2025-336 Raadsvoorstel Ontwerpbegroting Omgevingsdienst IJsselland 2026

RAADSVOORSTEL Onderwerp Portefeuillehouder Voorstelnummer Datum B en W besluit Team

: : : : :

Ontwerpbegroting 2026 Omgevingsdienst IJsselland Burgemeester, 2025-336 6-05-2025 DEV-TZ

Inleiding Bij brief van 14 april 2025 heeft het dagelijks bestuur van de Omgevingsdienst IJsselland (ODIJS) de ontwerpbegroting 2026, de voorlopige bestemming van het rekeningresultaat 2024 en de voorlopige jaarstukken 2024 aangeboden aan uw gemeenteraad. U wordt op basis van de verplichting voortkomend uit de Wet gemeenschappelijke regelingen in de gelegenheid gesteld om een zienswijze naar voren te brengen over de ontwerpbegroting 2026 en de voorlopige bestemming van het rekeningresultaat 2024. De voorlopige jaarstukken 2024 worden ter informatie aan u voorgelegd. Gebruikelijk is dat het college van burgemeester en wethouders een standpunt bepaalt en dat aanbiedt aan uw raad middels een raadsvoorstel.

Raadsvoorstel 1. In te stemmen met de ontwerpbegroting 2026 Omgevingsdienst IJsselland en deze aanpassing mee te nemen bij het opstellen van de gemeentebegroting 2026 2. De zienswijze, zoals opgenomen in de bijlage, in te dienen op de ontwerpbegroting 2026 Omgevingsdienst IJsselland om het belang van de ontwikkeling naar een robuuste omgevingsdienst te onderschrijven 3. Geen zienswijze in te dienen op de voorlopige bestemming van het rekeningresultaat 2024

Kern raadsvoorstel Een zienswijze in te dienen op de ontwerpbegroting 2026 ODIJS en het college van burgemeester en wethouders te verzoeken het dagelijks bestuur ODIJS daarover schriftelijk te informeren. Aanleiding hiervoor is om het dagelijks bestuur ODIJS te verzoeken de realistische route naar een robuuste ODIJS voortvarend op te pakken, zodat per 2028 wordt voldaan aan de landelijke robuustheidseisen die gelden voor omgevingsdiensten en er voldoende middelen beschikbaar zijn om aan het wettelijke minimum uitvoeringsniveau te kunnen voldoen. Hiermee kan ODIJS adequaat de belangrijke taak; het beschermen en bevorderen van een veilige, gezonde en duurzame fysieke leefomgeving uitvoeren. Geen zienswijze in te dienen op de resultaatbestemming 2024. Er is inhoudelijk geen aanleiding om een zienswijze hierop in te dienen.

Beoogd resultaat Door in te stemmen met de voorlopige bestemming van het rekening resultaat 2024 en met de ontwerpbegroting 2026 ODIJS, kan ODIJS op adequate wijze werken aan een veilige, gezonde en duurzame fysieke leefomgeving voor inwoners in IJsselland in het algemeen en Deventer in het bijzonder.

Kader Gemeentewet, Wet gemeenschappelijke regelingen en GR Omgevingsdienst IJsselland.

Argumenten ten behoeve van de raad Jaarrekening 2024 en resultaatbestemming Over 2024 heeft ODIJS een positief resultaat behaald van €191.359,-. Dit positieve resultaat is met name veroorzaakt door lagere personeelskosten bij team Toezicht en handhaving en tevens een lagere productie van 10% bij dit team. De ODIJS stelt voor dit rekeningresultaat door te schuiven naar het boekjaar 2025 en dit te bestemmen voor de uitvoering van het AB ODIJS besluit van 19 december 2024 over de te volgen route naar een robuuste ODIJS. De begroting 2025 ODIJS is reeds in april 2024 opgesteld. Destijds zijn minder kosten begroot voor de implementatie van de route naar een robuuste ODIJS dan dat er voorvloeien uit het AB-besluit van december 2024. Voorgesteld wordt om de Gemeenteraad te adviseren geen zienswijze in te dienen en in te stemmen met deze resultaatbestemming 2024. Ontwerpbegroting 2026 ODIJS Op basis van verschillende onderzoeken door onder andere het Rijk, IPO en VNG is geconcludeerd dat het stelsel van vergunningverlening, toezicht en handhaving in Nederland onvoldoende functioneert, met (grote) milieuschade tot gevolg. Daarom is een proces gestart om in heel Nederland te komen tot robuuste omgevingsdiensten. Daarbij is door het Rijk de eis gesteld dat alle omgevingsdiensten in Nederland per 1 april 2026 robuust zijn. Dit is ook van toepassing op ODIJS.

De realiteit op dit moment is dat de hoeveelheid middelen die door de deelnemers GR Omgevingsdienst IJsselland beschikbaar worden gesteld aan ODIJS onvoldoende is. Het is voor ODIJS met deze middelen niet mogelijk om de taakuitvoering op tenminste een wettelijke minimum uitvoeringsniveau te brengen en te kunnen voldoen aan de landelijke robuustheidseisen die gelden voor omgevingsdiensten. Eén van de belangrijkste taken van ODIJS het beschermen en bevorderen van een veilige, gezonde en duurzame fysieke leefomgeving in IJsselland komt daarmee onder druk te staan. Een structurele investering is dan ook noodzakelijk. Gelet op de financiële impact van deze investering kiest ODIJS voor het volgen van een realistische route naar de gewenste robuustheid, omdat het volledig voldoen aan de landelijke robuustheidseisen per 1 april 2026 niet realistisch wordt geacht. De realistische route ziet op het voldoen aan de gewenste robuustheid, en daarmee een zelfstandige ODIJS, in 2028. Het effectueren van de route naar een robuuste ODIJS is de belangrijkste ontwikkeling voor 2026. Voor de ontwerpbegroting 2026 ODIJS betekent dit dat extra middelen zijn opgenomen voor twee taken die onder het wettelijk minimum uitvoeringsniveau liggen. Dit betreft het actualiseren van vergunningen en het herstellen van de balans in toezichtcapaciteit.

