2025-10-08 Presentatie Regionale Brede Welvaart

Technische sessie gemeenteraad 8 oktober 2025

Er zijn regio’s met kansen voor een brede schaalsprong. Op basis van de al aanwezige krachten kan economische ontwikkeling gecombineerd worden met grootschalige woningbouw en gebiedsontwikkeling en daarbij behorende voorzieningen, ver sterking van het mobiliteitsnetwerk en groen in en om de stad. – Contourennotitie nota Ruimte, 2023

Relatie met ontwerp NOVI • De NOVI richt zich op 4 grote opgaven: o Ruimte voor klimaatverandering en energietransitie o Duurzaam economisch groeipotentieel o Sterke, leefbare en klimaatbestendige steden en regio's o Toekomstbestendige ontwikkeling van het landelijk gebied

Niet alles kan, niet alles kan overal: sectorale opgaven vragen integrale aanpak. Hierbij heel Nederland benutten: belang van de regio wordt groter.

NOVI: voorkeursvolgorde keuzes voor verstedelijking : • Ruimte voor wonen en werken in de regio wordt door decentrale overheden bepaald binnen de provinciale en nationale behoefte; • Op regionaal niveau wordt tijdig voldoende plancapaciteit ontwikkeld voor korte én lange termijn; • Bij ontwikkelen nieuwe woon- en werklocaties inzetten op goede ruimtelijke indeling van de regio die onnodige mobiliteitsstromen van personen en goederen vervoor voorkomt, hierbij rekening houden met verschillen in vraag binnen de regio; • Optimaal benutten van binnensteden en gebieden rondom OV-knooppunten;

NOVI: keuzes voor verstedelijking: voorkeursvolgorde: • Ruimte voor wonen, werken en voorzieningen bij voorkeur op locaties binnen bestaand stedelijk gebied; • Als dit niet mogelijk is, dan o.b.v. zorgvuldige afweging en koppeling met goede (OV) bereikbaarheid: verstedelijkingslocaties aanwijzen direct grenzend aan bestaand stedelijk gebied;

• Als dit niet mogelijk is, dan kijken naar locaties elders o.b.v. zorgvuldige belangenafweging en goede (OV) bereikbaarheid.

Uitzondering oa: grootschalige logistiek, grote distributiecentra.

Ontwikkelperspectief 2050 Stedendriehoek geeft antwoord op de vraag van de verstedelijkingsstrategie: Op welke manier kan het accommoderen van de verstedelijkingsopgave ook leiden tot het versterken van de brede welvaart in de regio?

✓ Verder kijken dan de ruimtelijke dimensie ✓ Afwegingskader regionale brede welvaart: hulpmiddel bewuste én onvermijdelijke keuzes

Inzoomen op Brede Welvaart Wat is brede welvaart? Brede welvaart betreft zowel de kwaliteit van leven in het ‘hier en nu’, als de effecten van onze manier van leven op het welzijn van mensen elders en in de toekomst.

Brede welvaart als denkkader - Balans tussen economische, sociale en duurzame ontwikkeling

- Keuzes maken voor het één gaat ten koste van het ander -> afruilen - Nu vs later - Individueel vs maatschappelijk belang - Hier vs elders

