2023-903 Bijlage 2 Initiatiefdocument Podiumkunsten onder een dak

Initiatiefdocument Podiumkunsten onder één dak

7 november 2023

1

Inhoudsopgave Samenvatting en conclusie ..................................................................................................................3 Voorkeursscenario ............................................................................................................................3 Financieel overzicht en risico’s .........................................................................................................4 Leidraad Grote Projecten .................................................................................................................4 1.

Inleiding ..................................................................................................................................5 Waarom dit document? ....................................................................................................................5 Aanleiding .........................................................................................................................................6 Leeswijzer .........................................................................................................................................6

2.

Podiumkunsten onder één dak: de onderbouwing .................................................................7 2.1 Cultuur ........................................................................................................................................7 2.1.1 Cultuurvisie en Cultureel perspectief 2030 ..........................................................................7 2.1.2 Richting een nieuwe Cultuurvisie .........................................................................................7 2.1.3 Aanbod en accommodatie Podiumkunsten .........................................................................8 2.3 Vastgoed ...................................................................................................................................11 2.3 Omgeving .................................................................................................................................11 2.4 Financiën ..................................................................................................................................12

3.

Podiumkunsten onder één dak: de varianten.......................................................................13 3.1 Scenario 1 .................................................................................................................................13 3.2 Scenario 2 .................................................................................................................................13 3.3 Scenario 3 .................................................................................................................................14 3.4 Scenario 4 .................................................................................................................................15

Bijlage 1

Nadere uitwerking verkort haalbaarheidsonderzoek ...................................................17

Bijlage 2

Inspiratiedocument Podiumkunsten onder één dak ....................................................18

Bijlage 3

Belangrijkste risico’s - einde Initiatieffase ....................................................................19

Bijlage 4

Verwachte investeringen en dekking - einde Initiatieffase ..........................................20

Bijlage 5

Planning Verkennings- en Realisatiefase ....................................................................22

2

Samenvatting en conclusie Naar aanleiding van het scenario Podiumkunsten onder één dak heeft de raad gevraagd om de visie van het college: “Kan efficiënter en meer integraal kijken naar de podiumfuncties in gezamenlijkheid tot meerwaarde voor de gemeente Deventer leiden?” Het college beantwoordt deze vraag in dit Initiatiefdocument met ‘ja’. De aanleiding om onderzoek te doen naar het scenario Podiumkunsten onder één dak komt voort uit een tweetal invalshoeken: Cultuur en Vastgoed. Daarbij zijn ook de ruimtelijke ontwikkeling van Deventer en de ambities op het gebied van Wonen, Werken en Voorzieningen van belang. Bij een groeiende gemeente, gericht op versterking van de arbeidsmarkt en het aantrekken van jongeren en (creatieve) professionals, past een kwalitatief hoogwaardige en toegankelijke accommodatie voor de structureel gesubsidieerde cultuurpodia Schouwburg en Burgerweeshuis, met alle ruimte voor ontmoeting, talent en educatie. Uit de eerdere probleemanalyse in de initiatiefdocumenten Toekomst Cultureel Centrum Keizerstraat en Huisvesting Burgerweeshuis blijkt dat handhaven van de huidige situatie (Keizerstraat en Bagijnenstraat) geen optie is. Echter, beide projecten bleken in de Verkenningsfase buiten de financiële kaders van de Initiatieffase te lopen. De gemeente heeft als subsidiënt en vastgoedeigenaar groot belang bij een toekomstbestendige oplossing.

Uitbreiding van de vastgoedportefeuille is voor de gemeente risicovol, zeker met incourant, mono-functioneel maatschappelijk vastgoed. In opdracht van de raad is daarom een nieuw scenario uitgewerkt: Podiumkunsten onder één dak aan de Keizerstraat. Hierbij is ook de maatschappelijke waarde voor de gemeente Deventer in beschouwing genomen: zowel van de cultuursector in het algemeen als de podiumkunsten in het bijzonder. Voor de uitwerking van Podiumkunsten onder één dak heeft de raad de volgende uitgangspunten geformuleerd (22 februari 2023): a. Instellingen komen samen op gelijkwaardigheid en met behoud van eigen identiteit; b. Het Poppodium, de Schouwburg en Kunstcircuit blijven behouden; c. De (on)mogelijkheden voor de bezoekersstromen worden in beeld gebracht; d. De focus in de visie en planvorming ligt op welk cultureel programma er wél kan en wat de meerwaarde is voor de stad en instellingen. In de eerste fase van het onderzoek zijn meerdere varianten beschouwd in samenspraak met een expertteam en de betrokken instellingen. In de afrondende fase is een aantal specifieke zorgpunten verder uitgewerkt, zoals de eigen entrees, de openheid naar de stad, de mogelijkheden om gelijktijdig te programmeren, de routing door het pand als totaal en de optimalisaties van gewenste functies in elkaars nabijheid.

