2023 Initiatiefvoorstel GL-VVD Preventie seksueel geweld

INITIATIEFVOORSTEL Onderwerp Voorstelnummer Ingediend door Ingediend op

: Preventie Seksueel grensoverschrijdend gedrag en seksueel geweld : : Anne van der Meer (GroenLinks) en Eva Sipman (VVD) : 24 mei 2023

Voorstel 1. In samenwerking met de betrokken partners een gemeentelijke aanpak seksueel grensoverschrijdend gedrag en seksueel geweld te ontwikkelen aan de hand van de 8-puntenplan van Rutgers en dit met een voorstel aan te bieden aan de raad in het eerste kwartaal van 2024. 2. De maatschappelijke dialoog over seksueel grensoverschrijdend gedrag en seksueel geweld op te starten, en periodiek terug te laten keren. 3. Periodiek over de gemeentelijke aanpak te rapporteren. Bijvoorbeeld door het meten van: veiligheidsbeleving; regionale cijfers van seks onder de 25 jaar; kwalitatieve en kwantitatieve informatie over voorlichting op scholen, publiekscampagnes en deskundigheidsbevordering professionals. 4. De raad te informeren over de stappen die het College zet en de raad te betrekken bij de opzet en uitvoering van de maatschappelijke dialoog. Inleiding In Nederland heeft ruim de helft van alle vrouwen en een vijfde van alle mannen in hun leven te maken gehad met seksueel geweld en ongewenste aanrakingen. Soms met levenslange, ernstige psychologische en lichamelijke schade als gevolg. Preventie van seksueel grensoverschrijdend gedrag en seksueel geweld vraagt structurele inzet over meerdere programma’s: openbare orde en veiligheid, meedoen en jeugd en onderwijs.

Kenniscentrum Rutgers heeft een 8-puntenplan1 opgesteld met handvatten voor gemeenten die zich in willen zetten voor de preventie van seksueel grensoverschrijdend gedrag en seksueel geweld. Wij plaatsen daarbij een accent bij een maatschappelijk dialoog over gewenst sociaal en seksueel gedrag om te komen tot een cultuurverandering. Beoogd resultaat We willen een samenleving waarin iedereen zich veilig voelt en bijdraagt aan een veilige omgeving. Preventie van seksueel grensoverschrijdend gedrag en seksueel geweld zijn geïntegreerd in de relevante beleidsstukken en de effecten worden gemeten. Daarnaast voeren we in de gemeente regelmatig het gesprek over seksueel grensoverschrijdend gedrag en seksueel geweld. Kader • Meerjarenbeleidsplan Veiligheid 2020-2023. • Regiovisie Huiselijk Geweld IJsselland 2021-2024. • Van Wieg naar Werk. Kern van het raadsvoorstel Seksueel grensoverschrijdend gedrag en seksueel geweld is een hardnekkig maatschappelijk probleem. De psychische schade bij het slachtoffer wordt niet alleen bepaald door het geweld/gedrag zelf, maar ook door de reactie van de omgeving op het verhaal van het slachtoffer.

Om zowel het aantal gevallen van seksueel geweld en seksueel grensoverschrijdend gedrag terug te dringen als de (potentiële)schade voor de slachtoffers te beperken is het belangrijk om de aanpak, preventie en vroegsignalering van zowel seksueel grensoverschrijdend gedrag als seksueel geweld te integreren in het beleid en om de maatschappelijke discussie hierover op gang te brengen en te houden. Financiën Binnen de bestaande kaders van de begroting (ambtelijke inzet en budgetten programma’s: openbare orde en veiligheid, meedoen, jeugd en onderwijs en economie).

1 Rutgers (2022) Preventie van seksueel geweld in de gemeente.

2 Draagvlak en participatie De brede aanpak bestaat niet alleen uit signalering, hulp en nazorg, maar ook uit preventie. Een van de stappen om te komen tot een gemeentelijke aanpak is een netwerkanalyse. Hier moeten zowel verschillende afdelingen bij betrokken zijn binnen de gemeentelijke organisatie (denk aan de programma’s openbare orde en veiligheid, meedoen, jeugd en onderwijs en economie) als daarbuiten (Centrum Seksueel Geweld Zwolle, Veilig Thuis IJsselland, GGD IJsselland, politie, huisartsen, sociale teams en jongerenwerkers, maar ook alle onderwijspartners, sportclubs, zorginstellingen en uitgaansgelegenheden). Jongeren lopen extra risico. Het is van belang dat respectvolle omgang structureel voldoende aandacht krijgt in de levens van jongeren, op school en daarbuiten. Hierbij gaat het ook om thema’s als consent, gendergelijkheid, gendernormen, diversiteit, zelfbeschikking en verantwoordelijkheid. Aandacht hiervoor begint op de basisschool en loopt door tot en met het vervolgonderwijs. Betrokkenheid van de raad en het college Na het vaststellen van dit raadsvoorstel komt het college met een voorstel hoe vorm te geven aan de maatschappelijke dialoog en integreert de aanpak seksueel grensoverschrijdend gedrag en seksueel geweld in toekomstig (relevant) beleid.

