2024-667 Raadsvoorstel Begroting 2025 en meerjarenraming 2026-2028

RAADSVOORSTEL Onderwerp Portefeuillehouder Voorstelnummer Datum B en W besluit Team

: : : : :

Begroting 2025 en meerjarenraming 2026-2028 Wethouder Elferink, 2024-667 1-10-2024 DEV-FC

Inleiding Hierbij bieden wij u ter behandeling de ontwerp programmabegroting 2025 aan, inclusief de meerjarenramingen 2026 tot en met 2028. In de programmabegroting maken we concreet wat in 2025 willen bereiken wat we daarvoor gaan doen en wat dat mag kosten. Ieder jaar biedt het college een programmabegroting aan, als uitwerking van de gemaakte keuzes bij de integrale afweging in de voorjaarsnota, de meicirculaire en de actuele ontwikkelingen. De jaarschijf 2025 en 2026 hebben een negatief begrotingssaldo, dit komt door hogere eenmalige lasten. De generieke weerstandsreserve wordt ingezet om dit tekort te dekken. De programmabegroting 2025 laat voor alle jaarschijven een structureel financieel sluitende begroting zien, dit betekent dat de structurele lasten worden afgedekt door structurele baten. De programmabegroting is erop gericht om een leefbare en toekomstbestendige gemeente blijven, met oog voor de financiële actualiteit. Op dit moment lukt het niet om de raad de begroting met de nieuwe vastgestelde indeling te presenteren. Deze presentatie is afhankelijk van de implementatie van het nieuwe financiële pakket. Deze implementatie loopt vertraging op. Om de raad een begroting aan te kunnen bieden met een nieuwe indeling maken wij een inhaalslag ( in het oude pakket) en krijgt de raad voor 1 januari 2025 de begroting op basis van de nieuwe indeling aangeboden.

Raadsvoorstel 1. 2. 3. 4. 5. 6. 7.

De programmabegroting 2025 vast te stellen, met uitzondering van de Strategische Investeringsagenda die ter kennisgeving is opgenomen Kennis te nemen van de meerjarenbegroting 2026 t/m 2028 Kennis te nemen van de strategische investeringsagenda De uitgaven voor investeringen zoals opgenomen in de paragraaf uitbreidingsinvesteringen te autoriseren In te stemmen met een gewijzigde afschrijftermijn voor nieuwe onderwijshuisvesting en de nota afschrijven en waarderen overeenkomstig te wijzigen In te stemmen met €100.000 voor huisvesting personen met multiproblematiek (voorheen Skaeve Huse) en hiervoor de reserve sociaal domein aan te wenden De negatieve saldi van de jaarschijven 2025 en 2026 te dekken door een aanwending van de generieke weerstandsreserve

Kern raadsvoorstel Algemeen beeld uitkomst begroting 2025 en meerjarenbegroting 2026-2028 In het bestuursakkoord is afgesproken dat de gemeente een solide financiële huishouding voert met een structureel sluitende jaar- en meerjarenbegroting 2025-2028 en een ratio 1 voor het specifiek weerstandsvermogen. Dit principe is gehanteerd bij het opstellen van deze begroting. Financieel In de programmabegroting staan de beleidsvoornemens en de uitgaven en inkomsten van de gemeente Deventer voor 2025 vermeld. Deze zijn gebaseerd op de voorjaarsnota, nieuwe autonome en actuele ontwikkelingen en knelpunten. In de begroting stellen wij geen middelen beschikbaar voor nieuw beleid. Door de inzet van de stelpost autonome ontwikkelingen en vrijval van de stelpost Jeugd presenteren wij een begroting waar tot en met 2028 onze uitgaven gedekt zijn en

het weerstandsvermogen voldoet aan de norm 1. In de bestuurlijke hoofdlijn zijn onze ambities toegelicht. De opgaven naar de toekomst zijn groot en tegelijkertijd ontvangen we van het Rijk te weinig compensatie voor de taken die we als gemeenten moeten uitvoeren. Dit geeft ons de verantwoordelijkheid om goed na te denken over wat dat betekent voor de toekomst. Het voorstel van het college aan de gemeenteraad is om de woonlasten (OZB, afvalstoffen- en rioolheffing) ten opzichte van 2025 voor een eigenaar van een woning met € 53,02 (6,5 %) te verhogen en voor een huurder van een woning met €30,96 (6,9%) te verhogen.

Beoogd resultaat Door de begroting vast te stellen stelt de gemeenteraad het beleidsinhoudelijke en financieel kader voor 2025 vast, waarmee het college toestemming heeft om de middelen uit te geven aan de afgesproken activiteiten.