Ook is er een mogelijkheid om overlast in de nachtelijke uren voor de omwonenden zo veel mogelijk te beperken, door inpassing van een nachtuitgang op de kop van het pand, richting het station.

Voorkeursscenario Het college is van mening dat scenario 3 in de Verkenningsfase centraal moet staan: “Kernfuncties behouden van beide organisaties, gezamenlijk gebruik van aantal ruimten en voorzieningen, middels aantal ingrepen optimalisatie van routing en logistiek”. Dit scenario voldoet aan de gestelde uitgangspunten van de raad. Het biedt zowel mogelijkheden voor eigen plek, sfeer en identiteit als ruimte voor centrale ontmoeting, gedeelde voorzieningen en toekomstige synergie in aanvullende programmering. Het college is van mening dat op basis van de uitkomsten van de Initiatieffase in de verdere uitwerking van concept, organisatie en gebouw volop kansen liggen. Vanuit hun expertise kunnen de culturele partners meerwaarde creëeren voor alle inwoners van de gemeente Deventer.

3

Financieel overzicht en risico’s Aan het einde van deze Initiatieffase is een raming opgesteld door een onafhankelijke, derde partij. Deze raming leidt tot een investering van 37.5 miljoen. In deze raming zitten de correcte opslagen voor de risico’s en voor onvoorzien, passend bij deze fase van de projectontwikkeling. In deze fase van de projectontwikkeling (Initiatieffase) zijn voor de berekeningen ten behoeve van de investering aannames gedaan; ook voor de exploitatie worden aannames gedaan. In de vervolgfase wordt de exploitatiebegroting berekend, passend bij het ontwerp en de mogelijkheden van gebruik en programmering. De uiteindelijk benodigde subsidie kan hierdoor afwijken. Op dit moment leidt Podiumkunsten onder één dak tot een structureel voordeel ten opzichte van de gereserveerde middelen in de Begroting. Het overzicht van de verwachte investeringen en dekking, evenals het overzicht van de risico’s, zijn als bijlagen bij dit Initiatiefdocument gevoegd. De risico’s zijn niet op geld gezet, omdat de onderliggende raming voldoende voorziet in het opvangen hiervan. Deze raming kan ten behoeve van de besluitvorming vertrouwelijk aan de raad worden verstrekt.

Leidraad Grote Projecten Het college stelt voor het projectinitiatief Podiumkunsten onder één dak onder de Leidraad Grote Projecten te brengen, zodat de raad haar kaderstellende en controlerende rol goed kan uitvoeren. Volgens deze Leidraad hebben grote projecten één of meer van de volgende kenmerken: • Er zijn substantiële financiële gevolgen. • Er zijn aanmerkelijke risico’s aan het project verbonden. • Er zijn belangrijke gevolgen voor de samenleving aan verbonden. • Er is sprake van een lange doorlooptijd die meerdere raadsperiodes kan betreffen. • Er is sprake van een in organisatorisch opzicht complex besturings- en uitvoeringsproces. • Er is sprake van politieke gevoeligheid. De projectontwikkeling voor Podiumkunsten onder één dak voldoet aan meerdere van deze kenmerken en dient onder de Leidraad uitgevoerd te worden. De projectontwikkeling voor Podiumkunsten onder één dak voldoet aan meerdere van deze kenmerken en dient onder de Leidraad uitgevoerd te worden. Met dit Initiatiefdocument worden heldere kaders en uitgangspunten gesteld waar het te realiseren concept en gebouw aan moeten voldoen op het gebied van Cultuur, Vastgoed, Omgeving en Financiën. Daarmee kan de volgende fase met vertrouwen tegemoet gezien worden. Ook de beschikbare projectmiddelen zijn hiervoor toereikend.

Met het besluit om de Verkenningsfase te starten op basis van de kaders uit deze Initiatieffase schept het gemeentebestuur helderheid voor alle betrokkenen om zowel zorgvuldig als voortvarend aan de slag te gaan. Afronding van de Realisatiefase is dan voorzien eind 2027 (zie bijlage Planning).

