2025-04-23 Inspreektekst FG- Ontwikkelkader warmtebedrijf

Geachte raadsleden, U staat op het punt te beslissen over een gemeentelijk warmtebedrijf voor het warmtenet Zandweerd – een investering van ruim 140 miljoen euro. Dat is geen kleinigheid. Juist daarom doe ik vandaag een beroep op uw controlerende taak als gemeenteraad. Waar is het businessplan met de harde cijfers en risicoanalyses die bij zo’n bedrag horen? Wat is het worst-case scenario? Wat als veel minder dan de geplande 2200 woningen aansluiten? Draait het project dan verlies – en wie draait daar dan voor op? Wij, de inwoners? U bent gekozen om namens de inwoners te zorgen voor realistisch, transparant en verantwoord beleid. Laat u daarom niet meeslepen in het momentum van het ‘volgende grote avontuur’. Ja, duurzaamheid is belangrijk – maar duurzaamheid zonder financiële grip is geen vooruitgang. U heeft de plicht om de uitvoerbaarheid, betaalbaarheid en eerlijkheid van dit project te toetsen. Wees ook eerlijk naar de bewoners: over kosten, verplichtingen, en het feit dat er géén realistische weg terug is voor wie eenmaal is aangesloten. Zeker huurders hebben eigenlijk geen keus. Nederland moet verduurzamen – maar de vraag is: hóe? Wat het meest zorgen baart? Dat u mensen vastzet in een systeem zonder keuzemogelijkheid en vrijwel zonder zeggenschap. De tarieven voor warmte staan nu al onder druk – en in een lokaal monopolie zijn bewoners overgeleverd aan ‘het systeem’.

Dat systeem – blijkt uit alle stukken - is vooralsnog gebaseerd op positieve aannames zonder enige serieuze ruimte voor tegenslag! U vroeg nota bene om een second opinion, en kreeg – in consultancy taal - een rapport vol waarschuwingen over de financiële onderbouwing en de overvloed aan aannames. Maar ligt er nu dan wél een solide businessplan voor het op te richten warmtebedrijf? Trap dus niet automatisch op het gaspedaal. Trap op de rem. Laat zien dat u de waakhond bent die u dient te zijn. Dat is uw verantwoordelijkheid – en dat is wat wij van u verwachten in een dergelijk groot project met dergelijke grote risico’s! Enkele zorgen en bezwaren op een rij: ● De restwarmte uit de rioolwaterzuivering is onvoldoende. Er moet worden bijgestookt – met gas? Hoe gasvrij is gasvrij dan? ● De gemeente lijkt te suggereren dat de isolatieopgave minder wordt door het warmtenet. Maar besparen begint juist bij minder verbruik! ● De beoogde 2200 aansluitingen zijn allerminst zeker – vooral onder particuliere woningeigenaren is weinig animo. ● Wat als subsidies wegvallen? Bijvoorbeeld ISDE-subsidies zijn niet gegarandeerd. ● En wie dekt het gat als het misgaat?

Een slecht doordacht plan vol positieve aannames is niet duurzaam. Het huidige voorstel mist transparantie, mist financiële onderbouwing, en wekt wantrouwen in plaats van vertrouwen. Ondertussen zijn in Deventer nog zeker 11.000 slecht geïsoleerde woningen. Wat zouden we met 140 miljoen daaraan kunnen doen? Ik geef u graag dit nog mee, want de cijfers spreken boekdelen: Van 2012 t/m 2021, dus nog vóór de gasprijscrisis, is het gasverbruik in de 2,2 miljoen sociale huurwoningen aanzienlijk afgenomen door goede isolatie. In 2012 bedroeg het gemiddelde gasverbruik nog ruim 3 BILJOEN m³ (dat is een getal met 12 nullen!). In 2021 was dit gedaald naar een krappe 1,7 biljoen m³. Dát is efficiënt en succesvol gasverbruik afremmen! En isolatie is slechts één van de vele alternatieven. Mijn oproep is helder: Trap op de rem. Zolang er géén solide businessplan ligt, kan niemand met goed fatsoen akkoord gaan met het opzetten van een warmtebedrijf! Eis een goed onderbouwd plan, eerlijke cijfers, een helder worst-case scenario en échte betrokkenheid van bewoners. Zolang dat er allemaal niet is, is dit geen solide investering, maar een gok met publiek geld! Let wel: dat is geld van burgers, wat in opdracht van de inwoners, door overheden verantwoord beheert dient te worden.

En gokken is per definitie niet verantwoord! Heb ik nog tijd, Voorziter? Dan stel ik graag nog de volgende vraag aan de raad: wat moet er van alle plannen voor Deventer worden, wanneer dit project de gemeente weer in artikel 12 stort? Want dat is het worst-case scenario bij een eindeloos exploitatietekort onder de nieuwe warmtewet! Dank voor uw aandacht!