projectpagina laten we ook de opbrengsten uit de online vragenlijst weten. Betrokkenen die hebben aangegeven geïnformeerd te willen worden, sturen we een e-mail met een link naar de projectpagina. Hen informeren we ook weer direct als we meer weten over het participatietraject in het najaar van 2025.

Verslag participatie Koersdocument omgevingsvisie Deventer

Communicatie over de participatie BENADERING VAN DOELGROEPEN Voor de participatie van zowel de digitale peiling als de fysieke bijeenkomsten hebben we vooraf een aantal doelgroepen benoemd: 1

Professionele keten- en regiopartners

Maatschappelijke organisaties en verenigingen

Inwoners van Deventer Vervolgens hebben we deze doelgroepen benaderd via diverse communicatiemiddelen om bekendheid te geven aan de actualisatie van de omgevingsvisie. Met de online enquête bereiken we een grote groep inwoners, met de toekomstgesprekken kunnen we diepgang bereiken en met de straatinterviews richten we ons op inwoners die minder vaak participeren. De locaties van de toekomstgesprekken, inloopgesprekken en straatinterviews hebben we bepaald in overleg met onze wijkmanagers. Hierbij is de vraag gesteld: ‘Waar raken de ontwikkelingen in de verschillende scenario’s inwoners het meest?’ en 'op welke wijze komen we op zoveel mogelijk gebieden binnen gemeente Deventer met de beschikbare capaciteit van het projectteam en middelen.'

COMMUNICATIEMIDDELEN Om de vragenlijst en toekomstgesprekken onder de aandacht te brengen zijn er verschillende communicatiemiddelen gebruikt. Hieronder staan de verschillende middelen/kanalen weergegeven, inclusief resultaat.

WEBSITE EN ARTIKELEN n

Projectpagina op de gemeentelijke website: www.deventer.nl/omgevingsvisie 1395 weergaven tussen 12 maart en 1 april 2025.

n n

Op de projectpagina een animatie waarin het proces van de omgevingsvisie wordt uitgelegd. Persbericht (deze is overgenomen in de Stentor en opgepikt door Salland 1, Het Deventer nieuws, Deventers Dagblad, Dorpsplein Diepenveen, Lettele.nl, AD)

Artikel in digitale wekelijkse nieuwsbrief gemeente Deventer (bijna 3000 abonnees) op in week 12, 13 en 14. Week 12 (18 maart 2025): 124 unieke kliks, 152 totaal

Verslag participatie Koersdocument omgevingsvisie Deventer

Week 13 (25 maart 2025): 101 unieke kliks, 125 totaal

Week 14 (1 april 2025): 201 unieke kliks, 234 totaal

Artikel in nieuwsbrief Kracht van Salland (bijna 1200 abonnees)

Advertentie in Bathmense Krant

ADVERTENTIECAMPAGNES n n

Social media campagnes Betaalde advertenties op Facebook en Instagram Looptijd: 12 maart t/m 2 april 2025 De campagne is opgesplitst in 2 delen: -

Vragenlijst Omgevingsvisie

Inloopmomenten Omgevingsvisie

Verslag participatie Koersdocument omgevingsvisie Deventer

VRAGENLIJST OMGEVINGSVISIE

Advertentie met afbeelding

Advertentie met video Go Ahead Eagles speler

We hebben deze campagne opgesplitst in twee doelgroepen: n

Onder de 35 jaar

Vanaf 35 jaar Onder de 35 jaar Klikken

Bereik

Doorklikratio (CTR)

Afbeelding

321

9.361

1,15%

Video

648

10.895

2,01%

De video met Go Ahead Eagles speler Calvin Twigt is door 25,06% van de bereikte mensen 3 seconden bekeken. In totaal heeft 7,6% de hele video bekeken. Vanaf 35 jaar Klikken

Bereik

Doorklikratio (CTR)

Afbeelding

860

12.885

2,28%

Video

729

10.031

2,20%

De video met Go Ahead Eagles speler Calvin Twigt is door 35,87 % van de bereikte mensen 3 seconden bekeken. In totaal heeft 10,9% de hele video bekeken. Totaal Klikken

Bereik

Doorklikratio (CTR)

2.558

34.722

1,95%

Verslag participatie Koersdocument omgevingsvisie Deventer

INLOOPMOMENTEN OMGEVINGSVISIE

Advertentie’s met afbeelding

Afbeelding

Bereik

Klikken

76.897

270*

* De campagne optimaliseert op het bereik en niet op het aantal klikken. Het feit dat mensen hebben doorgeklikt is een mooie extra bijkomstigheid van de campagne.

Verslag participatie Koersdocument omgevingsvisie Deventer

OFFLINE COMMUNICATIEMIDDELEN n

Duurzame 'groei' kaarten van afbreekbaar papier (met biologisch zaadmengel) met daarop de weblink naar www.deventer.nl/omgevingsvisie (1000 stuks uitgedeeld)

Narrowcasting op de schermen in het stadhuis, zowel bij de publieksbalies als op de werkvloer.

Meedenken over de scenario’s voor het Koersdocument Vanuit verschillende kennisgebieden onderzoeken we of en waar in gemeente Deventer gebouwd kan worden. Er is niet alleen inhoudelijk onderzoek gedaan, ook inwoners, organisaties en andere belanghebbenden zijn betrokken. Gemeente Deventer vindt het belangrijk dat inwoners vroeg meedenken bij plannen voor de toekomst van Deventer. In de 2e helft van 2024 en 1e half jaar van 2025 heeft het projectteam ook ambtelijk gesprekken gevoerd met verschillende belanghebbenden, o.a. provincie Overijssel en gemeenten Voorst en Olst-Wijhe.

Verslag participatie Koersdocument omgevingsvisie Deventer

Toelichting op de toekomstgesprekken Op 24 maart vond ’s middags een bijeenkomst ‘Toekomstgesprekken’ plaats met professionele keten- en regiopartnersen op 26 maart was er ’s middags een bijeenkomst met de maatschappelijke organisaties en verenigingen. Inwoners waren uitgenodigd voor de toekomstgesprekken op: n

24 maart in zalencentrum De Lindeboom in Schalkhaar

26 maart in de Burgerzaal in het stadhuis van Deventer

27 maart in wijkcentrum De Fontein in Colmschate

31 maart in Kultuurhuus Braakhekke in Bathmen

1 april in het Open Hof in Keizerslanden

DE THEMA’S TIJDENS DE TOEKOMSTGESPREKKEN Tijdens de toekomstgesprekken zijn verschillende onderwerpen uit de scenario’s gebundeld in een aantal thema’s: n

(Zorg-) voorzieningen

Groen en water

Wonen en mobiliteit

Energie, Economie en duurzaamheid

Landbouw Aanwezigen konden twee van de hierboven genoemde thema's kiezen om met elkaar het gesprek over aan te gaan. De deelnemers werden op een visuele en verhalende manier meegenomen in de vier scenario's. Hierbij werden telkens de volgende vragen gesteld:

Wat spreekt je per scenario aan en wat niet?

