2024-677-Bijlage 7 Reactienota zienswijzen ontwerp Raadsvoorstel en Raadsbesluit voorkeursrecht Baarlerhoek-Zuid - augustus 2024

Reactienota zienswijzen ontwerp Raadsvoorstel en Raadsbesluit tot vestiging voorkeursrecht Plangebied Baarlerhoek-Zuid

Gemeente Deventer Augustus 2024

Inhoud 1.

2.

Inleiding ........................................................................................................................................ 3 ............................................................................................................................. 3

1.1

Procedure

1.2

Leeswijzer

............................................................................................................................ 3

Samenvatting en beantwoording zienswijzen .................................................................... 4 .......................................................................... 4

2.1

Indiener 1: zienswijzen 1 tot en met 7

2.2

Indiener 2: zienswijze 8

2.3

Indiener 3: zienswijzen 9 tot en met 14

2.4

Indiener 4: zienswijzen 15 tot en met 18

.................................................................................................... 8 ........................................................................ 8 ...................................................................... 9

2 Reactienota zienswijzen ontwerp Raadsvoorstel en Raadsbesluit tot vestiging voorkeursrecht Plangebied Baarlerhoek-Zuid Augustus 2024

1. 1.1 Procedure Het college van burgemeester en wethouders heeft bij besluit van 2 juli 2024 op onroerende zaken gelegen binnen het Plangebied Baarlerhoek-Zuid een (voorlopig) voorkeursrecht gevestigd ingevolge artikel 9.1, tweede lid van de Omgevingswet. Ter voorkoming van verval van rechtswege van het voorkeursrecht, heeft het college aan de raad voorgesteld om binnen drie maanden over te gaan tot (definitieve) vestiging als bedoeld in artikel 9.1, eerste lid onder c van de Omgevingswet en besloten het ontwerp Raadsvoorstel en Raadsbesluit ter inzage te leggen en belanghebbenden in de gelegenheid te stellen zienswijzen daartegen in te dienen. De zienswijzen richten zich derhalve tegen de (definitieve) vestiging van het voorkeursrecht. Het voorkeursrecht betekent dat de eigenaren en beperkt gerechtigden van de onroerende zaken gelegen binnen het Plangebied Baarlerhoek-Zuid bij een voorgenomen verkoop deze eerst aan de gemeente te koop moeten aanbieden. Het voorkeursrecht wordt gevestigd vooruitlopend op een mogelijke planologische procedure (wijziging omgevingsplan of aanvraag omgevingsvergunning) waarmee de toegedachte functie mogelijk wordt gemaakt. De toegedachte functie is -nutsvoorzieningen voor een hoog- en middenspanningsstation met bijbehorende .

Het indienen van zienswijzen (en eventueel bezwaar, beroep of hoger beroep) tegen deze toegedachte functie vindt plaats tijdens de daarvoor bestemde planologische procedures. Ook zal een zorgvuldig participatietraject worden doorlopen. De nu voorliggende reactienota zienswijzen betreft uitsluitend het ontwerp Raadsvoorstel en Raadsbesluit tot (definitieve) vestiging van het voorkeursrecht. Tegen het ontwerp Raadsvoorstel en Raadsbesluit zijn 18 zienswijzen ingediend door 4 verschillende personen/ groepen/ samenwerkingsverbanden. Naar aanleiding van de zienswijzen is één wijziging in het Raadsvoorstel aangebracht. Tevens zijn er ambtelijke wijzigingen in het Raadsvoorstel en Raadsbesluit aangebracht. Alle wijzigingen worden hieronder weergegeven. Raadsvoorstel - Bij de inleiding is toegevoegd dat op één van de onroerende zaken in het Plangebied een woonboerderij staat waar de grondeigenaar met zijn familie woont. - Bij de inleiding is de eerste zin toegevoegd (voorbeelden van de effecten van netcongestie toegevoegd). - Bij betrokken partijen en participatie zijn de ingediende zienswijzen en het ingediende bezwaar toegelicht. - Bij betrokkenheid raad is de procedure verduidelijkt. Raadsbesluit - Beslispunt 3 is toegevoegd om tot vaststelling van de reactienota zienswijzen over te gaan.

1.2 Leeswijzer Deze reactienota betreft de zienswijzen op het bovengenoemd ontwerp Raadsvoorstel en Raadsbesluit tot vestiging van het voorkeursrecht. Per zienswijze is in deze nota een samenvatting opgenomen met daarbij de beantwoording.

3 Reactienota zienswijzen ontwerp Raadsvoorstel en Raadsbesluit tot vestiging voorkeursrecht Plangebied Baarlerhoek-Zuid Augustus 2024

2. Hierna zijn de zienswijzen samengevat weergegeven en voorzien van beantwoording. De naam en adresgegevens van een natuurlijk persoon mogen vanwege de Algemene verordening gegevensbescherming (AVG) niet digitaal publiek worden gemaakt, tenzij daar toestemming voor is gegeven. Die toestemming is niet gegeven, de zienswijzen zijn daarom anoniem verwerkt.

