2024-438 Raadsvoorstel Aanpak geweld in afhankelijkheidsrelaties en seksueel grensoverschrijdend gedrag

RAADSVOORSTEL Onderwerp

:

Portefeuillehouder Voorstelnummer Datum B en W besluit Team

: : : :

Lokale aanpak geweld in afhankelijkheidsrelaties en seksueel grensoverschrijdend gedrag Burgemeester, 2024-438 11-06-2024 DEV-BLD-MO

Inleiding Geweld in afhankelijkheidsrelaties (GIA) en seksueel grensoverschrijdend gedrag (SGG) hebben veel impact en vormen een groot maatschappelijk probleem. De gemeente Deventer kent al jaren een lokale aanpak op huiselijk geweld en kindermishandeling. Deze aanpak vloeit voort uit de Meerjarenvisie Huiselijk Geweld (2016-2019) en deels uit de regiovisie Huiselijk Geweld en Kindermishandeling (2021-2024). Er is in toenemende mate ook aandacht voor seksueel grensoverschrijdend gedrag in de maatschappij. Ook de gemeente Deventer vindt dat dit thema meer aandacht moet krijgen. De gemeenteraad heeft daarom besloten dat er een lokale aanpak seksueel grensoverschrijdend gedrag moet komen, met een focus op preventie. Er is gekozen om deze aanpak samen te voegen met de aanpak geweld in afhankelijkheidsrelaties, omdat de thema’s raakvlakken hebben, het veelal dezelfde betrokkenen betreft en de aanpak op deze manier effectief kan worden ingericht en uitgevoerd.

Raadsvoorstel De aanpak 'Geweld in afhankelijkheidsrelaties en seksueel grensoverschrijdend gedrag 2024' vast te stellen

Kern raadsvoorstel Uw raad wordt gevraagd om de aanpak 'Geweld in afhankelijkheidsrelaties en seksueel grensoverschrijdend gedrag 2024' vast te stellen. Deze aanpak volgt op de Meerjarenvisie Huiselijk Geweld (2016-2019) van de gemeente Deventer en is de uitvoering van het initiatiefvoorstel preventie seksueel grensoverschrijdend gedrag.

Beoogd resultaat Het voorkomen en terugdringen van geweld in afhankelijkheidsrelaties en seksueel grensoverschrijdend gedrag. Ook willen we de schade ervan beperken, recidive voorkomen en zo de cirkel van geweld en de overdracht van generatie op generatie doorbreken.

Kader De gemeente heeft een regisserende, uitvoerende en toezichthoudende rol in de aanpak van geweld in afhankelijkheidsrelaties op grond van de Jeugdwet, Wet maatschappelijke ondersteuning (Wmo), Wet verplichte meldcode Huiselijk Geweld en Kindermishandeling en de Wet Tijdelijk Huisverbod. Deze meerjarige aanpak vloeit voort uit de Meerjarenvisie Huiselijk Geweld (2016-2019), deels uit de regiovisie Huiselijk Geweld en Kindermishandeling (2021-2024) en is de uitvoering van het initiatiefvoorstel 'preventie seksueel grensoverschrijdend gedrag en seksueel geweld', dat op 19 juli 2023 unaniem door de gemeenteraad is aangenomen. Deze aanpak draagt bij aan de eerste doelstelling (bestaanszekerheid) van het Preventieplan Sociaal Domein.

Argumenten ten behoeve van de raad Deze aanpak is een vervolg op de Meerjarenvisie Huiselijk Geweld (2016-2019) en regiovisie Huiselijk Geweld en Kindermishandeling (2021-2024). Een specifieke aanpak op het gebied van geweld in afhankelijkheidsrelaties is nog steeds nodig omdat deze vorm van geweld ook in de gemeente Deventer nog steeds te vaak, in alle sociaaleconomische klassen en binnen alle culturen in de samenleving, voorkomt. Jaarlijks zijn in Nederland zo’n 200.000 volwassenen en 119.000 kinderen slachtoffer van geweld in afhankelijkheidsrelaties. De gemeente heeft regisserende, uitvoerende en toezichthoudende rol in de aanpak van geweld in afhankelijkheidsrelaties op grond van de Jeugdwet, Wet maatschappelijke ondersteuning (Wmo), Wet Verplichte meldcode Huiselijk Geweld en Kindermishandeling en de Wet Tijdelijk Huisverbod. Deze aanpak geeft uitvoering aan deze verantwoordelijkheid.

