2025-06-04 Inspraak DeventerWint - Koersdocument Omgevingsvisie Deventer
Tekst van het document
Inspraak Gemeenteraad Koersdocument omgevingseffectrapportage Deventer
04/06/25
Beste Raadsleden,
Fijn dat ik hier weer namens DeventerWint mag inspreken. Meer dan ooit mogen we blij zijn dat dit onderdeel is van ons democratisch bestel. Ik ben hier dan ook mede om dit te versterken. We merken helaas dat dit ook in Nederland op steeds minder vlakken geldt. Steeds vaker wordt er gekozen voor snelheid, in plaats van zorgvuldigheid. Voor streven naar RESULTATEN, maar niet kijken naar gevolgen. Zo is er het orgaan/proces Regionale Energie Strategie, waarin geen vorm van inspraak of zienswijze mogelijk is, maar wel een grote druk uitgaat naar provinciale en gemeentelijke overheden. Ook bij het Koersdocument en de omgevingseffectrapportage, de OER, lijkt het er sterk op dat er het één en ander wordt afgesneden om maar op een RESULTAAT uit te komen. Overall over het Koersdocument echter: Een visie, een blik waar we in principe erg blij van worden! Streven naar een duurzame toekomst, groei, maar met focus op collectieve brede welvaart, een gezonde leefomgeving. Dat kunnen we natuurlijk alleen maar toejuichen. En dat doen we dan ook. Echter zijn er een aantal punten waar ik u op wil wijzen, wees hier scherp op naar het college: Er staan veel mooie doelen in het kader van een gezonde leefomgeving.
Een leefomgeving waar we allemaal zonder overlast en hinder kunnen floreren, en waar ons Deventer ons zelfs ondersteunt om gezond te leven. Maar het hoe - dat blijft verborgen. Er wordt in dit koersdocument, en de omgevingseffectrapportage, de OER, om de hete brij heen gedraaid. De grootschalige opwek van energie wordt amper genoemd. En dat terwijl dit toch nogal een heet hangijzer is. Niet alleen in dit document, ook in de gang naar de OER wordt het onderwerp vermeden. Bij het toekomstgesprek in Colmschate over het koersdocument was het niet de bedoeling dat het onderwerp ‘Energie’ werd besproken. Natuurlijk zijn hierover wel onze zorgen geuit, en dat staat dan ook in het participatieverslag. Dan moeten we het even hebben over de Scenario’s. De Scenario's. Ja. Mooie mogelijkheden van vergezichten, die ook weer zijn omgezet in de verschillende raderen voor de leefomgeving. Ze zijn gebruikt om in gesprek met partners, maatschappelijke organisaties (wij zijn hiervoor overigens als DeventerWint niet voor uitgenodigd), inwoners en ondernemers te verkennen op welke manier en in welke rol we opgaven kunnen aanpakken. Maar. Dit kan alleen goed gebeuren als onder andere aan de volgende voorwaarden is voldaan: 1. De uitgangspunten goed zijn 2. De beoordelingen goed zijn (om tot een accuraat rad van de leefomgeving te komen)
Nou. Helaas. Daar schort het in elk geval op het gebied van de windturbines nogal aan. 1. Uitgangspunten: In de verschillende scenario's worden de zoekgebieden voor windenergie genoemd. En er wordt bij verteld in scenario’s 1a en 2a dat dit volgens de programmeringsafspraken met de Provincie Overijssel en de gemeente Deventer is. Buiten het feit dat het ons nog steeds een raadsel is waar het originele idee van deze locaties vandaan komt (de gemeente geeft aan: de Provincie, de Provincie geeft aan: u raad het al, de gemeente), staan in deze programmeringsafspraken TWEE (2) zoekgebieden, 47 en 54, geen vier, wat wel zo is in de scenario’s. Wel zijn er, uiteraard geheel toevallig, 4 windturbines gepland door initatiefnemers van windpark DeventerA1. In de scenarios 1b en 2b zijn dit zelfs 7 en zelfs 11 (!!) zoekgebieden.
