2025-01-29- Inspreektekst lid vm Initiatiefgroep Burgerberaad bij adviezen klimaatraad

Inspreken namens voormalige initiatiefgroep Burgerberaad Klimaat bij raadstafel gemeente Deventer, ter voorbereiding op besluitvorming over uitkomsten Klimaatraad, op woensdag 29 januari 2025 Geachte volksvertegenwoordigers van de gemeente Deventer, geachte wethouder van Essen, Het is niet de eerste keer dat ik hier sta om u toe te spreken over het onderwerp burgerberaad klimaat. Ik was lid van de initiatiefgroep, opgericht in april 2020, om in Deventer te komen tot een burgerberaad klimaat. En kijk eens aan. Nu, bijna vijf jaar later heeft de Deventer Klimaatraad haar werk gedaan en buigt u zich over de dertig adviezen. Dat is beslist een mooie mijlpaal! Er liggen hier dertig goed doordachte en zeer redelijke adviezen voor u, die in de Klimaatraad, een doorsnee van de Deventer bevolking, ook nog eens met driekwart meerderheid zijn uitgekozen. Mooier kun je het niet krijgen als gemeenteraad, u hoeft zich niet af te vragen of er draagvlak is in de gemeente Deventer. Dat is er en wel in zeer ruime mate! Een groots woord van dank aan de leden van de Klimaatraad is hier op zijn plaats! We hebben als leden van de initiatiefgroep natuurlijk proberen te volgen hoe het de Klimaatraad verging. We hoorden van een paar deelnemers die we toevallig kennen dat ze na aanvankelijke twijfel gedurende het proces steeds enthousiaster werden. Dat is ook een prachtig resultaat.

We vinden het echter een gemiste kans dat u de Klimaatraad niet heeft aangegrepen om de Deventer bevolking tussendoor te informeren en een maatschappelijke discussie over klimaat- en energiemaatregelen op gang te brengen. Je ziet het nu ook bij het Nationale Burgerberaad Klimaat hoeveel publiciteit daar omheen wordt gemaakt en dat stookt de discussie ook wat op. Dat zou een les moeten zijn voor ieder toekomstig burgerberaad. Ook hebben we grote vraagtekens bij het vele papierwerk. Een startdocument van 19 bladzijden, een eindrapport (‘Komoptan’) van 40 bladzijden, het voorstel van het College over de adviezen van de klimaatraad van 36 bladzijden. Zo spreek je toch niet alle Deventernaren aan? Dat moet toch beter kunnen? Ook de afsluitende bijeenkomst waarin alle adviezen in stemming kwamen binnen de Klimaatraad had een feestelijk moment kunnen zijn om alle raadsleden en andere geïnteresseerden bij te betrekken. Kortom, de communicatie met de inwoners van Deventer kan en moet echt beter. Zie dit als een gratis tip van ons. De opzet van een burgerberaad is dat de uitkomsten worden voorgelegd aan de gemeenteraad, dat die in principe worden overgenomen en bekrachtigd door de raad, tenzij er juridische, financiële of praktische redenen zijn dat een bepaald advies niet kan worden uitgevoerd. U heeft in het startdocument van de Deventer Klimaatraad dit ook zo verwoord.

Het gaat nu bij de besluitvorming niet meer om eens of niet eens, het gaat alleen om uitvoerbaarheid. En als dit advies niet uitvoerbaar is, hoe dan wel? We pleiten ervoor om bij de praktische uitwerking en uitvoering de Deventer bevolking nadrukkelijk te betrekken. Dus per advies eerst met de stad (bewoners en bewonersinitiatieven) kijken wat zij willen doen en kunnen doen. Want dan komt er naar onze overtuiging ook wat snelheid in. Om die reden vinden we het toch wat teleurstellend dat van de dertig adviezen die nu voor liggen, de helft nog moet worden uitgewerkt volgens het College van B&W. Er zit anderhalf jaar tussen uw besluit om een burgerberaad klimaat in te stellen en dit resultaat. Er zit ruim een half jaar tussen het eindrapport en de bespreking nu in de raad. De vijftien voorstellen die in de wachtkamer staan kunnen toch worden aangenomen door u? Het is aan het College om die te concretiseren, ook financieel en organisatorisch. Wat is er in de tussenliggende tijd gebeurd?

Als u de adviezen in de wachtkamer op zijn beloop laat, dan vrezen we dat we 2025 al kunnen afschrijven, want geen geld voor gereserveerd. En is het de vraag of het in 2026 wel zal worden uitgevoerd. Het behalen van de wettelijke klimaatdoelen van 2030 is morgen. Het onderwerp klimaatverandering in al zijn facetten is echt urgent, maak vaart! We schrikken ervan dat er blijkbaar geen plan ligt hoe u de uitkomsten en uitwerking van de adviezen van deze Klimaatraad volgt en laat volgen, politiek, ambtelijk en met de bewoners. Daar is het nu rijkelijk laat voor. We lezen over nader onderzoek bij advies 7.1 (vervolg Klimaatraad) en over ontwikkelen dan wel inkopen van een klimaatmonitor bij advies 7.2 (monitoring klimaatmaatregelen). U noemt ook de bestaande Adviesraad Natuur en Milieu. Kunt u deze club niet aanvullen met bijvoorbeeld 5 of 8 vrijwilligers uit de Klimaatraad en ze dan vragen om de voortgang in bedoeling en adviezen van de Klimaatraad actief te volgen en er bijvoorbeeld 4 x per jaar met de wethouder over om tafel te gaan? Dat is een praktische oplossing voor nu, terwijl u ondertussen kunt onderzoeken hoe u advies 7.1 en 7.2. kunt uitvoeren. Tenslotte moet ons nog één belangrijk punt van het hart: De gemeenteraad heeft in februari 2023 gekozen om een experiment aan te gaan met een burgerberaad, een intensieve vorm van consultatie van de Deventer inwoners.

We lezen nergens of en hoe u dit experiment gaat evalueren. Dat kan toch niet waar zijn? We houden ons, als leden van de voormalige initiatiefgroep burgerberaad, beschikbaar om hierover met u mee te denken. We feliciteren u nogmaals met de Klimaatraad en de resultaten daarvan. En we rekenen op u bij de uitwerking en uitvoering van de plannen! Namens de voormalige initiatiefgroep Burgerberaad Klimaat Deventer,