2023-933 Raadsvoorstel Eigen bijdrage Wmo

RAADSVOORSTEL Onderwerp Portefeuillehouder Voorstelnummer Datum B en W besluit Team

: : : : :

Eigen bijdrage Wmo Wethouder Wijnhoud,Wethouder De Geest, 2023-933 24-10-2023 DEV-BLD

Inleiding Inleiding en probleemstelling De ambitie van de gemeente Deventer is dat inwoners kunnen rondkomen en meedoen. Zonder dat zij stress ervaren van geldzorgen en schulden. Dit staat beschreven in het beleidskader Inzet op ondersteuning en geldzorgen (minimaregelingen en schuldhulpverlening) uit 2022. Speerpunten uit dit plan zijn onder meer: het pro-actief bereiken van inwoners om geldzorgen te voorkómen en het zorgen voor passende regelingen (zoals verstrekken bijzondere bijstand) die gericht zijn op het wegnemen van geldzorgen en het bevorderen van meedoen in de samenleving. Situatieschets Alle inwoners met een maatwerkvoorziening Wmo betalen € 19,- per maand eigen bijdrage aan het Centrale Administratie Kantoor (CAK; zgn. abonnementstarief). De eigen bijdrage is bepaald in de wet maar gemeenten hebben de mogelijkheid om de CAK bijdrage voor minima kwijt te schelden. De stand per 1 april 2023 is: 4.553 huishoudens ontvangen WMO zorg waarvoor een eigen bijdrage is verschuldigd, daarvan ontvangen 873 huishoudens vrijstelling (dit zijn vooral gehuwden waarvan 1 partner jonger is dan de AOW-leeftijd) en 3.680 huishoudens zijn eigen bijdrage plichtig. In het jaar 2022 is een bedrag van € 775.000 aan eigen bijdrage CAK ontvangen door de gemeente, betaald door gemiddeld 3.399 huishoudens.

De uitvoeringskosten voor het beoordelen en verstrekken van Bijzondere Bijstand (BB) voor de eigenbijdrage van het CAK in 2022 bedroegen ca. € 42.000,- en de kosten bijzondere bijstand waren ca. €100.000,-. In 2023 zien we een lichte stijging naar 3.693 huishoudens die CAK bijdrage betalen en de te verwachten inkomsten zullen stijgen naar bijna 8 ton. Vanaf 2024 bedraagt de eigen bijdrage CAK €20,60 per maand (stijging met 8,4%). Opbasis van het VNG voorspelmodel verwachten we een jaarlijkse stijging van 2% van het aantal personen. Ook bijbehorende uitvoeringskosten voor het beoordelen en verstrekken van bijzondere bijstand voor de eigen bijdrage CAK en de kosten voor de bijzondere bijstand zelf nemen bij gelijkblijvend beleid toe tot ca.€ 161.000,- in 2024. Inwoners betalen de eigen bijdrage aan het CAK. Vervolgens kunnen inwoners met een laag inkomen weer bijzondere bijstand (BB) aanvragen om deze kosten vergoed krijgen. Resultaat is dat inwoners langs meerdere loketten moeten. Daarnaast is geconstateerd dat een groot deel van de inwoners de bijzondere bijstand niet aanvragen, terwijl ze er wel recht op hebben. Mede in het kader van de doelstellingen die de gemeente heeft ten aanzien van integrale dienstverlening is op grond van deze analyse voorgesteld om inwoners met een laag inkomen kwijtschelding te verlenen voor de eigen bijdrage Wmo.

Raadsvoorstel 1. Het budget bijzondere bijstand CAK €100.000,- te herschikken van programma Inkomensvoorziening & arbeidsmarkt naar programma Meedoen ter dekking van de lagere inkomsten eigen bijdrage CAK in 2024 en 2025. 2. In 2024 en 2025 bij de 3e kwartaalrapportage de herschikking te actualiseren op basis van de informatie vanuit het CAK. 3. Bij de Voorjaarsnota 2025 een structureel voorstel voor te leggen voor 2026 en volgende jaren op basis van analyse van de gevolgen in 2024 en 2025.

Kern raadsvoorstel Het voorstel is om voor de jaren 2024 en 2025 kwijtschelding te verlenen voor de eigen bijdrage Wmo voor huishoudens met een inkomen tot 110%, vanuit de ambitie om mensen met geldzorgen op korte termijn te ondersteunen. We zien dat een toenemende groep met (te) weinig moet rondkomen en dat huidige demissionaire kabinet daarvoor op korte termijn maar beperkt middelen voor vrijgemaakt. De verwachting is dat in 2026 het systeem eigen bijdrage Wmo weer verandert (afschaffing abonnementstarief) en dat het volgende kabinet werk gaat maken van de uitkomsten van het rapport ‘Een zeker bestaan’. Dus het goed inregelen van het vergoeden van de eigen bijdrage Wmo voor mensen met een laag inkomen heeft vanuit het Rijk de aandacht en zal ‘work in progress’ blijven. Op de korte termijn bieden bestaande regelingen echter nog te weinig perspectief.

