2025-05-28 Presentatie Technische sessie koersdocument omgevingsvisie

28 Mei 2025

Koersdocument omgevingsvisie TECHNISCHE SESSIE GEMEENTERAAD DEVENTER

Vanmiddag • 15.30 – 16.00 Plenaire toelichting op Koersdocument • 16.00 – 17.00 (3 x 20 minuten) In carrousel 3 thema’s verdiepen: • Hoofdkeuzes in koersdocument • Verloop en opbrengst Participatie • Omgevingseffectrapportage

Hoofdlijnen koersdocument

Brede welvaart, vanuit opgaven

We kiezen voor groei • Om brede welvaart te vergroten • Ten behoeve van versterken arbeidsmarkt en grootstedelijke voorzieningen • Groeien als complete stad met wonen, werken en (ook groenblauwe) voorzieningen • • • •

Ambitie was 11.000 woningen toevoegen tussen 2021 en 2035 8.000 woningen daarvan nu in planvoorraad 2.000 woningen met Wechelerhoek en Haveneiland >10.000 vraagt keuzes • op hoofdlijnen beantwoord in koersdocument • per locatie in ontwerp omgevingsvisie • o.a. aan de hand van de opbrengst verkenningen van Wonen Ruimte Stad

Deventer groei We willen groeien om te kunnen blijven wie we zijn. • • •

We groeien op de Deventer schaal en in gemengde toekomstbestendige dorpen, wijken en buurten (inwoners en functies), geïnspireerd op de variatie, maat en schaal van typische Deventer Stadsbuurt Ontwikkelingen dragen bij aan brede welvaart en gaan niet onevenredig ten koste van andere brede welvaartsaspecten We stimuleren vernieuwing en innovatie en benutten het ondernemende, initiatiefrijke en soms eigenzinnige karakter van onze ondernemers en inwoners.

Ontwikkelingen dragen bij aan herkenbaarheid en versterking van het robuuste collectieve raamwerk van groenblauw, voorzieningen en verbindingen • • •

We groeien met ademruimte: We ontzien bij inbreiding zoveel mogelijk de groenblauwe ruimte en nabije (maatschappelijke) voorzieningen. De (cultuurhistorische en natuurlijke) landschappelijke kenmerken zijn leidend en bieden inspiratie voor (nieuwe) functies. We ontwikkelen water en bodem bewust

We kiezen voor gezonde verstedelijking • • •

We stimuleren ontmoeting, noaberschap en collectieve oplossingen in nieuwe en bestaande leefomgeving We leveren onze bijdrage aan de Europese en landelijke verduurzamingsopgaven Door slimme combinaties van functies stimuleren we gezonde keuzes en maken we stappen in de mobiliteitstransitie

Dilemma’s = > Hoofdkeuzes

Waar willen we ruimte voor maken? Hoe werken we dat uit?

Hoofdkeuze 1: Waar is ruimte voor in het buitengebied? •

Stedelijke uitbreiding in het landelijk gebied o Primair kiezen we voor inbreiding voor groei in woningen, werkruimte en voorzieningen binnen of grenzend aan stad of dorpen o Huidige stadsrandzone vormt robuuste groenblauwe structuur (IJssel, Zandwetering, Schipbeek, Landgoederen) o Bij inbreiding soms functies verplaatsing naar buitengebied, rekening houden met: o landschap, cultuurhistorie en ecologie o goede landbouwgrond o duurzame mobiliteit

Hoofdkeuze 1: Waar is ruimte voor in het buitengebied? •

Versterking groenblauwe hoofdstructuur (GBHS) en (toekomstbestendig) landbouwareaal o Grote opgaven: o versterking natuur en biodiversiteit, bergen en vasthouden water, recreatie (toekomstige) inwoners o transitie landbouw: ruimte bij stoppende agrariërs & meer ruimte bij andere agrariërs (extensivering)

o GBHS en landbouw gaan elkaar tegenkomen bij de opgave voor ruimte voor tijdelijke waterberging en het vasthouden van water in bodem en watersysteem. o De groenblauwe hoofdstructuur biedt richting, inspiratie en handvatten voor mogelijke toekomstperspectieven van agrariërs, waaronder bijvoorbeeld nieuwe teelten en landschapsnatuurbeheer.

