2024-854 Raadsvoorstel Basisvoorkeursvariant Hoofdwegenstructuur

RAADSVOORSTEL Onderwerp Portefeuillehouder Voorstelnummer Datum B en W besluit Team

: : : : :

Basisvoorkeursvariant Hoofdwegenstructuur Wethouder Elferink, 2024-854 26-11-2024 DEV-PRO-EL

Inleiding Dit besluit gaat over de basisvoorkeursvariant hoofdwegenstructuur, als onderdeel van de herijking hoofdwegenstructuur. Dit raadsvoorstel hangt samen met raadsvoorstel mobiliteitsplan Binnenstad & Periferie dat uw raad parallel krijgt voorgelegd. Al jaren werken we aan onze hoofdwegenstructuur. De A1 is inmiddels verbreed. De maatregelen aan het Hanzetracé ter hoogte van de Zutphenseweg en Amstellaan hebben voor een betere doorstroming gezorgd waardoor dit logische routes zijn voor autoverkeer. Met de herijking controleren we of we nog steeds aan de juiste projecten werken en wat er nodig is voor een gezonde leefomgeving. De uitdaging is het vinden van een goede balans tussen een bereikbare stad en gezonde leefomgeving. Voor deze herijking heeft de raad in juli 2023 het plan van aanpak en bijbehorende participatieaanpak vastgesteld (2023 -1200, 19 december 2023). In het plan van aanpak staan 9 fasen omschreven, van analyse tot finale besluitvorming. In de analyse fase (fase 1) zijn bestaande en toekomstige knelpunten in het hoofdwegennet van Deventer geïnventariseerd. Vervolgens heeft het college van B&W een concept basisvoorkeursvariant vastgesteld, als resultaat van fase 2 en 3: het afwegen en kiezen van een basis hoofdwegenstructuur. In fase 4 hebben bewoners, ondernemers en gebruikers hun mening gegeven via een digitale keuzewijzer.

De uitkomst van deze keuzewijzer gebruiken we als input voor dit voorstel. Dit besluit gaat over fase 5 waarbij de raad besluit over de basisvoorkeursvariant. De basisvoorkeursvariant gaat over de maatregelen tot 2030, gebaseerd op reeds vastgestelde ruimtelijke ontwikkelingen en drie uitgangspunten: 1. Ontwerpen vanuit het STOMP principe; 2. In principe verlagen van de maximumsnelheid op gebiedsontsluitingswegen naar 30km/u; 3. Hanteren van het dakpanprincipe. De maatregelen aan de hoofdwegenstructuur na 2030 worden onderdeel van de Omgevingsvisie. Hierbij zullen ook maatregelen als een derde brug afgewogen worden, rekening houdend met de visie en ambities voor extra woningen en de uitgangspunten voor een duurzaam mobiliteitssysteem in Deventer na 2030 (fase 6 tot en met 9). Dit besluit over de basisvoorkeursvariant is dan ook een richtinggevende uitspraak van de raad (RUR), opdat gestart kan worden met de uitvoering van de maatregelen uit de basisvoorkeursvariant. Van deze maatregelen krijgen we geen spijt. Het advies van Goudappel is: "Niets doen is geen optie; indien geen investeringen gedaan worden, zal de leefbaarheid, aantrekkelijkheid en bereikbaarheid van Deventer verder onder druk komen te staan".

Raadsvoorstel 1. De drie uitgangspunten zoals omschreven in de rapportage "Basisvoorkeursvariant Hoofdwegenstructuur" vast te stellen. Deze drie uitgangspunten zijn: 1) ontwerpen vanuit het STOMP principe; 2) in principe verlagen van de maximumsnelheid op gebiedsontsluitingswegen naar 30km/u en 3) hanteren van het dakpanprincipe, waarbij verkeer gebundeld wordt op o.a. het Hanzetracé en de N348. 2. De basisvoorkeursvariant hoofdwegenstructuur vast te stellen als basis voor de maatregelen tot 2030 en als richting voor de omgevingsvisie. 3. De aandachtspunten zoals benoemd door de focusgroep, betrokken partijen en in de brede consultatie te betrekken bij de uitwerking van de maatregelen. 4. Fase 6 t/m 9 van het plan van aanpak voor de hoofdwegenstructuur onderdeel te laten zijn van het traject en product omgevingsvisie.

