2024-12-05 Beantwoording technische vragen CU-D66 nota reserves en voorzieningen

Beantwoording technische vragen CU en D66 - nota reserves en voorzieningen 5-12-2024 Vraag van ChristenUnie: Zou het overzicht van bijlage 7 bij de jaarrekening kunnen worden geactualiseerd en voorzien van een kolom waarin is aangegeven waarmee de reserve wordt gevoed (als er sprake is van structurele of incidentele voeding)? Antwoord: de voeding van reserves vindt plaats bij het instellen van de reserve. Voor de gewone bestemmingsreserves verandert er niets aan de voeding, en wordt er alleen aan onttrokken voor de bestemming. Egaliserende reserves kennen specifieke budgetten waarmee de reserve egaliseerd. Als aan het eind van het jaar een overschot of een tekort is, wordt met deze reserve geegaliseerd. Dit is terug te zien in de resultaatbestemming in het overzicht van baten en lasten in de jaarrekening. https://deventer.jaarverslag-2023.nl/p20919/overzicht-baten-en-lasten#tab-panel-53d37f35 Vraag van D66 Zijn er nog meer reserveringen in de genoemde lijst met reservering, die net als de Reservering Gemeentebrede Investering (RGI) die is ingezet bij de speeltoestellen, waar nog geld in zit maar geen motie/opdracht/verplichting aan hangt en dus nog ‘vrij’ in te zetten zijn door de raad? Antwoord: Nee, alle andere reserves hebben een specifieke bestemming, hoewel een aantal reserves weinig mutaties kennen. Technische vragen D66 t.b.v.

geagendeerde sessie over reserves Bron staat van reserves: https://deventer.raadsinformatie.nl/document/14620525/1/Bijlage+2+Staat+van+reserves+en+voorzie ningen?connection_type=16&connection_id=976491 Bespreekvoorstel1 : Doel van de raadstafel is om te komen tot inzicht in de begrippen reserves en voorzieningen. Daarnaast staat de vraag wat een gezonde financiële buffer is centraal; wat zijn voordelen en/of nadelen van veel of juist weinig reserves en voorzieningen. Technische vragen en antwoorden 1. Wat zijn “Bestemmingsreserves prestatiegebonden met egaliserende functie”? Is dit iets anders dan een egalisatiereserve? Dit staat ook in de presentatie: is hetzelfde als een egalisatiereserve. 2. Wat zijn “Bestemmingsreserves met bestedingsfunctie”? Is dat hetzelfde als een voorziening? Zo nee, wat is het dan wel? Nee, het zijn ‘gewone’ bestemmingsreserves. Een bestemmingsreserve wordt gevormd door een specifiek besluit van de raad om middelen apart te zetten voor een bepaald doel. Het gaat om eigen vermogen dat is gereserveerd voor toekomstige uitgaven. Een voorziening wordt gevormd om toekomstige verplichtingen, verliezen op te vangen waarvan het tijdstip onzeker is, maar wel redelijkerwijs is in te schatten. Een voorziening is vreemd vermogen.

https://deventer.raadsinformatie.nl/document/14793498/2/2024-1204+Bespreekvoorstel+Nota+Reserves+en+Voorzieningen?connection_type=1&connection_id=8841415 1

3. Wat is “Financieel technische bestemmingsreserve”? Deze categorie wordt opgeheven in de nota reserves en voorzieningen. De reserve Edon lening wordt opgeheven, de reserves kapitaallasten valt onder de gewone bestemmingsreserves. 4. Wat houdt onder voorgaande het punt “Reserve kapitaallasten Investeringen” in? Deze reserve dekt de afschrijvingslasten van investeringen die gedekt worden met incidentele dekking. 5. In de staat van reserves2 staan diverse reserves die de komende jaren op hetzelfde saldo blijven staan, zoals bijvoorbeeld “kunstaankopen”, “Reserve Molukse graven”, “projecten jeugd”, “musea aankopen”, “mind”, “gevelfonds”, “mjop projecten”, “geluid”, “SEB”. Waarom worden deze aangehouden? Zouden deze gezien de (op 1 reserve na) geringe bedragen niet kunnen worden opgeheven? Antwoord: Bij de actualisatie van de nota reserves en voorzieningen zijn alle reserves opnieuw beoordeeld. Hierbij is geredeneerd vanuit de doelstellingen van het programma op basis van de raadsbesluiten en afspraken in het verleden. Dit heeft geleid tot het raadsvoorstel bij de nota reserves en voorzieningen waarin de volgende reserves worden opgeheven: R1.2548 Reserve afkoop erfpacht R1.2519 Reserve verstrekte geldlening EDON