Hoofdkeuze 2: Wat realiseren we als gemeente en waar zoeken we samenwerking in de regio? (1) Regionale functies

• Strategische vitale nutsvoorzieningen (stroomvoorziening, drinkwater) • Voorkeursrecht voor nieuw hoogspanningsstation (belangrijk voor groeiambities) • We volgen Rijk en provincie in borgen van voldoende drinkwater van voldoende kwaliteit en beschermen en verbeteren kwaliteit grondwater. • Regionale opgave grootschalige bedrijvigheid (stedendriehoek) • Geen extra ruimte voor grootschalige logistieke regionale bedrijvigheid. Wel grootschalige bedrijvigheid passend bij economische profiel

Hoofdkeuze 2: Wat realiseren we als gemeente en waar zoeken we samenwerking in de regio? (2) Regionale functies (vervolg)

• Extra woningbouwopgave vanuit nieuwe nota ruimte (Rijk) in stedendriehoek realiseren • Verwerken in actualisatie omgevingsvisie • Wij volgen Rijk voor waterberging en -afvoer IJssel (bevaarbaarheid). Duidelijkheid in 2029 • Bovengemeentelijke en regionale ruimtevragen die nog onvoldoende in beeld zijn zoals energiesysteem, defensie, begraafplaatsen: • → Afweging maken ‘als dan’ aan de hand van leidende principes voor groei.

Hoofdkeuze 3: compacte of meerkernige stad? Context: •

Vastgestelde ambitie: 11.000 woningen vanaf 2021 → voor ca 8000 (vanaf 2021) woningen locaties bekend:

binnen de bestaande stad of in de afronding Steenbrugge → voor ca. 2000 woningen Wechelerhoek en Haveneiland •

Voor groei > 10.000 woningen vanaf 2021, kiezen voor compacte of meerkernige stad

Hoofdkeuze 3: compacte of meerkernige stad? • Groeien als compacte stad: verder verdichten binnen de bestaande stadsgrenzen (verlichting realisatie van de derde brug) en woningbouwontwikkeling op Stadsland o Duurzame mobiliteit, nabijheid dagelijkse voorzieningen en behoud landelijk gebied o Versterken wooncarrière binnen de eigen wijk (doorstroming) en bestaande centra. o Verdichten kan ten koste gaan van bestaande functies, wat alsnog leidt tot uitbreiding. o Verdichten en vergroenen kan samen, maar vraagt stevige regie

•

Groeien als meerkernige stad (polycentrische stad): verder verdichten en uitbreiden aan de oostkant: Baarlerhoek en Vijfhoek Zuidoost. Inbreiding aan de hand van Visie op hoger bouwen rondom station/ OV-hub en voorzieningencentra o Minder afhankelijk van derde brug, leunt meer op automobiliteit, grotere afstand tot bestaande voorzieningen, dus nieuwe dagelijkse voorzieningen nodig. o Impact op Schalkhaar. Impact Baarlerhoek en Vijfhoek Zuidoost op waardevol agrarisch, natuur- en cultuurlandschap. o Verdichten en vergroenen kan samen, maar vraagt stevige regie

Hoofdkeuze 3: compacte of meerkernige stad? Keuze We kiezen primair voor groei als compacte stad, echter rondom beide stations (Deventer en Deventer-Colmschate) • om duurzame mobiliteit te versterken,

• het landelijk gebied te sparen en • met verdichting bij te dragen aan versterken van bestaande wijken en buurten. Daarvoor gaan we stevig gemeentelijk regie voeren en investeren.

Hoofdkeuze 4: Verder verkleuren bedrijventerrein naar wonen of kiezen voor beschermen ruimte voor werken en transitie naar circulaire economie? •

Verder verkleuren van het bedrijventerrein ten behoeve van gemengde woonmilieus o Mogelijk aantrekkelijke en hoogstedelijke woonmilieus dichtbij binnenstad en station. o Goede OV- en fietsverbinding voor zowel woningen als voor werklocaties is nodig

o Nader onderzoek en stevige overheidssturing zijn nodig. • Beschermen bestaande bedrijfsruimte daar met o.a. hogere milieucategorieën en watergebonden werkkavels: o Sluit aan bij onze duurzame, innovatieve en circulaire ambities en bij het blijven van de (innovatieve) maakstad die we willen zijn. o We koesteren de (milieu)ruimte voor werken, met name met hoge milieucategorie en mogelijkheden voor

watergebonden bedrijvigheid daar. o De provincie bereidt regelgeving voor waarin watergebonden activiteiten en hoge(re) miliecategorieën beschermd worden.

