2024-438 Reactie BW op ASDD-advies GIA en SGG

Grote Kerkhof 1 Postbus 5000 7400 GC Deventer 14 0570 telefoon

Adviesraad Sociaal Domein Deventer Postbus 5000 7400GC Deventer

direct telefoonnummer

gemeente@deventer.nl e-mail

DEV-BLD

11-06-2024

kenmerk

datum

Reactie op advies 'Aanpak geweld in afhankelijkheidsrelaties en seksueel grensoverschrijdend gedrag 2024' contactpersoon

onderwerp

Geachte leden van de Adviesraad Sociaal Domein Deventer,

Wij hebben uw advies op de Aanpak geweld in afhankelijkheidsrelaties en seksueel grensoverschrijdend gedrag 2024 ontvangen, hartelijk dank hiervoor. Wij stellen uw advies op prijs en geven hierbij graag een reactie. Ten eerste geeft u aan dat het stuk aan duidelijke definities ontbreekt en dat het belangrijk is dat de informatie begrijpelijk is voor iedereen. Dit behoeft verbetering volgens u. Het gaat om ingewikkelde problematiek: de inhoud van het verhaal klopt, maar de notitie is lang en ondoorgrondelijk. Het valt u op, dat er veel herhalingen zijn en de ASDD vraagt zich oprecht af wat de toegevoegde waarde daarvan is. De boodschap van de notitie wordt er niet duidelijker van. U pleit voor een toegankelijk stuk met begrijpelijke informatie voor iedereen, ook laaggeletterden en anderstaligen. Reactie: Wij onderschrijven het belang van een aanpak die begrijpelijk is voor iedereen en danken u voor dit advies. We hebben de aanpak kritisch doorlopen en waar mogelijk ingekort. Dubbele informatie en informatie die enkel van belang is voor het uitvoeren van de aanpak, en niet voor de lezer, is verwijderd. Deze informatie wordt rechtstreeks meegegeven aan de uitvoerder na vaststelling van de aanpak.

Daarnaast hebben we de definities van de begrippen ‘geweld in afhankelijkheidsrelaties’ (GIA) en ‘seksueel grensoverschrijdend gedrag’ (SGG) nadrukkelijker naar voren laten komen in de inleiding. Ten tweede vraagt u nadrukkelijk aandacht voor de diversiteit in de groep van slachtoffers van GIA en SGG. Bewustzijn hiervan helpt omstanders om signalen eerder op te vangen en zo nodig hulp te kunnen bieden. Zo mag er volgens u meer oog zijn voor jongens/mannen als slachtoffers van vrouwen. Door hier aandacht voor te vragen ontstaat wellicht voor hen ook meer ruimte om hierover te kunnen praten. Ook het beeld van “mannelijkheid” behoeft aanpassing. De ASDD vraagt ook aandacht voor slachtoffers in de LHBTIQ+. Ook de groep ouderen in onze samenleving behoeft in het kader van GIA en SGG extra aandacht; zeker bij dementerende ouderen wordt de afhankelijkheidsrelatie steeds groter.

www.deventer.nl

Reactie: De aanpak richt zich op alle slachtoffers, daders en diens omgeving en we willen daarmee niemand uitsluiten (ook mannen niet). Wel is er extra aandacht voor kwetsbare groepen die meer risico lopen om slachtoffer te worden van GIA en SGG. In hoofdstuk 1.3 worden de meest voorkomende risicofactoren benoemd waarbij wordt aangegeven dat heteroseksuele personen minder vaak slachtoffer zijn van SGG en GIA dan personen met een andere seksuele oriëntatie of genderidentiteit. Traditionele gendernormen in de maatschappij is één van de factoren die hieraan ten grondslag ligt. Dit onderwerp wordt dan ook meegenomen worden in de uitvoering (zie ook de activiteitentabel). Ten derde vraagt u aandacht voor afhankelijkheidsrelaties die ontstaan als gevolg van contacten via Social media. Niet alleen krijgt u signalen over uitbuiting op financieel gebied, maar ook via datingsites en andere kanalen. U pleit hierbij voor voorlichting in heldere en begrijpelijke taal. Reactie: Online SGG wordt in toenemende mate gesignaleerd, zie ook H2.3 Input betrokkenen SGG. Dit hebben we ook meegenomen in de toegevoegde definitie omschrijving van SGG. Online SGG is een belangrijk thema in de aanpak en wordt meegenomen in verschillende activiteiten voor de uitvoering van de aanpak.

Een concreet voorbeeld is het regiobezoek van regeringscommissaris Mariëtte Hamer (Nationaal Actieprogramma Aanpak Seksueel Grensoverschrijdend gedrag en Seksueel Geweld) aan de regio IJsselland die we momenteel aan het plannen zijn. Deventer zal voor dit regiobezoek een eerste dialoogtafel organiseren. Het thema voor dit regiobezoek is online SGG, en sluit daarmee goed aan bij uw advies. Ten vierde vindt de ASSD dat goede, heldere en begrijpelijk voorlichting noodzakelijk is voor preventie. Het onderwerp vraagt om uit de taboesfeer gehaald te worden door er expliciet veel aandacht aan te besteden. Zoals hierboven al geschetst: heldere definities alsook het expliciet maken van wat verstaan wordt onder seksueel geweld in afhankelijkheidsrelaties is essentieel. Ook hier is het volgens u van belang om een duidelijk handelingsperspectief te bieden voor iedereen: de weg naar hulp moet laagdrempelig en bekend zijn. Reactie: Wij zijn het geheel eens met uw advies. Zoals eerder aangegeven hebben we de definitie omschrijvingen van GIA en SGG nadrukkelijker beschreven en naar voren laten komen. Het bieden van handelingsperspectief en een passend hulpaanbod zijn zeker van belang in de aanpak van GIA en SGG, en zijn onderdeel van de doelstellingen van de aanpak (zie H3.4).