2.1 Indiener 1: zienswijzen 1 tot en met 7 Samenvatting 1. Indiener geeft aan dat zijn gezin en zijn (schoon)ouders zwaar persoonlijk geraakt worden door het voornemen van de gemeente. In de stukken wordt gesproken over overwegend agrarisch gebruik van de gronden, maar er is onvoldoende gemotiveerd hoe zijn woonbelang is meegenomen in de afweging. De bestemming is in nauwe afstemming met de gemeente in 2018 gewijzigd van agrarisch naar wonen. Er zijn twee huisnummers (woningen) op het pand gevestigd. Sinds drie maanden wonen ook zijn (schoon)ouders in het pand. 2. Indiener geeft aan dat hij sinds de aankoop in 2018, veel tijd, energie, liefde en geld heeft gestoken in de verbouwing van de woning. Hij heeft hoge leningen afgesloten op basis van de (inmiddels gerealiseerde) waardevermeerdering. Indiener geeft aan trots te zijn op het resultaat. 3. Indiener geeft aan dat hij met zijn gezin en (schoon)ouders in het gebied woont. De plek en de buurt is hun thuis. Het voorkeursrecht heeft fysieke en mentale consequenties, omdat het toekomstperspectief is verdwenen. 4. Indiener geeft aan dat zijn familie de enige bewoner van het Plangebied is, in tegenstelling tot de andere eigenaren binnen het Plangebied. Indiener geeft aan dat de gemeente hem nu dwingt veel tijd, geld en energie te investeren in een traject, waarbij niemand anders (in deze mate) persoonlijk wordt geraakt. 5.

Indiener geeft aan dat niet uit de gemeentelijke locatiestudie blijkt dat andere locaties zijn overwogen voor het hoog- en middenspanningsstation. Er is geen groot en integraal (MIRT vergelijkbaar) onderzoek gedaan. Ook de gebiedsontwikkeling in het kader van woningbouw en natuur zijn niet meegenomen. Indiener verzoekt de gemeente transparantie te bieden over het selectieproces en de afwegingen die zijn gemaakt. 6. Indiener geeft aan dat het vooralsnog ontbreekt aan een integraal onderzoek van TenneT en/of Enexis waaruit blijkt dat een extra hoog- en middenspanningsstation de juiste oplossing is. Indiener verzoekt de gezamenlijke overheden en partijen om een integrale afweging. 7. Indiener vraagt zich af of sprake is van behoorlijk bestuur, omdat een nieuw hoog- en middenspanningsstation niet is genoemd in de langjarige aanpak van het stroomprobleem door het college. Indiener geeft aan dat beleidswijzigingen zorgvuldig moeten worden afgewogen en niet onverwacht ten nadele van burgers mogen zijn. Ontvankelijkheid De zienswijzen zijn ingediend bij het juiste bestuursorgaan, ontvangen binnen de termijn voor het indienen van zienwijzen en voorzien van alle benodigde gegevens en indiener is belanghebbende bij het ontwerp Raadsbesluit. Deze zienswijzen zijn daarom ontvankelijk. Beantwoording 1.

Wij voelen met indiener mee dat zij persoonlijk geraakt worden door het voornemen tot vestiging van het voorkeursrecht. De ontwikkelingen rondom netcongestie zijn de afgelopen twee jaar erg snel gegaan. Er komen regelmatig nieuwe inzichten naar voren, zo ook de noodzaak voor een extra hoog- en middenspanningsstation. In de meest recente investeringsplannen van Enexis staat een nieuw hoogspanningsstation voor Deventer vermeld. De gemeente Deventer heeft in 2018 nog niet kunnen voorzien dat netcongestie tot een extra hoogspanning- en middenspanningsstation zou kunnen leiden. Gezien de huidige ontwikkelingen, het belang en

4 Reactienota zienswijzen ontwerp Raadsvoorstel en Raadsbesluit tot vestiging voorkeursrecht Plangebied Baarlerhoek-Zuid Augustus 2024

de urgentie van de uitbreiding van het elektriciteitsnet, zag de gemeente zich genoodzaakt om locaties binnen de gemeente te onderzoeken voor de mogelijke realisatie van een nieuw hoog- en middenspanningsstation. Daarbij heeft de gemeente een eerste verkenning gedaan op basis van verschillende aspecten, zoals potentiële omvang van het plangebied, onder of nabij bestaande hoogspanningsleidingen. Daarbij is als voorkeurslocatie het Plangebied naar voren gekomen waar de onroerende zaken (de woning) van indiener onderdeel van uitmaakt. Met de vestiging van het voorkeursrecht wil de gemeente in een vroeg stadium slagvaardig optreden om te voorkomen dat de verwezenlijking van de toegedachte functie (het hoog- en middenspanningsstation) wordt belemmerd. Bovendien wil de gemeente samen met TenneT en Enexis meer regie krijgen op het planvormingsproces. Het voorkeursrecht is gevestigd vooruitlopend op een definitieve locatiekeuze en een door TenneT uitgewerkt plan. Het is inherent aan de vestiging van een voorkeursrecht dat het onzeker is of en hoe de toegedachte functie feitelijk zal kunnen worden gerealiseerd.

Het door de gemeente gevestigde voorkeursrecht geeft TenneT en Enexis nu de tijd om verder onderzoek te doen naar de haalbaarheid en ontwikkelmogelijkheden van een hoogspannings- en middenspanningsstation in het Plangebied, zonder dat ongewenste grondtransacties in het gebied plaatsvinden. Indiener geeft aan dat in de stukken onvoldoende is gemotiveerd hoe zijn woonbelang is meegenomen in de afweging om tot vestiging van het voorkeursrecht over te gaan. Naar aanleiding hiervan hebben wij het Raadsvoorstel aangepast. In het Raadsvoorstel komt nu duidelijker naar voren dat in het Plangebied ook een woonboerderij aanwezig is welke eigendom is van indiener en waar hij met zijn familie woont. Voor de belangenafweging verwijzen wij verder naar het ontwerp Raadsvoorstel, alinea . Hierin komt naar voren dat volgens vaste rechtspraak het voorkeursrecht een betrekkelijk beperkte inbreuk op het eigendomsrecht is. Het heeft namelijk niet tot gevolg dat indiener als eigenaar van de woning niet langer zijn eigendomsrecht kan uitoefenen, maar alleen dat als hij wil overgaan tot vervreemding van zijn onroerende zaken (zijn woning) eerst de gemeente in de gelegenheid moet stellen deze te kopen. Deze beperkte inbreuk op het eigendomsrecht is afgezet tegen het algemene belang dat hier is gediend met de vestiging van het voorkeursrecht. 2.

