2024-976 Bijlage - Uitvoering adviezen burgerberaad klimaat 2024 (geamendeerd vastgesteld)
Tekst van het document
Uitvoering adviezen burgerberaad klimaat 2024
Uitvoering adviezen burgerberaad klimaat 2024
1
Uitvoering adviezen burgerberaad klimaat 2024
Inhoud
1.1 Deventer als lichtend voorbeeld voor oplossingen in de landbouw ................................................. 6 1.2 Boer als natuurbeheerder ................................................................................................................. 7 1.3 Meer groen in de gemeente .............................................................................................................. 8 1.4 gezonde en groene leefomgeving doen we samen! .......................................................................... 9 2.1 Bewustwording bij Deventenaren over hergebruik en reparatie van spullen vergroten. ............... 10 2.2 Gemeente Deventer legt aan haar inwoners verantwoording af over hoe circulair ze bezig is ...... 11 2.3 Het inkoop- en aanbestedingsbeleid van de Gemeente Deventer is circulair ................................. 12 2.4 Hergebruik van (kinder)spullen en kleding bevorderen .................................................................. 13 2.5 Circulariteitsadvies op wielen .......................................................................................................... 14 3.1 Kwalitatief en betaalbaar Openbaar Vervoer (OV) voor iedereen................................................... 15 3.2 Fietsparkeren: vlot en veilig .............................................................................................................
16 3.3 Voorrang om veilig en vlot te kunnen fietsen! ................................................................................ 17 3.5 Particuliere deelauto’s ..................................................................................................................... 18 4.1 Deventer heeft meer dan 3x zoveel energie nodig in 2050 zonder CO2 uitstoot ........................... 19 4.4 Ga slim om met warmte ................................................................................................................... 20 4.5 Zonnepanelen als zonneschermen .................................................................................................. 21 5.1 iedereen DOET mee!........................................................................................................................ 22 5.2 Deventer natuur als rechtspersoon! ................................................................................................ 23 5.4 Klimaatneutrale (buiten)reclame in Deventer!................................................................................ 24 6.1 Klimaatbestendige leefomgeving .................................................................................................... 25 6.2 Creëer een voedingsbodem voor klimaatadaptatie ........................................................................
26 6.3 Maak klimaatadaptatie-oplossingen beschikbaar voor iedereen.................................................... 27 6.4 klimaatadaptatie door bedrijven ..................................................................................................... 28 6.5 Fonds klimaatadaptief buitengebied ............................................................................................... 29 7.1 Vervolg klimaatraad ......................................................................................................................... 30 7.2 Monitoring van alle klimaatbeleidsmaatregelen ............................................................................. 31 7.3 Heldere taal ..................................................................................................................................... 32 7.4 Evenwichtige participatie bij klimaatmaatregelen........................................................................... 33 7.5 Deventer roept de klimaatnoodtoestand uit. .................................................................................. 34 8.1 Help verhuurders met verduurzamen ............................................................................................. 35
2
Uitvoering adviezen burgerberaad klimaat 2024
3
Uitvoering adviezen burgerberaad klimaat 2024
Inleiding en overzicht Op 19 juli 2023 heeft de gemeenteraad het besluit genomen om een burgerberaad uit te voeren op het thema ‘klimaat’. Op 10 februari 2024 vond de eerste bijeenkomst van de Klimaatraad plaats. De Klimaatraad is op 29 juni 2024 afgerond. Diezelfde dag zijn alle adviezen door de Klimaatraad overhandigd aan de burgemeester in zijn rol als voorzitter van de gemeenteraad. De gemeenteraad heeft het college gevraagd om alle adviezen te beoordelen en een raadsvoorstel te maken voor uitvoering van de adviezen. In dit document vindt u de reacties en conclusies van het college op alle adviezen. Het college spreekt grote waardering uit voor het werk dat is verricht door de deelnemers aan het burgerberaad. De adviezen zijn goed onderbouwd en snijden hout. Het college heeft alle adviezen langs de ‘meetlat’ van het amendement van de gemeenteraad gelegd: zijn de adviezen juridisch, financieel of praktisch wel of niet haalbaar? Dit heeft voor alle adviezen geleid tot een reactie van het college. Op grond van die reactie is voor alle adviezen beschreven hoe het college de uitvoering ervan voor ogen ziet. Dit is beschreven in dit document. Voor de beoordeling van de adviezen is het college uitgegaan van de tekst van het daadwerkelijke advies van de Klimaatraad.
De volledige, toelichtende teksten bij de adviezen heeft het college meegenomen in beeldvorming over de intenties van de adviezen. De beoordeling van de adviezen heeft geleid tot het volgende voorstel voor uitvoering: 1. De raad voor te stellen om de adviezen met nummers 1.3, 1.4, 2.1, 2.4, 2.5, 3.2, 4.1, 4.4, 5.1, 6.1, 7.2, 7.3, 7.4 uit te voeren, zoals verwoord in dit document. 2. De raad voor te stellen om de adviezen met nummers 1.1, 1.2, 2.2., 2.3, 3.3, 3.5, 4.5, 5.2, 5.4, 6.2, 6.3, 6.4, 7.1, 7.5, 8.1 nader uit te werken, zoals verwoord in dit document, en het eventueel beschikbaar stellen van extra middelen mee te nemen in de integrale afwegingen van de Perspectiefnota 2025 of 2026. 3. Adviezen met nummers 3.1, 6.5 niet uit te voeren om praktische en financiële redenen, zoals toegelicht in dit document. In de onderstaande figuur is de verdeling over de drie categorieën weergegeven.
4
Uitvoering adviezen burgerberaad klimaat 2024
5
Uitvoering adviezen burgerberaad klimaat 2024
1.1 Deventer als lichtend voorbeeld voor oplossingen in de landbouw Het advies van de Klimaatraad Omarm en ondersteun initiatieven vanuit de samenleving, zodat Deventer koploper wordt in Nederland als het gaat om oplossingen in de landbouw. Er moet 1 aanspreekpunt/adviespunt/loket zijn in de gemeente, die mensen niet doorverwijst maar helpt bij een oplossing. Reactie van het college Het college juicht initiatieven vanuit de samenleving toe. Waar mogelijk worden die ondersteunt. Dat geldt ook voor de landbouw waar veel behoefte is aan oplossingen voor de huidige problemen. Het is een veelomvattend advies met veel verschillende onderdelen. De invulling van dit advies kan daarom heel breed zijn. Op dit moment is het lastig om voor alle punten de uitvoerbaarheid, effecten en kosten in te schatten. Het college stelt daarom voor om het advies eerst concreter uit te werken. Dat begint met het in beeld brengen van bestaande mogelijkheden, zoals financiële regelingen, om de verschillende onderdelen van dit advies te realiseren. Voor overblijvende punten zal helder worden gemaakt wat de specifieke doelstellingen en de daarbij behorende mogelijke maatregelen en kosten zijn.
Het maakt bijvoorbeeld uit of er bij de aanleg van landschapselementen alleen plantmateriaal en manuren worden gesubsidieerd of dat er ook een vergoeding komt voor de economische afwaardering van de grond (van landbouwgrondbestemming naar natuur). Bij de uitwerking zal ook worden aangegeven hoe realistisch het is om koploper van Nederland te worden. Het oprichten van een adviesloket is praktisch uitvoerbaar, maar het is de vraag wat het loket precies gaat doen, aanvullend op de reeds bestaande loketten en informatiepunten (zie ook bij advies 1.2). Het advies van de Klimaatraad vraagt om concrete oplossingen en niet om doorverwijzen. Daarnaast wordt in enkele voorgestelde acties expliciet financiële steun aan ondernemers voorgesteld. Dat is voor de gemeente in de meeste gevallen onmogelijk. De invloed van de gemeente op de landbouw is gering. Veel regelingen zijn het domein van provincie en rijk. De ambitie om koploper van Nederland te worden in het creëren van oplossingen voor de landbouw is heel ambitieus en lijkt ons niet reëel. Op het eerste gezicht is dit advies juridisch uitvoerbaar. De juridische haalbaarheid van een aantal concrete maatregelen moet wel nader worden onderzocht. Conclusie: het college onderkent dat er in de landbouw behoefte is aan oplossingen voor de huidige problemen. Ook ondersteunt de gemeente waar mogelijk initiatieven vanuit de samenleving.