Wat zie je als kans of als risico en waarom? Zo achterhaalden we hoe aanwezigen tegen de keuzes aankijken. Verderop in dit document staan de verslagen van deze gesprekken. Hieronder het aantal aanwezigen tijdens de verschillende toekomstgesprekken en inloopmomenten. Toekomstgesprekken / inloop Ketenpartners Schalkhaar Maats. organisaties

Opkomst +/- 50 15 +/-35

Binnenstad

Inloop De Hoven

Inloop Diepenveen

Colmschate

Bathmen

Keizerslanden

Totaal

179

Verslag participatie Koersdocument omgevingsvisie Deventer

De online vragenlijst ’Jouw visie op de toekomst van Deventer!’ De ervaring leert dat vooral overheid betrokken inwoners naar bijeenkomsten van de gemeente komen. Om het 'stille' publiek te bereiken is ook een online vragenlijst gemaakt. Via het uitdelen van de groeikaarten met een QR-code, o.a. tijdens de bijeenkomsten en straatinterviews en via de campagnes op de socials is deze online vragenlijst onder de aandacht gebracht. Via www.deventer.nl/omgevingsvisie en doemee.deventer.nl/omgevingsvisie zijn inwoners en organisaties van Deventer geïnformeerd over de achtergronden van het project. Inwoners en geïnteresseerden konden deze vragenlijst van 12 maart 2025 tot en met 1 april 2025 invullen. Deelnemers werden aan de hand van 13 dilemma’s gevraagd om hun keuzes voor de toekomst van Deventer in 2040 en verder in te sturen. De stellingen waren scherp geformuleerd om zo moeilijke keuzes in beeld te brengen. Respondenten konden via een schuifbalk aangeven in welke mate ze de stellingen belangrijk vonden. Respons In totaal zijn 1544 respondenten begonnen aan de vragenlijst. Van de 1544 reacties zijn 1493 reacties opgenomen in dit onderzoek, omdat deze respondenten in de vragenlijst ten minste hebben gereageerd op de eerste twee stellingen. Dit maakt de totale respons van dit onderzoek 1493 respondenten.

Bijna 6% van de respondenten heeft op de stellingen gereageerd door de schuifbalk volledig naar links of rechts te verschuiven.

DENK MEE OVER DE TOEKOMST VAN DEVENTER! HOE ZIEN DEVENTER, HAAR DORPEN EN HET BUITENGEBIED ER VOLGENS JOU UIT IN 2040?

Met deze peiling creëren we bewustwording van de ontwikkelingen in onze gemeente en geven we inzicht in de complexiteit van het onderwerp. Ook levert de peiling informatie van verschillende doelgroepen op; dat bijdraagt aan de kwaliteit en representativiteit van het ontwerp voor de omgevingsvisie Deventer. De antwoorden en reacties geven informatie aan het projectteam voor het maken van het Koersdocument Omgevingsvisie. Er is een aparte rapportage gemaakt met de uitkomsten van deze online vragenlijst. Over de resultaten van deze peiling is een aparte rapportage gemaakt door Kennis en Verkenning van gemeente Deventer.

Verslag participatie Koersdocument omgevingsvisie Deventer

Straatinterviews: in gesprek mèt inwoners Bepaalde groepen inwoners zijn moeilijker te bereiken met bijeenkomsten of een online enquête. In groepen van twee à drie medewerkers ging het projectteam Omgevingsvisie zelf de straat op en in gesprek met voorbijgangers. De straatinterviews zijn op 3 locaties gehouden: n

25 maart op de mini-markt op de Brink in Bathmen

27 maart op de markt in Diepenveen

1 april op de markt op de Beestenmarkt in Voorstad

Inloopgesprekken Er zijn 2 inloopmiddagen georganiseerd in waarop inwoners zonder afspraak konden langskomen. Zij konden hier in gesprek gaan met medewerkers van het projectteam Omgevingsvisie. n

Op 26 maart van 13.00 tot 15.00 uur in 't Hovenhuus op de Worp kwamen 4 inwoners.

Op 27 maart van 12.00 tot 14.00 uur in het Hof van Salland in Diepenveen kwamen 12 inwoners naar de inloop. Voor deze locaties is gekozen, omdat we vooraf verwachtten dat er inwoners zouden zijn die in hun buurt een gesprek zouden willen voeren over onderwerpen die voor hen relevant zijn. Hieronder een overzicht van de meegegeven ideeën en meningen van aanwezigen tijdens de toekomstgesprekken, inloopmomenten en straatinterviews. Per locatie wordt aangegeven wat de strekking van de gesprekken was.

Verslag participatie Koersdocument omgevingsvisie Deventer

Denk mee over de toekomst van Deventer! Hoe zien Deventer, haar dorpen en het buitengebied er volgens jou uit in 2040? De reacties uit de toekomstgesprekken, straatinterviews en inloopuren.

Verslag participatie Koersdocument omgevingsvisie Deventer

Algemene reacties op 4 mogelijke scenario's voor omgevingsvisie UIT BIJEENKOMSTEN IN VERSCHILLENDE WIJKEN EN DORPEN In Schalkhaar gaven inwoners aan dat de gemeente niet zo hoeft te groeien en dat men het liever behapbaar en gemoedelijk houdt. Er werd gepleit voor meer sturing door de overheid, bijvoorbeeld via grondbeleid en subsidies. Er werden zorgen geuit over veiligheid in relatie tot smart city en straling. Vanuit Colmschate kwam de wens voor voldoende betaalbare woningen voor starters en jonge gezinnen, en voor het bouwen van woningen voor ouderen rondom voorzieningen. Men zag kansen voor inbreiding met hoogbouw rondom het station, maar sprak zich uit tegen hoogbouw in de historische binnenstad. In Deventer zelf klonk de opvatting dat bij 8.000 nieuwe woningen vernieuwend beleid nodig is. Inwoners hechten aan het behoud van het karakter van de binnenstad met haar sfeer en pleiten voor investeringen in duurzaamheid en kwaliteit. Men gaf aan dat nieuwe woningen niet in oude groenstructuren moeten komen, maar liever op plekken die al versteend zijn. Ook werd maximale inzet op klimaatdoelen bepleit, waarbij de overheid steun en kennis zou moeten bieden aan inwoners. In Bathmen toonde men zich bezorgd over ondergrondse infrastructuur, zoals water (voldoende drinkwater) en kabels, en vroeg men zich af of dit zou passen in combinatie met ruimte voor waterberging.