2. De beoordelingen. In het werkdocument van de OER vinden we de beoordelingen terug. Ik citeer het koersdocument: Het OER beoordeelt per leefomgevingsaspect de gevolgen voor de fysieke leefomgeving kwaliteit aan de hand van deze kansen of risico’s en scoort deze (zeer negatief/ negatief/ neutraal/ positief/ zeer positief). Zo ontstaat voor elk alternatief een beoordeling op alle fysieke leefomgevingsaspecten uit het “Rad van de Leefomgeving” Dat klinkt mooi, niet? Absoluut. Of het ook zo mooi is, is echter wel sterk afhankelijk van de kwaliteit van deze beoordeling. In de OER staat als beoordeling van scenario’s 1b en 2b dat energieproductie in buitengebied KAN leiden tot geluidsoverlast door windturbines. Welnu. daar kunt u inderdaad wel op rekenen. En dat is zeker niet alleen zo bij scenario’s 1b en 2b. En de definitie ‘buitengebied’ is nogal ruim gekozen, voor die locaties waar windturbines zeer dicht tegen de stad komen te staan. Het RIVM verwijst naar een TNO onderzoek waarbij wordt aangegeven dat bij de huidige, buiten werking gestelde normen, 8 á 9 procent van de bewoners IN huis ERNSTIGE hinder ondervinden. In een oplegnotitie van WindWiki wordt uitgelegd dat dit een onderschatting is van het aantal gehinderden, en dat dit eerder op 30% uitkomt! Dat geldt dus voor ALLE scenario’s.
Dit is nu NIET goed meegenomen, en dus ook NIET goed verwerkt in de verschillende raderen van de Leefomgeving. Hetzelfde geldt ook voor de biodiversiteit, in de omgevingseffectrapportage (OER) wordt aangegeven dat dit KAN leiden tot verstoringen. Nee, zeker bij de scenario’s 1b en 2b ZAL dit leiden tot forse verstoringen van de biodiversiteit! Dit moet ook goed en helder worden meegenomen!
Het hele koersdocument staat vol van de ambitie om een gezonde leefomgeving te realiseren in Deventer, te sturen op fysiek en mentaal welbevinden. Hiervoor wil Deventer een grotere sturende rol kiezen (waarbij wij ons afvragen wat dit precies betekent?). Het koersdocument geeft hierbij dubbelzinnig aan dat dit beiden een positief effect heeft op de gezonde fysieke leefomgeving, als een negatief effect.
En Deventer gaat sturen op bovenwettelijke ambities. Bovenwettelijk? Ik neem aan dat bedoeld wordt dat Deventer verder gaat dan de wet vereist? Of gaat Deventer bepaalde wetten met de voeten treden om onze ambities maar te behalen? Lijkt me minder aantrekkelijk.
Beste dames en heren gemeenteraadsleden, wij maken ons grote zorgen over de processen die lopen met betrekking tot het plaatsen van grote windturbines. En in dit koersdocument en deze omgevingseffectrapportage wordt hiervoor alle ruimte gegeven, om maar te zorgen dat er RESULTAAT komt. Dit resultaat zal echter resulteren in zorgwekkende gevolgen. Zorgt u er alstublieft voor dat de juiste keuzes worden gemaakt, en dat er niet nu al wordt vastgesteld dat er 4, 7 of zelfs 11 gebieden rond Deventer komen waar met industriële windturbines wordt gezorgt dat onze leefomgeving verre van gezond is.
In het koersdocument staat helder dat we in Deventer willen gaan voor collectieve brede welvaart, wat onder andere gaat om een veilige en aantrekkelijke leefomgeving, een schoon milieu en goed onderwijs. Kijk, DAT willen wij ook. Maar ook staat hier vermeld dat risico’s groeien voor onder andere geluid, veilige leefomgeving, broeikaseffect en biodiversiteit. Pardon? Concluderend wil u graag meegeven, beste raadsleden - wees zeer kritisch op dit document, op de NRD, op de OER, op de Scenario’s, op de raderen van de leefomgeving!
Met vriendelijke groet,
DeventerWint
Bronnen: Factsheet gezondheidseffecten van windturbinegeluid (RIVM): https://www.rivm.nl/sites/default/files/2025-01/Factsheet%20gezondheidseffecten%20van%20windt urbinegeluid.pdf
Oplegnotitie: dosis-efectrelatie windturbinegeluid1 (WindWiki): https://www.windwiki.nl/wp-content/uploads/2024/10/Oplegnotitie-hinder-en-WTgeluid.pdf