2024-04-04 137 Raadsmededeling Inburgering

RAADSMEDEDELING

Onderwerp

Eerste evaluatie en kaders 2024 e.v.

Nummer

2024-137

Portefeuillehouder

Wethouder De Geest,

Team

DEV-BLD-MO

Datum

26-03-2024

Inleiding Begin 2022 is onze gemeente gestart met de uitvoering van de nieuwe wet inburgering. Het nieuwe stelsel legt de regie voor een belangrijk deel bij gemeenten. Voor de start zijn inrichtingskeuze gemaakt voor de wijze waarop de gemeente Deventer de nieuwe wet gaat uitvoeren. De raadsmededeling hierover en de notitie Inrichtingskeuzes (beide van 20-10-2021) zijn opgenomen in de bijlagen. Bij de vaststelling van de inrichtingskeuzes is afgesproken de eerste periode van de uitvoering van de nieuwe wet inburgering (Wi2021) te evalueren. Uitgangspunt is dat we hierbij vooral nagaan of de voorgestelde dienstverlening in het plan ‘Inrichtingskeuzes als gevolg van de Wet inburgering 2021’ uitvoerbaar is en ook of dit realiseerbaar is voor 2024 en verder. Deze eerste evaluatie is nu afgerond en gaan wij daarover graag met uw raad in gesprek. Kader * Wet inburgering 2021; * Raadsmededeling 2023-12-21 1201: Evaluatie uitvoering inburgering; * Nota Inrichtingskeuzes nieuwe wet inburgering (oktober 2021). Kern van de boodschap De uitkomsten van de evaluatie zijn voor het college aanleiding om nog meer in te zetten op een vroege en goede start van de inburgering. Dat is voor statushouders en gezinsmigranten van groot belang, maar ook voor onze stad. We vergroten de kans dat zij succesvolle nieuwe Deventenaren worden, die hun plek weten te vinden in onze stad.

Dat vraagt van alle betrokken partijen extra inzet op het gebied van maatwerk, goede randvoorwaarden en goede nazorg na inburgering. Nadere toelichting De nieuwe wet inburgering heeft gemeenten een centrale rol gegeven bij het begeleiden van statushouders en gezinsmigranten in hun inburgering. Dat was nodig omdat inburgering en arbeidsparticipatie onder de oude wet onvoldoende van de grond kwam. Na (bijna) twee jaar uitvoering van de nieuwe wet inburgering in Deventer is er goed inzicht gekregen in wat goed gaat en wat beter kan. Daarbij is het ook goed te realiseren dat twee jaar nog een beperkte periode is. Veel inburgeringstrajecten duren immers drie jaar. Eind 2023 is de evaluatie van de eerste periode van de uitvoering van de nieuwe wet inburgering (Wi2021) gestart. Die bestond - chronologisch - uit de volgende onderdelen: * casestudie Deventer door RadarAdvies, als onderdeel van een onderzoek onder 8 gemeenten in opdracht van het ministerie van VWS.

Daaraan deden intern betrokken organisatieonderdelen mee (IO en Beleid) en externe partijen (TopTaal en Vluchtelingenwerk); * Enquête onder alle bestaande en nieuwe ketenpartners; * Themabijeenkomsten met ketenpartners (zie deelnemerslijsten in het evaluatiedocument); * Indrukken van inburgeraars (via consulenten inburgering); * Vragen die vanuit raadsfracties zijn meegegeven voor deze evaluatie en de wijze waarop vervolg gegeven wordt aan de opbrengst.

Uit de evaluatie blijkt dat er in de gemeente Deventer bij alle partners grote betrokkenheid is met de doelgroep. Iedereen ziet ook kansen voor verbeteringen. De onderlinge samenwerking op casusniveau is over het algemeen goed. Er was tijd om te wennen aan de praktijk en oplossingen te zoeken voor de nieuwe vraagstukken die zich voordeden. Soms staat door onbekendheid met de inrichting van de uitvoeringsketen en vooral door onderbezetting de samenwerking onder druk. Dat kan ertoe leiden dat de focus van partijen (zowel intern als extern) meer dan wenselijk naar binnen is gericht. De vraag is daarom hoe we meer ruimte creëren om het nieuwe stelsel uit te voeren volgens de oorspronkelijke doelstellingen en inrichtingskeuzes. De opbrengst van de evaluatie is vertaald naar een doorkijk naar 2025 en verder. Daarbij is de hele klantreis van statushouders en gezinsmigranten doorlopen.

Het voorkeursscenario - op basis van de aangescherpte inrichtingskeuzes - bestaat uit de volgende verbeterpunten: * vroeg contact met de inburgeringsplichtige; * vroege start via brede startklas (voorinburgering); * omvang caseload terugbrengen naar 60 inburgeraars per fte; * herijken en versterken maatschappelijke begeleiding en financieel ontzorgen; * meer maatwerk in inburgeringstrajecten; * versterken inzet vrijwilligers; * vergroten beschikbaarheid kinderopvang; * meer oog voor (psychische) gezondheid; * nazorg na inburgering. De uitvoering van het voorkeursscenario vraagt voor 2025 en verder € 1.632.050 aanvullende dekking. Wij stellen voor meerjarig incidentele dekking van het voorkeurscenario beschikbaar te stellen. Daarmee creëren wij de komende twee jaar (tot en met 2026) ruimte om meer ervaring op te doen met de uitvoering op grond van het voorkeursscenario. Met de besluitvorming van de voorjaarsnota 2026 kan een dan een nieuwe afweging gemaakt worden. Graag ontvangen wij uw reflectie op onze voorkeursscenario, ter bespreking met uw raad in een werksessie. Op basis van die bespreking werken wij de uitgangspunten voor 2025 e.v. uit naar een door uw raad vast te stellen kaderstellende uitgangspuntennotitie inburgering. Dit raadsvoorstel willen wij u parallel aan de voorjaarsnota 2024 ter besluitvorming aanbieden.