2024-713 Raadsvoorstel Cultuurvisie 2025-2028

RAADSVOORSTEL Onderwerp Portefeuillehouder Voorstelnummer Datum B en W besluit Team

: : : : :

Cultuurvisie 2025-2028 Cultuur voor en door iedereen Wethouder Duursma, 2024-713 10-09-2024 DEV-BLD-R

Inleiding Vanaf 2025 gaat een nieuwe cultuurplanperiode van start en met de cultuurvisie ‘Cultuur voor en door iedereen’ brengen we nadere focus aan in het cultuurbeleid van de gemeente Deventer voor de periode 2025-2028. Voor deze cultuurvisie is het Cultureel Perspectief 2020-2030 geactualiseerd. Het omvat de visie en ambities voor kunst, cultuur en erfgoed naar 2030.

Raadsvoorstel De Cultuurvisie ‘Cultuur voor en door iedereen’ 2025-2028 vast te stellen.

Kern raadsvoorstel Om de ambities uit het Cultureel Perspectief Deventer 2030 te kunnen bereiken, brengen we focus aan. Deze staat in nauwe relatie tot het bestuursakkoord ‘Dichtbij, Betrokken & Bevlogen' en hebben we vormgegeven in drie pijlers. Tussen deze pijlers staan geen schotten en de pijlers kennen een onderlinge synergie. Tegelijkertijd bieden ze ons een handvat om onze ambities te kunnen realiseren. De pijlers waar we ons in de komende periode op willen richten zijn: Cultuur voor en door iedereen De thema’s waaraan in de periode 2025-2028 extra aandacht wordt gegeven binnen deze pijler zijn Cultuureducatie en -participatie; Cultuur en gezond leven makkelijker maken; Deventer Boekenstad Leest; Podiumkunsten onder één dak. Cultuur is heel belangrijk in het bieden van gelijke kansen voor iedereen, daarom kiezen we voor een focus op ‘Cultuur voor en door iedereen’. Cultuur activeert mensen en brengt mensen samen. Door het cultuurbeleid te verbinden aan opgaven in het sociaal domein en het vooral in de wijken en dicht bij de mensen te organiseren, investeren we in het welzijn en welbevinden van de inwoners en in de samenhang in de wijken, de dorpen en in de stad. Meer cultuuraanbod op scholen moet ertoe leiden dat meer kinderen sneller met kunst en cultuur in aanraking komen.

Alle bewoners van Deventer moeten zich kunnen herkennen in het cultuuraanbod en daar ook aan mee kunnen doen. En of dat nu als maker of bezoeker is, als professional of amateur, cultuur is voor en door iedereen. Geworteld in stad en land De thema’s waaraan in de periode 2025-2028 extra aandacht wordt gegeven binnen deze pijler zijn Een erfgoedrijke Toekomst, Kunst in de Openbare Ruimte en Evenementen. ‘Geworteld in stad en land’ vertelt het verhaal van Deventer door middel van historisch erfgoed en mooie tradities, onderdeel van de eigen Deventer identiteit. Inwoners en bezoekers van Deventer, de wijken en de dorpen worden meegenomen in dat verhaal door uitingen van kunst en cultuur, ook in de openbare ruimte. Het maakt Deventer een aantrekkelijke stad om te wonen, te werken en om een bezoek aan te brengen en je te laten inspireren door die verhalen, die zorgen voor verbinding. Daar horen bij deze tijd passende evenementen bij die verschillende doelgroepen aanspreken. Daar hoort gezichtsbepalende kunst in de openbare ruimte bij en daar hoort een goed evenwicht bij tussen behoud van erfgoed en ruimte voor ontwikkeling.

Een evenwichtig Ecosysteem De thema’s waaraan in de periode 2025-2028 extra aandacht wordt gegeven binnen deze pijler zijn Ruimte voor makers en maken en atelierbeleid, Talentontwikkeling en Creativiteit, Toepassing van de codes. Voor de uitvoering van de thema’s moet ruimte worden geboden. Dat doen we door het creëren van ‘Een evenwichtig Ecosysteem’. Daarmee bedoelen we de wissel- en samenwerking tussen culturele instellingen en makers, de dynamiek binnen de hele sector, zorgen dat er ruimte is voor (nieuw) talent en de plekken waar kunst en cultuur worden gemaakt. Een infrastructuur waarin kunst en cultuur tot volle wasdom kunnen komen. Een volwaardige plek binnen de beschikbare ruimte in relatie tot andere ruimtelijke opgaven. Ook dat krijgt serieuze aandacht in het cultuurbeleid 2025 – 2028.

Beoogd resultaat Voor Deventer is het onze ambitie om als de authentieke, eigenwijze en altijd vernieuwende Hanzestad die we zijn, in 2030 de meest aantrekkelijke woonstad van Nederland te worden. Met de omschreven ambities op het gebied van Kunst, Cultuur en Erfgoed voor de periode 2025-2028 dragen we bij aan een samenleving waarin iedereen zich thuis voelt. Het beleid draagt bij aan het vergroten van de maatschappelijke betekenis van Kunst, Cultuur en Erfgoed door het te verbinden aan andere maatschappelijke domeinen en partijen binnen én buiten het cultuurveld. Het vergroten van de weerbaarheid van onze culturele instellingen en makers door in overleg tussen de gemeente Deventer en de culturele sector afspraken te maken over het beoogde ambitieniveau en het sturen op een gezonde exploitatie. Alleen in een evenwichtig cultureel ecosysteem is het mogelijk om de intrinsieke waarde van kunst en cultuur te behouden.