Gezien de breedte van dit advies gaan wij eerst beknopt in beeld brengen wat de gemeente kan toevoegen aan alle bestaande regelingen. Dit gebeurt vanuit de middelen voor platteland in de begroting van programma ruimtelijke ontwikkeling. Als daaruit blijkt dat wij als gemeente mogelijkheden zien voor een eigen rol zal het college het eventueel beschikbaar stellen van extra middelen meenemen in de integrale afweging om te komen tot de Perspectiefnota 2025 of 2026.
6
Uitvoering adviezen burgerberaad klimaat 2024
1.2 Boer als natuurbeheerder Het advies van de Klimaatraad Stel een Agrarisch Natuur en Landschapsbeheer programma op voor de Gemeente Deventer en omstreken (Salland?), en richt een organisatie op die dit programma kan uitvoeren. Stimuleer initiatieven zoals “Boeren voor biobased bouwmaterialen” als een nieuw verdienmodel voor boeren. Reactie van het college Er is een Agrarische Natuurvereniging Salland, zie Groensalland.nl. Dat functioneert goed. In Overijssel wordt via de provincie uitvoering gegeven aan het Agrarisch Natuur- en Landschapsbeheer. Voor Deventer loopt dit via de Collectieven Midden Overijssel (zie www.collectiefmiddenoverijssel.nl). In Salland Loont werken we samen met Stichting IJssellandschap, Landschap Overijssel, Kostbaar Salland, de lokale LTO-afdeling en het Collectief Midden Overijssel (CMO). Het project Salland Loont richt zich op het belonen van maatschappelijke diensten (waaronder het Agrarisch Natuur en Landschapsbeheer) op een simpele manier, vanuit één aanspreekpunt (één loket), tot aan de boeren aan de keukentafel. Ook wordt er gekeken naar de structuur van mogelijk één gebiedsfonds. De gedachte achter het gebiedsfonds is dat er in het fonds meerdere landschapsgerichte financieringsstromen samenkomen met private financiële middelen vanuit andere organisaties of het Midden en Klein Bedrijf (MKB).
Met dit geld kunnen boeren, maar ook burgers in het buitengebied, betaald krijgen voor hun inspanningen om het landschap biodivers en aantrekkelijk te houden, voor zowel dieren, soorten en mensen. Het project Salland Loont hangt samen met de gemeenschappelijk landbouwbeleid (GLB) pilot Motiverend Belonen in Salland. Daarin wordt gekeken naar maatregelen die boeren op bedrijfsniveau kunnen nemen. Gezien alle lopende initiatieven achten wij het niet nodig om op dit moment een nieuw programma op te stellen. Boeren voor Biobased Bouwmaterialen zien wij als een goed initiatief en op verschillende manieren ondersteunt en stimuleert de gemeente het gebruik van biobased materiaal. Zo stimuleert en verplicht de gemeente de toepassing van biobased bouwmateriaal bij haar eigen vastgoed en bij de gronduitgifte voor bijvoorbeeld de Havendame. Daarnaast wordt biobased meegenomen in het traject van de Omgevingsvisie en in de hoogbouwvisie wordt biobased bouwmateriaal als voorkeur benoemd. Tot slot wordt het gebruik van biobased isolatiemateriaal opgenomen in de subsidieregeling Deventer Helpt en Deventer Isoleert. In het kader van de Regiodeal 2024 is de gemeente de initiatiefnemer voor het project Vezelvallei. Dit is erop gericht om de hele keten ‘van zaad naar plaat’ compleet te maken.
Een voorbeeld van een ontbrekende schakel is een nabije fabriek die van plantenmateriaal bouwmateriaal maakt. Begin 2025 zal duidelijk worden of het Project Vezelvallei wordt gehonoreerd. Een groot deel van dit advies valt daarmee binnen de bestaande begroting. Als het project Vezelvallei niet wordt gehonoreerd in Regiodeal 2024 zijn mogelijk extra middelen nodig voor de versterking van de aanjagersrol. Daarbij denken we aan 0,5 fte per jaar. Indien nodig zal dat door het college worden meegenomen in de afwegingen om te komen tot de Perspectiefnota 2025. Conclusie: Dit advies sluit aan bij de ambities van het college. Op het gebied van agrarisch natuur- en landschapsbeheer wordt veel inzet gepleegd door ons en door andere partijen. In Overijssel en Salland is er al veel geregeld en georganiseerd, zoals Salland Loont en de GLB-pilot Motiverend Belonen in Salland. Wij achten het daarom niet nodig om daarnaast een nieuw programma op te stellen. Ook op gebied van Biobased Bouwen gebeurt er al veel. Het Regiodeal-project Vezelvallei kan daar een extra grote impuls aan geven. Als dit project niet doorgaat zal de inzet van extra middelen voor versterking van de aanjagersrol door het college worden meegenomen in de integrale afwegingen om te komen tot de Perspectiefnota 2025.
7
Uitvoering adviezen burgerberaad klimaat 2024
1.3 Meer groen in de gemeente Het advies van de Klimaatraad Dat de gemeente zo snel mogelijk aan de slag gaat met het opstellen van een gemeentelijk biodiversiteitsplan, om op deze manier tot een overkoepelend plan van aanpak te komen voor meer groen binnen de stad. Dit kan uitgevoerd worden door de gemeente-ecologen en planologen zelf, maar ook door een professioneel ecologisch adviesbureau dat hiervoor door de gemeente wordt ingeschakeld. De uitvoering van dit plan moet in 2030 gerealiseerd zijn. Reactie van het college Er wordt momenteel gewerkt aan een biodiversiteitsplan dat in het eerste kwartaal van 2025 met de raad wordt gedeeld. Ook wordt er een plan gemaakt voor de groenblauwe hoofdstructuur. Hierin wordt vastgelegd hoeveel ruimte er wordt bestemd als groene ruimte. Bij uitbreiding- en inbreidingsprojecten zal worden onderzocht of het mogelijk is om de eis te stellen dat 30% van de oppervlakte “groen” is. Tevens zal worden onderzocht of aan nieuw aan te leggen groen de eis kan worden gesteld dat het streekeigen is en niet sober. Dat draagt bij aan een grotere biodiversiteit. In het algemeen zijn er erg veel ruimtelijke claims door functies zoals wonen, bedrijven, infrastructuur, maatschappelijke voorzieningen, waterhuishouding en energie. Tot begin 2026 loopt het proces om te komen tot een gemeentelijke Omgevingsvisie.
Hierin wordt een integrale afweging van ruimtelijke belangen gemaakt. In dit proces zal ook dit advies van de Klimaatraad worden meegenomen. Het aanleggen van nieuw groen of het omvormen van grijs naar groen kost veel geld. Met name in het landelijk gebied zijn daar financiële regelingen voor, zoals de provinciale regeling Kwaliteitsimpuls natuur en landschap. Er is echter geen geld voor het aankopen, inrichten en beheren van grote oppervlakten nieuw groen. Om dat wel substantieel te doen is er naar verwachting een bedrag van 500.000 euro per jaar nodig. Dit advies is juridisch uitvoerbaar. Conclusie: het college vindt het behoud en het vergroten van de biodiversiteit belangrijk. Daarom wordt op dit moment een gemeentelijk biodiversiteitsplan opgesteld. Daarmee wordt een fundament gelegd voor vergroting van de biodiversiteit binnen ontwikkelings- en beheerprojecten. De middelen hiervoor komen uit verschillende begrotingsprogramma's. Het meenemen van groen in de verdeling van de ruimte wordt meegenomen in het proces van de Omgevingsvisie. In de toelichting op het advies wordt ook gesproken over vergroten van het areaal groen. Voor het aankopen en inrichten van grote oppervlakten nieuw groen stelt het college geen extra geld beschikbaar.