Naast geweld in afhankelijkheidsrelaties is ook seksueel grensoverschrijdend gedrag een groot maatschappelijk probleem, dat ernstige psychologische gevolgen voor slachtoffers kan hebben. Meer dan de helft van de vrouwen en 1 op de 5 mannen heeft met seksueel geweld en ongewenste aanrakingen te maken gehad. De gemeente heeft een belangrijke verantwoordelijkheid en rol op het gebied van seksuele gezondheid (onder andere vanuit de Wet publieke gezondheid) en in de aanpak van seksueel grensoverschrijdend gedrag en seksueel geweld op lokaal en regionaal niveau (op grond van de Jeugdwet en Wmo). Deze aanpak is opgesteld aan de hand van het ‘8-puntenplan voor betere preventie van seksueel geweld in de gemeente’ van expertisecentrum Rutgers en geeft uitvoering aan het initiatiefvoorstel preventie seksueel grensoverschrijdend gedrag, dat op 19 juli 2023 door uw raad is aangenomen. Er is steeds meer aandacht voor dit thema, in de samenleving en daarmee ook vanuit de overheid. Een voorbeeld daarvan is het Nationaal Actieprogramma Aanpak seksueel grensoverschrijdend gedrag en seksueel geweld. Het doel is om seksueel grensoverschrijdend gedrag te voorkomen, te herkennen, aan te pakken en hulp te bieden aan de slachtoffers. De gemeente Deventer draagt met deze aanpak bij aan deze doelen.

Betrokken partijen en participatie Bij de totstandkoming van deze aanpak zijn verschillende professionals, organisaties en ervaringsdeskundigen betrokken. De betrokken organisaties zijn de huisartsen, kind- en jongerenwerk, zorgaanbieders, politie, woningcorporaties, horeca, voortgezet (speciaal) onderwijs en (middelbaar- en hoger)beroepsonderwijs, Raad voor de Kinderbescherming, Veilig Thuis, Achter de Voordeur producties, Stichting Pluis, GGD, RSJ, Vriendendiensten Deventer, Gecertificeerde Instellingen, Carinova, Centrum Seksueel Geweld, Kadera, Zorg- en Veiligheidshuis, Jeugdgezondheidszorg, Expertisecentrum Rutgers en het Nationaal Actieprogramma Seksueel Grensoverschrijdend Gedrag. Daarnaast is de input vanuit de lokale toegangsteams en de interne beleidsadviseurs in het opstellen van de aanpak meegenomen. Ook is de Adviesraad Sociaal Domein Deventer (ASDD) gevraagd om over deze aanpak te adviseren. Het advies en de reactiebrief zijn bijgevoegd.

Financiële consequenties Om deze aanpak uit te voeren en er meer en beter voor inwoners en professionals te kunnen zijn is een uitbreiding van middelen en capaciteit nodig. Een deel van de uitvoering wordt binnen de bestaande capaciteit van de betrokken programma's opgevangen. Er is geen financiële dekking voor de uitbreiding, vandaar dat het verzoek voor een incidentele dekking in de Voorjaarsnota 2025 is opgenomen. De financiële dekking voor de meerjarige aanpak zal bij de brede afweging rond de Voorjaarsnota 2026 worden betrokken. Een belangrijk onderdeel hiervan is de aanstelling van een beleidsmedewerker (60.000 euro). Ook zijn middelen nodig voor de uitvoering van communicatie en campagne (3.000), activiteiten uit het uitvoeringsplan (30.000 euro) en opzetten en uitvoeren van de monitoring (5.000 euro).

Betrokkenheid raad De raad heeft het initiatiefvoorstel preventie seksueel grensoverschrijdend gedrag vastgesteld. Deze meerjarige aanpak is de uitvoering van het initiatiefvoorstel.

Burgemeester en wethouders van de gemeente Deventer, de secretaris, de burgemeester,

J.P. Wassens

R.C. König