Kern raadsvoorstel Deventer bouwt. De komende jaren worden er in Deventer veel woningen en voorzieningen bijgebouwd. Met de beperkte ruimte die er is, vraagt dat om keuzes over hoe we onze wegen willen inrichten. Van wie is de straat? We kiezen voor bundelen op de hoofdwegen, zodat in de woonwijken, dorpen en de binnenstad meer leefruimte, meer groen en meer ruimte voor lopen en fietsen ontstaat. Waar Deventer precies gaat bouwen is een keuzeproces van de komende jaren. Maar ondertussen staat Deventer niet stil. Jaarlijks onderhouden we wegen, worden er woningen en voorzieningen gebouwd en hebben mensen behoefte aan een aantrekkelijke stad om te wonen, werken en te verblijven. Nu niets doen aan de hoofdwegenstructuur is dan ook geen optie. Voor u ligt een tussenproduct van de herijking hoofdwegenstructuur. Hierin staan de uitgangspunten voor de hoofdwegenstructuur. Deze uitgangspunten zijn vertaald naar maatregelen die nu nodig zijn om de ambities te halen, en waar we als gemeente geen spijt van krijgen als we meer inzicht hebben in de totale opgave. Met de herijking controleren we of we nog steeds aan de juiste projecten werken en wat er nodig is voor een gezonde leefomgeving. Deze herijking bevestigt dat het huidige beleid voortgezet en uitgevoerd kan worden. Het betreft dus geen nieuw beleid, maar bevestiging en uitwerking van het reeds ingezette beleid sinds jaren.

Samengevat staan hieronder de uitgangspunten voor de hoofdwegenstructuur en een beknopt overzicht van de te nemen maatregen tot 2030: 1. We ontwerpen vanuit het STOMP-principe. We geven prioriteit aan stappen, trappen, openbaar vervoer en daarna aan mobiliteitsdiensten en als laatste de privéauto. Daarnaast streven we ernaar om belangrijke fietsroutes ongelijkvloers te laten kruisen met wegen waar de snelheid 50km/u of hoger is. Maatregelen tot 2030 zijn o.a.: * Tunnels voor langzaam verkeer onder het Hanzetracé (Lebuïnuslaan/Margrijnenenk) tussen Steenbrugge en winkelcentrum Keizerslanden en onder het spoor bij het centraal station tussen Voorstad en de binnenstad (middelen beschikbaar via versnellingsgelden en mobiliteitsfonds); * Ongelijkvloerse kruising voor langzaam verkeer met het Hanzetracé (Van Oldenielstraat) bij de kruisingen Brinkgreverweg en Herman Boerhaavelaan (nog geen middelen beschikbaar); * Het verlagen van de snelheid op de Welle en het afsluiten van de Bokkingshang/Emmastraat en Stationsstraat voor doorgaand autoverkeer (nog geen middelen beschikbaar) 2. We verlagen de snelheid naar 30km/u op een groot aantal ontsluitingswegen in de stad. Dit zorgt voor een veiligere en gezondere leefomgeving in de woonwijken, dorpen en binnenstad.

Maatregelen tot 2030 zijn o.a.: * Inrichten van de Van Vlotenlaan en Hoge Hondstraat als 30km/u, we nemen 30km/u als uitgangspunt bij de huidige MJOP-werkzaamheden op deze straten; * Zoektocht naar middelen om een deel van de Welle in te richten als 30km/u gecombineerd met een afsluiting van de Emmastraat en Bokkingshang 3. We bundelen verkeer op de hoofdwegen en zorgen dat doorgaand verkeer niet door de (binnen) stad, dorpen en woonwijken rijdt. Maatregelen tot 2030 zijn o.a. * starten met uitbreiding capaciteit kruispunten van Oldenielstraat (middelen beschikbaar via versnellingsgelden en mobiliteitsfonds) * gesprekken met provincie Overijssel voortzetten over de N348 * extra inzet op verkeersmanagementmaatregelen om de doorstroming op het

Hanzetrace en N348 te bevorderen (onder voorbehoud van middelen) In bijlage 1 "Basisvoorkeursvariant" staat een volledig overzicht van de te nemen maatregelen tot 2030 inclusief een fasering en uitvoerginsstrategie.

