2024-425 Raadsvoorstel Visie Deventer Circulair

RAADSVOORSTEL Onderwerp Portefeuillehouder Voorstelnummer Datum B en W besluit Team

: : : : :

Visie Deventer Circulair Wethouder Van Essen, 2024-425 4-06-2024 DEV-BLD-R

Inleiding Deventer is toe aan een visie op het gebied van circulariteit. Deze visie is niet alleen een noodzaak voor onze leefomgeving, maar het is ook een kans om op een andere manier economische groei te stimuleren en nieuwe banen te creëren. Deze visie is vormgegeven met de waardevolle input van onze inwoners, bedrijven, organisaties en onderwijsinstellingen. Deventer neemt haar verantwoordelijkheid, maar we erkennen dat dit een gezamenlijke inspanning is. Samen met de partners in de stad bouwen we aan een circulaire economie die iedereen ten goede komt, zowel de huidige als toekomstige generaties. De weg naar een circulair Deventer is een transitie die vraagt om een andere manier van denken en doen. Het is daarom belangrijk om een ambitie uit te spreken waar naartoe gewerkt kan worden. De visie bevat die ambitie en doelen waarmee we aan de slag gaan. De gemeente Deventer heeft circulariteit al benoemd in het bestuursakkoord en spreekt daar van “naar een duurzaam en circulair Deventer”. Er is afgesproken om in deze bestuursperiode verder invulling te geven aan de circulaire ambities en doelstellingen en te anticiperen op ontwikkelingen die effect hebben op de openbare ruimte zoals klimaatverandering, de energie- en warmtetransitie, een circulaire en duurzame samenleving en de woningbouwopgave. Circulariteit hoort bij een duurzaam en kwalitatief goed woonmilieu.

Om deze ambities uit het bestuursakkoord te concretiseren is de Visie “Deventer Circulair” opgesteld. Deze visie vormt het uitgangspunt voor het beleid op circulariteit van de gemeente Deventer. De gemeente Deventer werkt toe naar 50% circulariteit in 2030. Dit doel ligt in lijn met het landelijk doel zoals vastgelegd in het Nationaal Programma Circulaire Economie. Wij nemen als gemeente onze verantwoordelijkheid. Dit doen we door het stellen van kaders en we gaan zelf aan de slag door het goede voorbeeld te geven. Daarnaast ondersteunen we inwoners en partijen die bijdragen aan deze circulaire transitie. We richten ons op slimmer, langer en minder gebruik, méér hergebruik en méér biobased materialen voor de thema’s openbare ruimte, bouwen en goederen. Veel partijen in Deventer zetten al stappen in deze transitie. We zoeken nadrukkelijk de samenwerking met partners in de gemeente. We kunnen het niet alleen. Samen maken we Deventer Circulair.

Raadsvoorstel 1. De visie Deventer Circulair vast te stellen.

Kern raadsvoorstel In de visie geeft de gemeente aan dat we toewerken naar 50% circulariteit in 2030. Dit doel ligt in lijn met het landelijk doel zoals vastgelegd in het Nationaal Programma Circulaire Economie. Wij nemen als gemeente onze verantwoordelijkheid. Dit doen we door het stellen van kaders en we gaan zelf aan de slag door het goede voorbeeld te geven. Daarnaast ondersteunen we inwoners en partijen die bijdragen aan deze circulaire transitie. We richten ons op slimmer, langer en minder gebruik, méér hergebruik en méér biobased materialen voor de thema’s openbare ruimte, bouwen en goederen. Veel partijen in Deventer zetten al stappen in deze transitie. We zoeken nadrukkelijk de samenwerking met partners in de stad en regio. We kunnen het niet alleen. Samen maken we Deventer Circulair.

Beoogd resultaat Door efficiënter en zorgvuldiger met grondstoffen om te gaan kunnen mensen welvarend leven op een gezonde planeet met een stabiele en sterke economie. De overgang naar een circulaire economie leidt tot een duurzame economie die niet alleen de behoeften van het heden vervult, maar ook de mogelijkheden van toekomstige generaties waarborgt. Met de ambitie 50% circulair in 2030 en 100% circulair in 2050 sluiten we aan bij de Rijksdoelstellingen op circulariteit.