Wij kunnen ons goed voorstellen dat indiener veel tijd, energie, liefde en geld heeft gestoken in de verbouwing. Gelet op de huidige ontwikkelingen rondom netcongestie, ziet de gemeente zich genoodzaakt om ingrijpende maatschappelijke keuzes te maken. Een van deze keuzes is het vestigen van een voorkeursrecht. Daarbij merken wij op dat het voorkeursrecht is gevestigd vooruitlopend op een definitieve locatiekeuze en een uitgewerkt plan door TenneT. Daarnaast geldt dat de vestiging van het voorkeursrecht geen verplichting voor de indiener met zich meebrengt om zijn onroerende zaken (zijn woning) te verkopen. Het voorkeursrecht is immers een passief grondverwervingsinstrument. Het verplicht eigenaren zoals indiener niet om tot verkoop aan de gemeente over te gaan. Alleen wanneer de indiener (als eigenaar) voornemens is zijn woning te verkopen, moet hij dit eerst aan de gemeente te koop aanbieden. Indien de plannen doorgaan, en alleen als de indiener zijn onroerende zaken (zijn woning) aan de gemeente te koop aanbiedt, treedt de gemeente in onderhandeling en krijgt de indiener een reële marktprijs. De Omgevingswet bevat hiervoor regels waardoor het bepalen van de waarde bij eventuele verkoop voor de eigenaar met voldoende zekerheiden is omgeven. 3. Wij betreuren het om te lezen dat het besluit fysieke en mentale gevolgen voor indiener heeft.

Het is helaas inherent aan de vestiging van een voorkeursrecht dat het onzeker is of en hoe de toegedachte functie (het hoog- en middenspanningsstation) feitelijk gerealiseerd zal kunnen worden. Het door de gemeente gevestigde voorkeursrecht geeft TenneT en Enexis nu de tijd om verder onderzoek te doen naar de haalbaarheid en ontwikkelmogelijkheden van een hoogspannings- en middenspanningsstation in het Plangebied, zonder dat ongewenste grondtransacties in het gebied plaatsvinden. Zodra TenneT een definitieve locatiekeuze heeft gemaakt, zal de gemeente in het vervolgproces bij de uitwerking van de plannen en in het kader van de ruimtelijke procedure

5 Reactienota zienswijzen ontwerp Raadsvoorstel en Raadsbesluit tot vestiging voorkeursrecht Plangebied Baarlerhoek-Zuid Augustus 2024

(wijziging omgevingsplan of aanvraag omgevingsvergunning) in een vroegtijdig stadium alle belanghebbenden zoals indiener betrekken en hierover participeren, althans hierop toezien, zodat alle perspectieven en belangen op tafel komen en meegewogen kunnen worden in de verdere planvorming en besluitvorming Verder willen wij meegeven dat het voorkeursrecht de indiener niet verplicht om tot verkoop aan de gemeente over te gaan. Alleen wanneer de indiener (als eigenaar) ze;f voornemens is zijn woning te verkopen, moet hij dit eerst aan de gemeente te koop aanbieden. 4. Wij snappen dat het vestigen van het voorkeursrecht impactvol voor indiener is en dat het hem tijd en energie kost. Zoals ook hiervoor gezegd, verplicht het voorkeursrecht de eigenaren zoals indiener niet om tot verkoop aan de gemeente over te gaan. Tegelijkertijd realiseren wij ons ook dat het voorkeursrecht mogelijk een inbreuk maak op het eigendomsrecht. Dit heeft meegewogen in de belangenafweging om tot vestiging van het voorkeursrecht over te gaan en is de reden dat de wetgever de grondeigenaren zoals indiener een ruimte mate van rechtsbescherming biedt. Deze rechtsbescherming is namelijk bedoeld ter bescherming van de fundamentele rechten van de individuele grondeigenaar. Een grondeigenaar is vrij om te bepalen of hij zijn onroerende zaken wil verkopen of niet.

En als de grondeigenaar besluit zijn onroerende zaken (bijvoorbeeld zijn woning) te verkopen aan de gemeente, dan biedt de Omgevingswet de mogelijkheid, zo nodig via de rechter, om tot een reële prijs te komen voor de onroerende zaken. De gemeente kan door de rechter verplicht worden de gronden af te nemen tegen een door de rechter bepaalde waarde. 5. De systematiek van het voorkeursrecht brengt met zich mee dat het voorkeursrecht gevestigd kan worden op basis van een aan het Plangebied toegedachte functie. Voor de vestiging van het voorkeursrecht volstaat het indien deze toegedachte functie afwijkt van het huidige gebruik van het Plangebied (en indien de toegedachte functie een niet-agrarische functie is). Inherent aan het voorkeursrecht is dat het op dit moment onzeker is of en hoe de toegedachte functie feitelijk zal kunnen worden gerealiseerd. Aan de vestiging van het voorkeursrecht hoeft geen groot en integraal onderzoek aan vooraf te gaan. De gemeente heeft wel een eerste verkenning gedaan naar een voorkeurslocatie voor een mogelijke realisatie van een hoog- en middenspanningsstation. De verkenning bevat de kaders en afwegingen op basis waarvan zij zowel tot Baarlerhoek-Zuid is gekomen als tot de omvang van het Plangebied.