Beoogd resultaat Het beoogd maatschappelijk resultaat is een goede balans te realiseren tussen bereikbaarheid en een prettige leefomgeving. Het resultaat op de korte termijn is dat projecten waar middelen voor beschikbaar zijn, gestart kunnen worden en de uitgangspunten meegenomen kunnen worden bij lopende (onderhouds)projecten.

Kader *Plan van aanpak Herijking hoofdwegenstructuur 2040 & Integraal mobiliteitsplan binnenstad & Periferie (december 2023) * Participatieaanpak Herijking hoofdwegenstructuur 2040 & Integraal mobiliteitsplan binnenstad & Periferie (december 2023) * Programma Fiets 2021-2025 * Deventer Omgevingsvisie (2019) * Deventer Bericht aan de stad, inclusief uitkomst Bereikbaarheidsconclaaf: beslisdocument en spoorboekje (2011)

Argumenten ten behoeve van de raad Voor: 1. De uitgangspunten en de vertaling naar de maatregelen uit de basisvoorkeursvariant hoofdwegenstructuur sluit aan bij het tot nu toe gehanteerde beleid en de wens vanuit gebruikers: a) In Deventer is al jaren geleden een beweging ingezet de mens centraal te zetten bij de inrichting van buurten. Met meer aandacht voor de voetganger, fietser en openbaar vervoer en minder focus op reistijdwinst en reistijdverlies voor autoverkeer. Voorbeelden zijn het ontwerp van Tuinen van Zandweerd, de fietsverbindingen in en vanuit de Vijfhoek en het ontwikkelperspectief en de uitwerking daarvan in de Kien/ centrumschil. Het centraal stellen van de mens sluit aan bij de landelijke trend, waar gemeenten steeds meer aandacht hebben voor een gezonde leefomgeving. Een recent initiatief van bewoners in Deventer (STOMP op de stadsentrees) laat zien dat er in Deventer behoefte is aan het teruggeven van de ruimte aan de voetgangers en fietsers. Het besluit om STOMP als uitgangspunt te nemen is dus een herbevestiging van de reeds ingezette lijn. De uitkomst van de brede consultatie bevestigt deze lijn: over het algemeen geven de respondenten aan een redelijk sterke voorkeur te hebben voor meer ruimte voor fiets, lopen en groen.

Opvallend is dat automobilisten zelfs gemiddeld genomen neutraal staan ten opzichte van het meer voorrang geven aan fietsers en voetgangers. Fietsers en voetgangers geven aan een sterke voorkeur te hebben voor deze optie. b) Het verlagen van de snelheid naar 30km/u op enkele gebiedsontsluitingswegen zorgt voor meer veiligheid, een stillere omgeving en biedt meer ruimte voor fietsen, wandelen, spelen, ontmoeten, water en groen. Dit sluit aan bij o.a. het programma fiets, klimaatadaptatieprogramma en de ambitie "toekomstbestendig handelen" uit de omgevingsvisie (2019). Gemiddeld genomen geven de respondenten van de keuzewijzer aan een lichte voorkeur te hebben voor het verlagen van de maximumsnelheid naar 30km/u op doorgaande wegen. c) De herbevestiging van het dakpanprincipe, met het Hanzetracé als drager van de stad sluit aan bij eerder genomen maatregelen zoals de verbreding van de A1, het veranderen van de voorrangssituatie bij de Zutphenseweg en het herinrichten van de Hanzeweg en Amstellaan. Het dakpanprincipe met daarbij het Hanzetracé als drager van de stad stamt al uit 2007 (herijking hoofdwegenstructuur) en is bevestigd in het "bericht aan de stad" (2011). Deze recentelijke herijking bevestigt dat ook met nog meer woningen, het versterken