Kader * Bestuursakkoord “Dichtbij, Betrokken en Bevlogen” 2022 – 2026 * Inkoop en Aanbestedingsbeleid * Energieplan * Klimaat Adaptatieprogramma * Groenbeleidsplan * Visie hoogbouw * Woonvisie * Visie landelijk gebied * Human Capital Agenda * Beleidskader Inzet op Ondersteuning en Geldzorgen * Nationaal Programma Circulaire Economie 2023 – 2030

Argumenten ten behoeve van de raad Voor 1. De ambities in de visie dragen bij aan veel doelstellingen zoals klimaatakkoord, CO2 reductie, schoner water en verminderen van afval. 2. Circulaire keuzes maken kan, vooral op de middellange termijn, tijd en geld besparen. 3. Als gemeente hebben we een voorbeeldfunctie. Als wij toewerken naar een circulaire economie is dat goed voor onze eigen organisatie maar ook voor onze gemeente in brede zin. Door het hergebruik van materialen en het stimuleren van lokale innovatie, bouwt Deventer aan een duurzame en toekomstbestendige gemeenschap die minder afhankelijk is van eindige grondstoffen van elders. Bedrijven worden zo minder kwetsbaar voor geopolitieke ontwikkelingen. Tevens versterken we de lokale economie, creëren we banen, zorgen we voor sociale cohesie en dragen we bij aan het behalen van de klimaatdoelstellingen van Parijs. 4. Door in te zetten op meer gebruik van biobased isolatiemateriaal stimuleren we nieuwe agrarische economische activiteit. Boeren telen vezelgewassen die vervolgens tot isolatiemateriaal verwerkt worden. Deze nieuwe teeltgewassen dragen bij aan gezondere en robuuste bodem en schoner water. Daarnaast helpen we hiermee boeren om mee te ontwikkelen met een groeiende en op lange termijn stabiele economie. 5. Als gemeente kopen we voor grote bedragen goederen en diensten in.

Hiermee hebben we veel invloed op het milieu en klimaat, hier en in andere landen. Daarom is bewust en gericht ons geld besteden een belangrijk instrument dat we zo goed mogelijk moeten inzetten. 6. Naast onze voorbeeldfunctie hebben we ook invloed op externe partijen. Door duidelijke eisen en doelen te stellen in onze uitvraag worden externe partijen gedwongen en gemotiveerd om zich circulair te ontwikkelen. 7. In de visie zijn onze duurzame en circulaire doelen en ambities scherp geformuleerd. Dit helpt collega’s om in hun aanbesteding en opdrachten concreet circulaire doelen en eisen te stellen.

8. Circulariteit draag bij aan brede welvaart in de gemeente Deventer. Het beïnvloedt de kwaliteit van leven hier en nu maar ook van latere generaties in de gemeente Deventer of mensen elders in de wereld. 9. Een circulaire economie biedt op verschillende manier voordelen voor mensen die minder te besteden hebben. Bijvoorbeeld door langer met spullen te doen, goederen te delen of tweedehands aan te schaffen. Tegen 1. Het opstellen en starten met uitvoeren van een uitvoeringsprogramma “Deventer Circulair” kost capaciteit de er nu niet is. Hiervoor is extra budget nodig voor 2 jaar. 2. De transitie naar een circulaire economie vergt een andere manier van werken. Dit is nieuw en kan onwennig zijn. Dit kost tijd om te implementeren. 3. Circulaire keuzes maken kan, vooral op de korte termijn, meer tijd en geld kosten. 4. Circulaire keuzes maken ligt niet altijd in lijn met de belangen van de lineair en efficiënt ingerichte organisatie/bedrijfsvoering.