Brede welvaart in de Stedendriehoek – in het hier en nu

Trends en ontwikkelingen van invloed op brede welvaart in de regio

Stappen naar een ontwikkelperspectief 2050 • Feitenrelaas: gezamenlijk inhoudelijk uitgangspunt (wat is de opgave van het OWP, welke kennis is beschikbaar en welke kennis nog niet?) • Afwegingskader: op welke manier kennen we betekenis toe aan de varianten, hoe komen we tot een concept OWP? Er bestaat een wisselwerking tussen beiden kanten van de medaille • Brede Welvaart als richtinggevende waarde van het OWP • Dashboard Verstedelijking geeft mogelijke effecten op de fysieke leefomgeving in beeld door middel van modelberekening (Dashboard CRA) • Variantenstudie: verstedelijkingsmodel en –logica (op welke manieren kunnen we de opgave verwezenlijken?) • Effectbepaling: inzicht gegeven in de (in)directe ruimtelijke en maatschappelijke effecten van de keuzes binnen de varianten - op zowel de kwantitatieve als kwalitatieve indicatoren van het Afwegingskader • Bestuurlijk en maatschappelijk gesprek: om te komen tot een Ontwerp OWP worden de uitkomsten van de Effectbepaling gebruikt, o.b.v. onderliggende mechanismen, kiezen we de ‘goede’ elementen om te komen tot een voorkeur. (let op, iedereen meenemen klankbordgroep/maakdagen etc.)

Bredere plaatje waarbinnen het afwegingskader een rol speelt

Van denkkader naar afwegingskader • Van 3 dimensies

• naar hoofdaspecten • Naar onderwerpen

• Brede input op inhoud totstandkoming afwegingskader • Vraag aan de raden: in hoeverre u zich herkent in de aspecten voor brede welvaart voor de regio als weergegeven in drie dimensies en onderliggende hoofdaspecten van het afwegingskader?” • Expertpanel analyseert varianten o.b.v. afwegingskader -> wat is de bijdrage van de verschillende varianten aan het versterken van brede welvaart? • Objectieve analyse: geen weging

Opbouw van het afwegingskader Dimensies

Hoofdaspecten

Onderwerpen (o.a.)

Sociaal

Sociale veiligheid, gemeenschapsgevoel & culturele identiteit, welbevinden, demografische samenhang

Ervaren veiligheidsgevoel, betrokken bij buurt en gemeenschap, nabijheid en bereikbaarheid van zorg en ondersteuning

groen & natuur, milieu & klimaat, ruimte & bereikbaarheid, duurzame energievoorzieningen

Groene leefomgeving, klimaatbestendigheid, toegankelijkheid en aanbod voorzieningen, bereikbaarheid OV, ruimte voor toekomstige opwek, opslag en netinpassing

Economie & innovatie, onderscheidend vermogen van de regio, woon- & werkklimaat, onderwijs & arbeid

Omvang en kwaliteit van werkgelegenheid, mogelijkheid tot werken in eigen regio, aantrekkelijkheid voor bedrijven en talent, toegankelijk en divers onderwijsaanbod

Bevorderen van sociaal welzijn

Duurzame leefomgeving Versterken natuurlijk systeem en omgevingskwaliteit

Economie Stimuleren veerkrachtige inclusieve economie

Toepassing van het afwegingskader • Expertpanel analyseert varianten o.b.v. afwegingskader -> wat is de bijdrage van de verschillende varianten aan het versterken van brede welvaart? • Individueel: kwalitatieve inschatting per hoofdaspect en score met motivering • Gezamenlijk: per hoofdaspect en op onderwerpen een kwalitatieve beschrijving: welke effecten zijn te verwachten, hoe sterk zijn die? Wat zijn onzekerheden? → op basis van gezamenlijke beoordeling wordt score bepaald • Eindresultaat: een verslag met daarin per variant en per hoofdaspect een onderbouwing van de uitkomsten → weging is aan de politiek

Vervolgstappen proces

Biedt inzicht in hoe de opgaven voor wonen en werken maatschappelijke meerwaarde oplevert

Verkiezingen gemeenteraad 2026

Planning vervolgstappen

29 oktober - raadstafel beeldvorming 5 november - raadstafel oordeelsvorming 26 november - besluitvorming

• 1 oktober – 1 december:

• Gemeenteraad in gesprek: worden de aspecten van het afwegingskader herkent?

• Medio november – december:

• 2x expertpanel variantenstudie: in 2e ronde worden zienswijzen uit consultatieronde meegenomen

• Medio december:

• BO rijk – regio neemt besluit over vaststelling variantenstudie met effectbepaling

• Januari – februari 2026:

• Consultatie gemeenteraad

18 november: regiobrede raadsconferentie