Hoofdkeuze 4: Verder verkleuren bedrijventerrein naar wonen of kiezen voor beschermen ruimte voor werken en transitie naar circulaire economie Keuze •

Buiten de in verkenning en/of ontwikkeling zijnde transformatiegebieden in de centrumschil

•

kiezen we voor behouden en benutten de bedrijventerreinen volledig voor werken en economische activiteiten.

•

We beschermen hier de hoge(re) milieucategorieruimte en watergebonden kavels mede t.b.v. de transitie naar een innovatieve en circulaire economie.

Hoofdkeuze 5: IJsselsprong: bypass realiseren met woningbouw en/of groenblauwe functie •

•

•

Context • Rijksreservering rondom de Worp op Stadsland voor binnendijkse extra geul (bypass). • In Ruimte voor de Rivier 2.0 noodzaak bekijken. • Mogelijke verbinding aan onze woningbouwambities en/of groenblauwe functies. Woningbouw o Past bij de compacte stad, duurzame mobiliteit en de regionale ambitie/oriëntatie o Woningbouwontwikkeling in Stadsland makkelijk duurzaam (warmtenet incl. De Worp). o Verlies agrarische, natuurlijke, landschappelijke en recreatieve waarden o Stadsland tegenover beschermde stadsgezicht en is “groene” tegenhanger. o Alleen mogelijk in samenwerking met Voorst en de Stedendriehoek Groenblauwe functie o Uitloopgebied voor verdichtende stad met hoger inwoneraantal o Versterking landschap, biodiversiteit, groenblauwe structuren (Natura 2000-gebied ernaast) en landbouw o Behoud kenmerkend open agrarisch cultuurlandschap

Hoofdkeuze 5: IJsselsprong: bypass realiseren met woningbouw of groenblauwe functie Keuze • Als het Rijk bypass gaat realiseren • Verder verkennen woningbouwontwikkeling op Stadsland in combinatie met ontwikkeling bypass of een landschappelijk waardevol gebied. • Dit biedt grote kansen voor duurzaam bouwen aan de compacte stad.

Hoofdkeuze 6: Op welke thema’s willen we grotere overheidssturing •

Context

o De OER geeft aan dat meer overheidssturing op brede welvaart een verwacht positief effect heeft op o een veilige en gezonde fysieke leefomgeving (gezondheid, veiligheid, klimaatneutraliteit); o een goede omgevingskwaliteit (natuurlijke systemen, gezonde natuur, waardevolle openbare ruimte); o de woonomgeving (welzijn, fijn wonen, en bereikbaarheid); o de economische omgeving (ruimte voor werken, economische vitaliteit en natuurlijke hulpbronnen, waaronder grondstoffen en circulariteit);

Hoofdkeuze 6: Op welke thema’s willen we grotere overheidssturing •

Keuze: o We gaan naast privaatrechterlijke sturing in actief grondbeleid, ook sturen op bovenwettelijke ambities in onze faciliterende rol op klimaatadaptief, energiebewust/ netneutraal, circulair/biobased, natuurinclusief en gemixt bouwen. o We gaan in gebiedsontwikkeling meer ruimte maken voor geclusterd wonen, maatschappelijke voorzieningen en kwalitatief hoogwaardige openbare (wandel- sport- en speel)ruimte. o We nemen samen met onze partners een actieve actievere, meer sturende rol bij het optimaliseren en beter benutten van de werklocaties, bijv. herstructurering van werkgebieden o We maken de woonomgeving ontspannener en gezonder door (gefaseerd) de snelheid op een groot aantal gebiedsontsluitingswegen aan te passen naar 30 km/uur en de vrijgekomen ruimte groener in te richten. o We ondersteunen actief de landbouw in onze gemeente in hun opgave naar een sector die meer in balans is met natuur, water en klimaat met voldoende toekomstperspectief.

Aanvullend daarop koers op hoofdlijnen (1): •

We verkennen randvoorwaarden en grotere ingrepen voor >10.000 • Toekomstbestendige, gemixte wijken met voorzieningen, gemixte wijken t.b.v. wooncarriere in eigen wijk • klimaatadaptieve, energiebewuste, circulaire of biobased, natuurinclusieve woningen en wijken in samenhang met betaalbaarheid binnen kaders van voldoende goede milieukwaliteit en gezond leefmilieu. • We creëren samen een gezonde leefomgeving. • Uitnodigen tot bewegen en verplaatsing te voet, per fiets of met publiek vervoer. Ambitieuzer milieubeleid met onderscheid in gebiedstypen. • We streven naar infrastructuur randvoorwaardelijk voor een gezonde leefomgeving: • Derde brug → ontspannen binnenstad en verbetering van de leefbaarheid in de schil rondom de binnenstad. • 4e perron → IC station Deventer ontwikkelt zich verder als (boven) regionaal knooppunt.