Om deze taken op een wettelijk minimum uitvoeringsniveau te kunnen brengen, binnen de vastgestelde uitgangspunten en het uniforme regionale VTH-beleid, is een structurele investering nodig van ca. €2,3 mln.. Dit is de eerste stap om ODIJS te kunnen laten voldoen aan het door het Rijk gestelde landelijke robuustheidsniveau. Voor de gemeente Deventer gaat het - ten behoeve van effectuering route naar een robuuste ODIJS - om een extra structurele bijdrage van €223.567,-. Om volledig te kunnen voldoen aan de door het Rijk gestelde landelijk robuustheidsniveau is nog een structurele investering nodig van ca. €1mln. Deze investering is nodig om te voldoen aan het landelijk robuustheidsniveau voor strafrechtelijke handhaving en bodemtoezicht, voor het instellen van een

structureel innovatiebudget van 1% van de begroting en voor het ophogen van het opleidingsbudget tot 3% van de loonsom. Deze investering van €1mln wordt door ODIJS opgenomen in de ontwerpbegrotingen 2027 en 2028. Beiden voor ca. €500K. In de ontwerpbegroting 2026 ODIJS is dit verwerkt in de meerjarenraming 2027-2029. Voor gemeente Deventer is de verwachte aanvullende structurele bijdrage in 2027 en 2028 respectievelijke ca. €65,5k en ca. €59,5k. In de ontwerpbegroting 2026 ODIJS zijn naast structurele -, ook incidentele middelen opgenomen. Voor Deventer betreft dit middelen ten behoeve van het project 'extra werkzaamheden energiebesparing 2025-2030'. De incidentele middelen voor dit project wordt gefinancierd uit extra budget dat tot 2030 beschikbaar is gesteld voor programma Energietransitie. Een projectplan is reeds met uw raad gedeeld. De belangrijkste ontwikkeling die impact heeft op de ontwerpbegroting 2026 ODIJS is de effectuering van de route naar een robuuste ODIJS. Meer specifiek het actualiseren van vergunningen en het herstellen van de balans in toezichtcapaciteit. Twee taken die noodzakelijk zijn om te beoordelen of bedrijven de best beschikbare technieken toepassen en daarmee de belasting van de leefomgeving voorkomen, of in ieder geval tot een minimum beperken.

Door deze taken op adequaat niveau uit te voeren, draagt ODIJS bij aan het beschermen en bevorderen van een veilige, gezonde en duurzame fysieke leefomgeving. Het voorstel is daarom om een zienswijze als steunbetuiging in te dienen op de ontwerpbegroting 2026 ODIJS om de route naar een robuuste ODIJS voortvarend, maar realistisch op te pakken, met als inzet om in 2026 het actualiseren van vergunningen op te pakken en het (milieu)toezicht te versterken. Het grotere doel hierbij is om per 2028 een zelfstandige, robuuste ODIJS te realiseren, die past bij de maatschappelijke opgave in onze regio in het algemeen en gemeente Deventer in het bijzonder. Een ODIJS die in 2028 voldoet aan de landelijke robuustheidscriteria.

Betrokken partijen en participatie Bestuurlijk maken de 11 deelnemende gemeenten en provincie Overijssel zich sterk voor een zelfstandige, robuuste Omgevingsdienst IJsselland. Een Omgevingsdienst die past bij de maatschappelijke opgaven in de IJssellandse regio en die ook voldoet aan landelijke robuustheidseisen.

Financiële consequenties De totale bijdragen van de gemeente Deventer voor 2026 wordt €2.414.551,-. In 2025 was dit €2.044.219,-. Het belangrijkste verschil bestaat uit het effectueren van de route naar een robuuste ODIJS (bestaande uit het actualiseren van vergunningen en het herstellen van de balans in toezichtcapaciteit; €223.567,-). Daarnaast de indexering voor het begrotingsjaar 2026 (€79.867,-), incidentele middelen (waaronder project extra toezicht E&D; €136.967,-) en de vrijval van incidentele budgetten 2025 (-€48.346,-) en wijziging van structurele budgetten (-€21.722,-). In totaal betreft het een verhoging van €370.333,- ten opzichte van 2025. Dit is meegenomen in de perspectiefnota 2026-2029 en wordt betrokken in de Programmabegroting 2025 MJB 2026-2028 Deventer.

Betrokkenheid raad Het dagelijks bestuur ODIJS heeft de benodigde documenten van de kadernota en concept programmabegroting naar uw gemeenteraad gestuurd. Daarnaast heeft het dagelijks bestuur ODIJS uw raad het afgelopen jaar op meerdere momenten en op verschillende manieren geïnformeerd over de route naar een robuuste ODIJS. Op deze wijze heeft u de noodzakelijke informatie beschikbaar voor uw voorjaarsnota. Ook heeft uw raad de mogelijkheid, zoals geregeld in de Wet gemeenschappelijke regelingen, om een zienswijze op de ontwerpbegroting 2026 en resultaatbestemming 2024 in te dienen.

Burgemeester en wethouders van de gemeente Deventer, de secretaris, de burgemeester,

J.P. Wassens

R.C. König