Beoogd resultaat Geldzorgen voorkomen en bevorderen van meedoen in de samenleving.

Kader WMO 2015 Participatiewet Beleidskader Inzet op Ondersteuning en Geldzorgen (IOG)

Argumenten ten behoeve van de raad Voor Het verlenen van kwijtschelding van de eigen bijdrage CAK is een goede manier om te bewerkstelligen dat inwoners ontvangen waar ze recht op hebben, bureaucratie te voorkomen en ook intern een efficiency slag te maken. Dit past volledig in de missie van het sociaal domein: integraal en programma overstijgend werken ten dienste van de inwoner en het realiseren van de doelstellingen van Inzet op ondersteuning en geldzorgen. De kosten (of beter gezegd: minder inkomsten) zijn aanzienlijk maar kunnen voor de proefperiode 2024 en 2025 worden gedekt vanuit de programma's 7 en 8. Het is daarnaast een uitwerking van het beleidsplan Inzet op ondersteuning en geldzorgen: inwoners pro actief benaderen en bereik van minimaregelingen vergroten. Een steeds grotere groep heeft moeite met rondkomen. Dit vraagt structurele oplossingen op landelijk niveau. Met onder andere de val van het kabinet zijn deze wijzigingen (o.a. nieuwe Participatiewet) op de langere baan geschoven. De voorgestelde aanpak is een manier om op korte termijn direct iets te doen voor inwoners die moeite hebben met rondkomen. Alle inwoners die recht hebben op vergoeding (kwijtschelding) van de eigen bijdrage ontvangen die ook daadwerkelijk.

Het ontvangen van deze vergoeding wordt voor inwoners makkelijker: ze hoeven niet eerst de rekening aan CAK te betalen om daarna bij de gemeente bijzondere bijstand aan te vragen. Het uitvoeringsproces wordt voor de gemeente eenvoudiger: het (routinematige werk van) beoordelen/ toekennen van aanvragen bijzondere bijstand CAK vervalt. Tegen Er is op basis van alle beschikbare informatie een inschatting gemaakt, maar er is niet precies te voorspellen hoeveel extra mensen in aanmerking komen voor

kwijtschelding. De verwachting is dat na 2026 het systeem eigen bijdrage Wmo weer verandert (afschaffing abonnementstarief) en dat het volgende kabinet werk gaat maken van de uitkomsten van het rapport ‘Een zeker bestaan’. Dus het goed inregelen van het vergoeden van de eigen bijdrage Wmo voor mensen met een laag inkomen zal ‘work in progress’ blijven. Er dient budget overgeheveld te worden van programma 7 naar programma 8.

Betrokken partijen en participatie Vooruitlopend op het raadsbesluit om budget over te hevelen van programma Inkomensvoorziening & arbeidsmarkt naar programma Meedoen is het CAK opdracht gegeven om de kwijtschelding eigen bijdrage voor de gemeente Deventer voor te bereiden voor het jaar 2024 en 2025.

Financiële consequenties Volgens de begrotingsregels moet bij een wijziging van het saldo van een programma met meer dan € 50.000,- een wijziging van de programmabegroting door uw raad worden vastgesteld. Voorgesteld wordt om € 100.000,- te herschikken van programma Inkomensvoorziening & arbeidsmarkt naar programma Meedoen in 2024 en 2025. Bij de 3e kwartaalrapportage zal jaarlijks worden bekeken in hoeverre deze herschikking moet worden geactualiseerd op basis van de informatie van het CAK. Om het gekozen scenario in 2026 voort te zetten zal er na analyse van de gevolgen van de herinvoering inkomensafhankelijke bijdrage Wmo een voorstel worden opgenomen in de Voorjaarsnota 2025.

Betrokkenheid raad De begrotingsregels schrijven voor dat de voorgestelde herschikking door de raad wordt vastgesteld. Het voorstel past binnen de eerder door de raad vastgestelde inhoudelijke kaders. Op basis van voorliggend besluit dient de Wmo verordening te worden aangepast. Deze aanpassing wordt nu voorbereid en het streven is deze voor januari 2024 ter besluitvorming aan te bieden aan de raad. Omdat het begunstigend beleid is, is het niet randvoorwaardelijk voor de uitvoering van het voorstel dat deze voor 1-1-2024 wordt vastgesteld.

Burgemeester en wethouders van de gemeente Deventer, de secretaris, de burgemeester,

J.P. Wassens

R.C. König