Afbeelding Reacties op scenariokaarten tijdens Toekomstgesprek in Bathmen

In Keizerslanden liepen de meningen uiteen: enerzijds vonden sommigen 20.000 woningen te weinig, anderzijds wilden anderen het lokale karakter van stad en dorpen behouden en vonden zij grote groei niet passend. Men was voorstander van verdichting tegen de binnenstad aan en het “afmaken van dorpenrij”, terwijl bouwen aan de overkant (Stadsland) ongewenst werd geacht. Bij verdichting zou rekening gehouden moeten worden met de balans tussen groen en steen.

Verslag participatie Koersdocument omgevingsvisie Deventer

UIT STRAATINTERVIEWS Bij de Beestenmarkt gaven mensen aan dat eerst lege panden (zoals kantoren) gebruikt moeten worden voor herontwikkeling, voordat het buitengebied wordt aangesproken. Men zag hoogbouw als een mogelijke oplossing. Anderzijds zouden ontwikkelingen in het buitengebied wel kunnen als ze tijdelijk zijn (maximaal 3-5 jaar) en er rekening wordt gehouden met behoeften van inwoners. Ook klonk de wens om de gemeente niet te groot te laten worden en de charme van een niet al te grote stad te behouden. In Diepenveen benadrukte men dat Diepenveen en Deventer niet aan elkaar moeten groeien, omdat dan het karakter verloren gaat.

UIT REACTIEFORMULIEREN Via reactieformulieren werd het belang benadrukt van het behoud van eigen karakter. Hoogbouw zou kunnen, maar met behoud van karakter. Ook werd gepleit voor circulair bouwen en het combineren van functies om ontmoeting te faciliteren zodat mensen elkaar leren kennen.

Reacties op 4 mogelijke scenario's voor omgevingsvisie gericht op het thema 'wonen en mobiliteit’ UIT BIJEENKOMSTEN IN VERSCHILLENDE WIJKEN EN DORPEN In Schalkhaar pleitte men voor inbreiding vóór uitbreiding, met beter benutten van lege gebouwen of kavels. Men wilde groen rondom en in de kernen behouden (als 'ademruimte') en zag liever geen grote uitleglocaties (Aan de rand van veel steden en dorpen liggen logische gebieden die voortborduren op de bestaande binnenstedelijke structuur) maar eerder een 'straatje erbij'. Ook werd gepleit voor flexibelere regelgeving, bijvoorbeeld bij woningsplitsing en permanente bewoning van recreatiewoningen. Men wil bouwen voor verschillende doelgroepen, voor doorstroming en rekening houdend met prognoses na 2050. Ook uitten inwoners zorgen over de huidige capaciteit van de infrastructuur, die bij groei tot nog meer knelpunten zou leiden.

Afbeelding Toekomstgesprek in zalencentrum De Lindeboom in Schalkhaar op 24 maart 2025

Verslag participatie Koersdocument omgevingsvisie Deventer

In Deventer werd voorgesteld om water en wonen te combineren voor een aantrekkelijk woonmilieu, ook in combinatie met natuur, klimaatadaptatie en welzijn. Er waren zorgen dat hoogbouw het aanzicht van de Hanzestad zou kunnen aantasten. Men pleitte voor voldoende woningen (liever 'zeker genoeg' dan 'net te krap'). Inbreiding in combinatie met hoogbouw, optoppen, splitsen en het ombouwen van nutteloze gebouwen werd gezien als oplossing. Hoogbouw zou moeten komen waar het kan, zonder het karakter van de binnenstad te verliezen. Er werd gepleit voor duurzaam en circulair (biobased) bouwen, en voor een mix van doelgroepen om doorstroming van ouderen te bevorderen. Op het gebied van mobiliteit waren er in Deventer verschillende meningen over een nieuwe IJsselbrug: sommigen zagen deze als aantasting van landschap en natuur en als aanjager van meer verkeer, anderen pleitten juist voor een derde brug en meer verbindingen voor wandelen en fietsen. Over de rol van de auto liepen de meningen ook uiteen: enerzijds was men tegen het weghalen van ruimte voor de auto als oplossing voor problemen, anderzijds waren er voorstanders van minder ruimte voor de auto ten gunste van groen. Men erkende dat mensen in de binnenstad nog steeds hun auto nodig hebben, maar sommigen pleitten voor een autovrije binnenstad met parkeren op afstand of één auto per adres, en meer ruimte voor groen.

Er werden innovatieve ideeën voor openbaar vervoer geopperd, zoals een tram of monorail. In Bathmen wilde men het buitengebied (open karakter) en de groene rand rondom het dorp behouden. Men zag inbreiding als mogelijkheid om voorzieningen te behouden. Er werd gepleit voor het bouwen voor diverse doelgroepen: jongeren, senioren (zoals een Knarrenhof en bevorderen van doorstroming) en kleinere huishoudens, waarbij betaalbaarheid belangrijk is. Men wil zorgen voor verjonging van het dorp en eigen mensen de mogelijkheid bieden om in het dorp te blijven wonen. Ook werd gepleit voor het verbeteren van de bereikbaarheid van Bathmen met OV: betere toegankelijkheid, frequenter OV en een station voor bereikbaarheid van Bathmen. Veilige fietsroutes tussen Bathmen en Deventer werden gewenst. In Keizerslanden vroeg men aandacht voor de 'onderkant' van de woningmarkt met sociale bouw voor verschillende doelgroepen. Men wilde geclusterd wonen voor ouderen mogelijk maken (met zorg), leegstaande kantoorgebouwen gebruiken voor wonen en flexwonen permanent toestaan. De binnenstad zou moeten worden opgeknapt, waar meer (kleinere) woningen bij zouden kunnen komen, maar liever geen hoogbouw. Qua mobiliteit wilde men het stimuleren van OV, wandelen en fietsen, met een meer fietsvriendelijke inrichting en meer OV in de dorpen.