8
Uitvoering adviezen burgerberaad klimaat 2024
1.4 gezonde en groene leefomgeving doen we samen! Het advies van de Klimaatraad De gemeente Deventer moet zijn eigen groenbeleid van 2025 hanteren en nakomen. Maak het beleid voor iedere betrokkene duidelijk en werkbaar. • Zorg dat de communicatie en aansturing tussen Gemeente en Deventer Groenbedrijf zichtbaar en begrijpelijk is voor alle partijen. • Organiseer per kwartaal een overleg tussen gemeente Deventer, Deventer Groenbedrijf, wijkbeheer, burgerinitiatieven en een ecoloog. Dit in verband met de vier seizoenen en de daarbij horende taken. • Deze informatie ook richting burger uitdragen, zodat zij zelf dit ook kunnen toepassen. • Verhuurders en woningcorporaties verplichten om aan groene aanleg mee te werken en dit te onderhouden. • Er moet budget vrij gemaakt worden voor vergroening in wijken voor de gezondheid van mens, dier en milieu. Reactie van het college Dit advies sluit in hoofdlijnen aan bij de huidige werkwijze van de gemeente, maar vraagt op verschillende punten op intensivering van communicatie tussen gemeente, het Groenbedrijf en inwoners. Er gebeurt al heel veel op dit vlak. Wijkmanagers halen actief bewonersinitiatieven op en die worden veelal gefaciliteerd en vaak ook gefinancierd. Ook in de Werkwijze Ecologie is de betrokkenheid van lokale natuurvrijwilligers opgenomen, Het streven naar meer biodiversiteit is niet nieuw.
Daar wordt al rekening gehouden met nieuwe groenaanleg in Deventer. Ook bij het maaibeheer houden we daar al sinds enkele jaren steeds meer rekening mee binnen en buiten de bebouwde kom. We zijn al langer in gesprek met woningcorporaties en zien daar ook verandering in hun beleid rondom groen. Aansluitend pakken wij de openbare ruimte aan. Zo hadden woningcorporaties voorheen het beleid dat de woning in de oude staat teruggebracht moest worden bij overgang van huurder. Dat betekende ook dat bomen en groen moesten worden verwijderd voordat de nieuwe huurder erin kwam. Nu onderzoeken ze of ze tuinen kunnen vergroenen bij zo’n overgang en zelfs onderhoudsabonnementen kunnen aanbieden aan huurders. Het vergroenen van verwaarloosde stukken grond is een goed idee. In de praktijk is dat niet altijd eenvoudig doordat de bestemming gewijzigd moet worden en de gemeente vaak geen eigenaar van de grond is. Dit vraagt veel onderhandeling met deze eigenaren en kan leiden tot veel kosten die door de gemeente moeten worden gedragen. Al met al vraagt dit advies in onze ogen een versterking van onze huidige werkwijze. Dat vraagt meer tijd en inzet van de gemeente en van het Groenbedrijf. Ook vraagt het om meer informatiemateriaal en meer bijeenkomsten. Meer gebruik maken van digitale hulpmiddelen, kan behulpzaam zijn in de onderlinge communicatie.
Het is op dit moment moeilijk te ramen hoeveel dat kost en hoeveel extra geld daarvoor nodig is. Een eerste indicatie is dat er 100.000 euro nodig is aan extra personele capaciteit en middelen. Dit advies is juridisch uitvoerbaar. Conclusie: Dit advies sluit aan bij de intenties en huidige werkwijze van de gemeente en het Groenbedrijf. We lezen dit echter wel als een oproep om de focus op biodiversiteit te vergroten. Dat gaan wij doen. In eerste instantie binnen de bestaande programmabegrotingen van leefomgeving, en milieu en duurzaamheid. Indien in de loop van 2025 blijkt dat er extra inzet van capaciteit en middelen nodig is, zal dat door het college worden meegenomen in de integrale afwegingen om te komen tot de Perspectiefnota 2026.
9
Uitvoering adviezen burgerberaad klimaat 2024
2.1 Bewustwording bij Deventenaren over hergebruik en reparatie van spullen vergroten. Het advies van de Klimaatraad Vergroot de kennis van de inwoners van de gemeente Deventer over het belang van duurzaam gebruik, reparatie en hergebruik van goederen. Doe dit op een positieve manier en op onverwachte plekken zoals festivals. Reactie van het college Dit advies is praktisch uitvoerbaar en sluit goed aan bij de Visie Deventer Circulair. De website www.duurzaamdeventer.nl kan gebruikt worden om kennis, tips en evenementen te delen. Onze eigen communicatieafdeling kan een campagne bedenken en uitvoeren, eventueel in samenwerking met een extern bureau. Naast het faciliteren van bijvoorbeeld repaircafé's kunnen ook andere productreparaties gestimuleerd worden. Denk bijvoorbeeld aan het stimuleren van kleding-, schoenen- en meubelreparaties. Dit kan ook een stimulans zijn voor de ambacht/reparatie- ondernemers. Het faciliteren van de repareer-ondernemers op bijvoorbeeld festivals, bij buurtinitiatieven en wijkacties. is mogelijk. Hierbij moeten we samenwerken met de wijkbeheerders, het duurzaamheidscentrum, de Ulebelt en aansluiten bij andere goede initiatieven in de stad zoals de duurzaamheidsteams in de wijken. De kosten die hiermee gemoeid zijn voor inzet van mensen en bijkomende kosten schatten we op 100.000 euro per jaar.
Voor dekking van die kosten wordt in eerste instantie gebruik gemaakt van de bestaande budgetten in programma milieu en duurzaamheid (circulariteit en afval) en de rijksmiddelen voor capaciteit decentrale overheid klimaat en energie (CDOKE). Indien dat ontoereikend blijkt te zijn zal in beeld worden gebracht hoeveel extra budget er nodig is. Dit advies is juridisch uitvoerbaar. Conclusie: het college juicht het duurzaam gebruik en hergebruik van goederen door inwoners toe en zal dit advies daarom uitvoeren. Indien blijkt dat de middelen in de bestaande programmabegrotingen ontoereikend zijn, neemt het college het eventueel beschikbaar stellen van extra middelen mee in de integrale afwegingen om te komen tot de Perspectiefnota 2025 of 2026.
10
Uitvoering adviezen burgerberaad klimaat 2024 2.2 Gemeente Deventer legt aan haar inwoners verantwoording af over hoe circulair ze bezig is. Het advies van de Klimaatraad We adviseren de gemeente Deventer haar directe invloed als zijnde afnemer en opdrachtgever op circulariteit te laten zien. Gemeente Deventer legt hierover jaarlijks, cijfermatig, duidelijk en op een aantrekkelijke manier verantwoording af naar de inwoners. Reactie van het college Het college hecht veel waarde aan circulariteit en kan zich inhoudelijk vinden in het voorstel. Om invulling aan dit advies te geven moet eerst nader onderzocht hoe verantwoording ingericht kan worden en wat de kosten daarvan zijn. Hierbij kan worden begonnen met het doen van een inventarisatie bij andere overheden en op basis daarvan een plan van aanpak (inclusief begroting) op te stellen. Het kan ook interessant zijn de monitoring cyclus te laten meelopen met de landelijke monitoring, welke tweejaarlijks wordt gepresenteerd in de Integrale Circulaire Economie Rapportage van het Planbureau voor de Leefomgeving. Het presenteren van de jaarresultaten tijdens de week van de Circulaire Economie is goed mogelijk, evenals het organiseren van een event waarop de monitor wordt gelanceerd. Dit advies hangt samen het advies 2.3. De financiële consequenties worden daarom in samenhang met en bij advies 2.3 beschreven.
Op het eerste gezicht lijkt dit advies juridisch uitvoerbaar. Dit moet nader onderzocht worden bij de uitwerking van het advies. Conclusie: het college ziet de meerwaarde in van dit advies. Gemeentelijke voorbeelden kunnen stimulerend zijn voor anderen. Het meerjarig en eenduidig registreren en presenteren van alle circulaire activiteiten vraagt om een goede systematische aanpak. Dit zal worden onderzocht in samenhang met advies 2.3. De financiële consequenties worden meegenomen in de reactie op advies 2.3.