De vestiging van het voorkeursrecht biedt de mogelijkheid om verder onderzoek te doen naar de haalbaarheid en ontwikkelmogelijkheden van een hoogspanningsen middenspanningsstation in het Plangebied, zonder dat ongewenste grondtransacties in het gebied plaatsvinden die het door TenneT en Enexis uit te voeren onderzoek onmogelijk maakt. Indiener vraagt transparantie te bieden over het selectieproces van de locatie en de afwegingen die zijn gemaakt. De samenvatting van de door de gemeente verrichte verkenning is openbaar. De integrale verkenning kan niet openbaar worden gemaakt. De gemeente beroept zich hierbij op artikel 5.2 van de Wet open overheid (Woo) dat ziet op een verzoek om informatie uit documenten, opgesteld ten behoeve van intern beraad. De integrale verkenning betreft een document bestemd voor intern beraad binnen de gemeente. De in dit document aanwezige objectieve feiten en omstandigheden zijn zodanig met de persoonlijke beleidsopvattingen van de betrokkenen verbonden, dat zij daarvan deel uit maken en daarvan niet los kunnen worden gezien. Dit betekent dat het rapport in zijn geheel als een document bestemd voor intern beraad als bedoeld in artikel 5.2 lid 1 Woo wordt aangemerkt en niet aan indiener wordt toegestuurd.

Wel heeft de gemeente, conform artikel 5.2 lid 2 Woo, de genoemde samenvatting openbaar gemaakt en daarmee aan haar informatieplicht volgens de Woo voldaan. Zodra TenneT een definitieve locatiekeuze heeft gemaakt, zullen in het kader van de ruimtelijke procedure (wijziging omgevingsplan of aanvraag omgevingsvergunning ten behoeve van het station) onderzoeken verricht worden waarbij de gemeente een integrale afweging zal maken tussen de verschillende aspecten die indiener benoemt. Bovendien zal de gemeente in een vroegtijdig stadium alle belanghebbenden zoals indiener betrekken en hierover participeren, althans hierop toezien, zodat de verschillende perspectieven en

6 Reactienota zienswijzen ontwerp Raadsvoorstel en Raadsbesluit tot vestiging voorkeursrecht Plangebied Baarlerhoek-Zuid Augustus 2024

belangen op tafel komen en meegewogen kunnen worden in de verdere planvorming en besluitvorming. 6. Zoals ook bij de beantwoording van de vorige zienswijze (5) toegelicht, kan een voorkeursrecht gevestigd worden op basis van een aan het Plangebied toegedachte functie. Inherent hieraan is dat dat het onzeker is of en hoe de toegedachte functie feitelijk zal kunnen worden gerealiseerd. Het voorkeursrecht biedt TenneT en Enexis en de gemeente de mogelijkheid om verder onderzoek te doen naar de haalbaarheid en ontwikkelmogelijkheden van een hoogspannings- en middenspanningsstation in het Plangebied. Zodra TenneT een definitieve locatiekeuze heeft gemaakt, zullen in het kader van de ruimtelijke procedure (wijziging omgevingsplan of aanvraag omgevingsvergunning ten behoeve van het station) onderzoeken verricht worden waarbij de gemeente een integrale afweging zal maken tussen de verschillende aspecten die indiener benoemt. Bovendien zal de gemeente in een vroegtijdig stadium alle belanghebbenden zoals indiener betrekken en hierover participeren, althans hierop toezien, zodat de verschillende perspectieven en belangen op tafel komen en meegewogen kunnen worden in de verdere planvorming en besluitvorming. 7. De maatschappelijke opgave netcongestie staat al sinds lange tijd op de bestuurlijke agenda en de ontwikkelingen binnen dit dossier gaan snel.

Indiener verwijst naar een raadsmededeling van juli 2023. Pas in de periode daarna is door Enexis in de investeringsplannen een nieuw hoog-en middenspanningsstation voor Deventer vermeld. Er komen regelmatig nieuwe inzichten naar voren, zo ook de noodzaak voor een extra hoog- en middenspanningsstation. De systematiek van het voorkeursrecht brengt met zich mee dat het voorkeursrecht gevestigd kan worden vooruitlopend op een omgevingsplan, omgevingsprogramma of omgevingsvisie. Ook is het mogelijk een voorkeursrecht te vestigen zonder voorafgaande aankondiging. Dit is om te voorkomen dat de verwezenlijking van de toegedachte functie wordt belemmerd, bijvoorbeeld omdat er anders transacties tussen eigenaren in het Plangebied en marktpartijen zoals projectontwikkelaars en speculanten kunnen plaatsvinden, transacties die de gemeente met de vestiging van het gemeentelijk voorkeursrecht nu juist probeert te voorkomen. Het door de gemeente gevestigde voorkeursrecht geeft TenneT en Enexis nu de tijd om verder onderzoek te doen naar de haalbaarheid en ontwikkelmogelijkheden van een hoogspannings- en middenspanningsstation in het Plangebied, zonder dat ongewenste grondtransacties in het gebied plaatsvinden die het haalbaarheidsonderzoek van TenneT frustreren.

Binnen de termijnen die gelden voor de geldingsduur van het voorkeursrecht, dient de gemeente over te gaan tot vaststelling van een omgevingsplan, omgevingsprogramma of omgevingsvisie. De gemeente zal in het vervolgproces bij de uitwerking hiervan in een vroegtijdig stadium alle belanghebbenden zoals indiener betrekken en hierover participeren, althans hierop toezien, zodat de verschillende perspectieven en belangen op tafel komen en zorgvuldig meegewogen kunnen worden in de verdere planvorming en besluitvorming. Conclusie De zienswijzen leiden tot aanpassing van het ontwerp Raadsvoorstel als volgt (de dikgedrukte en onderstreepte tekst is aangepast/toegevoegd):

Inleiding Plangebied Baarlerhoek-Zuid Deze onroerende zaken zijn nu overwegend agrarisch in gebruik. Op één van de onroerende zaken staat een woonboerderij waar de grondeigenaar met zijn familie woont. De onroerende zaken worden doorkruist door hoogspanningsleidingen. Aan deze onroerende zaken -nutsvoorzieningen voor een hoog- en mogelijk te maken.