van de A1, N348 en Hanzetracé noodzakelijk is voor een goede bereikbaarheid en tegelijkertijd zorgt voor minder doorgaand verkeer in de woonwijken, dorpen en stad. Uit de Keuzewijzer blijkt dat gemiddeld genomen de respondenten een lichte voorkeur te hebben voor het omrijden met de auto als dit ten goede komt van de rust in de binnenstad of woonwijk. 2. Het nemen van een besluit over de basisvoorkeursvariant inclusief de hierboven genoemde uitgangspunten is essentieel om zo snel mogelijk aan de slag te kunnen gaan. Jaarlijks onderhouden we wegen, worden er woningen en voorzieningen gebouwd en hebben mensen behoefte aan een aantrekkelijke stad om te wonen, werken en te verblijven. Daarnaast zijn er nu middelen vanuit het Rijk beschikbaar om te investeren in infrastructurele projecten zodat we woningen kunnen blijven bouwen. Nu geen besluit nemen en niets doen aan de hoofdwegenstructuur is dan ook geen optie. Dit besluit zorgt ervoor dat de wegen waar binnenkort werkzaamheden plaatsvinden, zoals de Van Vlotenlaan en Hoge Hondstraat heringericht kunnen worden met een maximale snelheid van 30km/u. Duidelijkheid over de functie van de Van Oldenielstraat geeft een kader (een gebiedsontsluitingsweg met een maximale snelheid van 50km/u) voor nadere planuitwerking.

Deze duidelijkheid is noodzakelijk, omdat de uitbreiding van de capaciteit op de kruisingen van de Van Oldenielstraat essentieel is voor de te bouwen woningen in onder andere Steenbrugge en Keizerslanden en verdere maatregelen in de binnenstad. Het (her)bevestigen van de drie uitgangspunten zet de visie voor een duurzaam mobiliteitssysteem stevig neer. Dit betekent dat in lopende en toekomstige ontwikkelingen en projecten volgens deze uitgangspunten gewerkt kan worden. 3. De klimaatraad heeft geadviseerd de fietspaden in Deventer veiliger in te richten en fietsers vaker voorrang te geven (advies 3.3. voorrang om veilig en vlot te kunnen fietsen). Dat wordt het aantrekkelijker om de fiets te pakken. De klimaatraad wil dit bereiken door o.a. de weginrichting veiliger te maken voor fietsers: bijvoorbeeld met ongelijkvloerse kruisingen, verkeerslichten af te stemmen op fietsers: fietsers krijgen voorrang op auto's en alle fietsers eenduidiger voorrang te geven. Het STOMP-principe, het verlagen van de maximumsnelheid en het realiseren van ongelijkvloerse kruisingen geeft vooruitlopend op de besluitvorming over de adviezen van de klimaatraad invulling aan dit advies. 4. Veel van de input die gedurende het participatieproces zijn opgehaald hebben betrekking op het vervolg en/of het latere ontwerpproces.

Door deze reacties mee te nemen bij de uitwerking (dictum 3) doen we recht aan deze inbreng. 5. Fase 6 t/m 9 uit het plan van aanpak betreffen voor de hoofdwegenstructuur stappen met een sterke relatie met andere grote opgaven, zoals woningbouwlocaties, afspraken tussen Rijk en regio, nieuwe werklocaties en maatregelen als een derde brug. Deze stappen vragen dus om een integrale (ruimtelijke) aanpak zoals deze voor de Omgevingsvisie op dit moment loopt. Tegen: 1. Bundelen van autoverkeer zorgt ervoor dat op de wegen waar gebundeld wordt, zoals het Hanzetracé, relatief hoge verkeersintensiteiten zijn. Dit heeft een effect op de leefomgeving in dit gebied. Het wonen aan een straat zonder doorgaand verkeer heeft een andere ervaring dan het wonen aan een hoofdweg waar de maximale snelheid 50km/u is. De zorgen vanuit o.a. het Comité Groen van Oldenielstraat en Stichting Rollecate en de respondenten van de keuzewijzer zijn dan ook begrijpelijk. In de nadere uitwerking zal nadrukkelijk aandacht zijn voor de leefbaarheid en voor fietsers en voetgangers. 2. Verlagen van de snelheid op enkele gebiedsontsluitingswegen en vaker voorrang voor de fiets of voetganger zorgt ervoor dat de reistijd met de auto op sommige trajecten zal toenemen. Dit heeft consequenties voor de bereikbaarheid van de economische centra, voorzieningen en binnenstad. Een rit met de auto

