2025-405 Bijlage 4.2a. Bestedingsplan bestemmingsreserve ASG gelden

AGENDAPUNT AB Betreft Datum Agendapunt Onderwerp Informant Portefeuillehouder

Algemeen Bestuur 24 april 2025 4.2 Bestedingsplan bestemmingsreserve ASG gelden Alwin te Rietstap Astrid Schulting

Doel van de bespreking: ☒ Besluiten ☐ Hamerstuk ☐ Informeren ☐ Opiniëren

Het Algemeen Bestuur wordt gevraagd in te stemmen met het Bestedingsplan Bestemmingsreserve ASG-gelden 2025. De kern van dit bestedingsplan is een vervolg op het plan van 2025 en is gebaseerd op de uitkomsten van het onderzoek naar de relatief hoge vindpercentages in regio IJsselland (zie Bijlage) en een aantal actuele ontwikkelingen in het veld. Het voorstel is om binnen regio IJsselland vanuit de bestaande ASG bestemmingsreserve een aantal acties te zetten. Binnen de gestelde kaders dat ASG financiering aanvullende gelden zijn die tijdelijk en gericht op curatie zijn. In dit voorstel richten we ons op de volgende doelen en acties: 1. Toegankelijkheid van het aanbod Seksuele gezondheid vergroten en efficiënter werken binnen SG d.m.v. digitalisering. Beoogde activiteiten: ▪ ▪ ▪

Aanschaf EPD (resterend bedrag na aftrek bijdrage regionale reserve) Uitbreiden digitale toeleiding naar consultatie en testmogelijkheden E-learning ontwikkelen voor jongeren gericht op thuistesten

2. Kennis seksuele gezondheid van jongeren vergroten en toeleiding naar GGD verbeteren GGD IJsselland, april 2025

Beoogde activiteiten: ▪ ▪ ▪ ▪

Voorlichting scholen gericht op consulten/testen. Kosteloos condoom verstrekking voor jongeren via scholen, apotheken en horeca voorzien van flyer met informatie Uitbreiden spreekuren voor jongeren (op locatie) Uitbreiden thuistest mogelijkheden voor jongeren

3. Uitbreiden van het aantal testen en spreekuren vergroten teneinde tijdig SOA’s te kunnen signaleren en behandelen Beoogde activiteiten: ▪ ▪ ▪ ▪ 4.

Artsen inzet voor consulten Consulent seksuele gezondheid voor jongeren invoeren Uitbreiden capaciteit thuistesten Uitbreiden PREP spreekuur

Inzicht verkrijgen in behoeftes jongeren en MSM mannen

Beoogde activiteit: ▪ Verdiepend kwalitatief onderzoek jongeren en MSM gericht op bereik en consulten We starten met de beweging richting jongeren die binnen de gestelde grenzen van de SPUK/ASG gelden vallen en gaan na aanvullend onderzoek eventueel inzetten op MSM.

Geschiedenis en context In de afgelopen jaren is er een Bestemmingsreserve vanuit de activiteit Seksuele Gezondheid ontstaan. In het AB van 26-09-2024 is het voorstel besteding bestemmingsreserve Seksuele Gezondheid besproken en akkoord bevonden. Afgesproken is in 2024 een vindpercentage onderzoek uit te voeren en daaropvolgend in 2025 een plan te presenteren voor de besteding van de overige ASG bestemmingsreserve.

Resultaten Vindpercentage onderzoek 2024 - MSM Het hoge vindpercentage van GGD IJsselland komt voornamelijk doordat MSM’ers relatief vaak komen, en ook nog relatief vaak minstens één soa hebben. Zowel MSM’ers die PrEP gebruiken die naar een regulier soa-consult komen als MSM’ers die geen PrEP gebruiken hebben relatief vaak één of meerdere soa’s. Chlamydia en gonorroe werden allebei veel gevonden in de MSM groep, waarbij gonorroe het vaakst. Het onderzoek heeft echter nog geen antwoord gegeven op alle vragen en een kwalitatief verdiepend onderzoek is daarom noodzakelijk. GGD IJsselland, april 2025

Actuele ontwikkelingen op het gebied van Seksuele Gezondheid Er zijn diverse ontwikkelingen waar we op in moeten spelen: Digitalisering van werkprocessen Systemen worden aangepast. Zo hebben we de ontwikkeling van het elektronisch voorschrijfsysteem (EVS) en van het elektronisch patiëntendossier (EPD). Voor dit laatste is er landelijk een besluit genomen over de verdeling van de kosten voor de GGDen. Een deel van de kosten kan worden afgedekt vanuit een regionale reserve. Het restant moeten individuele GGDen zelf bijdragen. Daarnaast biedt digitalisering de kans op werkprocessen te optimaliseren; hoe kunnen we onze klant nog beter bereiken op een manier die past bij de huidige digitale behoeften. Trends op het gebied van Seksuele Gezondheid Relationele en seksuele vorming Onderzoek laat zien dat kinderen en jongeren die goed zijn voorgelicht, zichzelf later (wanneer zij seksueel actief worden) beter beschermen tegen soa’s en onbedoelde zwangerschappen en minder in aanraking komen met seksueel geweld en dwang. Jongeren die goed zijn voorgelicht, beginnen gemiddeld genomen later met experimenteren, juist omdat zij beter weten wat zij wel of niet willen. • •

Uit de Monitor Seksuele Gezondheid blijkt dat de steun voor relationele en seksuele vorming groot is: 87% van de Nederlanders vindt dat deze voorlichting verplicht moet zijn. Uit Seks onder je 25e blijkt dat jongeren hun seksuele voorlichting met een 5,6 beoordelen. Zij willen niet alleen vaker voorlichting, maar ook meer thema’s behandelen.