R1.1337 Reserve vervanging automatisering musea R1.1381 Reserve ICT in de Samenleving R1.1387 Reserve WMO Algemeen R1.1513 Reserve mind R1.1526 Reserve parkeerbijdrage bouwaanvragen R1.1901 Reserve seb R1.2536 Reserve winstafdrachten ev R1.2547 Reserve lening Vitens R1.1369.007 Res.kap.ontw.centrumplan WHo4001 R1.1369.008 Res.kap.centrumplan bathmen R1.1369.051 Res. Kap.lasten - geluidswal A-1 - Bathm R1.1386.003 Res.kap.lst airco SAB

2.023.010 544.536

0 0 0 950 0 3.091 0 0 6.246 48.288 21.540 23.700

2

https://deventer.raadsinformatie.nl/document/14620525/1/Bijlage+2+Staat+van+reserves+en+voorzieningen?c onnection_type=16&connection_id=976491

R1.1386.004 Res.kap.lst klantbegeleidingssysteem R1.1386.005 Reserve Kap.lasten rolkasten R1.1386.006 Res. kap. Lst. Verbouwing De Waag

15.983 32.879 43.737

Een aantal lege reserves zonder mutaties is abusievelijk in de staat opgenomen. De overige reserves met een laag saldo hebben nog een beleidsmatige bestemming. Daar kan de raad (altijd) een ander besluit over nemen. 6. Waarom heeft de gemeente Deventer zoveel verschillende type reserves(benamingen), en niet een simpelere indeling als algemene reserve, bestemmingsreserve, egalisatiereserve en voorzieningen? a. Dit is vastgelegd in de nota reserves en voorzieningen. b. Zie het raadsvoorstel nota reserves en voorzieningen 2024 waarin dit wordt vereenvoudigd. De categorieën financieel technisch en inkomensfunctie zijn hierin komen te vervallen. 7. In het voorstel aan de raad voor het opheffen van bepaalde reserves, wordt voor een paar reserves ook aangehaald dat ze opgeheven worden vanwege een laag of nihil saldo. Waarom worden niet alle reserves met een laag of nihil saldo opgeheven, zoals bijvoorbeeld “wijkaanpak”, “mondiaal beleid”, “kracht van salland”, “Reserve onderhoud panden NV MVD” etc? Zie het antwoord op 5 8. Kan er een overzicht worden gegeven van alle reserves met een nihil of laag saldo (<€5000)? Bestemmingsreserves met bestedingsfunctie Reserve versterking sociale structuur wijken en dorpen Mondiaal Beleid Reserve onderhoud panden NV MVD Kracht van Salland Mind Knelpunten Sport Musea aankopen Sociaal economisch beleid (SEB) Legaat Bathmen

Bestemmingsreserves prestatiegebonden met egaliserende functie Egalisatiereserve onderhoud onderwijshuisvesting Wijkaanpak Reserve Gebiedsontwikkeling

0 0 0 0 950 1.222 1.631 3.091 3.500

0 0 0 0 950 1.242 1.631 3.091 3.500

0 0

0 0

41.572

0

De rood gemarkeerde reserves worden in het raadsvoorstel nota reserves en voorzieningen opgeheven. 9. Wat is de betekenis van het kopje “Overlopende uitgaven” onder de “Bestemmingsreserves prestatiegebonden met egaliserende functie”? De Reserve overlopende uitgaven bevat alle budgetoverhevelingen. Deze worden toegevoegd aan de budgetten in het volgende begrotingsjaar, op deze manier wordt budget beschikbaar gehouden on de prestatie (alsnog) te leveren.