vanuit een van de kernen of bijvoorbeeld Diepenveen naar de binnenstad zal iets langer duren. Verwachting is dat deze toename op een complete rit verwaarloosbaar is plus er zijn alternatieven: de fiets voor de korte afstanden of rijden via het Hanzetracé en het parkeren in de Hubs. Uit de keuzewijzer blijkt dat automobilisten gemiddeld genomen een lichte voorkeur hebben voor het behouden van de maximumsnelheid van 50km/u. Echter, op de vraag of mensen in Deventer blijven winkelen bij een verlaging van de maximumsnelheid naar 30km/u geven respondenten, inclusief automobilisten, aan een voorkeur te hebben voor het blijven winkelen in Deventer. Gemiddeld genomen geven respondenten van de keuzewijzer aan een lichte voorkeur te hebben voor een prettig verblijfsgebied langs de Welle. Waarbij automobilisten gemiddeld genomen neutraal over dit dilemma denken. In de open antwoorden werd duidelijk dat de meningen over de Welle verdeeld zijn en dat vele respondenten zich zorgen maken over eventuele consequenties.

Betrokken partijen en participatie Er is een gezamenlijke focusgroep samengesteld voor mobiliteitsplan Binnenstad & Periferie en herijking visie hoofdwegenstructuur. Deze groep is voor de hoofdwegenstructuur zeven keer bij elkaar geweest. Op 11 juli heeft een afsluitende bijeenkomst plaatsgevonden over de hoofdwegenstructuur waar de groep geadviseerd heeft over de te nemen maatregelen. Het verslag van deze sessie, inclusief een overzicht van deelnemende partijen is bijgevoegd bij de stukken (zie bijlage 4). Daarnaast is op 10 juli aanvullend gesproken met de vertegenwoordigers (tevens focusgroepleden) van het Comité Groen Van Oldenielstraat, Stichting Rollecate en Stichting Bewonersbelangen Binnenstad Deventer (SBBD) over de conclusies met betrekking tot de Van Oldenielstraat. Ook zijn er gesprekken geweest met samenwerkingspartners, waaronder vertegenwoordigers van de politie, Veiligheidsregio IJsselland en Provincie Overijssel. Er is ook een advies van de adviesraad natuur en milieu ontvangen. Sommige partijen hebben naar aanleiding van de gesprekken nog een aanvullende brief of mail verstuurd. Een samenvatting hiervan vindt u in bijlage 5, inclusief een reactie. In oktober 2024 heeft een breed publiek via een online keuzewijzer zijn mening gegeven. In totaal hebben 2014 unieke respondenten de Keuzewijzer ingevuld.