De zienswijzen leiden niet tot aanpassing van het ontwerp Raadsbesluit.

7 Reactienota zienswijzen ontwerp Raadsvoorstel en Raadsbesluit tot vestiging voorkeursrecht Plangebied Baarlerhoek-Zuid Augustus 2024

2.2 Indiener 2: zienswijze 8 Samenvatting 8. Indiener geeft aan dat zij zich bewust is van de nut en noodzaak tot het realiseren van een hoog- en middenspanningsstation. In Baarlerhoek kunnen meerdere grote opgaves voor Deventer integraal worden opgepakt in samenwerking met gemeente, stakeholders, experts en de inwoners van Schalkhaar. Indiener nodigt de gemeente, TenneT en Enexis uit om samen de energieopgave voor Deventer in Baarlerhoek op te pakken. Ontvankelijkheid Indiener is niet aan te merken als belanghebbende bij het ontwerp Raadsbesluit. Ingevolge artikel 1:2 Algemene wet bestuursrecht (Awb) wordt onder belanghebbende bestaan voorkeursrecht betekent dit dat de eigenaren van, de zakelijk gerechtigden tot en alle rechthebbenden die in hun mogelijkheden worden beperkt door het voorkeursrecht op de onroerende zaken waarop het voorkeursrecht is gevestigd, als belanghebbenden worden aangemerkt. Het voorkeursrecht ziet namelijk op een eerste recht van koop van de gemeente als de eigenaar of beperkt gerechtigde op de onroerende zaak deze wil verkopen. Hun belang wordt rechtstreeks door het besluit geraakt omdat zij hun eigendom als eerste aan de gemeente moeten aanbieden. Indiener is als entiteit geen eigenaar of beperkt gerechtigde tot gronden gelegen binnen het Plangebied Baarlerhoek-Zuid.

Dit betekent dat indiener niet als belanghebbende is aan te merken en derhalve niet-ontvankelijk is in zijn zienswijzen. Wel willen wij in reactie op de zienswijzen nog meegeven dat de zienswijze te beschouwen is als een verzoek aan de gemeente om in overleg te treden met indiener. De gemeente zal in het vervolgproces bij de uitwerking hiervan in een vroegtijdig stadium alle belanghebbenden zoals indiener betrekken en hierover participeren, althans hierop toezien, zodat de verschillende perspectieven en belangen op tafel komen en zorgvuldig meegewogen kunnen worden in de verdere planvorming en besluitvorming. De door Indiener recent aan de gemeente gepresenteerde plannen voor een mogelijke invulling van het Plangebied zijn naar onze mening onvoldoende om deze zienswijze aan te kunnen merken als een beroep op zelfrealisatie, nog afgezien van het feit dat Indiener geen eigenaar of beperkt gerechtigde is ten aanzien van de onroerende zaken die binnen het Plangebied zijn gelegen en waarop het voorkeursrecht is gevestigd. Conclusie Indiener is niet-ontvankelijk in zijn zienswijze.

2.3 Indiener 3: zienswijzen 9 tot en met 14 Samenvatting 9. Indiener geeft aan dat de aanwezigheid van een hoog- en middenspanningsstation in de buurt van woongebieden kan leiden tot waardevermindering van omliggende onroerend goed. 10. Indiener geeft aan dat hoog- en middenspanningsstations aanzienlijke visuele en geluidsoverlast kunnen veroorzaken. 11. Indiener geeft aan dat de aanleg van bedrijfsnutsvoorzieningen voor een hoog- en middenspanningsstation aanzienlijke milieuschade kan veroorzaken. 12. Indiener geeft aan bezorgd te zijn over de potentiële d gaan met de elektromagnetische straling van hoog- en middenspanningsstations. 13. Indiener geeft aan zijn zich niet betrokken voelen in de besluitvorming voor de vestiging van het voorkeursrecht. 14. Indiener geeft aan dat er onvoldoende onderzoek is gedaan naar locaties die minder belastend zijn voor de omgeving en de gemeenschap.

8 Reactienota zienswijzen ontwerp Raadsvoorstel en Raadsbesluit tot vestiging voorkeursrecht Plangebied Baarlerhoek-Zuid Augustus 2024

Ontvankelijkheid Indiener is niet aan te merken als belanghebbende bij het ontwerp Raadsbesluit. Ingevolge artikel 1:2 Algemene wet bestuursrecht (Awb) wordt onder belanghebbende bestaan degene wiens belang rechtstreeks bij een besluit is betrokken . Bij de vestiging van een voorkeursrecht betekent dit dat de eigenaren van, de zakelijk gerechtigden tot en alle rechthebbenden die in hun mogelijkheden worden beperkt door het voorkeursrecht op de onroerende zaken waarop het voorkeursrecht is gevestigd, als belanghebbenden worden aangemerkt. Het voorkeursrecht ziet namelijk op een eerste recht van koop van de gemeente als de eigenaar of beperkt gerechtigde wil verkopen. Hun belang wordt rechtstreeks door het besluit geraakt omdat zij hun eigendom als eerste aan de gemeente moeten aanbieden. Indiener is afzonderlijk en ook gezamenlijk geen eigenaar(s) of beperkt gerechtigde(n) van onroerende zaken gelegen binnen het Plangebied Baarlerhoek-Zuid. Dit betekent dat indiener niet als belanghebbende is aan te merken en derhalve niet-ontvankelijk is in zijn zienswijzen. Wel willen wij in reactie op de zienswijzen meegeven dat het besluit waartegen indiener zienswijzen indient, alleen de vestiging van het voorkeursrecht betreft.