Over een derde brug waren de meningen verdeeld: enerzijds geen derde brug en meer infrastructuur, anderzijds wel inzetten op het afmaken van de rondweg om de stad voor betere leefbaarheid en een ontspannen binnenstad (en autoluwe Welle). De Wilhelminabrug zou pas afgewaardeerd moeten worden bij een derde brug. Men pleitte voor meer innovatieve oplossingen, zoals wegen onder de grond, hubs aan de randen met parkeren op afstand. In Colmschate wilde men een OV-hub krijgen voor forenzen bij A1 oost (ter hoogte van hotel Van der Valk). Men vroeg zich af of een derde IJsselbrug niet altijd nodig is, ook bij minder dan 20.000 woningen groei. Men pleitte voor primaire fietsverbindingen (breed en doorgaand) en het scheiden van fiets- en autoverkeer. Stations en hubs zouden aan de rand van de stad en op bedrijventerreinen moeten komen om de binnenstad autoluw te maken. Men wilde goed OV regelen zodat daar meer op kan worden ingezet, met aandacht voor elektrisch OV.

Verslag participatie Koersdocument omgevingsvisie Deventer

In Diepenveen (inloopbijeenkomst) werd gerefereerd aan de dorpsvisie waarin is afgesproken dat starters voorrang hebben en dat er meer sociaal gebouwd gaat worden. Men benadrukte de noodzaak van een betere busverbinding in het dorp en het vergroten van de verkeersveiligheid (nu wordt er te hard gereden en kunnen kinderen niet veilig op straat spelen); een mogelijke oplossing zou minder auto's kunnen zijn.

Afbeelding inloopbijeenkomst in Kulturhus Diepenveen op 27 maart 2025

UIT STRAATINTERVIEWS Bij de Beestenmarkt werd gepleit voor het vooral betaalbaar bouwen (huur en koop) voor starters en doorstroming. Woningen in verschillende segmenten zouden gemengd moeten worden. Men wilde zorgen voor minder lange wachtlijsten voor huurwoningen. Bereikbaarheid met de auto naar voorzieningen vond men belangrijk, maar er mogen wel minder auto's zijn. Het ontsluiten van de binnenstad is belangrijk en verkeersveiligheid (met name snelheid) zorgt voor overlast.

Verslag participatie Koersdocument omgevingsvisie Deventer

Reacties op 4 mogelijke scenario's voor omgevingsvisie gericht op het thema ‘energie, duurzaamheid en economie’ UIT BIJEENKOMSTEN IN VERSCHILLENDE WIJKEN EN DORPEN In Colmschate maakte men zich zorgen over de gezondheid van inwoners die ondergeschikt zou worden aan groei. Men wilde financiële hulp voor inwoners die schade hebben door wateroverlast en pleitte voor het zoveel mogelijk vasthouden van water. Men was tegen windmolens, maar alternatieven als zonne-energie, waterstof, geothermie en (kleinschalige) kernenergie vond men wel bespreekbaar. Windmolens zouden volgens sommige aanwezigen niet duurzaam, maar juist zeer schadelijk voor de gezondheid en biodiversiteit zijn. Men pleitte voor spreiding van bedrijven voor goede bereikbaarheid van werk, en voor het kiezen voor schone industrie en MKB.

Afbeelding Toekomstgesprek in wijkcentrum De Fontein in Colmschate op 27 maart 2025

In Deventer wilde men ruimte voor groen en blauw voor klimaatadaptatie, welzijn en natuur, met name in de binnenstad. Men wilde een collectief antwoord op gas/elektra in de monumentale binnenstad. Over windmolens liepen de meningen uiteen: enerzijds was men tegen (want ongezond voor mens en natuur), anderzijds waren er voorstanders zodat de gemeente zelfvoorzienend zou worden (in combinatie met batterijen en zonnepanelen). Men vroeg aandacht voor werkgelegenheid voor praktisch opgeleiden. Streven naar een gesloten woonwerkbalans vond men niet realistisch, maar wel een goed streven. Men had een voorkeur voor lokale bedrijven. In Schalkhaar wilde men zonnepanelen vooral op daken, maar daar ook ruimte voor groen. Men had een voorkeur voor wind boven zon en wilde geen landbouwgrond gebruiken voor energie. Men pleitte voor minder afhankelijkheid van energie uit het buitenland en voor nieuwe energiebronnen (waterstof, energie uit de IJssel, biogas). Voor nieuwe bedrijven wilde men aansluiten bij de bestaande werkstructuur, met het juiste bedrijf op de juiste plaats.

Verslag participatie Koersdocument omgevingsvisie Deventer

In Bathmen vond iemand biogas geen goed idee (vergisting van mest): waardevolle stoffen voor de bodem worden eruit gehaald. Men wilde waterstofprojecten stimuleren. Er waren zorgen over windmolens (in relatie tot landschap en gezondheid) en men zag kansen voor andere bronnen (aardwarmte, waterstof) en opslag. Een gezamenlijk energiesysteem zou kosten kunnen delen, maar anderzijds waren er zorgen over betaalbaarheid. Men stelde voor om oude bedrijventerreinen om te vormen tot woningbouwlocaties en bedrijven te verplaatsen naar een nieuw bedrijventerrein aan de randen van de stad, en wonen en werken te combineren. In Keizerslanden werden collectieve oplossingen als positief gezien (in brede zin voor energie en duurzaamheid). Men vond dat de overheid een actievere rol moet pakken ten aanzien van verduurzaming. Men pleitte voor het zelf opwekken van energie (zelfvoorzienend zijn). Windmolens vond men op zich oké, maar niet bij woningen. Men stond positief tegenover zonneparken of zon op dak, en ook tegenover nieuwe technieken voor kernenergie. Een buurtbatterij zag men als oplossing voor netcongestie, maar men vroeg zich af hoe veilig dat is. Men vond dat er te veel regels en beleid zijn voor ondernemers: stel kaders en laat bedrijven zelf invullen, bijvoorbeeld niet sturen op type industrie/bedrijven.

Anderzijds was er ook een stem die juist wel wilde sturen (geen zware industrie en meer kennisindustrie). Men wilde bedrijven concentreren waar ze zijn; blokkendozen werden als lelijk ervaren. Er was aandacht voor circulaire economie. Men wilde niet onnodig bedrijven aantrekken die veelal met arbeidsmigranten werken, die ze/we vervolgens niet kunnen huisvesten.