Over het algemeen geven de respondenten aan een voorkeur te hebben voor meer ruimte voor fiets, lopen en groen (score van 71,5 op een school van 100). Dit is een redelijk sterke voorkeur. De respondenten die het vaakst met de fiets of lopend naar de binnenstad gaan hebben soortgelijke resultaten. De respondenten die het vaakst met de auto naar de binnenstad gaan zijn gemiddeld genomen neutraal. Voor de leesbaarheid gebruiken we in deze nota en het verslag van de peiling de termen automobilist, fietser of voetganger. In bijlage 3 vind u de opbrengsten uit de keuzewijzer. De volgende aandachtspunten benoemd tijdens de focusgroepen, gesprekken met stakeholders en/of uit de brede consultatie worden meegenomen bij de verdere uitwerking van de maatregelen: * Bij de inrichting van gebiedsontsluitingswegen met een maximum snelheid van 30km/u rekening houden met de bus en hulpdiensten. Daarnaast is het belangrijk dat deze wegen wel een ontsluitende functie houden, zodat de bestemmingen, waaronder de binnenstad, ook per auto bereikbaar blijven. Ten slotte is het streven een voor de weggebruiker logische bij voorkeur aansluitende gebieden te creëren. * Bij de capaciteitsuitbreiding van de kruispunten van de Van Oldenielstraat bij het ontwerp rekening houden met de leefbaarheid van het gebied en oversteekbaarheid van deze weg.

* Tunnels en gebiedsontsluitingswegen met een maximum snelheid van 30km/u goed

laten aansluiten op het fietsnetwerk. * Bij het realiseren van de HUB's de consequenties voor de bestaande parkeergelegenheden in kaart brengen en waar mogelijk maatregelen treffen (denk aan concurrentie met bestaande betaalde parkeervoorzieningen en beschikbaarheid openbaar vervoer) * Bereikbaarheid van hulpdiensten bij het afsluiten van wegen en het doorvoeren van verkeersmanagement maatregelen. Daarnaast zullen enkele genoemde maatregelen overwogen worden in het kader van de Omgevingsvisie, waarbij een doorkijk na 2030 wordt gegeven. Denk hierbij aan maatregelen Zutphenseweg/Visbystraat, derde brug en het verhogen van de snelheid naar 70km/u op een deel van de N348.

Financiële consequenties Het voorgestelde besluit ter vaststelling van de uitgangspunten en de "rapportage Basisvoorkeursvariant" hebben geen directe financiële consequenties. Ter toelichting: In de rapportage "Basisvoorkeursvariant Hoofdwegenstructuur" wordt in hoofdstuk 4 de fasering besproken. De strategie is zoveel mogelijk om "werk met werk" te maken en te starten met de projecten waar al middelen beschikbaar voor zijn binnen de huidige gemeentelijke begroting. De uitgangspunten hebben geen invloed op de huidige beschikbare middelen. voor de maatregelen waar nog geen middelen beschikbaar voor zijn, zal naar middelen gezocht worden via subsidies en/of worden voorgelegd aan de raad bij de Perspectiefnota. Hierbij valt te denken aan: de inrichting van sommige gebiedsontsluitingswegen naar 30km/u zoals de Welle en het afkoppelen van de Bokkingshang en de Emmastraat. Ten aanzien van de procesgelden voor de "Hoofdwegenstructuur" wordt melding gemaakt over de financiële afwijking middels de derde kwartaalrapportage 2024.

Betrokkenheid raad * Voor de herijking hoofdwegenstructuur en mobiliteitsplan Binnenstad en Periferie heeft de raad in juli 2023 het plan van aanpak en bijbehorende participatieaanpak vastgesteld. Bij deze behandeling is de motie "brede consultatie bij uitvoering plan van aanpak" aangenomen. * Op 21 december 2023 is de raad via een raadsmededeling geïnformeerd over het aangepaste plan van aanpak inclusief de participatie aanpak. * Op 9 februari 2024 is de raad via een raadsmededeling geïnformeerd over de analyse fase. * Op 14 februari 2024 is de raad bijgepraat tijdens een technische sessie. * Op 11 juni is de raad via een raadsmededeling geïnformeerd over de aangepaste planning * Op 19 september 2024 is de raad via een raadsmededeling geïnformeerd over het concept basisvoorkeursvariant HWS, de stand van zaken Binnenstad en Periferie en het starten van de brede consultatie. * Op 9 oktober 2024 is de raad bijgepraat tijdens een technische sessie. Burgemeester en wethouders van de gemeente Deventer, de secretaris, de burgemeester,

J.P. Wassens

R.C. König