Kader Bij de opstelling van de begroting is rekening gehouden met de desbetreffende bepalingen van de Gemeentewet, de Financiële verordening Deventer en het Besluit begroting en verantwoording provincies en gemeenten (BBV).

Argumenten ten behoeve van de raad Argumenten voor: 1.1 De gemeenteraad autoriseert de begroting op het niveau van het programma Dit is het niveau waarop de raad de begroting autoriseert gegeven het budgetrecht van de raad. Per programma is in de basisbegroting een nadere verdeling gemaakt, de taakvelden. Dit is het autorisatieniveau voor het college. 1.2 De gemeenteraad autoriseert de stortingen en onttrekkingen aan de reserves 2.1 De meerjarenraming wordt niet door de gemeenteraad geautoriseerd. Het college biedt jaarlijks, conform artikel 190 van de Gemeentewet, de raad een begroting aan en een meerjarenraming met toelichting voor ten minste drie op het begrotingsjaar volgende jaren. De raad stelt de begroting vast in het jaar voorafgaande aan dat waarvoor zij dient (artikel 191 Gemeentewet). Dit betekent dat de raad in 2024 de begroting 2025 vaststelt en kennisneemt van de meerjarenraming 2026 t/m 2028. 3.1 De raad heeft middels amendement bij de VJN aangegeven de spelregels voor de SIA te bespreken Er is ingestemd met de SIA als financieel instrument en hiervoor is eveneens een reserve ingesteld. De raad heeft aangegeven verder door te willen spreken over de spelregels en de invulling van de agenda. Met het vaststellen van de begroting neemt de raad kennis van de investeringsagenda. Er volgt een afzonderlijk raadsvoorstel over de spelregels.

Na vaststelling spelregels kan bij de perspectiefnota 2025 de agenda worden vastgesteld. 5.1 Verlening afschrijftermijn nieuwe schoolgebouwen Op basis van artikel 212 van de Gemeentewet is de raad bevoegd om uitgangspunten vast te leggen voor het financiële beleid en beheer van de gemeenten en de inrichting van de financiële organisatie. Dit is uitgewerkt in de Financiële verordening van de gemeente. De verordening bepaalt dat het college periodiek een (gewijzigde) nota van afschrijving en activabeleid aanbiedt aan de raad. De vaststelling van de nota is een bevoegdheid van de raad. De onderbouwing van de gekozen afschrijftermijn ligt in de hogere kwaliteitsnormen die de raad voor de scholen heeft vastgesteld, mede door het gebruik van duurzame materialen is de verwachting dat de school langer dan 40 jaar kan worden gebruikt voor onderwijshuisvesting. Het IHP is opgesteld als lange termijnvisie voor de

onderwijshuisvesting. 6.1 Aanwending reserve Sociaal Domein Aanwending van reserves kan alleen plaatsvinden met een expliciet raadsbesluit. 7.1 Aanwending generieke weerstandsreserve Aanwending van reserves kan alleen plaatsvinden met een expliciet raadsbesluit. Kanttekeningen: Actuele ontwikkelingen hebben grote invloed op ons beleid, bijvoorbeeld, de netcongestie, de krapte op de arbeidsmarkt, de lagere inkomsten van het Rijk. Dit vraagt om onze nodige aandacht. De VNG heeft in haar begrotingsadvies gevraagd in beeld te brengen wat wij als gemeente de afgelopen jaren niet hebben kunnen uitvoeren door de financiële krapte. Onder het hoofdstuk (1.3.3.7) maatregelen vanwege korting gemeentefonds hebben wij dit inzichtelijk gemaakt.

Betrokken partijen en participatie Financiële consequenties De financiële uitkomsten zijn onder "kern raadsvoorstel" samengevat. De begroting 2025 en de meerjarenbegroting zijn structureel financieel sluitend. Dit betekent dat de structurele lasten in deze jaren worden afgedekt met structurele baten. In de meerjarenraming zien wij de structurele inkomsten van het Rijk afnemen door een lagere uitkering uit het gemeentefonds. Dit is nader toegelicht in de programma's.

Betrokkenheid raad De begroting wordt 4 oktober verstuurd naar de raad Op 8 oktober worden de technische vragen aangeleverd door raadsleden Op 18 oktober vindt de aanlevering plaats door het college aan de raad De raadstafel is op 23 oktober Het vaststellen van de begroting is op 6 november Na vaststelling (voor 15 november) wordt de begroting naar de Gedeputeerde Staten van Overijssel gestuurd, die toezichthouder is.

Burgemeester en wethouders van de gemeente Deventer, de secretaris, de burgemeester,

J.P. Wassens

R.C. König