11
Uitvoering adviezen burgerberaad klimaat 2024
2.3 Het inkoop- en aanbestedingsbeleid van de Gemeente Deventer is circulair Het advies van de Klimaatraad Gemeente Deventer maakt circulaire keuzes wanneer zij opdrachtgever of afnemer is. We denken hierbij aan circulaire materialen en circulaire toeleveranciers voor bouw, educatie en eigen bedrijfsvoering binnen het gemeentehuis. *Dit advies wordt gedeeld door ambtenaren in de opgestelde Visie Deventer Circulair die nog moet worden goedgekeurd door de Raad. Reactie van het college Om alle inkoop en aanbestedingen van Deventer circulair te doen moet er veel gebeuren. De ambitie is er en staat benoemd in de Visie Deventer Circulair en is opgenomen in het Inkoop & Aanbestedingsbeleid. De financiële gevolgen van uitvoering van dit advies bestaan enerzijds uit ambtelijke inzet om het circulair inkopen procesmatig goed in te richten en te kunnen monitoren (zie advies 2.2). Daarnaast leidt het circulair aanbesteden tot hogere kosten van de aan te besteden werkzaamheden. Op dit moment zijn circulaire bouwmaterialen bijvoorbeeld nog duurder dan niet-circulaire. Een inschatting van de totale kosten is in dit stadium nog niet te maken. Het is een veelomvattend advies. Veel interne processen en aanbestedingstrajecten van producten en diensten zullen anders ingericht/uitgevraagd moeten worden. Dit vraagt veel deskundigheid van de verschillende afdelingen.
In de eerste jaren zal naar verwachting veel externe expertise nodig zijn. Een grove inschatting is 100.000 euro voor de eerste twee jaar. Op het eerste gezicht lijkt dit advies juridisch uitvoerbaar. Dit moet nader onderzocht worden bij de uitwerking van het advies. Conclusie: het college vindt circulair werken belangrijk. Het college gaat de uitvoering van dit advies nader onderzoeken in samenhang met advies 2.2. Dit onderzoek wordt uitgevoerd binnen de begroting van het programma milieu en duurzaamheid. Het onderzoek leidt tot inzicht in de kosten om het circulair inkopen en aanbesteden uit te voeren. Daarnaast geeft het onderzoek een indicatie van extra kosten binnen de aan te besteden werkzaamheden. Het college neemt het eventueel beschikbaar stellen van extra middelen mee in de integrale afwegingen om te komen tot de Perspectiefnota 2025 of 2026.
12
Uitvoering adviezen burgerberaad klimaat 2024
2.4 Hergebruik van (kinder)spullen en kleding bevorderen Het advies van de Klimaatraad Maak het voor de Deventenaar aantrekkelijker om gebruikte (kinder)spullen en kleding te kopen of in te leveren. De gemeente kan bijdragen aan de zichtbaarheid en toegankelijkheid van de tweedehandswinkels door meer informatie te geven. Verder kan er gewerkt worden aan een puntensysteem (zie Let’s Deventer voor inspiratie) om te stimuleren om spullen in te leveren voor een tweede leven. Reactie van het college Het eerste deel van het advies (meer zichtbaarheid en toegankelijkheid geven van informatie over tweedehands winkels) is praktisch haalbaar. Op http://www.duurzaamdeventer.nl is al informatie hierover beschikbaar, maar nog niet zo volledig als in het advies wordt voorgesteld. Dit deel van het advies sluit aan bij de ambities uit de Visie Deventer Circulair onder thema Goederen. Het tweede deel van het advies, werken aan een puntensysteem voor het ruilen van spullen, is een idee dat onderzocht moet worden. Er is op verschillende plekken al enige ervaring opgedaan, maar er is nog niet een initiatief met de beste oplossing. Naar de mening van het college komt een dergelijk initiatief het beste van de grond als het wordt uitgevoerd door samenwerkingspartners, zoals de duurzaamheidsteams in de wijken. De rol van de gemeente kan dan zijn om het initiatief te steunen.
De kosten worden ingeschat op circa 40.000 euro eenmalig. Dit omvat ook kosten voor communicatie. Juridisch gezien kan het eerste deel van het advies worden uitgevoerd. Voor het tweede deel van het advies zijn er in principe geen belemmeringen. Dit kan echter afhangen van de gemeentelijke rol en moet nader worden uitgewerkt. Conclusie: het college wil het hergebruik van goederen stimuleren en gaat dit advies uitvoeren. De kosten hiervoor worden gedekt binnen het programma milieu en duurzaamheid of de klimaatmiddelen van het rijk. Als blijkt dat de beschikbare middelen in de begroting niet toereikend zijn, neemt het college het eventueel beschikbaar stellen van extra middelen mee in de integrale afwegingen om te komen tot de Perspectiefnota 2025.
13
Uitvoering adviezen burgerberaad klimaat 2024
2.5 Circulariteitsadvies op wielen Het advies van de Klimaatraad Maak het gemakkelijker en leuker voor inwoners om hun huis duurzaam te veranderen en te repareren. Dit ligt in het verlengde wat vanuit het Duurzaamheidscentrum wordt gedaan. De kracht van dit advies is dat het laagdrempelig informatie geeft aan doelgroepen die hier normaal niet aan blootgesteld worden. Reactie van het college De gemeente heeft de ‘Duurzaam Deventer Bus’ en deze is al met enige regelmaat in de wijk. Zo gaan energiecoaches met de bus de buurt in en wordt deze gebruikt door de gebiedsregisseurs in de verschillende wijken. Het toevoegen van de elementen reparatie en circulair het lijkt praktisch haalbaar. Tegelijkertijd is het niet mogelijk om een complete reparatiewerkplaats in te richten in de bus. Een eenvoudige inrichting is wel mogelijk. Er zal iemand (of twee mensen) bij de bus aanwezig moeten zijn om de reparatie- en circulariteitsadviezen te geven en de eenvoudige reparaties uit te voeren. Voor de uitvoering van dit advies kan samen met het duurzaamheidscentrum, de energiecoaches, het Repaircafé en duurzaamheidsteams in de wijk worden onderzocht wat er nodig is om de bus en bakfiets in te zetten om circulariteitsadvies toe te voegen. Om een kleine reparatiewerkplaats in de bus in te richten zijn extra middelen nodig, evenals voor het promoten van de genoemde acties.
De totale kosten hiervan worden geschat op 10.000 euro per jaar. Dit advies is juridisch uitvoerbaar. Conclusie: het college vindt het een goed initiatief om inwoners te helpen hun huis zelf te verduurzamen en gaan dit advies in ieder geval in 2025 en 2026 uitvoeren. De kosten tot en met 2026 worden gedekt uit de bestaande begroting van het programma milieu en duurzaamheid of de aanvullende klimaatmiddelen van het rijk.
14
Uitvoering adviezen burgerberaad klimaat 2024
3.1 Kwalitatief en betaalbaar Openbaar Vervoer (OV) voor iedereen Het advies van de Klimaatraad Maak het OV aantrekkelijker en toegankelijker zodat mensen kiezen voor duurzame vervoersopties. Reactie van het college Het college steunt het streven naar meer gebruik van het OV. De invloed van de gemeente op het OV is echter gering. Het college onderschrijft daarom de doelen van dit advies, maar plaatst een kanttekening bij de praktische invloed van de gemeente. De gemeente verricht waar mogelijk lobbywerk om het aanbod van het OV in Deventer te vergroten. Dat betreft zowel de trein als de bus. Wij richten ons hierbij, al dan niet in samenwerking met de regio, zowel op rijk, provincie als de NS-ProRail. Aangezien het OV veel geld kost, is het niet realistisch dat de gemeente zelf financieel gaat bijdragen aan creëren van meer OV. Wel stimuleren we het gebruik en toegankelijkheid van OV door: • goede loopverbindingen te realiseren naar stations en haltes; • te zorgen voor passende fietsparkeermogelijkheden bij de knooppunten; • waar mogelijk prioriteit (eerder groen licht) te geven aan de bus wanneer deze achterloopt op de dienstregeling; • te verdichten op plaatsen waar er sprake is van OV-verbindingen op loopafstand. Het belangrijkste deel van dit advies is juridisch echter niet uitvoerbaar, omdat de gemeente niet de OVconcessies beheert.