Kader * Bestuursakkoord 2022-2026, Dichtbij, Betrokken en Bevlogen * Cultuurvisie Boeien en Bloeien 2019-2024 * Raadsmededeling Uitgangspunten Cultuurvisie 2025-2028 (nr. 2023-809) * Raadsmededeling Planning Cultuurvisie 2025-2028 (nr. 2024-600) * Programmabegroting 2024 programma Kunst, Cultuur en Erfgoed * Omgevingsvisie (2019)

Argumenten ten behoeve van de raad Voor 1. Door focus aan te brengen in de pijlers en bijbehorende thema’s kiezen we gericht waar in de periode 2025-2028 extra inzet voor nodig is. Daarmee sluit het beleid op het gebied van Kunst, Cultuur en Erfgoed zo optimaal mogelijk aan bij het bestuursakkoord Dichtbij, Betrokken en Bevlogen en de keuzes die college en raad gemaakt hebben. 2. Door de focus op Cultuur voor en door iedereen en aan te sluiten bij thema’s binnen het maatschappelijk domein worden de kansen op co-financiering vanuit dit domein vergroot. 3. Met het vaststellen van de Cultuurvisie wordt een meerjarig perspectief en daarmee zekerheid geboden aan de culturele en erfgoedpartners die van belang zijn om de geformuleerde ambities te realiseren. 4. Met het vaststellen van de Cultuurvisie sluiten we als gemeente aan bij de systematiek van de vierjaren cyclus van de provincie en rijk en genereren daarmee optimale kansen voor co-financiering door deze overheden.

Tegen 1. De aangebrachte focus betekent dat niet alle ambities zoals deze door het culturele veld zijn geformuleerd aandacht of financiële middelen van de gemeente Deventer zullen krijgen en daardoor niet gerealiseerd kunnen worden. 2. Door uit te gaan van gelijkblijvend budget staat een aantal geformuleerde ambities op het gebied van bijvoorbeeld het atelierbeleid en erfgoededucatie onder druk wat effect heeft op de mate waarin ze gerealiseerd kunnen worden. 3. Door het niet verhogen van de budgetsubsidies aan instellingen -niet zijnde de jaarlijkse indexatie- zal een aantal instellingen de ambities naar beneden moeten bijstellen.

Betrokken partijen en participatie De cultuurvisie is het resultaat van diverse bijeenkomsten, gesprekken en ontmoetingen. Culturele- en erfgoedpartijen uit de stad en mensen vanuit de gemeente hebben inbreng geleverd. Daarnaast zijn we in diverse domeinen in gesprek gegaan met specifieke doelgroepen, zoals jonge makers. We hebben ook onze eigen ambities voor de stad meegenomen, verwoord in het bestuursakkoord ‘Dichtbij, Betrokken & Bevlogen’ (2022-2026). Het Cultureel Perspectief en de conceptteksten van de pijlers zijn voorgelegd aan het culturele veld. De opbrengst van deze bijeenkomst is opgenomen als bijlage in de cultuurvisie, evenals een overzicht van de gesprekspartners die input hebben gegeven op de cultuurvisie. De opbrengst van de bijeenkomst met het culturele veld waarin de uitvoering centraal stond, wordt toegevoegd aan de Uitvoeringsagenda 2025-2028. Deze zal worden opgesteld na instemming van de raad met Cultuurvisie 2025-208.

Financiële consequenties Het huidige perspectief van de gemeentelijke financiën voor de periode 2025-2028 is zorgwekkend. De rijksoverheid verandert per 2026 de financieringssystematiek richting gemeenten waardoor de inkomsten voor gemeenten vanuit bijdragen van het rijk sterk afnemen. Vooralsnog wordt daarom voor deze cultuurvisie uitgegaan dat een stijging van het budget voor het programma Kunst, cultuur en erfgoed helaas niet mogelijk is. De huidige beschikbare begroting voor het programma Kunst, Cultuur en Erfgoed is in totaal € 31.064.446 (peiljaar 2024). Dit budget is grofweg onder te verdelen in subsidies, cultureel vastgoed en overige begrotingsposten. Het grootste deel van het budget wordt ingezet voor het verlenen van subsidies, hetzij als budgetof meerjarige subsidie aan een culturele instelling óf voor een culturele activiteit in de vorm van een programmasubsidie. De overige begrotingsposten betreffen monumentenzorg, ambtelijke capaciteit en overige kosten. Indien zich een positiever financieel perspectief aandient, dan zullen eventuele extra middelen voor het programma Kunst, Cultuur en Erfgoed ingezet worden voor de focusgebieden die in deze cultuurvisie staan omschreven in de pijlers. Want voor een aantal ambities geldt dat de mate waarin deze gerealiseerd kunnen worden beperkt is bij gelijkblijvend budget.

In de Uitvoeringsagenda 2025-2028 wordt een overzicht opgenomen van de budgetsubsidies aan instellingen.

Betrokkenheid raad Raadsleden zijn uitgenodigd voor de twee participatiesessies met de culturele en erfgoedinstellingen, welke in april en juli 2024 hebben plaatsgevonden. Een aantal raadsleden heeft van deze uitnodiging gebruik gemaakt.

Burgemeester en wethouders van de gemeente Deventer, de secretaris, de burgemeester,

J.P. Wassens

R.C. König