UIT STRAATINTERVIEWS Bij de Beestenmarkt werd gepleit voor het zorgen voor betaalbare plekken voor makers en startende ondernemers.

Reacties op 4 mogelijke scenario's voor omgevingsvisie gericht op het thema ‘groen en water’ UIT BIJEENKOMSTEN IN VERSCHILLENDE WIJKEN EN DORPEN In Colmschate wilde men investeren in voorzieningen in de openbare ruimte zodat mensen naar buiten gaan, zoals speeltuinen en pleinen. Er was discussie tussen mensen die voor gezamenlijk groen zijn en anderen die liever een privétuin hebben (plek voor kinderen om te spelen en vermogende mensen die je wilt aantrekken willen een tuin). Men erkende dat aanleg en onderhoud van openbare ruimte veel geld kost en opperde het idee van groen dat door mensen zelf onderhouden kan worden. Men wilde meer beleving rond de IJssel, bijvoorbeeld met oevers, en het behouden van de ijsvogel. In Deventer wilde men bestaand groen behouden en verder versterken, bijvoorbeeld met meer bomen of groene gevels, zowel in woonwijken als in de historische binnenstad. Steenbrugge werd vaak genoemd als voorbeeld waar het goed gaat. Men wilde groen- en waterstructuren verbinden en verbreden, bijvoorbeeld door grachten door te trekken, en dit koppelen aan verkoeling. Men vroeg meer aandacht voor erfgoed, om dit meer te ontsluiten en beleefbaar te maken. In de binnenstad wilde men groen behouden en als er meer mensen komen, dan zou er ook meer groen nodig zijn. Men opperde voedselbossen en -teelt in parken en groen.

Over de bypass waren de meningen verdeeld: enerzijds waren er voorstanders van een bypass in combinatie met wonen (waterwijk), anderzijds waren er voorstanders van het behouden van groen en landschap. Men pleitte ervoor om water en bodem meer sturend en sterker bepalend te laten zijn in de inrichting.

Verslag participatie Koersdocument omgevingsvisie Deventer

In Schalkhaar wilde men de bypass gebruiken voor mee-koppelkansen voor natuur en recreatie, en de groen- en landschapsstructuur versterken. Men wilde Linderveld beschermen als natuur- en recreatiegebied. In Bathmen zag men meer groen en ruimte voor water als goed voor leefomgeving en klimaat. De hoogte in bouwen zag men als een oplossing voor meer ruimte voor groen. Men wilde meer werken volgens het water absorberend vermogen van de grond en beter voorbereid zijn op droogte en waterbeschikbaarheid, en zich voorbereiden op de Kaderrichtlijn water.

Afbeelding Toekomstgesprek in Cultuurhuus Braakhekke in Bathmen op 31 maart 2025

In Keizerslanden wilde men meer groen in de wijken en stad, ook als kans voor gezamenlijk groen en spelen in groen en water (zoals bij Woeste Willem). Er was aandacht voor inheemse beplanting. Men wilde water leidend laten zijn bij ontwikkelingen, meer ruimte voor de rivier en beperking van overstromingsrisico's en andere klimaatrisico's. Men wilde de ruimte rondom de dorpen behouden en pleitte voor een compacte stad met veel groen naar het landschap en in de stad. Men zag verstedelijking als meer verharding, wat leidt tot wateroverlast, wat men niet wenselijk vond.

UIT STRAATINTERVIEWS Bij de Beestenmarkt vond men groen belangrijk voor de stad en mocht het, ook vooral op de Beestenmarkt zelf, meer zijn. In Diepenveen wilde men meer groen in de buurten. Men vond het belangrijk dat het groen rondom het dorp blijft. Men wees op een werkgroep groen en vitaal die heeft gekeken naar de huidige groenstroken en groenplekken en wat de toekomstvisie daarop is, en vroeg om dit mee te nemen. Ook wilde men monumenten in stand houden en bouwen in 'monumentale stijl', zeker in de binnenstad.

Verslag participatie Koersdocument omgevingsvisie Deventer

Reacties op 4 mogelijke scenario's voor omgevingsvisie gericht op het thema (zorg)voorzieningen UIT BIJEENKOMSTEN IN VERSCHILLENDE WIJKEN EN DORPEN In Colmschate pleitte men voor woonconcepten met verschillende doelgroepen (bijvoorbeeld jongeren/studenten/ jonge gezinnen en ouderen samen laten wonen) voor meer cohesie, bijvoorbeeld hofjes met gedeelde tuin. Men uitte de zorg dat verdichting en veel mensen op elkaar voor spanning kan zorgen in verband met voor elkaar zorgen. Men wilde het aantrekkelijk maken voor mensen om ouders in huis te nemen. Men pleitte voor meer ruimte voor initiatieven van inwoners (minder regelgeving, meer zeggenschap). Men pleitte voor het goed regelen van gezondheid, rekening houdend met huisartsen en verpleegkundigen. Men wilde meer inzet van technologie en rekening houden met digitale infrastructuur, met name voor gezondheidszorgdomotica. Men pleitte voor meer samenwerken met aanwezige voorzieningen en meer collectieve voorzieningen.

Afbeelding Toekomstgesprek in binnenstad (in Burgerzaal in het stadhuis van gemeente Deventer) op 26 maart 2025

In Deventer plaatste men vraagtekens bij de inzet van mantelzorg: men vond het niet realistisch want mensen hebben naast hun werk en gezin geen tijd hiervoor. Men waarschuwde dat de overheid veel vraagt van mensen, wat kan zorgen voor weerstand. Men pleitte voor verschillende manieren om ontmoeting te organiseren, bijvoorbeeld rondom scholen, buurthuizen, kleinschalige horeca, gedeelde voorzieningen, groen. Men zette in op kleinschalige buurten. Men wilde ontmoetingsplekken voor jongeren en het stimuleren van inwonersinitiatieven (bijvoorbeeld voor klimaat, duurzaamheid en tegen armoede). In Schalkhaar wilde men dat voorzieningen meegroeien met de groei van woningen (inwoners). Men pleitte, naast het centrum, ook voor ruimte voor kleine culturele voorzieningen in de wijken.