Dit komt ook terug in de activiteiten, bijvoorbeeld bij de activiteit betreft het passend hulpaanbod SGG: ‘Laagdrempelig aanbod (zoals praatgroepen) dient beschikbaar, vindbaar en bekend te zijn.’. Ten vijfde merkt de ASDD op, dat signalen goed geobserveerd, opgevangen en besproken moeten worden door professionals in onderwijs, buurtwerk en hulpverlening. De terugvraagmethode (“Begrijp je wat we bedoelen?”) is volgens u een eenvoudige, doeltreffende manier om het goede gesprek hierin te voeren. U geeft de suggestie om bewustwording en bijscholing te organiseren in de keten. Tegelijkertijd merkt u op, dat ook enige voorzichtigheid geboden is bij vroegsignalering, opdat mensen niet onterecht beschuldigd worden. Reactie: Bewustwording en bijscholing in de keten is onderdeel van de aanpak, zoals te zien is in de doelstellingen en de activiteitentabel. Voorbeelden hiervan zijn het verder verkennen van en samenwerken met partijen die een passend aanbod GIA en SGG hebben voor bewustwording en deskundigheidsbevordering, trainingen/themabijeenkomsten organiseren voor alle partijen die een (mogelijke, signalerende) rol hebben in de aanpak van GIA en SGG, en structurele, verdiepende deskundigheidsbevordering organiseren voor partijen die een prominente rol hebben in de aanpak van GIA en SGG.

Daarnaast is enige voorzichtigheid bij vroegsignalering geboden, echter ligt daarbij de nadruk op hoe dit wordt aangepakt en zou dit verdere uitvraag bij vermoedens niet in de weg moeten staan. Daarbij verwijzen we graag als voorbeeld naar de ‘Ben je oké’ campagne (https://benjeoke.nl/), die mooi laat zien dat je als omstandiger altijd kan vragen of het goed gaat zonder daarbij een beschuldiging te doen. Ten zesde rees bij u de vraag of passend hulpaanbod alleen geldt voor SGG. O.i. is een passend hulpaanbod ook noodzakelijk bij GIA. Vaak lijkt opvang niet voorhanden of is er een wachtlijst. Daarnaast geeft u aan dat het belangrijk is, dat er meteen ook gestart wordt met een passend vervolg “na de opvang”; te denken valt niet alleen aan huisvesting, maar ook aan passende arbeid en de mogelijkheid om economisch onafhankelijk te kunnen zijn.

Reactie: De reden waarom dit geen onderdeel is van de doelstellingen van de aanpak, is dat passend hulpaanbod voor GIA is al georganiseerd en ingekocht in de regio. Aanbieders in de regio, zoals Kadera, bieden al jaren passend aanbod voor slachtoffers van GIA en zetten dit onveranderd voort. Als er opvang nodig is, dan wordt dit (bij spoedeisende gevallen direct) georganiseerd. Tijdens de opvangperiode in de vrouwenopvang wordt er al aandacht besteed aan economische zelfstandigheid door schulden in kaart te brengen en een regeling te treffen. Daarnaast wordt er gewerkt aan participatie via het programma ‘De Nieuwe Toekomst’ (180.nl/interventie-de-nieuwe-toekomst/). Dit helpt mensen op weg naar economische zelfstandigheid. Ten zevende vindt u het heel belangrijk, dat het onderwerp ook breed onder de aandacht wordt gebracht en wordt besproken, en bent u voor regelmatige voorlichting en informatie. Uw suggestie is om interactieve bijeenkomsten door de gemeente heen te organiseren en daarbij bijvoorbeeld gebruik te maken van theater, toegankelijk voor iedereen. Of het onderwerp het stadion in te brengen door samenwerking met GAE, en geeft u de suggestie om ook de moskeeën te betrekken. Ook adviseert u om het onderwerp op de agenda van de inburgeringscursus te zetten.

Nogmaals benadrukt u het belang van begrijpelijke informatie, ook voor anderstaligen, waarbij rekening gehouden wordt met culturele achtergrond en religie. Reactie: Hartelijk dank voor deze goede suggesties, deze worden meegenomen in het uitvoeringsplan en zijn passend bij de activiteiten die al beschreven staan in de activiteitentabel. Tenslotte vindt u het belangrijk, dat de mensen om wie het gaat betrokken worden bij de vervolgacties. Reactie: Wij onderschrijven het belang hiervan en nemen dit mee in het opstellen van het uitvoeringsplan, zodat de (wijze van) uitvoering aansluit bij de behoefte. Het raadplegen en inzetten van ervaringsdeskundigen is hier een voorbeeld van. Wij hopen dat we met deze reactie voldoende hebben kunnen toelichten op welke manier de aandachtspunten uit uw advies worden meegenomen in de aanpak en/of het uitvoeringsplan. Mocht u hier vragen over hebben, of hier nader over in gesprek willen, dan horen we dit graag.

Burgemeester en wethouders van de gemeente Deventer, de secretaris, de burgemeester,

J.P. Wassens

R.C. König