Dit voorkeursrecht betekent dat de eigenaren en beperkt gerechtigden van de onroerende zaken gelegen binnen het Plangebied Baarlerhoek-Zuid bij een voorgenomen verkoop deze eerst aan de gemeente te koop moeten aanbieden. Echter, zienswijzen die zien op het planologisch aspect, zoals hier door indiener aangevoerd, komen bij de totstandkoming van ruimtelijke plannen aan de orde. Zodra TenneT een definitieve locatiekeuze heeft gemaakt, moet er namelijk een ruimtelijke procedure worden doorlopen (een wijziging omgevingsplan of een aanvraag omgevingsvergunning). Het indienen van dergelijke zienswijzen (en eventueel bezwaar, beroep of hoger beroep tegen een planologische maatregel of een aangevraagde vergunning) en de behandeling daarvan dient plaats te vinden tijdens de daarvoor bestemde planologische of vergunningsverleningprocedures. Indiener kan van deze mogelijkheden gebruik maken wanneer deze procedures worden gestart. De gemeente zal in het vervolgproces bij de uitwerking van de plannen in een vroegtijdig stadium alle belanghebbenden en omwonenden (zoals indiener) betrekken en hierover participeren, althans hierop toezien, zodat de verschillende perspectieven en belangen op tafel komen en meegewogen kunnen worden in de verdere planvorming en besluitvorming. Voor behandeling van de ingediende zienswijzen is echter betreft de vestiging van het voorkeursrecht geen plaats.

Conclusie Indiener is niet-ontvankelijk in zijn zienswijzen.

2.4 Indiener 4: zienswijzen 15 tot en met 18 Samenvatting 15. Indiener ziet in het Plangebied mogelijkheden voor een integrale gebiedsontwikkeling waarin meerdere opgaven van de stad worden opgepakt en opgeschaald. Het Plangebied kan als onderdeel van een groter geheel een substantiële bijdrage leveren aan de woningbouwopgave in Deventer en daarnaast nog steeds knelpunten oplossen op het gebied van water, mobiliteit en energie. Het vestigen van het voorkeursrecht in de huidige vorm ondermijnt volgens indiener de samenwerking op deze plek, doet geen recht aan het ontwikkelde panorama en past niet binnen de Deventer bestaande samenwerkingstraditie. 16. Indiener geeft aan dat zij het Plangebied te groot vindt voor een hoog- en middenspanningsstation en geeft aan dat zij graag samen met TenneT en de gemeente in gesprek wil over de werkelijke omvang van het Plangebied, zodat ook recht wordt gedaan aan ruimte voor andere functies in het gebied Baarlerhoek. 17. Indiener geeft aan dat er een extra kans bestaat op vertraging in de woningbouwopgave in Deventer en stelt als alternatief voor dat TenneT aanschuift bij de coalitie Baarlerhoek om de noodzakelijke energievoorzieningen in het brede perspectief mee te laten ontwikkelen. 18.

Indiener geeft aan dat de kans op betaalbaar wonen afneemt, omdat de grondpositie waarop het voorkeursrecht van toepassing zou zijn, binnen Deventer de enige serieuze grondpositie in handen van een woningcorporatie is.

9 Reactienota zienswijzen ontwerp Raadsvoorstel en Raadsbesluit tot vestiging voorkeursrecht Plangebied Baarlerhoek-Zuid Augustus 2024

Ontvankelijkheid De zienswijzen zijn ingediend bij het bevoegde bestuursorgaan, ontvangen binnen de termijn voor het indienen van zienwijzen en voorzien van alle benodigde gegevens en indiener is belanghebbende bij het ontwerp Raadsbesluit. De zienswijzen zijn daarom ontvankelijk. Beantwoording 15. Wij betreuren het dat indiener van mening is dat de vestiging van het voorkeursrecht niet past binnen de Deventer bestaande samenwerkingstraditie. Het leidt geen twijfel dat wij veel waarde hechten aan de samenwerking tussen de gemeente Deventer en woningbouwcoöperatie. Ook is er geen twijfel dat de woningbouwopgave belangrijk voor de ontwikkeling van de gemeente Deventer. Het college is evenwel bevoegd om op grond van artikel 9.1, tweede lid van de Omgevingswet een (voorlopig) voorkeursrecht te vestigen zonder voorafgaande aankondiging om te voorkomen dat de verwezenlijking van de toegedachte functie wordt belemmerd, bijvoorbeeld omdat er anders transacties tussen eigenaren in het Plangebied en marktpartijen zoals projectontwikkelaars en speculanten kunnen plaatsvinden, transacties die de gemeente met de vestiging van het gemeentelijk voorkeursrecht nu juist tracht te voorkomen. Het besluit waartegen indiener nu zienswijzen indient, gaat slechts over de vestiging van het voorkeursrecht.

Het voorkeursrecht is gevestigd vooruitlopend op een definitieve locatiekeuze en een door TenneT uitgewerkt plan. De planvorming zal dan meer concreet worden en vorm krijgen. Met de vestiging van het voorkeursrecht wil de gemeente samen met TenneT en Enexis meer regie krijgen op dit planvormingsproces. Wanneer de gemeente meer regie heeft, kan zij haar doelstellingen ten aanzien van maatschappelijke vraagstukken beter realiseren. Zodra TenneT een definitieve locatiekeuze heeft gemaakt en haar plannen heeft uitgewerkt, moet er een ruimtelijke procedure worden doorlopen (een wijziging omgevingsplan of aanvraag omgevingsvergunning). De gemeente zal in een vroegtijdig stadium alle belanghebbenden zoals indiener betrekken en hierover met hen participeren, althans hierop toezien, zodat de verschillende perspectieven en belangen op tafel komen en meegewogen kunnen worden in de verdere planvorming en besluitvorming. 16. Zoals ook onder 1 is toegelicht, gaat het besluit waartegen indiener nu zienswijzen indient slechts over de vestiging van het voorkeursrecht, vooruitlopend op een definitieve locatiekeuze of uitgewerkt plan door TenneT. Het is inherent aan de vestiging van een voorkeursrecht dat het onzeker is of en hoe de toegedachte functie feitelijk zal kunnen worden gerealiseerd.

