2024 Raadsvoorstel Meetbaarheid van Beleid - Rekenkamer Deventer

RAADSVOORSTEL Onderwerp

: Meetbaarheid van beleid - Rekenkamer Deventer

Voorstelnummer : Raadstafel : 8 januari 2025 Raadsvergadering :

Voorstel 1. Kennis te nemen van het rekenkameronderzoek “Meetbaarheid van beleid”; 2. In te stemmen met de aanbevelingen uit de bestuurlijke nota “Meetbaarheid van beleid”; 3. Het college opdracht te geven om uitvoering te geven aan de aanbevelingen; Inleiding Aan beleid ligt de zogeheten beleidscyclus ten grondslag: het beleid wordt voorbereid, vervolgens opgesteld, na de besluitvorming wordt het beleid uitgevoerd en tot slot wordt het beleid geëvalueerd. Afhankelijk van wat er uit de evaluatie komt, begint de beleidscyclus opnieuw. De rekenkamer heeft onderzoek gedaan naar die laatste stap in de beleidscyclus: het evalueren van de effectiviteit van het gevoerde beleid. Het onderwerp meetbaarheid van beleid is aangedragen vanuit de raad. De centrale vraagstelling van het onderzoek is: In hoeverre is de beoogde doeltreffendheid van het beleid aan de voorkant bepaald en op een later moment daadwerkelijk geëvalueerd? Welke rol heeft de raad hierin gespeeld en hoe is er met de uitkomsten van de evaluatie omgegaan? Heeft dit geleid tot het bijstellen van de beoogde maatschappelijke effecten en beleidsmatige doelen? Het evalueren en bepalen van de doeltreffendheid is essentieel voor de gemeenteraad om haar controlerende en kaderstellende rol uit te voeren. Dit onderzoek is afgebakend door twee casussen te kiezen, namelijk het gezondheidsbeleid en het afval- en grondstoffenplan.

Het onderzoek is uitgevoerd door Pim van der Valk en Peter van Hoesel. Het college van B&W heeft een bestuurlijke reactie op het rapport gegeven en de rekenkamer is blij dat het college de conclusies onderschrijft. Beoogd resultaat Door in te stemmen met het voorstel wordt er uitvoering gegeven aan de aanbevelingen uit de bestuurlijke nota. Uitvoering van de aanbevelingen draagt bij aan de versterking van de kaderstellende en controlerende rol van de gemeenteraad. Kader De rekenkamer is ingesteld om de controlerende en de kaderstellende rol van de raad te versterken door onderzoek te doen naar doeltreffendheid, doelmatigheid en rechtmatigheid van het door het gemeentebestuur gevoerde beleid (verordening op de rekenkamer 2021). Argumenten Om de vraagstelling van het onderzoek te beantwoorden is er gekozen om twee casussen te kiezen, namelijk gezondheidsbeleid en het afval en grondstoffenplan. Met behulp van een deskresearch, webresearch en interviews met ambtenaren is er een bestuurlijke nota opgesteld met conclusies en aanbevelingen. De rekenkamer heeft een onderscheid gemaakt tussen aanbevelingen aan het college en aanbevelingen aan de gemeenteraad.

2 De rekenkamer doet de volgende aanbevelingen: Aanbevelingen aan de gemeenteraad Met betrekking tot beleidsontwikkeling en – bijstelling: 1.

2.

3. 4.

Wees bij het beoordelen van beleidsnota’s alert op onduidelijk -of zelfs verhullend- taalgebruik; begripsbeschrijvingen mogen niet multi-interpretabel zijn. Waar synoniemen voor eerder gedefinieerde begrippen worden gebruikt moet duidelijk zijn dat hier hetzelfde wordt bedoeld. Check of wat als ‘doel’ gebracht wordt, ook werkelijk een ‘doel’ is (en bijvoorbeeld niet een weg waarlangs een doel bereikt denkt te gaan worden). Werk waar dienstig, bijvoorbeeld bij langdurige en/of complexe processen (ook) met tussendoelen. Zorg er daarbij voor dat deze als zodanig herkenbaar zijn. Vraag om SMART gedefinieerde doelen en, waar deze worden gepresenteerd, SMART gedefinieerde tussendoelen. Wees alert op signalen vanuit de inwoners van Deventer. Doe dit niet alleen ‘passief’ maar ook ‘actief’ (raadpleging, bijvoorbeeld via het Deventer DigiPanel).

Met betrekking tot beleidsevaluatie: 5.

Ga bij elk beleidsinitiatief na of daarbij voorzien is in effectevaluatie, dan wel dat daar beargumenteerd van af wordt gezien.

Aanbevelingen aan het college van B&W Met betrekking tot. beleidsontwikkeling en -bijstelling: 1. 2. 3.

4. 5.

Formuleer beleidsdoelen, tussendoelen en proxy’s SMART. Beoordeel bij elk beleidsinitiatief de wenselijkheid, vorm en frequentie van effectevaluatie. Overweeg de toepassing van ‘ex durante evaluaties’. Dit soort evaluaties is doorgaans leerzamer dan ex post evaluaties. Je kunt van het beleidsproces zo een leerproces maken, vergelijkbaar met incrementele innovatie in het bedrijfsleven. Werk bij complexe en/of langdurige beleidstrajecten met tussendoelen. Heb aandacht voor het ‘burgerperspectief’.

Met betrekking tot beleidsevaluatie: 6. 7.

Bepaal voor elk beleidsveld een set van variabelen met behulp waarvan de (middel)lange termijndoelen, tussendoelen en proxy’s op hun realisatie gevolgd kunnen worden. Beoordeel wat aan evaluaties beschikbaar komt op hun functionaliteit voor de kaderstellende en controlerende rol van de raad en voorzie de raad (dus) niet (ongevraagd) van meer informatie dan zij strikt nodig heeft voor de uitvoering van haar taken.

In de bestuurlijke nota staat een nadere toelichting op de conclusies en aanbevelingen. De rekenkamer adviseert de raad allereerst kennis te nemen van de aanbevelingen uit de bestuurlijke nota en vervolgens in te stemmen met deze aanbevelingen. Draagvlak Het rapport heeft het proces van ambtelijk en bestuurlijke wederhoor doorlopen. In het ambtelijk wederhoor is gevraagd om een feitencheck door de ambtelijke organisatie, vervolgens is het college van B&W gevraagd om een bestuurlijke reactie. Financiële consequenties Aan dit voorstel zijn geen financiële consequenties verbonden.

3 Aanpak/uitvoering Indien uw raad instemt met dit voorstel kan uitvoering worden gegeven aan de aanbevelingen.

De Rekenkamer van de gemeente Deventer, de secretaris, de voorzitter,

L.S. Gerritsen

K. van den Berg

Bijlagen: − Aanbiedingsbrief Rekenkamer Deventer – Meetbaarheid van beleid − Bestuurlijke nota Meetbaarheid van beleid (Rekenkamer Deventer) − Reactiebrief college B&W – Meetbaarheid van beleid (Rekenkamer Deventer