2025-12-04 Raadsvoorstel AI en Algoritme - Rekenkamer Deventer

RAADSVOORSTEL Onderwerp

: AI en algoritme – Rekenkamer Deventer

Voorstelnummer : 290459-2025 Raadstafel : 7 januari 2026 Raadsvergadering :

Voorstel 1. Kennis te nemen van de Quickscan “Algoritmes en AI”; 2. In te stemmen met de aanbevelingen uit de rekenkamerbrief “Onderzoek AI en Algoritme” 3. Het college opdracht te geven om uitvoering te geven aan de aanbevelingen;

Inleiding Digitalisering en technologische vooruitgang bieden nieuwe mogelijkheden voor gemeenten, zo ook voor de gemeente Deventer. Digitalisering kan een bijdrage leveren aan het efficiënter uitvoeren van de werkzaamheden, tegelijkertijd brengt het ook risico’s met zich mee. De rekenkamer Deventer heeft de Stichting Algorithm Audit gevraagd om een quick scan uit te voeren naar verantwoord gebruik van algoritmes en kunstmatige intelligentie (AI) door de gemeente Deventer. De volgende vraag staat centraal in dit onderzoek: "Zet de gemeente Deventer algoritmes en AI in en doet zij dit op transparante, ethische en effectieve wijze in haar dienstverlening en besluitvormingsprocessen?" De hoofdvraag is beantwoord door acht deelvragen te beantwoorden, deze zijn terug te vinden in de quick scan. Het onderzoek heeft plaatsgevonden aan de hand van interviews met medewerkers, bureau-onderzoek van aangeleverde bronnen en twee inhoudelijke casestudies naar algoritmische systemen die worden gebruikt door de gemeente. Beoogd resultaat Door in te stemmen met het voorstel wordt er uitvoering gegeven aan de aanbevelingen uit de nota en kunnen er stappen worden gezet naar een transparante en ethische toepassing van algoritmes en AI.

Kader De rekenkamer is ingesteld om de controlerende en de kaderstellende rol van de raad te versterken door onderzoek te doen naar doeltreffendheid, doelmatigheid en rechtmatigheid van het door het gemeentebestuur gevoerde beleid (verordening op de rekenkamer 2021). Argumenten De rekenkamer concludeert dat dat de gemeente Deventer op verschillende terreinen algoritmes in zet, maar dit niet gebeurt op een transparante en ethische wijze. Vanwege ontbrekende documentatie kan niet worden nagegaan of de gemeente ook op een effectieve wijze gebruik maakt van algoritmische systemen. Om te komen tot een verantwoorde inzet van algoritmes en AI te komen heeft de rekenkamer de volgende aanbevelingen aan het college van B&W: 1. 2. 3. 4.

Maak algoritmes onderdeel van visie, strategie en beleid en leg definities vast Voer complete inventarisatie uit Richtlijnen voor generatieve AI Risicobeheersing in levenscyclus

/2

5. Bestaande algoritmes beheersen 6. Digitale geletterdheid en interne expertise 7. Integraal project opzetten De rekenkamerbrief geeft een samenvatting van de conclusies en aanbevelingen van dit onderzoek. Voor een verdere toelichting op de conclusies en aanbevelingen wordt verwezen naar de Quickscan van Stichting Algorithm Audit. De raad wordt geadviseerd om allereerst kennis te nemen van de conclusies en de aanbevelingen en vervolgens in te stemmen met deze aanbevelingen. Draagvlak Het rapport heeft het proces van ambtelijk en bestuurlijke wederhoor doorlopen. In het ambtelijk wederhoor is gevraagd om een feitencheck door de ambtelijke organisatie, vervolgens is het college van B&W gevraagd om een bestuurlijke reactie. Financiële consequenties Aan dit voorstel zijn geen financiële consequenties verbonden. Aanpak/uitvoering Indien uw raad instemt met dit voorstel kan uitvoering worden gegeven aan de aanbevelingen.

*

De rekenkamer van de gemeente Deventer, de secretaris, de voorzitter,

L.S. Gerritsen

K. van den Berg

Bijlagen:  Rekenkamerbrief AI en Algoritme – Rekenkamer Deventer  Quickscan Algoritmes en AI – Rekenkamer Deventer  Reactie college van B&W – AI en algoritme – Rekenkamer Deventer