Conclusie: Hoewel het college het gebruik van OV belangrijk vindt en dat wel stimuleert, neemt het college dit advies niet over omdat de gemeentelijke invloed op het OV zelf gering is. Aangenomen amendement ‘Uitvoering adviezen burgerberaad klimaat 2024, 3.1’, raadsvergadering 26 februari 2025: In het amendement Burgerberaad dat in de raadsvergadering van 19 juli 2023 is aangenomen staat dat de gemeenteraad alleen adviezen die juridisch, financieel of praktisch niet haalbaar zijn, niet zal overnemen. Het advies 3.1 van de Klimaatraad is “Maak het OV aantrekkelijker en toegankelijker zodat mensen kiezen voor duurzame vervoersopties”. Het door het college gebruikte argument om dit advies niet uit te voeren dat haar invloed op het OV gering is. Het college heeft naar idee van de indieners onvoldoende gekeken naar waar het college wel invloed op heeft om het openbaar vervoer te bevorderen. Denk aan maatregelen als busbanen, aantrekkelijke haltes, aanvullend collectief (gemeentelijk) vervoer, via overleg stimuleren van slimme routes en betaalbare tickets, of lobby mogelijkheden. Indieners van dit amendement menen dat het gaat om een advies dat juridisch, financieel en praktisch haalbaar is. Nader onderzoek naar wat het college wél kan doen past ook in de door het college voorgelegde Hoofdwegenstructuur en Mobiliteitsvisie waarbij het uitgangspunt STOMP benoemd is.
15
Uitvoering adviezen burgerberaad klimaat 2024
3.2 Fietsparkeren: vlot en veilig Het advies van de Klimaatraad We willen inzetten op meer en betere fietsparkeergelegenheden, die rekening houden met de diversiteit aan type fietsen. In het bijzonder moet hierbij aandacht zijn voor het veilig stallen van fietsen, omdat fietsen steeds waardevoller zijn. Fietsen moeten goed vastgezet kunnen worden. Mensen moeten verleid worden om de fiets op een veilige plek te stallen. Mensen moeten tevens verleid worden om zich met de fiets te verplaatsen. Dit is gezonder en beter voor aarde, mens en dier. Reactie van het college Het college onderschrijft dit advies volledig. Fietsen moet waar mogelijk worden gestimuleerd. Het is goed voor de gezondheid en voor het milieu. Er wordt daarom flink gewerkt aan meer en betere fietsparkeervoorzieningen. Daarbij wordt rekening gehouden met de genoemde aandachtspunten. Ook binnen de verstedelijkingsopgave worden meer gebouwde fietsparkeervoorzieningen gerealiseerd. Met Raadsmededeling 2024-263 van 7 mei 2024 heeft het college een pakket aan maatregelen gepresenteerd om de faciliteiten voor fietsers in de binnenstad te verbeteren. Onderdeel van dit maatregelenpakket is een bebouwde en bemande/bewaakte fietsparkeervoorziening 'Op de Keizer'. Dit maatregelenpakket wordt op dit moment ambtelijk verder uitgewerkt tot een collegevoorstel met begrotingsdekking.
De planning is dat dit in het eerste kwartaal van 2025 aan de raad wordt voorgelegd en de financiële dekking in de perspectiefnota wordt gevraagd. Het belang van fietsen wordt concreet gemaakt in het zegenoemde STOMP-principe waarin Stappen en Trappen altijd eerste keus zijn. Dat wordt ook als uitgangspunt gebruikt in huidig beleid en in de hoofdwegenstructuur (HWS) en mobiliteitsplan Binnenstad&Periferie. In de begroting 2025 is een extra budget van 125.000 euro beschikbaar gesteld voor fietsparkeren in de binnenstad. Dit advies is juridisch uitvoerbaar. Conclusie: het college wil fietsen zoveel mogelijk stimuleren. Er is daarom al extra geld beschikbaar gesteld voor fietsparkeren in de begroting 2025. Ook is het STOMP-principe leidend in ons beleid. Daarmee kan dit advies worden uitgevoerd binnen begroting van het programma leefomgeving.
16
Uitvoering adviezen burgerberaad klimaat 2024
3.3 Voorrang om veilig en vlot te kunnen fietsen! Het advies van de Klimaatraad We adviseren de fietspaden in Deventer veiliger in te richten en fietsers vaker voorrang te geven. Dan wordt het aantrekkelijker om de fiets te pakken. Ook adviseren we om meer samen te werken met andere gemeenten en aangrenzende provincies om doorfietsroutes tussen gemeenten aan te leggen. Reactie van het college Het college vindt het belangrijk om het fietsen binnen Deventer en in de regio zo aantrekkelijk mogelijk te maken. Daarom wordt continu geïnvesteerd in verbetering van de fietsinfrastructuur. In de begroting 2025 staat onder meer: Voor de uitvoering van het project Fietspad Oostermaatsdijk is 1,4 miljoen euro gereserveerd in de begroting. Dat is niet voldoende om het hele project uit te voeren. Voor de uitwerking van het Fietsparkeren binnenstad is een incidenteel extra budget van 125.000 euro beschikbaar gesteld. Voor de fietsstructuur A1 is een extra budget beschikbaar gesteld van 550.000 euro. Daarnaast wordt vanuit reguliere beheer- en onderhoudsbudgetten ook structureel geïnvesteerd in de fietsinfrastructuur. Het tempo van verbetering van de fietsinfrastructuur wordt sterk bepaald door de beschikbare budgetten. De aanleg van nieuwe infrastructuur en het verbeteren van bestaande infrastructuur aanleg van infrastructuur kost nu eenmaal veel geld.
Fietstunnels en/of -bruggen zijn efficiënte oplossingen voor verbetering van de fietsdoorstroming. Ook dat kost echter veel geld. Daarnaast is er vaak een spanning tussen de doorstroming van het fiets- en het autoverkeer. Zeker op drukke kruispunten moet een balans gevonden worden in de wachttijden voor stoplichten. De gemeente streeft ernaar om fietsverkeer op een groot aantal kruisingen een hogere prioriteit te geven. Dat geldt weer niet op kruispunten waar een vlotte doorstroming van autoverkeer belangrijk is. Daarom wordt de hoofdwegenstructuur herijkt en aangeboden aan de raad. De besluitvorming daarover vindt begin 2025 plaats. Als er naast de huidige budgetten structureel meer middelen beschikbaar komen voor fietsinfrastructuur kan er meer tempo gemaakt worden met de verbetering en versterking hiervan. Daarbij kan gedacht worden aan het toevoegen van minimaal 500.000 euro per jaar aan het meerjarenprogramma infrastructuur Deventer (MIND) van het programma Leefomgeving. Dit advies is juridisch uitvoerbaar. Conclusie: het college vindt fietsen belangrijk en investeert daarom veel geld in het uitbreiden en verbeteren van de fietsinfrastructuur. Dat betreft niet alleen het fietsen binnen de gemeentegrenzen, maar ook regionale fietsverbindingen. Voor het substantieel intensiveren van de investeringen in fietsinfrastructuur is meer geld nodig.
Voor de uitvoering van HWS, Mobiliteitsplan Binnenstad en periferie en het project fietsparkeren neemt het college het eventueel beschikbaar stellen van extra middelen mee in de integrale afwegingen om te komen tot de Perspectiefnota 2025 of 2026.
