2025-411 Raadsvoorstel Koersdocument omgevingsvisie

RAADSVOORSTEL Onderwerp Portefeuillehouder Voorstelnummer Datum B en W besluit Team

: : : : :

Koersdocument omgevingsvisie Deventer 2040 Wethouder Wijnhoud, 2025-411 20-05-2025 DEV-BLD-R

Inleiding Vóór 31 december 2026 moet een omgevingsvisie op grond van de Omgevingswet worden vastgesteld. Daarvoor is een scenarioverkenning doorlopen met omgevingseffectrapportage (als invulling van de MER-plicht) en een participatieproces. Met de opbrengst daarvan is een voorstel voor richting op hoofdlijnen opgesteld: met voorliggend koersdocument vraagt het college de raad richting te geven op hoofdlijnen voor het voorbereiden van een ontwerp-omgevingsvisie.

Raadsvoorstel 1. Kennis te nemen van het participatieverslag; 2. Kennis te nemen van de omgevingseffectrapportage op het koersdocument omgevingsvisie; 3. Het koersdocument omgevingsvisie vast te stellen waarbij Deventer kiest voor: 1. inzetten op groei met 18.000 inwoners (10.000 woningen tussen 2021 en 2035) met ontwikkeling van Wechelerhoek en Haveneiland, ten behoeve van demografische ontwikkeling, autonome groei, versterking arbeidsmarkt en economie, grootstedelijke voorzieningen en behoud van de regiofunctie; 2. daarbovenop te groeien ten behoeve van versterking arbeidsmarkt en economie, grootstedelijke voorzieningen en behoud van de regiofunctie zónder de brede welvaart onevenredig aan te tasten. 3. we zijn zuinig op ons waardevolle landelijk gebied en kiezen daarom voor groei primair als compacte stad rondom beide stations (Deventer en Deventer-Colmschate) en in de dorpen; 4. verder verdichten waarbij groenblauwe structuren en voorzieningen worden ontzien en versterkt en duurzame mobiliteit het uitgangspunt is. We streven met het Rijk en de regio naar een derde IJsselbrug en met ProRail naar een vierde perron; 5.

behouden en beschermen van ruimte voor Hoge Milieucategorie-bedrijventerreinen (HMC) en watergebonden bedrijvigheid ten behoeve van onze circulariteits- en economische ambities en daarmee niet voor verder verkleuren van de bedrijventerreinen grenzend aan beoogde woonwerkgebieden; 6. verder verkennen van woningbouwontwikkeling op het Stadsland in combinatie met de ontwikkeling van een bypass voor de IJssel op het moment dat het Rijk kiest voor ingrijpen in het landschap met de realisatie van de bypass; 7. het nemen van een grotere sturende rol als gemeente in realisatie van duurzame bouw, duurzame transformatie en duurzame inrichting en beheer van de openbare ruimte

Kern raadsvoorstel Met het vaststellen van deze hoofdrichtingen, geeft de raad het college richting in de uitwerking van de ontwerp omgevingsvisie.

Beoogd resultaat Met een samenhangende koers op hoofdlijnen kan een (ontwerp) omgevingsvisie worden opgesteld, waarmee ruimtelijke ontwikkelingen gestuurd en gefaciliteerd worden en waarbij brede welvaart op lange termijn leidend is.

Kader Omgevingswet Uitgangspunten en scope opstellen omgevingsvisie d.d. 22 januari 2025 Notitie Reikwijdte en Detailniveau Omgevingseffectrapportage d.d. 26 februari2025

Argumenten ten behoeve van de raad Voor Door te kiezen voor groei met 10.000 woningen (tussen 2021 en 2035) en meer binnen de randvoorwaarden van brede welvaart, blijven we de eigenwijze, grote kleine stad die we nu zijn. We

kunnen ruimte bieden aan deze groei voortbouwend op ons huidige DNA, waarbij we zelfs kansen zien om dat te versterken (bijvoorbeeld verder ontwikkelen van de groenblauwe stadsrandzone). Door primair te kiezen voor inbreiding versterken we de duurzame mobiliteit, dragen we bij aan versterking van bestaande wijken en buurten en sparen we het landelijk gebied met haar vele functies. Door bij verdichten de groenblauwe structuren en voorzieningen te ontzien, bouwen we aan completere wijken waar een woon carrière in eigen wijk mogelijk is en ademruimte behouden blijft. Verdichting leidt tot een grotere druk op de bestaande openbare ruimte en voorzieningen. Verdichting biedt in wijken waar interventie gewenst is vanwege ambities op verduurzaming, menging, voorzieningenniveau of openbare ruimte ook kansen deze te versterken. Een derde IJsselbrug levert ontspanning en verbetering van de leefomgeving op in de binnenstad en schilwijken. Een vierde perron versterkt de regionale en nationale functie van het station en geeft een impuls aan openbaar vervoer voor langere afstanden. Door te kiezen voor behoud van bestaande bedrijfsruimte voor werken, waaronder hogere milieu categorie (HMC) -locaties en watergebonden kavels, blijven we dicht bij de werk- en maakstad die diep in ons DNA zit én kiezen we voor een ontwikkeling naar een circulaire economie en duurzamere logistiek over water.