Verslag participatie Koersdocument omgevingsvisie Deventer

In Bathmen maakte men zich zorgen over gezamenlijk zorg dragen, omdat dit niet overal vanzelf gebeurt en veel van mensen vraagt. Men suggereerde dat organisaties en gemeente dit kunnen stimuleren, bijvoorbeeld via woonconcepten voor jong en oud. Er waren veel zorgen over voorzieningen en de angst dat deze verdwijnen. Men zag woningbouw als nodig om voorzieningen te behouden. Men vond voorzieningen belangrijk voor dorpen en wijken en wilde niet alles concentreren. Anderzijds vond men centreren en combineren ook makkelijk omdat alles dan bij elkaar zit. Men vond dat zorgvoorzieningen in de wijken moeten blijven. In Keizerslanden vroeg men aandacht voor hulpdiensten (autovrij kan een risico zijn voor de bereikbaarheid van hulpdiensten). Met betrekking tot het gebied Bergweide 3 werd de vraag gesteld waar de brandweerkazerne heen gaat. Men pleitte voor geclusterd wonen voor ouderen, maar merkte op dat ouderen graag op de plek blijven wonen waar ze nu wonen. Men zag de gemeenschap als basis (mensen aarden in de omgeving en hebben een plek voor ontmoeting nodig). Men wilde het naar elkaar omzien stimuleren, maar erkende dat je niet alles van elkaar kunt verwachten. Men vroeg aandacht voor voorzieningen in de wijken en wilde toe naar complete wijken. Men zag voorzieningen als manier om ontmoeting te stimuleren. Men merkte op dat een wijkcentrum in Keizerslanden ontbreekt.

Men benadrukte het belang van maatschappelijke en commerciële voorzieningen dichtbij (op 'pantoffelafstand'), ook met het oog op langer zelfstandig thuiswonen. Men vond dat voorzieningen moeten meegroeien en dat maatschappelijke voorzieningen (zoals sport) betaalbaar moeten zijn.

Afbeelding Inloopmoment in wijkvereniging 't Hovenhuus in De Hoven (op de Worp) op 26 maart 2025

Verslag participatie Koersdocument omgevingsvisie Deventer

Reacties op 4 mogelijke scenario's voor omgevingsvisie gericht op het thema ‘landbouw’ UIT BIJEENKOMSTEN IN VERSCHILLENDE WIJKEN EN DORPEN In Schalkhaar wilde men boeren helpen bij landschapsinclusiviteit. Men zag mogelijkheden voor het produceren van biobased materialen als een goed idee. In Deventer wilde men schoon water beschermen tegen bestrijdingsmiddelen. In Bathmen vond men dat als bedrijven dat willen, de gemeente ze moet helpen in de transitie naar natuurinclusieve landbouw. Men benadrukte dat voedselzekerheid (zelfvoorzienend zijn) steeds belangrijker wordt. Men pleitte voor behoud van de landbouw als belangrijke economische bijdrage en vond dat alles in balans moet blijven. In Keizerslanden wilde men landbouw stimuleren die gericht is op lokale consumptie.

Afbeelding Toekomstgesprek in het Open Hof in Keizerslanden op 1 april 2025.

UIT STRAATINTERVIEWS Bij de Beestenmarkt pleitte men voor minder landbouw en veeteelt, maar niet voor minder groen, water en ontspanning.

Verslag participatie Koersdocument omgevingsvisie Deventer

Reacties uit toekomstgesprek met keten- en regiopartners

Afbeelding Toekomstgesprek met keten- en regiopartners op 24 maart 2025 in Gasfabriek

ALGEMENE REACTIES OP 4 MOGELIJKE SCENARIO'S VOOR OMGEVINGSVISIE Tijdens de bijeenkomst werd aandacht gevraagd voor strategische voorzieningen, zoals (drink)water of energie. Deze zijn bepalend voor alle opgaven en mogelijkheden. Er werd geadviseerd om bij de keuze voor de koers rekening te houden met deze randvoorwaardelijke voorzieningen. Over het algemeen werd geadviseerd om slim om te gaan met de schaarse ruimte. Hieruit bleek een voorkeur voor verdichting en meervoudig ruimtegebruik.

REACTIES OP 4 MOGELIJKE SCENARIO'S VOOR OMGEVINGSVISIE GERICHT OP HET THEMA ‘WONEN EN MOBILITEIT’ De aanwezigen benadrukten het belang van slim ruimtegebruik door wonen, voorzieningen en openbaar vervoer te combineren. Er werd gepleit voor woningbouw voor diverse doelgroepen, waaronder jongeren, starters, ouderen en gezinnen. Over verdichting van de stad (inbreiding) waren de meningen verdeeld. Enerzijds werd hoogbouw en de bouw van kleinere woningen als mogelijkheid gezien, anderzijds bestonden er zorgen over de betaalbaarheid hiervan. Op het gebied van mobiliteit kwam naar voren dat er meer ingezet moet worden op STOMP (stappen, trappen, openbaar vervoer, mobility as a service en persoonsauto: in die volgorde), zonder daarbij de automobilist te belemmeren. Er werd gepleit om de groei van het mobiliteitssysteem voorop te stellen bij de groei van andere sectoren, zoals de economie. Als de economie groeit, moet het mobiliteitssysteem meegroeien.

Verslag participatie Koersdocument omgevingsvisie Deventer

REACTIES OP 4 MOGELIJKE SCENARIO'S VOOR OMGEVINGSVISIE GERICHT OP HET THEMA ‘ENERGIE, DUURZAAMHEID EN ECONOMIE’ Er werd gepleit voor minder regelgeving en participatieverplichtingen omtrent ontwikkelingen op het gebied van energie, omdat deze als belemmerend worden ervaren voor nieuwe ontwikkelingen. Ruimte maken voor lokale energieopwekking, zoals bio-energie en bodemenergie, werd als kans gezien. Over zonnevelden waren de meningen duidelijk: deze zouden niet in het groen geplaatst moeten worden maar op daken. Waterstof, specifiek de aansluiting op het landelijk netwerk, werd door sommigen als 'wensdenken' bestempeld, met een voorkeur voor focus op andere energiebronnen. Economisch werd het belang onderstreept van voldoende werkgelegenheid (momenteel is er iets meer dan 1 baan per 2 inwoners). Er werd gesteld dat zonder nieuwe ruimte voor bedrijven, er ook geen nieuwe woningen zouden moeten komen. Betere benutting van de binnenhaven en verhoogde productiviteit per vierkante meter op bedrijventerreinen door hoger te bouwen werden als oplossingen genoemd om de gemeente economisch aantrekkelijk te houden.