17
Uitvoering adviezen burgerberaad klimaat 2024
3.5 Particuliere deelauto’s Het advies van de Klimaatraad Stimuleer het gebruik van deelauto’s en ondersteun particuliere initiatieven voor deelauto’s. Reactie van het college Het college ziet het gebruik van deelauto's als effectieve manier om de autodruk te verminderen. Ook kunnen elektrische deelauto’s aan belangrijke bijdrage leveren aan het halen van de Deventer klimaatdoelstellingen. Daarom stimuleren en steunen wij het initiatief van deelauto's al. Ook in Deventer zijn partijen als Greenwheels actief. In de praktijk zien we echter dat veel mensen het moeilijk vinden om afhankelijk te zijn van de beschikbaarheid van deelauto's. In de publieksenquête ten behoeve van de herijking van de hoofdwegenstructuur is een vraag hierop gericht. Met particuliere deelauto is ervaring opgedaan. Dat heeft laten zien dat het fraudegevoelig was, waardoor het nu niet wordt gefaciliteerd in de parkeerverordening. Vraag en aanbod van deelauto's is de afgelopen jaren in balans geweest via de commerciële aanbieders van deelauto's. De gemeente heeft hierin meebewogen door op verzoek van aanbieders parkeermogelijkheden voor deelauto's te faciliteren. De kosten daarvoor werden opgevangen binnen de reguliere begroting van programma leefomgeving. Het afgelopen half jaar ziet de gemeente de vraag naar deelauto's stijgen.
Dat leidt tot verzoeken van bedrijven om dat te faciliteren via parkeeroplossingen. Als het aandeel elektrische deelauto’s toeneemt, is het nodig om op bepaalde plekken de inrichting van straten aan te passen. Voor sommige oplossingen moet wellicht een verkeersbesluit worden genomen. In dichtbebouwde gebieden, zoals de binnenstad, gaat het ten koste van normale parkeerplaatsen. Dat heeft zowel praktische als financiële consequenties. Er is op dit moment geen gemeentelijk ruimtelijk beleid voor dit vraagstuk. Het is mogelijk om het gebruik van deelauto's meer te promoten en lokale initiatieven te steunen. Het is echter de vraag of dat nodig is en het is onduidelijk hoe omgegaan moet worden met de praktische en financiële consequenties. Dit zal eerst uitgezocht moeten worden. Conclusie: het college steunt het gebruik van deelauto's. Op dit moment worden daarvoor voorzieningen getroffen die aansluiten bij de vraag naar deelauto's. Het is de vraag of het gebruik van deelauto's toe zal nemen door meer promotie en wat de consequenties zijn van een toename van het aantal deelauto's. Als het gebruik van deelauto's substantieel toeneemt, zijn er mogelijk extra middelen nodig voor inrichtingsmaatregelen. Het college gaat de ontwikkeling van deelauto's onderzoeken en bepaalt op grond daarvan of extra promotie van deelauto's effectief en wenselijk is.
Het college neemt het eventueel beschikbaar stellen van extra middelen voor het faciliteren van meer deelauto's mee in de integrale afwegingen om te komen tot de Perspectiefnota 2025 of 2026.
18
Uitvoering adviezen burgerberaad klimaat 2024
4.1 Deventer heeft meer dan 3x zoveel energie nodig in 2050 zonder CO2 uitstoot Het advies van de Klimaatraad Wij adviseren de gemeente om vast te houden aan het zo spoedig mogelijk afstappen van fossiele energie. Wij adviseren de gemeente om uiterlijk 2025 te komen met een energievisie waarin met een open blik alle niet-fossiele energiebronnen worden afgewogen en op elkaar worden afgestemd. Reactie van het college Het college omarmt het eerste adviespunt om vast te houden aan het zo spoedig mogelijk afstappen van fossiele energie. Dit sluit aan bij de Deventer klimaatdoelstellingen zoals die zijn geformuleerd in de Deventer Energievisie. Als tweede punt wordt geadviseerd om uiterlijk 2025 te komen met een energievisie waarin met een open blik alle niet-fossiele energiebronnen worden afgewogen en op elkaar worden afgestemd. Dit adviespunt is uitvoerbaar, mits op enkele punten aangepast. Enerzijds is de planning niet uitvoerbaar en anderzijds is het de vraag of een energievisie het juiste instrument is. Beide aspecten worden hieronder toegelicht. In maart 2024 is de Deventer Energievisie vastgesteld door de gemeenteraad. Deze visie richt zich op een duurzaam, rechtvaardig, robuust en in 2050 klimaatneutraal energiesysteem. De klimaatraad vraagt om met een nieuwe visie te komen.
Om de bestaande energievisie verder te concretiseren is een nadere analyse van het energiesysteem nodig, inclusief dataverzameling en afstemming met belanghebbenden. Met de resultaten van de analyse kan een nieuwe visie worden opgesteld. Ook in dit traject is het belangrijk om belanghebbenden goed te betrekken. Bij een zorgvuldige uitvoering van deze stappen kan de nieuwe energievisie niet in 2025 worden opgeleverd. Echter, het is de vraag of een nieuwe sectorale energievisie het juiste instrument is om de uitkomsten van de analyse te borgen. De energietransitie heeft een grote impact op de fysieke leefomgeving, ook in Deventer. Deze ruimtelijke aspecten moeten daarom worden afgewogen in relatie tot andere aspecten van de fysieke leefomgeving. Dat doen we in de omgevingsvisie van de gemeente Deventer. Op 1 januari 2024 is de Omgevingswet inwerking getreden. Dit is voor de gemeente Deventer aanleiding om haar omgevingsvisie te actualiseren. Dit is een uitgebreid traject waarin alle ontwikkelingen die impact hebben op de fysieke leefomgeving worden meegewogen. Denk hierbij aan de ontwikkeling van nieuwbouwlocaties, ruimte voor bedrijven en kantoren, mobiliteit en energietransitie. Het beleid dat wordt gevormd in de omgevingsvisie kan verder uitgewerkt worden in omgevingsprogramma’s. Zo kan op het thema energietransitie een omgevingsprogramma worden opgesteld.
Het opstellen van het omgevingsprogramma kan aanleiding geven om de omgevingsvisie te wijzigen op dat specifieke onderwerp, omdat er bij het opstellen van het omgevingsprogramma nieuwe inzichten zijn opgedaan. Het advies van de klimaatraad kan praktisch en juridisch uitvoerbaar worden gemaakt door aan te sluiten bij het bestaande proces van de omgevingsvisie. Aan de nieuwe omgevingsvisie wordt op dit moment gewerkt. De tijdsplanning is dat het eerste concept omgevingsvisie wordt opgeleverd in 2025. De vaststelling van de definitieve versie volgt voor het einde van 2026. Zoals hierboven toegelicht wordt het thema energietransitie in de omgevingsvisie meegenomen. Parallel kunnen er stappen gezet worden, zoals het uitvoeren van de analyse van het energiesysteem, om tot een omgevingsprogramma op het thema energie te komen. Dit programma kan dan in 2026 of 2027 worden opgeleverd, waarbij mogelijk de omgevingsvisie op specifieke delen wordt gewijzigd. Voor het uitvoeren van het uitvoeren van de energiesysteemanalyse is interne inzet en hulp van een extern adviesbureau nodig. Daarnaast is interne capaciteit nodig voor het opstellen van een omgevingsprogramma. De kosten van het adviesbureau worden geschat op circa 50.000 euro. De interne kosten op circa 80.000 euro. Conclusie: het college vindt dat dit advies aansluit bij de doelen van de in 2024 vastgestelde Deventer Energievisie.
Het opstellen van een nieuwe energievisie gaat echter niet helpen bij het bereiken van die doelen. Het is veel belangrijker om alle ontwikkelingen af te stemmen op het energiesysteem van de toekomst. Daarom wordt er een energiesysteemanalyse uitgevoerd en de uitkomsten daarvan worden verankerd in de instrumenten van de Omgevingswet: de Omgevingsvisie en een Omgevingsprogramma.