Deze bedrijventerreinen kunnen niet eenvoudig elders gecreëerd worden. Door te kiezen voor het verder verkennen van woningbouwontwikkeling op het Stadsland in combinatie met de ontwikkeling van een bypass, creëren we grote kansen voor duurzaam bouwen aan de compacte stad. Door te kiezen voor een grotere sturende rol als gemeente in realisatie van duurzame bouw, transformatie en inrichting en beheer van de openbare ruimte, is de kans op realisatie van die ambities aanzienlijk groter. Zonder die grotere sturende rol (laat de omgevingseffectrapportage zien) dat gemeentelijke doelen en landelijke verplichtingen niet behaald worden naar verwachting. Tegen Extra woningen en ruimte voor werken kosten ruimte, grondstoffen en energie. Groei in inwoneraantal vraagt bovendien om groei in voorzieningen (de verzorgende economie). Daarvoor zijn nog meer mensen, middelen en ruimte voor innovatie, kennis en onderwijs nodig. We richten ons daarom op het aantrekken van meerdere doelgroepen, met een mix aan woningen, voorzieningen en ruimte voor werken. Inbreiding vraagt echter meer gemeentelijke regie, investeringen en een langere adem. Voor een derde brug en een vierde perron is steun van Rijk en Regio noodzakelijk.

Door te kiezen voor behoud van bestaande bedrijfsruimte met hogere milieucategoriën en watergebonden kavel dicht bij de stad, is de ruimte voor het creëren van (nog meer) aantrekkelijke en hoogstedelijke woonmilieus dichtbij binnenstad en station beperkter. Kiezen voor het verder verkennen van woningbouwontwikkeling op Stadsland in combinatie met de ontwikkeling van de bypass, betekent ook verlies van waardevol agrarisch landschap met natuur en landschapswaarden en een recreatieve functie aan de westzijde van de IJssel. Een grotere gemeentelijke rol vraagt ook een grotere ambtelijke inzet en dat vraagt om prioritering in tijdpad van de realisatie van de omgevingsvisie.

Betrokken partijen en participatie Er is geïnventariseerd wat er op de betrokken lopende trajecten is opgehaald in eerdere participatiemomenten. Daar is bij de opzet van dit participatietraject op voortgeborduurd. Van 26 maart t/m 1 april 2025 zijn middels 5 bijeenkomsten, 2 inloopgesprekken en 4 straatinterviews gesprekken gevoerd met inwoners om aan de hand van de vier scenario’s en de bijbehorende verwachte leefomgevingseffecten te verkennen hoe zij naar de voorliggende keuzes kijken. Er zijn in deze periode ook 2 sessies geweest met professionele (keten)partners en maatschappelijke

organisatie, met adviesraden en met de thematische platforms waarmee we samen werken als gemeente. Ook zij hebben geadviseerd op de te kiezen hoofdrichtingen. Meer leest u hierover in het participatieverslag (bijlage 1). De commissie MER toetst de Omgevingseffectrapportage op de 4 scenario's en zal haar advies toelichten tijdens de oordeelsvormende raadsbehandeling. Dat is het tussentijds advies waar de raad om verzocht middels een raadsbreed aangenomen motie op 22 januari 2025. De verwachte leefomgevingseffecten zullen bij de ontwerp omgevingsvisie opnieuw en gedetailleerder getoetst worden mét inachtneming van het tussentijds advies van de commissie MER. Ook zal in de stap van koersdocument naar ontwerp omgevingsvisie opnieuw geparticipeerd worden.

Financiële consequenties Deze richting op hoofdlijnen wordt uitgewerkt in de (ontwerp) omgevingsvisie waarin de inzet van de gemeente verder wordt uitgewerkt. Na de ambitiebepaling zal ook een realisatie-agenda worden opgesteld met investeringsagenda.

Betrokkenheid raad De raad heeft op 22 januari 2025 besloten over de uitgangspunten voor de breedte en het abstractieniveau van de omgevingsvisie, de participatiekaders en de samenhang met aangrenzende trajecten. De raad heeft op 26 februari besloten over de kaders voor de Omgevingseffectrapportage (OER) door middel van de Notitie Reikwijdte en Detail. De raad is tussen 5 en 12 februari geconsulteerd over de scenario's ten behoeve van participatie De raad is op 27 februari geïnformeerd over de definitieve scenario’s ten behoeve van participatie De raad is op 21 maart geïnformeerd over de verwachte leefomgevingseffecten van de scenario's De raad is uitgenodigd aan te sluiten als toehoorder bij de participatiebijeenkomsten van 24 maart tot en met 1 april De raad stelt het koersdocument met richting op hoofdlijnen vast De raad geeft de ontwerp omgevingsvisie en de bijbehorende ontwerp OER vrij voor zienswijzen De raad stelt de definitieve omgevingsvisie en definitieve OER De raad stelt vanaf dan partiële actualisaties van de omgevingsvisie vast. De raad stelt daarna thematische en gebiedsgerichte actualisaties van de omgevingsvisie vast.

Burgemeester en wethouders van de gemeente Deventer, de secretaris, de burgemeester,

J.P. Wassens

R.C. König