Bij de uitwerking van de plannen zal worden bepaald waar in het Plangebied het hoog- en middenspanningsstation exact gesitueerd kan worden, waarbij rekening moet worden gehouden met allerlei (omgevings)factoren. Daarbij kan worden gedacht aan waterberging en veiligheidscirkels. Bovendien is de huidige oppervlakte van hoog- en middenspanningsstations niet representatief voor toekomstig te realiseren hoog- en middenspanningsstations. Het is namelijk waarschijnlijk dat de toekomstige stations een groter oppervlakte zullen beslaan zodat meerdere hoogspanningsgerelateerde voorzieningen mogelijk gemaakt kunnen worden. Met voornoemde omstandigheden is bij het bepalen van de omvang van het Plangebied rekening gehouden. Hoeveel vierkante meter het hoogspanningsstation exact zal beslaan, is echter nu nog niet te zeggen. Dat zal ook bij de uitwerking van de plannen aan de orde komen. Zodra TenneT een definitieve locatiekeuze heeft gemaakt en haar plannen heeft uitgewerkt, zal de gemeente in de ruimtelijke procedure in het vervolgproces bij de uitwerking van de plannen in een vroegtijdig stadium alle belanghebbenden zoals indiener betrekken en hierover participeren, althans hierop toezien, zodat de verschillende perspectieven en belangen op tafel komen en meegewogen kunnen worden in de verdere planvorming besluitvorming. 17.

Uitbreiding van het elektriciteitsnet is cruciaal en urgent voor het realiseren van toekomstige maatschappelijke ambities, zoals de bouw van 11.000 nieuwe woningen in Deventer in de komende jaren. Zonder de uitbreiding van het elektriciteitsnet kunnen deze ambities niet gerealiseerd worden. Netbeheerders hebben geen bevoegdheid om een voorkeursrecht te vestigen. Met de vestiging van het voorkeursrecht door de gemeente verstevigt zij haar

10 Reactienota zienswijzen ontwerp Raadsvoorstel en Raadsbesluit tot vestiging voorkeursrecht Plangebied Baarlerhoek-Zuid Augustus 2024

positie op de grondmarkt en krijgt zij grip op de gronden om op deze manier in de gelegenheid te zijn de opgave samen met TenneT en Enexis uit te voeren. Het doel van de gemeente is hiermee om het planvormingsproces te versnellen. Zodra TenneT een definitieve locatiekeuze heeft gemaakt en haar plannen heeft uitgewerkt, zal de gemeente in de ruimtelijke procedure in het vervolgproces bij de uitwerking van de plannen in een vroegtijdig stadium alle belanghebbenden zoals indiener betrekken en hierover participeren, althans hierop toezien, zodat de verschillende perspectieven en belangen op tafel komen en meegewogen kunnen worden in de verdere planvorming besluitvorming. 18. Het besluit waartegen indiener nu zienswijzen indient, gaat (slechts) over de vestiging van het voorkeursrecht. Dit betekent dat de eigenaren bij een voorgenomen verkoop de percelen waarop het voorkeursrecht is gevestigd, eerst aan de gemeente te koop moeten aanbieden. Zienswijzen die gaan over het planologisch aspect komen bij de totstandkoming van ruimtelijke plannen dan wel de procedure van vergunningverlening aan de orde. Het kenbaar maken van dergelijke zienswijzen en de behandeling daarvan dient plaats te vinden tijdens deze procedures. Voor behandeling van deze zienswijzen is in het kader van de beantwoording van de zienswijzen over de vestiging van het voorkeursrecht dan ook geen plaats.

Conclusie De zienswijzen leiden niet tot aanpassing van het ontwerp Raadsvoorstel en Raadsbesluit.

11 Reactienota zienswijzen ontwerp Raadsvoorstel en Raadsbesluit tot vestiging voorkeursrecht Plangebied Baarlerhoek-Zuid Augustus 2024

1

1

koptekst koptekst

Burgemeester en wethouders gemeente Deventer Gemeenteraad gemeente Deventer t.a.v. mevr. Postbus 5000 7400 GC DEVENTER

Deventer, 13 augustus 2024 Ons kenmerk Behandeld door Telefoonnummer Onderwerp

: : : :

-

Zienswijze voorkeursrecht plangebied Baarlerhoek-Zuid

Geacht college van B&W, geachte gemeenteraad, Hierbij ontvangt u onze zienswijze op het voorgenomen besluit om een Wet Voorkeursrecht Gemeente (hierna Wvg) te vestigen op het plangebied Baarlerhoek-Zuid. Het grootste deel van de gronden waarop het Wvg is beoogd zijn van Rentree. We kiezen voor een zienswijze en niet voor een bezwaar omdat we als primaire partners in het publieke domein de dialoog willen zoeken in plaats van de confrontatie. We weten dat zowel de gemeente Deventer als Rentree dezelfde doelen nastreven. Tegelijkertijd denken we dat er op deze locatie andere manieren zijn dan het vestigen van het voorgestelde Wvg om deze doelen te realiseren. Op onze gronden in Baarlerhoek bent u voornemens Wvg te vestigen in verband met het kunnen bestemmen van de gronden voor niet agrarische functies, te weten een bedrijf-nutsvoorziening voor een hoog- en middenspanningsstation met bijbehorende voorzieningen. Rentree is zich bewust van de noodzaak van de uitbreiding van de energie-infrastructuur in Deventer. We zien ook de logica voor het aanwijzen van dit gebied dat ligt binnen het hoogspanningsnetwerk. Wel hebben wij grote bedenkingen bij de omvang van het aangewezen gebied en missen we een integrale benadering van de verschillende opgaven die in dit gebied een plek kunnen krijgen.