REACTIES OP 4 MOGELIJKE SCENARIO'S VOOR OMGEVINGSVISIE GERICHT OP HET THEMA ‘GROEN EN WATER’ De aanwezigen benadrukten het belang van toegankelijke groengebieden (bijvoorbeeld geen steile bruggen) en hogere biodiversiteit, met aandacht voor soorten die geen hooikoorts veroorzaken. Collectief groen werd gezien als stimulans voor ontmoeting, beweging en ontspanning. Het concept van een compacte stad met goede groen-blauwe dooradering werd ondersteund, waarbij men durfde te kiezen voor ruimte voor groen en water, met bescherming van landschapsstructuren. De bypass bij de IJssel werd als noodzakelijk gezien, maar niet voor woningbouw. Er werd gewezen op de noodzaak rekening te houden met voldoende drinkwater bij verdere groei, evenals met klimaatadaptatie, zoals het 'sponseffect' van de stad.

REACTIES OP 4 MOGELIJKE SCENARIO'S VOOR OMGEVINGSVISIE GERICHT OP HET THEMA ‘(ZORG)VOORZIENINGEN’ Er werd gepleit voor woonzorgcirkels met een mix van zorgvragers en -dragers, waarbij gemengde woonvormen van jong en oud kunnen helpen. Integraler werken tussen partijen, zoals zorg en welzijn, werd als wenselijk gezien. Aanwezigen uitten dat vergunningen vaak een struikelblok vormen, met name bij het omzetten van bestemmingen. Voorzieningen zouden centraal in de wijken moeten staan, bij voorkeur in combinatie (school, zorg, bibliotheek, sport, cultuur). Hierbij werd aandacht gevraagd voor het belang van ontmoetingsplekken, zowel binnen als buiten. Dit zou eventueel kunnen in combinatie met commerciële initiatieven. Er werd ook aandacht gevraagd voor studenten, zowel voor het behouden van hen voor de regio als voor het creëren van een bruisend studentenleven. Hier werden kansen gezien voor wooncombinaties met verschillende doelgroepen. Zoals jongeren/starters en ouderen die samen wonen en waarbij jongeren/starters ouderen helpen in ruil voor huurverlaging.

REACTIES OP 4 MOGELIJKE SCENARIO'S VOOR OMGEVINGSVISIE GERICHT OP HET THEMA LANDBOUW’ De aanwezigen benadrukten dat meer gemeentelijke sturing, en daarmee beperkingen, ook iets moet opleveren voor ondernemers. Vergroening van de landbouw werd positief ontvangen. Woningbouw zou volgens de aanwezigen beter in en rondom de stad plaatsvinden, nabij voorzieningen, terwijl het buitengebied voor recreatie en landschap gebruikt zou moeten worden. Met het oog op een groeiend inwoneraantal en daarmee een toenemende vraag naar voedsel, werd gepleit voor korte productieketens. Ook werd ruimte voor biobased industrie als kans gezien.

Verslag participatie Koersdocument omgevingsvisie Deventer

Uit toekomstgesprek met maatschappelijke organisaties en verenigingen

Afbeelding Toekomstgesprek met maatschappelijke organisaties en verenigingen op 26 maart 2025 in Burgerzaal van het stadhuis gemeente Deventer

ALGEMENE REACTIES OP 4 MOGELIJKE SCENARIO'S VOOR OMGEVINGSVISIE Een belangrijk discussiepunt was het plan voor 20.000 nieuwe woningen in relatie tot de bevolkingsprognose, waarbij veel aanwezigen vraagtekens plaatsten bij de noodzaak van dit aantal. Specifiek voor Schalkhaar werd de zorg geuit dat toekomstige ontwikkelingen het dorp te zwaar zouden belasten. Er werd wel steun uitgesproken voor herinrichting van de dorpskern, met focus op woningbouw voor jongeren en ouderen, wat de sociale cohesie kan bevorderen en ruimte kan bieden aan het MKB. Een sterk terugkerend punt was dat het gebied Stadsland vrij moet blijven van bebouwing. Dit gebied ligt te laag en wordt gezien als een uniek en belangrijk gebied voor de stad. Eerdere deelnemers pleitten voor het bepalen van ambities op stedendriehoek-niveau, voordat deze op gemeentelijk niveau worden ingevuld. Ook werd verdichting genoemd als mogelijke kans om het landschap te behouden, maar dit zou volgens aanwezigen alleen mogelijk zijn in combinatie met minder autogebruik en meer wandel-, fiets- en OV-mogelijkheden. Tegelijkertijd waren er zorgen over het behoud van het karakter van de huidige stad en de potentiële toename van overlast door meer inwoners. Een verdichtingsstudie zou volgens aanwezigen kunnen helpen bij het maken van weloverwogen keuzes.

REACTIES OP 4 MOGELIJKE SCENARIO'S VOOR OMGEVINGSVISIE GERICHT OP HET THEMA ‘WONEN EN MOBILITEIT’ Op het gebied van wonen werd gesuggereerd om verouderde bedrijventerreinen te herbestemmen voor woningbouw. Het behoud van het karakter van de dorpen was een terugkerend thema, waarbij een spanning werd gesignaleerd: enerzijds is uitbreiding nodig om vergrijzing tegen te gaan, anderzijds bedreigt diezelfde uitbreiding het karakter van de kernen.

Verslag participatie Koersdocument omgevingsvisie Deventer

Verdichting werd besproken als optie, maar er werden zorgen geuit dat dit ten koste zou kunnen gaan van het unieke karakter en de cultuurhistorische waarde van bepaalde wijken. Veel aanwezigen spraken zich uit voor compacte kernen met hoogbouw, woningdeling, splitsing van bestaande woningen en kleinere nieuwbouw. Deze aanpak zou bijdragen aan nabijheid van woningen bij voorzieningen (en daarmee duurzamere mobiliteit) en behoud van het buitengebied. Wel werd hierbij als voorwaarde gesteld dat groen en openbare ruimte behouden moeten blijven. Er werd gepleit voor voorrang aan lokale bewoners bij nieuwbouwprojecten en voor bouwen voor diverse doelgroepen, zoals levensloopbestendige woningen voor ouderen, woningen voor jongeren en grondgebonden woningen met tuinen. Ook was er interesse in Knarrenhof-projecten in de wijken. Voor nieuwbouwwijken werd geadviseerd in te zetten op 'zero emission building' en biobased bouw, waarbij de gemeente een sturende rol zou moeten nemen om dit te realiseren. Op het gebied van mobiliteit waren er veel vragen over de noodzaak van een derde brug en zorgen over de impact hiervan op de uiterwaarden. Aanwezigen benadrukten dat hier regionaal naar gekeken moet worden. Verder werd gepleit voor verbetering van het openbaar vervoer en investeringen in fietsinfrastructuur, met meer fietsparkeerplaatsen en snelroutes.