10. Kan de berekening van de “Structurele exploitatieruimte” voor Deventer in 2024 worden gegeven? De definitie wordt globaal gegeven en is online ook te vinden bij de VNG, maar met het geven van het voorbeeld is het wellicht beter te volgen voor raadsleden en inwoners wat precies hierin meetelt en wat niet. Dit kengetal geeft weer in welke mate onze structurele lasten gedekt zijn door structurele baten. Een positieve uitkomst (>0) betekent dat dit het geval is. Het structurele exploitatiesaldo is het exploitatiesaldo min/plus de incidentele baten en lasten. 11. De “Structurele exploitatieruimte” van de gemeente Deventer is te benchmarken/vergelijken met andere gemeentes op Findo 3 Welke gemeentes zouden we mee moeten vergelijken om geen appels en peren te vergelijken? Puur alleen de omvang van de gemeente, of zitten er ook andere aspecten aan vast zoals bijvoorbeeld de hoeveelheid ambities? Het is niet eenduidig te zeggen met welke gemeente je goed kunt vergelijken, omdat er inderdaad naast alleen ambities en inwoneraantal er meer factoren van belang zijn. Denk aan de sociaaleconomische structuur. Het type bedrijvigheid, werkgelegenheidscijfers en inkomensniveaus. Ook de geografische ligging (centrumfunctie) en beleidsambities op gebieden zoals o.a. duurzaamheid, woningbouw en sociaal beleid maken dat een vergelijking niet eenvoudig is. 12.

De gemeente Deventer heeft dus ruim 189 miljoen aan reserves (1-1-2024), waarvan een generieke weerstandsreserve van bijna 22 miljoen, bijna 17 miljoen in de specifieke weerstandsreserve, circa 19,5 miljoen in “Bestemmingsreserves met bestedingsfunctie”, ca. 2 miljoen in “Bestemmingsreserves prestatiegebonden met rentebeslag”, ruim 92 miljoen in “Bestemmingsreserves prestatiegebonden met egaliserende functie” (waarvan ruim 36 miljoen “overlopende uitgaven”) en bijna 36 miljoen in “Financieel technische bestemmingsreserve”. Mag je concluderen dat we circa 22 miljoen aan generieke reserve hebben (die vrij door de raad is te besteden), en ruim 167 miljoen aan specifieke reserves? Of is dit te kort door de bocht? Zo ja, waarom? De gebruikelijke indeling is: algemene reserve en bestemmingsreserve. Onder de algemene reserve vallen de specifieke weerstandsreserve (22 miljoen) en generieke weerstandsreserve (17 miljoen). In totaal 39 miljoen. Daarvan heeft 17 miljoen geen directe bestemming gekregen, maar heeft wel andere doelen zoals opvangen van rekeningresultaten, renteresultaten en risico’s. De overige 150 miljoen heeft van de raad een bestemming gekregen. 13. Klopt het dat bij de Ratio weerstandsvermogen alleen gaat om de specifieke weerstandsreserves? a. Ja. 14. Welke vuistregels of regels hanteren andere gemeentes t.a.v.

de hoogte van de generieke weerstandsreserve? Wordt er wel eens een percentage van de totale baten hiervoor genomen? En hoe ga je met dat percentage om, als je al veel risico’s in kaart hebt gebracht, op waarde hebt gesteld en meegenomen in de specifieke weerstandsreserve? Elke gemeente gaat anders om met zijn reserves. Over het algemeen wordt het weerstandsvermogen afgezet tegen het totaal aan (financieel) risico dat de gemeente loopt. Deventer heeft in de beleidsregels begroting vastgelegd om de generieke weerstandsreserve te egaliseren met een aantal resultaten (rente, vastgoed, grondexploitaties). Hierdoor is deze reserve bijvoorbeeld niet goed te vergelijken met gemeenten die deze systematiek niet toepassen. 3

https://findo.nl/dashboard/dashboard/gemeentelijke-begroting-kengetallen

Belangrijkste regel is vanuit het weerstandsvermogen: de specifieke weerstandsreserve moet voldoende hoog zijn voor het opvangen van de risico’s. Doorgaans wordt een weerstandsratio van 1 als minimaal wenselijke norm gehanteerd. Hoeveel extra marge wordt aangehouden is een keuze, is een ratio van 1, 1,5, 2 of hoger een goede verhouding? Deventer hanteert een ratio van 1 ten aanzien van de specifieke weerstandsreserve en heeft geen norm voor het aanhouden van een deel van de generieke weerstandsreserve voor dit doel. Er zijn gemeenten die werken met een marge van het specifieke weerstandsvermogen. Zij stellen dat dit bijvoorbeeld tussen de 1 en 1,5 moet liggen.