De raad wordt geïnformeerd over de stappen die het College zet en de raad wordt ook betrokken in de opzet en uitvoering van de maatschappelijke dialoog. Onderbouwing voorstel De cijfers liegen er niet om. 22% van de vrouwen en 6% van de mannen heeft ooit seksueel geweld meegemaakt, dat wil zeggen: is gedwongen tot seks of had seks tegen de wil. Als ongewenste seksuele aanrakingen en zoenen worden meegerekend heeft meer dan de helft van de vrouwen en bijna een vijfde van de mannen dat wel eens meegemaakt. LHBT-personen maken veel vaker een vorm van seksueel geweld mee dan hetero’s. De helft van de vrouwen en bijna een derde van de mannen die seksueel geweld hebben meegemaakt, maken dat later in hun leven nog een keer mee. 2 Minder dan 10 procent van de slachtoffers van seksueel grensoverschrijdend gedrag heeft over hun ervaringen gepraat met hulpverleners zoals de huisarts, psycholoog of maatschappelijk werker. Met de politie of melding- en adviesinstanties nam 2 procent of minder contact op. 3 In de gemeente Deventer werden tussen 2013 en 2021 meer zedenmisdrijven bij de politie gemeld dan het landelijk gemiddelde: in 2021 waren dit 6,12 per 10.000 inwoners ten opzichte van 4,42 landelijk. 4 Seksueel grensoverschrijdend gedrag en seksueel geweld vindt in alle lagen van de bevolking plaats en op heel veel verschillende plekken.

Niet alleen op straat, maar ook thuis, op het werk, tijdens het uitgaan en sporten en binnen verenigingen. De oplossing begint bij een goede dialoog - met onder andere jongeren over wat nu seksueel grensoverschrijdend gedrag is en dat een ieder zijn eigen grenzen heeft en mag en kan aangeven. Vervolgens is het belangrijk om slachtoffers vroegtijdig de juiste ondersteuning te bieden. Nog te vaak krijgt het slachtoffer de schuld. Dit heeft gevolgen het verwerkingsproces van het slachtoffer en kan zelfs leiden tot de ontwikkeling van PTSS. In 2022 heeft Rutgers het 8-puntenplan voor betere preventie van seksueel geweld in de gemeente gepubliceerd. Het gaat om de volgende punten: Randvoorwaarden creëren: starten met een goede basis 1. Breng het probleem in kaart 2. Breng de juiste partijen samen 3. Formuleer ambitieuze en haalbare doelen Individueel en relationeel niveau: Ondersteun jongeren in een positieve seksuele ontwikkeling 4. Bevorder aandacht voor respectvolle omgang in de ontwikkeling van jongeren 5. Geef aandacht aan jongeren die risico lopen

2 Rutgers (2021) Position paper ten behoeve van de Ronde Tafel Seksueel Geweld op 9 december. 3 CBS (2022) Prevalentiemonitor huiselijk geweld en seksueel grensoverschrijdend gedrag 2022. 4 Waarstaatjegemeente.

3 Organisatie, gemeenschaps- en maatschappelijk niveau: Een sociaal veilige omgeving 6. Ontwerp duidelijke en aansprekende publiekscampagnes 7. Bevorder deskundigheid van professionals 8. Veranker preventie seksuele grensoverschrijding in beleid

Ingediend door: Anne van der Meer, Groenlinks Eva Sipman, VVD

RAADSBESLUIT Onderwerp : Preventie Seksueel geweld en grensoverschrijdend gedrag Voorstelnummer : Agendapunt : Raadsvergadering :

De raad van de gemeente Deventer, Gelezen het initiatiefvoorstel van raadslid …. d.d.*, nummer asfd, . BESLUIT 1. In samenwerking met de betrokken partners een gemeentelijke aanpak seksueel grensoverschrijdend gedrag en seksueel geweld te ontwikkelen, aan de hand van de 8-puntenplan van Rutgers. En deze met een voorstel aan te bieden aan de raad in het eerste kwartaal 2024 met de raad te delen. 2. De maatschappelijke dialoog over seksueel grensoverschrijdend gedrag en seksueel geweld op te starten, en periodiek terug te laten keren. 3. Periodiek over de gemeentelijke aanpak te rapporteren. Bijvoorbeeld door het meten van: veiligheidsbeleving; regionale cijfers van seks onder de 25 jaar; kwalitatieve en kwantitatieve informatie over voorlichting op scholen, publiekscampagnes en deskundigheidsbevordering professionals. 4. 4. De raad wordt geïnformeerd over de stappen die het College zet en de raad wordt ook betrokken in de opzet en uitvoering van de maatschappelijke dialoog. Aldus vastgesteld in de openbare raadsvergadering van .. 2023 De raad voornoemd, de griffier,

de voorzitter,

A. Kerver

R.C. König