Ook was er steun voor het concept van de '15-minuten stad', waarbij voorzieningen en werk op fietsafstand beschikbaar zijn. Voor dit concept zou volgens sommigen de IJsselsprong noodzakelijk zijn.

REACTIES OP 4 MOGELIJKE SCENARIO'S VOOR OMGEVINGSVISIE GERICHT OP HET THEMA 'ENERGIE, DUURZAAMHEID EN ECONOMIE Op het gebied van energie werden verschillende ideeën gedeeld. Er was belangstelling voor kleine initiatieven ten behoeve van snelle opslag van energie. Ook werd het belang benadrukt van bewustwording over energieverbruik en het verminderen van de energiebehoefte.

Meerdere aanwezigen stelden dat de energie-opwekking afgestemd zou moeten worden op het inwoneraantal van de gemeente. Er werden suggesties gedaan voor het gebruiken van energie uit water (bijvoorbeeld de IJssel) en aardwarmte. Er werden twijfels geuit over de rendabiliteit van bepaalde energiebronnen, zoals zonne-energie waarbij in de zomer soms negatieve prijzen ontstaan, en waterstof dat nog niet rendabel zou zijn. Ook waren er zorgen over de impact van zonneparken op het landschap. Voor de economische ontwikkeling werd gepleit voor het revitaliseren van bestaande bedrijventerreinen en het behouden van groenstructuren. Aanwezigen vonden dat toekomstige opgaven regionaal afgestemd moeten worden. Er was steun voor het uitbreiden van circulaire economie en werkvoorzieningen, en voor het sturen op de energievraag van bedrijven en industrie. Een interessante suggestie was het combineren van wonen en werken, waarbij zelfs de vraag werd gesteld of maakindustrie in de binnenstad mogelijk zou zijn. Ook werd voorgesteld om bedrijven met de hoogste milieucategorie (4 en 5) uit te faseren.

Verslag participatie Koersdocument omgevingsvisie Deventer

REACTIES OP 4 MOGELIJKE SCENARIO'S VOOR OMGEVINGSVISIE GERICHT OP HET THEMA ‘GROEN EN WATER’ Op het gebied van groen en water was er behoefte aan meer regie van de overheid, maar veel aanwezigen zagen dit niet gebeuren. Er werd sterk gepleit voor het behouden en beschermen van groenstructuren in de kernen en richting het landschap, en voor meer groen in de binnenstad en het stedelijk gebied ('groene longen'). Het beschermen van erfgoed en het cultuurhistorisch landschap werd als noodzakelijk gezien, waarbij werd opgemerkt dat verplaatsing geen optie is. De kwaliteit van de gemeente werd vooral gezien in het landschap rondom en nabij de kernen. Specifieke punten waren het rekening houden met waterwinning (beschermingsgebied) bij Baarlekamp, en bij nieuwbouw het verplicht opvangen en hergebruiken van regenwater in plaats van doorspoeling. Er was weerstand tegen een weg door het kwelgebied van de Bannink. Landschappelijke en ecologische ambities werden als zeer belangrijk beschouwd. Er werd gepleit voor het inzetten op 'sponswerking' van het landschap (waterberging) en het tegengaan van verrommeling van het landschap.

REACTIES OP 4 MOGELIJKE SCENARIO'S VOOR OMGEVINGSVISIE GERICHT OP HET THEMA ‘(ZORG)VOORZIENINGEN’ Bij het bespreken van voorzieningen werd benadrukt dat deze gemengd en bereikbaar moeten zijn, met name voor fietsers en voetgangers, wat zou leiden tot minder verkeer. Er was steun voor investeringen in buurthuizen en voorzieningen in de wijk. Een concreet voorstel was het samenvoegen van twee scholen bij Schalkhaar rondom het voetbalveld, wat ruimte zou geven voor voorzieningen in de kern en zou leiden tot een combinatie van onderwijs en sport. Ook werd gepleit voor het mogelijk maken van combinaties van wonen en zorg, zoals aanleunwoningen, verzorgingshuizen, begeleid wonen in de binnenstad en woningen voor verslaafden.

REACTIES OP 4 MOGELIJKE SCENARIO'S VOOR OMGEVINGSVISIE GERICHT OP HET THEMA ‘LANDBOUW’ Op het gebied van landbouw werd erkend dat het bouwen van meer dan 20.000 woningen zonder grote afname van landbouwgrond lastig is. Er werd gepleit voor meer natuurafwisseling met natuurinclusieve landbouw, zonder woningbouw. Er werd voorgesteld om landbouw in bepaalde gebieden te prioriteren, hoewel werd opgemerkt dat dit een risico kan zijn vanuit landschapsbeheer omdat agrariërs dan geconcentreerd zouden zijn en hiermee een kleiner deel van het landschap in beheer hebben. Het behoud van de leefbaarheid van het buitengebied werd belangrijk gevonden, bijvoorbeeld door VAB (Vrijkomende Agrarische Bebouwing) te gebruiken voor woningbouw. Het belang van drinkwaterbescherming werd benadrukt, met een pleidooi tegen bestrijdingsmiddelen en tegen bouwen in beschermde gebieden. Bij natuurinclusieve landbouw zou volgens aanwezigen beter rekening gehouden moeten worden met de (onder)grond. Het landelijk gebied werd als belangrijk gezien voor de voedselproductie voor de gemeente (verwijzend naar de visie van de 'Schalkhaarse ondernemers'). De productiviteit van de gronden werd benadrukt. Er werden suggesties gedaan voor het produceren van stro en vlas voor de lokale bouw. Sommige deelnemers pleitten voor het behoud van landbouwgrond en daarmee voor hoogbouw in de stad.

Tot slot werd opgemerkt dat zonnevelden minder rendabel zijn als verdienmodel voor boeren, en dat er wellicht kansen liggen voor windenergie, die ook minder oppervlakte zou vereisen.

Verslag participatie Koersdocument omgevingsvisie Deventer

COLOFON Inhoud Participatie / kernteam Omgevingsvisie Gemeente Deventer Vormgeving AMGdesign, Deventer www.deventer.nl/omgevingsvisie Datum mei 2025

WWW.DEVENTER.NL

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://api.notubiz.nl/document/15585984/1