19
Uitvoering adviezen burgerberaad klimaat 2024
4.4 Ga slim om met warmte Het advies van de Klimaatraad Bekijk afval eerst vanuit circulariteit maar daarna ook als mogelijke energiebron. Dit geldt niet alleen voor industriële warmte, maar ook voor brandbaar of vergistbaar (bio-)afval. Reactie van het college Het college kan zich vinden in dit advies en het sluit goed aan bij de voorgenomen plannen op het gebied van afval en warmte. Deventer is op weg naar een duurzame en zoveel mogelijk afvalvrije gemeente in 2030. Dat kan alleen door afval vanuit circulariteit te bekijken. Het beleid voor het verwerken huishoudelijk afval staat in het Grondstoffenplan. Dit plan wordt in 2025 geactualiseerd en het circulaire aspect van afval zal daarin nog sterker worden verankerd. In het Grondstoffenplan zal onder meer worden opgenomen om meer in te zetten op lokale initiatieven. Ook wordt de haalbaarheid van een circulair ambachtscentrum onderzocht. De gemeente heeft overigens geen zeggenschap over bedrijfsafval, daarvoor gelden landelijke regels. In het Warmteprogramma, dat gaat over het aardgasvrij maken van de gebouwde omgeving in Deventer, zal ook expliciete aandacht worden besteed aan het benutten van verschillende soorten warmtebronnen, zoals warmte uit rioolwater en bedrijfsprocessen. Deventer ziet ook kansen voor het gebruik van afval als energiebron, zoals biogas en groengas uit rioolslib en mest.
Specifiek zet Deventer in op het stimuleren en ondersteunen van de lokale productie van biogas en groengas uit mest. Groengas kan als aardgasvervanger in bestaande gasnetten worden ingezet en gebruikt worden om huizen te verwarmen of bedrijfsprocessen te verduurzamen. De inzet van groengas in het energiesysteem kan verder onderzocht worden in de analyse van het energiesysteem, zoals hiervoor beschreven onder 4.1. Dit advies is juridisch uitvoerbaar. Conclusie: het college streeft naar het vergroten van de circulariteit. In het Grondstoffenplan wordt dit uitgewerkt. Vanuit de energietransitie wordt al gewerkt aan het opwekken van warmte uit restbronnen. De uitvoering van dit advies valt binnen de werkzaamheden die zijn begroot in het programma milieu en duurzaamheid en het programma energietransitie.
20
Uitvoering adviezen burgerberaad klimaat 2024
4.5 Zonnepanelen als zonneschermen Het advies van de Klimaatraad Zorg bij aanleg van nieuwe en bij bestaande parkeerplaatsen of transferia dat er zonnepanelen als overkapping boven de parkeerplaatsen geplaatst worden. Dit verlaagt hittestress bij de automobilisten en zorgt dat opgewekte energie ter plaatse door elektrische auto’s gebruikt kan worden. Reactie van het college Dit advies past bij het huidige beleid van het de gemeente. Op 22 maart 2023 heeft de gemeenteraad een motie aangenomen waarin zij heeft besloten dat onderzocht moet worden welke parkeerterreinen in gemeente Deventer praktisch en financieel geschikt zijn om een overkapping met zonnepanelen te krijgen (ook wel solar carport genoemd), eventueel in combinatie met elektrisch laden voor auto's. Na onderzoek bleken er 14 locaties geschikt zijn. Deze locaties zijn verder uitgewerkt, waarbij de financiële en ruimtelijke haalbaarheid is onderzocht. Daarvan zijn vijf locaties financieel haalbaar. Van deze locaties heeft het college reeds besloten om die te (helpen te) realiseren. Dat is nu in uitvoering. De negen anders locaties zijn financieel niet haalbaar, omdat de dragende constructie en fundering die nodig zijn voor een solar carport duur zijn. De gemiddelde onrendabele top bedraagt gemiddeld 135.000 euro per locatie.
Voor de financiering van de onrendabele top van de overige locaties is in totaal circa1,2 miljoen euro nodig. Indien alle bestaande en toekomstige parkeerplaatsen moeten worden voorzien van een solar carport zullen daar nog meerdere miljoenen bijkomen. Daarnaast zijn er kosten voor het opzetten van een subsidieregeling en het beoordelen van subsidieaanvragen. Volgens het college is dit niet de meest efficiënte manier om geld in te zetten en CO2-reductie te realiseren. Financiering van rendabele businesscases op publieke locaties is wel verstandig, evenals het stimuleren en ondersteunen van private locaties met een positieve businesscase. Dat is al het huidige beleid. Voor de ontwikkeling van solar carports op publieke locaties zijn middelen nodig voor projectleiders, naast eventuele investeringskosten. Dit advies is juridisch uitvoerbaar. Voor de publieke locaties dient duidelijk te worden gemaakt wie de eigenaar, beheerder, leverancier van de stroom zijn en waar de inkomsten landen. Conclusie: het college ziet het plaatsten van zonnepanelen boven parkeerplaatsen als goede maatregel in de energietransitie, zeker in combinatie met elektrisch laden. Het leveren van een eventuele bijdrage in de investeringskosten vraagt extra middelen. Het beschikbaar stellen daarvan wordt meegenomen in de integrale afwegingen om te komen tot de Perspectiefnota 2025 of 2026.
21
Uitvoering adviezen burgerberaad klimaat 2024
5.1 iedereen DOET mee! Het advies van de Klimaatraad Wij adviseren de gemeente om de communicatie zo aan te passen dat alle inwoners bereikt worden over klimaatproblemen. Zo zijn zij beter op de hoogte en worden zij gestimuleerd om klimaat-neutraler te worden. Reactie van het college Dit adviespunt sluit goed aan bij de ingezette koers van het college. Om alle inwoners mee te kunnen laten doen, is in april 2024 een nieuw merk van de gemeente gestart: Duurzaam Deventer. Dit is het startpunt voor informatie en inspiratie rondom duurzaamheid in de gemeente. De belangrijkste doelstelling voor Duurzaam Deventer is om informatie over de klimaatproblematiek op een laagdrempelige manier te delen met de inwoners en op een positieve manier handelingsperspectief te bieden. Dit doen we door doorlopend informatie te bieden op de website en social mediakanalen. En door middel van campagnematige acties waarmee we aanwezig willen zijn op plekken waar inwoners zijn. Denk hierbij aan lokale evenementen, markten, winkels en wijkcentra. Het creëren van merkbekendheid kost veel tijd. Daarom hebben we een visie voor de lange termijn neergelegd en monitoren we maandelijks de resultaten. Om dit te kunnen doen, is een structurele doorlopende communicatielijn van Duurzaam Deventer noodzakelijk.
Bij de uitvoering hiervan zijn drie programma’s betrokken: milieu en duurzaamheid, leefomgeving, en energietransitie. Bij het programma energietransitie is hiervoor voldoende budget beschikbaar en gereserveerd. Daarnaast kan er incidenteel worden gekozen voor het uitvoeren van campagnes om mensen gericht te kunnen bereiken (via betaalde media) op specifieke thema's. De kosten voor een dergelijke campagne variëren van 20.000 tot 50.000 euro, afhankelijk van de doelgroep, doelstelling en middelen. Dit advies is juridisch uitvoerbaar. Conclusie: het college heeft met Duurzaam Deventer sterk ingezet op communicatie. Daar wordt mee doorgegaan. De kosten ervan vallen binnen de begroting van het programma energietransitie. De dekking van de kosten voor specifieke campagnes hangt af van het onderwerp en de beschikbaarheid van middelen daarvoor.