Betrokken partijen en participatie In de aanloop naar het opstellen van deze visie is gesproken met experts en belanghebbenden binnen en buiten de organisatie. Door middel van interviews is er samen met professionals, onderwijs, instellingen en ondernemers uit de stad en regio, gewerkt aan pilots (Circulaire Hotspots). Hiervan zijn de resultaten gepresenteerd tijdens de Week van de Circulaire Economie, aan een volle zaal in de Gasfabriek. De conceptvisie is vervolgens gepresenteerd aan 30 collega’s en 30 externen (ondernemers, onderwijsinstellingen, kennispartners en duurzaamheidsinstellingen meesten zijn ook inwoners uit de onze gemeente) tijdens een klankbordsessie. Tijdens deze sessie presenteerden 3 ondernemers hun ervaringen op de thema’s goederen, bouwen en openbare ruimte. De conceptvisie is daarna gedeeld met relevante partijen als het DEP, het ondernemershuis, MKB Deventer en het platform FBW (Fossiel en Betaalbaar Wonen bestaande uit Ieder1, Rentree, Stichting Eigenhuis, de Marken, Enexis, de Provincie en gemeente Deventer). Ook is een enquête onder inwoners uitgezet en een presentatie geven van de visie “Deventer Circulair” bij Platform Wonen. Dit heeft inzicht gegeven in wat inwoners van Deventer belangrijk vinden en waar we rekening mee moeten houden in het vervolgtraject van “Deventer Circulair”.

Voor de totstandkoming van de Visie Deventer Circulair is met de volgende participatievormen gewerkt: Informeren, raadplegen Op het participatieniveau van ‘informeren, raadplegen’ zijn interviews gehouden en is er een excursie naar Floriade geweest. Inwoners van Deventer konden deelnemen aan een enquête Deze enquête geeft ons informatie wat inwoners van Deventer belangrijk vinden. Tevens informeerden wij hen over de totstandkoming van visie Deventer Circulair. Samenwerken Samen met professionals, onderwijs, instellingen en ondernemers uit de stad en

regio is tijdens een workshop gewerkt aan pilots voor Circulaire Hotspots. Door met deze publieksgroepen samen te werken aan oplossingen voor een vraagstuk (samenwerken) werd eigenaarschap en actieve betrokkenheid gestimuleerd. Adviseren/meedenken Het concept van de visie is tijdens een klankbordsessie met 30 ambtenaren en 30 externen (ondernemers, onderwijsinstellingen, kennispartners en duurzaamheidsinstellingen, meesten zijn ook inwoners uit onze gemeente) voorzien van feedback. Door samen in gesprek te gaan werden deelnemers meegenomen in de gemaakte keuzes en ontstond begrip voor elkaars standspunten (trede). Raadplegen De concept visie is vervolgens op het niveau van raadplegen ook gedeeld met het DEP, het ondernemershuis, MKB Deventer en het platform FBW. Deze verschillende vormen van participatie hebben bijgedragen aan de inhoud van deze visie. En daarmee is slechts het begin gemaakt want veel partijen hebben interesse getoond om betrokken te worden bij de uitwerking van de visie in een uitvoeringsprogramma, daar gaan wij hen uiteraard bij betrekken. De ambities in de visie zullen onder andere in verdiepende ‘tafels’ verder worden uitgewerkt tot uitvoeringsplannen en zogeheten routekaarten. Bij het opstellen van het uitvoeringsprogramma wordt samen met belanghebbenden onderzocht hoe we de ambities uit de visie kunnen behalen.

Dit wordt vervolgens opgenomen in het Uitvoeringsprogramma Deventer Circulair.

Financiële consequenties Bij de voorjaarsnota 2023 is voor 2024 en voor 2025 €100.000 beschikbaar gesteld door de raad voor het opstellen van het “ambitiedocument Circulariteit”. Inmiddels is er een visie Deventer Circulair opgesteld. Voor het opstellen van een uitvoeringsprogramma, dat volgt op de visie, zijn nog middelen beschikbaar uit de eerder beschikbaar gestelde bedragen. De uitvoering en uitrol van het uitvoeringsprogramma en de eventuele gevolgen op personele inzet betrekken we bij bespreking van het uitvoeringsprogramma.

Betrokkenheid raad Op 13 maart 2024 is de raad geinformeerd over de de totstandkoming- en de inhoud van de visie tijdens een technische sessie. Na vaststelling van de visie door de raad wordt zij eind 2024 of begin 2025 geïnformeerd over de voortgang van het uitvoeringsplan.

Burgemeester en wethouders van de gemeente Deventer, de secretaris, de burgemeester,

J.P. Wassens

R.C. König