Aanvullend daarop koers op hoofdlijnen (2): •

We werken aan een duurzaam, robuust en rechtvaardig energiesysteem. We produceren bij voorkeur lokaal duurzame energie en stemmen gebruik en productie op elkaar af. We stimuleren en faciliteren ondernemers en inwoners in collectieve energieoplossingen (productie, opslag en warmtevoorzieningen) waarin inwoners en bedrijven op gebiedsniveau energie met elkaar kunnen delen. • We zijn zuinig op ons landelijk gebied. • We ondersteunen boeren in de landbouwtransitie ontwikkeling met de middelen en de mogelijkheden die we zelf hebben en in samenwerking met Rijk, provincie, de sector en andere partners. • We realiseren een robuuste groenblauwe hoofdstructuur die bijdraagt aan klimaatadaptatie en -mitigatie, biodiversiteit en de uitstraling van stad en dorpen. • Onze economie draagt bij aan een innovatieve, circulaire, duurzame, vitale, veerkrachtige en leefbare gemeente. • duurzame maak- en innovatieve stad van betekenis • Circulaire economie met ketens om grondstoffen steeds opnieuw te gebruiken

Hoofdlijnen Omgevingseffectrapportage

Hoofdpunten uit de omgevingseffectrapportage (OER)

Sociaaleconomische effectanalyse

Op basis van 5 Sustainable Development Goals (SDG’s)

Tussentijds advies commissie MER • Vandaag aanwezig om hun aanpak toe te lichten • 18 juni lichten zij hun tussentijds advies toe (17.00 – 17.45)

Hoofdlijnen Participatie

Met wie in gesprek geweest? Toekomstgesprekken (meedenken - 179 deelnemers) • Met maatschappelijke organisaties en ketenpartners (2) • Met inwoners en ondernemers (5) Gesprekken op straat (raadplegen) • Bij de viskraam op 3 markten en 2 inloopmomenten • Digitale enquête (1544 deelnemers > 1493 respondenten) Ondersteund met communicatie (infomeren) • Advertenties in o.a. DeventerNu in Stedendriehoek,

op socials en groeikaarten

Waar hebben we over gesproken? • Wonen, werken, voorzieningen, energie, groot en klein groen, klimaatadaptatie, fietsen, autorijden, landbouw, de dorpen, de binnenstad, de wijken, verduurzamingsopgaven en nog veel meer • Tussen inwoners, geïnteresseerden èn beleidscollega’s aan 5 thematafels • Met de OER in de hand

Doemee.deventer.nl/omgevingsvisie/terugkoppeling

Hoe hebben we dat verwerkt naar de Koers? • In de leidende principes: • Groeien met ademruimte, op Deventer schaal, behoud van kwaliteiten • In de hoofdkeuzes: • Primair kiezen voor verdichten, waarbij groen en voorzieningen worden ontzien • In de koers op hoofdlijnen: • Bouwen aan gemengde wijken met groen en voorzieningen • Steviger sturen op duurzamer bouwen • Investeren in fiets en OV

Vervolgstappen

Planning komende maanden Koersdocument omgevingsvisie • 22 mei: Raad ontvangt Koersdocument • 28 mei • Raad ontvangt OER behorend bij koersdocument • Technische sessie • 4 juni: Beeldvormende raadsbehandeling • 18 juni • 17.00 – 17.45 commissie MER licht haar tussentijds advies toe • Oordeelsvormende raadsbehandeling • 9 juli: besluitvormende raadsvergadering

Ontwerp omgevingsvisie • September: Toekomstgesprekken ronde II • 23 oktober: Raad ontvangt ontwerp omgevingsvisie + ontwerp OER • 29 oktober + 5 november: technische sessies • 5 + 19 november: beeldvormende raadsbehandelingen • 3 december: oordeelsvormende raadsbehandeling • 17 december: besluitvormende raadsvergadering

Dan nu de carrousel in