Afname gebruik voorbehoedsmiddelen Het gebruik van de anticonceptiepil is de afgelopen zes jaar onder vrouwen van 18 tot en met 49 jaar, die ooit vaginale seks hebben gehad, afgenomen van 30% naar 24%. Een op de acht vrouwen (12%) van 18 tot en met 49 jaar loopt risico op een onbedoelde zwangerschap. Vijf procent van de vrouwen in de vruchtbare leeftijd slikte in het afgelopen jaar de morning-afterpil. Voor 11 van de 1000 mannen en 10 van de 1000 vrouwen in de leeftijd 18 tot en met 49 jaar resulteerde de onbeschermde seks het afgelopen jaar in een onbedoelde zwangerschap. Een onbedoelde zwangerschap kan gewenst of ongewenst zijn. Drie op de 1000 mannen en 4 op de 1000 vrouwen in deze leeftijdsgroep geeft aan dat de zwangerschap ongewenst was.1 Helaas ervaren wij als GGD dat we minder zichtbaar zijn geraakt voor jongeren. Dit komt onder andere doordat we ons vanwege de (financiële) kaders meer moesten richten op het trainen van de professionals op scholen en niet meer de jongeren zelf trainen. Dit in combinatie met andere 1

de Monitor Seksuele Gezondheid 2023 van Rutgers. GGD IJsselland, april 2025

genoemde ontwikkelingen vraagt om een actievere inzet op de doelgroep jongeren in het kader van seksuele vorming, en een verdiepend onderzoek naar hoe we onze doelgroepen nog beter kunnen bereiken. Dit tezamen heeft een nieuw voorstel opgeleverd om in 2025 aan te werken met inzet van de reservegelden.

Voorstel inzet ASG/SPUK gelden 2025 Mogelijkheden en beperkingen inzet gelden Bij de besteding van de bestemminsreserve gelden moet er rekening met de volgende punten gehouden worden: • De gelden mogen enkel ingezet worden op activiteiten gericht op consulten/curatie. Dit dekt dus niet alle pijlers voor een integrale aanpak (Aanpak Gezonde Gemeente van het RIVM). • Het advies is om de gelden voor 2025 op te gebruiken omdat mogelijk de ASG/SPUK regeling per eind 2025 komt te vervallen . Alles wat niet ingezet wordt moet terugbetaald worden. Komt er een nieuwe SPUK dan kunnen de gelden meegenomen worden naar 2026.

Financiën Opbouw gevraagde inzet vanuit de Bestemmingsreserve Seksuele Gezondheid 2025 Omschrijving Digitalisering Kennis en toeleiding Uitbreiden testen en consulten Inzicht verkrijgen (onderzoek) Overig

Bedrag € 40.000,€ 50.000,€ 75.000,€ 15.000,€ 10.000,-

Totaal

€ 190.000,-

Dekking • • • • •

Huidige omvang bestemmingsreserve ASG: €247.000 Het huidige plan behelst een inzet van €190.000 Op welk begrotingsjaar heeft dit betrekking: 2025 Betreffen het incidentele of structurele kosten: Incidentele kosten Op welke wijze wordt in dekking voorzien: via de bestemmingsreserve ASG

Kanttekeningen: Ten aanzien van het onderwerp Seksuele Gezondheid spelen nog een aantal actuele ontwikkelingen waarvan de uitkomsten nog niet bekend zijn: • Op 2 april 2025 wordt gedebatteerd met minister Agema en met staatssecretaris Karremans over de SPUK regeling. Vanuit de VNG wordt het advies gegeven om de SPUK in stand te houden GGD IJsselland, april 2025

•

•

totdat de taak preciezer in de Wet publieke gezondheid is vastgelegd, zodat Centra voor Seksuele Gezondheid voort kunnen; Er dreigt er een korting van 10% (of meer) aan te komen op de ASG gelden. Uitsluitsel hierover moet tussen maart en juni 2025 komen. Dit zal een groot gevolg hebben voor het team Seksuele Gezondheid aangezien de grootste geldstroom (ongeveer 85% van de inkomsten) uit ASG gelden bestaat. Momenteel voert VNG weer gesprekken over het Integraal Zorgakkoord (IZA) en het Aanvullend Zorg- en Welzijnsakkoord (AZWA). In het AZWA zullen het sociaal domein én de publieke gezondheid een explicietere plek krijgen. Dit kan mogelijk ook van invloed zijn op het onderdeel Seksuele Gezondheid.

Als meer duidelijk is over bovengenoemde ontwikkelingen en de effecten daarvan op de activiteiten van Seksuele Gezondheid zal dit opnieuw worden geagendeerd. Verdere besluitvorming en overleg Eventueel aankruisen en invullen: ☒ agenderen voor Dagelijks bestuur ☒ agenderen voor Algemeen bestuur ☐ agenderen voor Leidinggevenden overleg ☐ agenderen voor Ondernemingsraad ☐ agenderen voor Georganiseerd Overleg

d.d 9-4-2025 d.d 24-4-2025 d.d Klik hier als u een datum wilt invoeren. d.d Klik hier als u een datum wilt invoeren. d.d Klik hier als u een datum wilt invoeren.

Communicatie Nvt

Bijlage: I.

Rapport verdiepend onderzoek hoog vindpercentage

GGD IJsselland, april 2025