2024-32 Wijzigingen 2024 financiele verordening (AC)

Bijlage 1: Toelichting op en wijziging van artikel 29c van de Financiële verordening (ex art. 212) Algemeen De kadernota Rechtmatigheid 2023 van de Commissie Besluit Begroting en Verantwoording (BBV) is in november 2023 aangepast. Hierin is de definitie begrotingsonrechtmatigheid aangepast. Gemeenten zijn gehouden aan het volgen van deze kadernota. De essentie van de wijziging gaat over: Van begrotingsonrechtmatigheden is sprake indien: 1. De lasten of investeringsbudgetten door de gemeenteraad vastgestelde begroting op programmaniveau worden overschreden; 2. Toevoegingen en onttrekkingen aan de reserves die niet door de gemeenteraad zijn vastgesteld; 3. Bij onderschrijdingen van lasten of investeringsbudgetten en/of lagere of hogere baten op programmaniveau dan begroot, die niet tijdig zijn gemeld en toegelicht. Over- en onderschrijdingen van baten of onderschrijdingen van lasten en investeringskredieten betreffen op zichzelf geen begrotingsonrechtmatigheden, maar het kan wel onrechtmatig zijn als deze afwijkingen niet tijdig met toelichting aan de raad zijn gemeld. Het gaat dus om het tijdig melden. Het is essentieel om in de financiële verordening (artikel 212 Gemeentewet) duidelijk te maken wat onder tijdig wordt verstaan. Standpunt Commissie BBV is hierin: het is tijdig als deze afwijkingen bij de jaarrekening worden gemeld en toegelicht.

In dit voorstel wordt dit standpunt gevolgd. Specifiek Onderstaand wordt specifieker ingegaan op lastenoverschrijdingen, lastenonderschrijdingen, batenonderschrijdingen en batenoverschrijdingen. Schematisch zijn de afwijkingen op de exploitatiebegroting te verdelen in 4 kwadranten.

In het rode/donkere kwadrant zijn de lastenoverschrijdingen opgenomen, die altijd onrechtmatig zijn. De groene/lichte kwadranten (hogere baten, lagere baten en lagere lasten dan begroot) zijn onrechtmatig als de afwijkingen niet tijdig zijn gemeld en toegelicht aan de raad. Het gaat om voordelen (lagere lasten en hogere baten) en om het nadeel van lagere baten dan begroot. Deze categorie was niet benoemd in de kadernota rechtmatigheid (van de commissie BBV) die gold bij het opstellen van de laatste wijziging. Door deze nieuwe definitie van begrotingsonrechtmatigheid is een nieuwe wijziging in de financiële verordening noodzakelijk.

Wijzigingsvoorstel Met doorhalingen en nieuwe rood onderstreepte tekst zijn de wijzigingen van de verordening te volgen: Artikel 29c Begrotingscriterium 1. Het begrotingscriterium is een criterium van rechtmatigheid dat betrekking heeft op de grenzen van de baten en lasten in de door de raad geautoriseerde begroting van exploitatie en investeringskredieten en de hiermee samenhangende programma’s, waarbinnen de financiële beheershandelingen tot stand moeten zijn gekomen; 2. De begrotingsrechtmatigheid wordt beoordeeld op het niveau waarop de begroting door de raad is geautoriseerd, zoals is opgenomen in artikel 5. 3. Bij investeringsprojecten wordt de begrotingsrechtmatigheid beoordeeld op het niveau van het totaal gevoteerde kredietbedrag per krediet. Een overschrijding van het jaarbudget, passend binnen het totaalbedrag van het krediet, wordt daarmee als rechtmatig beschouwd. 4. Uitgangspunt is dat iedere afwijking van de begroting als onrechtmatig wordt beschouwd. Hierop zijn de volgende bepalingen van toepassing: a) Overschrijding van lasten Afwijkingen worden als acceptabel aangemerkt in de volgende situaties: - Er is sprake van een overschrijding van lasten waarbij direct gerelateerde inkomsten de overschrijding compenseren. - Er is sprake van een overschrijding van lasten op een open-einde regeling.

- De overschrijding is geautoriseerd door middel van de vaststelling van een tussentijdse rapportage. b) Overschrijding van baten en onderschrijding van baten, lasten en investeringskredieten zijn rechtmatig mits de raad tijdig is geïnformeerd. De raad is tijdig geïnformeerd over deze afwijkingen door vermelding van de afwijking met een toelichting in tussentijdse rapportages of bij de jaarrekening. 29c lid 5 Begrotingsonrechtmatigheden die passen binnen het bestaande beleid van de raad en als acceptabel zijn aangemerkt, worden opgenomen in de rechtmatigheidsverantwoording (voor zover de verantwoordingsgrens voor afzonderlijke fouten of onduidelijkheden is overschreden), maar worden niet nader toegelicht in de paragraaf bedrijfsvoering. Toelichting op Artikel 29c Begrotingscriterium Dit artikel gaat expliciet in op de begrotingsrechtmatigheid. In het eerste lid wordt het begrip begrotingsrechtmatigheid gedefinieerd – waar de begroting het normenkader vormt. In het tweede lid is bepaald dat overschrijdingen onrechtmatig zijn als dit leidt tot afwijkingen worden beoordeeld op het niveau van de begrotingstotalen van de individuele programma’s; het niveau waarop de raad de begroting autoriseert (vastgelegd in artikel 3 van deze verordening). Er wordt daarmee niet gekeken naar overschrijdingen van individuele budgetten of taakveldtotalen.

Voor kredieten geldt het totale kredietbedrag (per krediet) als norm voor de begrotingsrechtmatigheid (lid 3). Lid 4 gaat over de weging van de overschrijdingen afwijkingen. De baten en lasten moeten zich bewegen binnen de door de raad goedgekeurde en vastgestelde budgetplafonds. Indien er een overschrijding plaatsvindt is er in principe sprake van een begrotingsonrechtmatigheid. Uitzondering worden genoemd in lid 4a. Dit is Hoe afwijkingen worden gewogen zijn verder uitgewerkt in de beleidsregels begroting zoals bedoeld in artikel 5 van deze verordening. In lid 4b is bepaald dat overige afwijkingen alleen rechtmatig zijn als die tijdig worden gemeld.