22
Uitvoering adviezen burgerberaad klimaat 2024
5.2 Deventer natuur als rechtspersoon! Het advies van de Klimaatraad Deventer merkt specifieke natuurgebieden aan als rechtspersoon. Reactie van het college Dit is een praktisch haalbaar advies. De gemeente Eijsden-Margraten heeft dit al gedaan. Dit heeft als voordeel dat men kan leren van het proces en bijbehorende werkzaamheden van deze voorbeeldgemeente. Er zal onderzocht moeten worden welke natuurgebieden in Deventer hiervoor geschikt zijn en wat de gevolgen voor deze gebieden zijn als zij worden aangemerkt als rechtspersoon. De kosten hiervan zijn op dit moment moeilijk om in te schatten. Naar verwachting zal het niet meer dan 10.000 euro zijn voor de inzet van ambtelijke capaciteit. Dit advies lijkt op het eerste oog juridisch uitvoerbaar, omdat het al eerder is gedaan. De gevolgen van het uitroepen van de natuur als rechtspersoon, zowel juridisch als praktisch zullen onderzocht moeten worden. Conclusie: het college vindt de gedachte om natuurgebieden aan te wijzen als rechtspersoon interessant, maar heeft onvoldoende zicht op de consequenties en de effectiviteit. Daarom wordt dit binnen het programma milieu en duurzaamheid onderzocht en worden de uitkomsten daarvan verwerkt in een raadsvoorstel.
23
Uitvoering adviezen burgerberaad klimaat 2024
5.4 Klimaatneutrale (buiten)reclame in Deventer! Het advies van de Klimaatraad We adviseren dat de gemeente Deventer reclame-uitingen voor vlees, zuivel en vliegreizen op eigen bushokjes, reclameborden en de overige openbare ruimte niet langer toestaat. De gemeente kan dit uitbreiden met andere reclame categorieën, die klimaat belastend zijn. Hiermee laat de gemeente Deventer zien dat zij lef toont en een voorbeeld wil geven aan haar inwoners. Reactie van het college Het advies uitvoeren is in hoofdlijnen denkbaar via een verbod in de Algemene plaatselijke verordening (APV) Deventer en/of het opnemen van de beperking in de reclamecontracten. Beperkingen in de reclamecontracten hebben impact op de omzet van de contracthouder en daarmee op de potentiële afdracht aan de gemeente. Daarnaast is bij de recente aanbestedingen voor reclamecontracten gebleken dat slechts een beperkt aantal partijen inschrijven. Hiermee bestaat het risico dat exploitanten bij te grote belemmeringen niet meer inschrijven. Dit betreft lopende contracten, waardoor we gebonden zijn aan de daarbij geldende looptijden. De uitwerking van dit advies kan worden betrokken bij de herijking van het reclame- en uitstallingsbeleid.
Op 27 maart 2024 heeft de gemeenteraad het college bij motie opgedragen “het huidige reclame- en uitstallingenbeleid voor het einde van het tweede kwartaal van 2025 te herijken en daarbij stringenter beleid toe passen op reclame-uitingen, bijvoorbeeld op het vlak van lichtgebruik, verkeersveiligheid, omvang en/of negatieve maatschappelijke impact, en daarbij ervaringen en best practices van andere gemeenten mee te nemen.” Bij deze herijking worden praktische vraagstukken betrokken, zoals de benodigde (handhavings)capaciteit en doelmatigheid van een verbod in de APV, of de beperking van via reclameconcessies geboden ruimte voor lokale commerciële en niet-commerciële reclame door mkb en culturele- en maatschappelijke instellingen, ruimte voor stadsmarketing, en verwijzing naar bedrijven. Dit advies kan invloed hebben op de gemeentelijke inkomsten en uitgaven. Met de reclamecontracten worden opbrengsten gerealiseerd. Op dit moment in totaal een bedrag van ongeveer 475.000 euro per jaar. Deze opbrengsten komen (m.u.v. die van de beoogde reclamemasten aan de A1) ten goede aan de algemene middelen. Daarnaast wordt bij de concessie voor de abri's aanschaf, onderhoud en beheer van de bushokjes door de exploitant verzorgd. Dit vertegenwoordigt op dit moment een waarde van ongeveer 2 miljoen euro. Verlaging of vervallen van deze inkomsten komt ook ten laste van de algemene middelen.
Verder zal het hanteren van een verbod of beperking invoerings- en uitvoeringskosten met zich meebrengen. Dit is sterk afhankelijk van welke beperking en op welke wijze dit wordt opgelegd. Bijvoorbeeld een algemeen verbod in de APV zal extra handhavingskosten met zich meebrengen en een beperking in de concessies mogelijk juridische procedures. De omvang hiervan is op voorhand moeilijk aan te geven. Op juridisch vlak is er al het één en ander uitgezocht. Op 28 maart 2024 heeft het college met een raadsmededeling de raad geïnformeerd over de mogelijkheden om een alcoholverbod in reclame op te leggen. Daarbij werden geen mogelijkheden voor een publiekrechtelijk verbod gezien. Raadsmededeling Beperken alcoholreclame Gemeente Deventer (notubiz.nl). Op 9 juli 2024 heeft de gemeente Zwolle een besluit genomen over een beperking van fossiele reclame via een verbod in de APV. Daar was de conclusie dat dat in theorie mogelijk is, maar dat het zulke nadelen en risico's heeft dat daar, net als alle andere gemeenten tot nu toe, niet voor wordt gekozen. Document Zwolle - Raadsvoorstel Uitwerking motie - verbod op reclame voor fossiele brandstoffen - iBabs Publieksportaal (bestuurlijkeinformatie.nl) Conclusie: het college gaat de uitvoering van dit advies nader onderzoeken en betrekt dit bij de uitwerking van de motie van 27 maart 2024.
24
Uitvoering adviezen burgerberaad klimaat 2024
6.1 Klimaatbestendige leefomgeving Het advies van de Klimaatraad Streef op korte termijn naar het maximaliseren van de hoeveelheid groen (biodiverse en inheemse bomen, struiklagen, kruidlagen), wateropslag en het waterdoorlatend maken van oppervlakten (o.a. waterdoorlatende bestrating, wadi’s). Reactie van het college Dit advies ondersteunt de koers die het college heeft ingezet. In 2021 is het klimaatadaptatieprogramma vastgesteld door het college en de raad. In dat programma zijn vrijwel alle in het advies genoemde zaken opgenomen, met uitzondering van groennormen. Al voorafgaand aan het klimaatadaptatieprogramma zijn we hier volop mee aan de slag gegaan, door deze opgaven te koppelen aan andere opgaven uit het meer jaren onderhoudsprogramma. In de ontwikkeling van plannen voor bijvoorbeeld het Centrum en de Schil wordt gestreefd naar maximale ruimte voor groen en water. Over het vergroten van het oppervlakte groen is bij advies 1.3 gesteld dat er geen geld is voor het substantieel aankopen, inrichten en beheren van grote oppervlakten nieuw groen. Voor het vastleggen van groennormen zie de reactie bij Advies 1.3 Meer groen in de stad. Op bedrijventerreinen is vergroening ook onderdeel van de herinrichting in het kader van het project Toekomstbestendige bedrijventerreinen.
Zo wordt er op Bergweide IV noord gewerkt aan een schaduwplek met bomen en wordt groen toegevoegd rondom de bedrijfspanden waar dat kan. Ook is er vanuit de gemeente een subsidieregeling voor klimaatadaptieve maatregelen in het leven geroepen voor bedrijven. Op A1 bedrijvenpark is natuurinclusief bouwen een uitgangspunt. Inmiddels in 40% van de 129 hectare groen. Op dit moment worden investeringen in klimaatadaptatieve maatregelen voor een groot deel gedekt uit de rioolheffing. Het bestaande programma kan sneller worden uitgevoerd als er meer geld beschikbaar is. Met een bedrag van 500.000 euro structureel per jaar extra kan specifiek worden ingezet op meer voorzieningen om water te infiltreren om daarmee wateroverlast te beperken, meer groenaanplant en aanleg van koelteplekken om hittestress te beperken, en meer aandacht voor particuliere partijen om hen te stimuleren met de aanpak van klimaatadaptatie. Conclusie: het college vindt het noodzakelijk dat de leefomgeving groen en klimaatadaptief wordt ingericht. De manier waarop we dat gaan doen is beschreven in het Klimaatadaptatieprogramma dat in 2021 is vastgesteld. Naast de reguliere werkzaamheden in de openbare ruimte komt het met name tot uiting in plannen voor gebiedsontwikkeling. Daarmee geven we uitvoering aan dit advies.