Wij hopen dat de raad na het lezen van deze zienswijze de omvang van het aangewezen gebied wil heroverwegen en ruimte wil maken voor een aantal procesafspraken voor het vervolg. 1. Pleidooi voor integrale gebiedsontwikkeling Wij zien in de Baarlerhoek mogelijkheden voor een integrale gebiedsontwikkeling waarin meerdere opgaven van de stad worden opgepakt en opgeschaald. En dan bedoelen we niet alleen de integraliteit rondom energie en bodem- en watersturend, maar ook de woningbouwopgave.

Verzetslaan 40 Postbus 5 7411 HX Deventer 7400 AA Deventer

t. 0570 67 83 00 e. info@rentree.nu i. www.rentree.nu

BNG 28.50.61.151 IBAN NL21 BNGH 0285 0611 51 BIC BNGHNL2G

KvK Deventer 38.00.93.27 BTW NL0037.99.906.B.01

Het voor Wvg aangewezen gebied kan als onderdeel van een groter geheel een substantiële bijdrage leveren aan de woningbouwopgave in Deventer en daarnaast nog steeds knelpunten oplossen op het gebied van water, mobiliteit én energie. Met dit Wvg wordt het gebied volledig meerjarig geclaimd voor energie. Dit terwijl energie ook met een integrale visie een goede plek in het gebied kan krijgen. Hiervoor is de locatie ook aangewezen in de kansenkaart van de gemeente en is een panorama opgesteld vanuit de coalitie Baarlerhoek, een samenwerking met meerdere grondeigenaren. Op 3 juli 2024 heeft de coalitie Baarlerhoek haar panorama gepresenteerd aan de gemeenteraad in een raadsbijeenkomst bij Rentree op kantoor. In die presentatie heeft u kunnen zien dat de partijen in deze coalitie het belang van de benodigde energievoorzieningen heel goed begrijpen en ook concreet in de plannen hebben meegenomen. Dit omdat we geloven dat integrale gebiedsontwikkeling betekent dat je samen zoet en zuur in samenhang oppakt. Samenwerken aan de stad, waarbij gemeente, corporaties, marktpartijen samen een extra stap naar voren zetten en over hun eigen schaduw heen kijken in goede participatie met de omgeving. Precies zoals we dit ook met elkaar doen in de samenwerking in het Platform Wonen Deventer.

Het vestigen van Wvg in de huidige vorm ondermijnt de samenwerking op deze plek, doet geen recht aan het ontwikkelde panorama en past niet in de binnen Deventer bestaande samenwerkingstraditie. 2. Wvg gebied te groot voor functie. Het gebied dat is aangewezen voor deze functie voor een hoog- en middenspanningsstation is erg ruim genomen. Bij het ontwikkelen van het panorama Baarlerhoek hebben wij hier ook specialisten naar laten kijken en die laten zien dat de benodigde voorzieningen met nadrukkelijk minder ruimtebeslag kunnen worden ingepast dan met het voorgenomen Wvg wordt verondersteld. Wij willen samen met Tennet en gemeente graag in gesprek wat de werkelijke omvang is, zodat ook recht wordt gedaan aan ruimte voor andere functies in het gebied Baarlerhoek. 3. Extra kans op vertraging in woningbouwopgave Deventer Het aanwijzen van het gebied is gedaan om bij Tennet commitment te krijgen op het bespoedigen van het verhogen van de capaciteit op het energienet. Wij weten dat dergelijke processen heel lang kunnen duren. De afhankelijkheid van het proces van Tennet is heel groot. Wij denken dat dit slimmer kan. Een logisch alternatief is wat ons betreft dat Tennet aanschuift bij de coalitie Baarlerhoek om de noodzakelijke energievoorzieningen in het brede perspectief mee te laten ontwikkelen.

Dat geeft ook de gelegenheid te werken aan een integrale planning in plaats van dat we de benodigde processen eenzijdig vanuit hun functie aanvliegen. 4. Kans op betaalbaar wonen neemt af De opgave op de woningmarkt is enorm. De opgave om hierin voldoende sociale huur te realiseren is zo mogelijk nog groter. Eén van de grote knelpunten bij de realisatie van sociale huurwoningen is het gebrek aan grondposities bij corporaties en gemeenten. De grondpositie waarop het Wvg van toepassing zou zijn, is binnen Deventer de enige serieuze grondpositie in handen van een woningcorporatie. En daarmee is het ook een van de weinige plekken waar ruimte bestaat om ook met de huidige bouwkosten tot een mooie gemengde en integrale nieuwe wijk te komen. Rentree heeft daarom het initiatief genomen om met andere grondeigenaren een coalitie op te starten. In een half jaar tijd heeft dit geleid tot een integraal panorama voor de ontwikkeling van dit gebied. Met het voorgenomen (te ruime) Wvg wordt ons gebied verkleind en ook onze positie in de samenwerking verkleind. Wat ons betreft een gemiste kans om juist deze grondpositie optimaal in te kunnen zetten voor de ontwikkeling van betaalbaar wonen in Deventer.

Wij doen u hierbij vanuit Rentree, maar ook vanuit de coalitie Baarlerhoek die ook apart een zienswijze zal indienen, de uitnodiging om deze uitdaging integraal en vooral samen op te pakken. Met als doel om aan meerdere uitdagingen waar Deventer voor staat invulling te geven . Concreet vragen wij om het aanwijzen van een specifieker kleiner deel in het gebied om zo de ontwikkeling van andere functies in het gebied vooruitstrevend op te kunnen pakken. Hierover gaan wij graag het gesprek aan. Wij wensen u veel wijsheid tot in de verdere besluitvorming.

Met vriendelijke groet,

Rentree