4

1. Inleiding Waarom dit document? Voor de accommodatie van de podiumkunsten in de gemeente Deventer loopt sinds een aantal jaar een projectontwikkeling onder de Leidraad Grote Projecten: Toekomst Cultureel Centrum Keizerstraat (Initiatiefbesluit 17 november 2021) en Huisvesting Burgerweeshuis (Initiatiefbesluit 26 januari 2022). Een derde bouwproject, Film & Theater MIMIK is vorig jaar afgerond (raadsmededeling 8 februari 2022). Zoals verwoord in het akkoord ‘Dichtbij, Betrokken & Bevlogen’, voor de bestuursperiode 2022-2026, geven we zowel de Schouwburg in het Cultureel Centrum Keizerstraat (werktitel De Nieuwe Keizer) als het poppodium Burgerweeshuis een blijvende toekomst in Deventer. Hierbij is als voorwaarde gesteld, dat de benodigde investeringen en exploitatiebijdragen zoals zullen blijken uit de lopende Verkenningsfase voor beide projecten, niet significant afwijken van de inzichten uit de Initiatieffase (buiten uitzonderlijke prijsstijgingen). In de loop van 2022 is geconstateerd dat deze afwijkingen voor beide projecten aan de orde zijn, nog los van de recente prijsstijgingen. Het college heeft daarom het initiatief genomen een nieuw scenario te ontwikkelen voor beide projecten: Podiumkunsten onder één dak aan de Keizerstraat (raadsvoorstel 2022-958, 8 november 2022). In opdracht van de raad, is ook dit scenario tot het eind van de Initiatieffase gebracht.

Voor de afronding van deze fase is het Initiatiefdocument Podiumkunsten onder één dak opgesteld. Het college legt hiermee het besluit aan de gemeenteraad voor om naar de Verkenningsfase over te gaan, waarin één voorkeursscenario zal worden uitgewerkt. Het college zet hiermee de volgende stap in de realisatie van een toekomstbestendige accommodatie voor de structureel gesubsidieerde podiumkunsten: theater, pop en talentontwikkeling voor alle inwoners van de gemeente Deventer. Het college legt tevens het besluit aan de raad voor, het project onder de Leidraad Grote Projecten te laten vallen. De gemeentelijke Leidraad beschrijft een werkwijze die ons helpt om grip te krijgen op projecten. De Leidraad kent verschillende fases, te weten een Initiatieffase, een Verkenningsfase, een Realisatiefase en een Nazorgfase. In deze eerste fase, de Initiatieffase, is sprake van visie- en gedachtenvorming; het exploreren van mogelijkheden en het bepalen van nut en noodzaak. Aan de afronding van deze Initiatieffase liggen meerdere onderzoeken ten grondslag: • Verkort Haalbaarheidsonderzoek (juni 2023) • Nadere uitwerking verkort Haalbaarheidsonderzoek (oktober 2023) • Inspiratiedocument Podiumkunsten onder één dak • Planning Verkennings- en Realisatiefase • Risico-analyse • Financiële analyse: raming incl.

opslag risico’s en onvoorzien, dekking incidenteel en structureel Dit samenvattende Initiatiefdocument dient om de raad mee te nemen in de onderzoeksresultaten zodat een weloverwogen besluit kan worden om voor het scenario Podiumkunsten onder één dak van de Initiatief- naar de Verkenningsfase over te gaan.

5

Aanleiding Het nadenken over een toekomstbestendige oplossing voor de structureel gesubsidieerde cultuurpodia in de gemeente Deventer is de afgelopen jaren een doorgaand proces geweest. De aanleiding per instelling is in de eerdere Initiatiefdocumenten uitvoerig geschetst, zowel voor de Deventer Schouwburg en het Kunstcircuit in het Cultureel Centrum Keizerstraat als voor het poppodium Burgerweeshuis in combinatie met BRUT (destijds DNO). Het college heeft de ambitie beide cultuurpodia een duurzame toekomst te bieden. Voor zowel de Deventer Schouwburg als het poppodium Burgerweeshuis is draagvlak onder inwoners. Uit het recente Rekenkameronderzoek blijkt dat de Schouwburg in onze gemeente breed gewaardeerd wordt. Na Deventer op Stelten en de Boekenmarkt, waarderen inwoners de Schouwburg het hoogst. Het Rekenkameronderzoek constateert dat deze hoge waardering los staat van leeftijd of opleidingsniveau. De waardering voor het popodium is meer gerelateerd aan opleiding (hbo/wo) en leeftijd, “maar ook door 20% van de 65-plussers wordt het Burgerweeshuis gewaardeerd.” Tegelijk ziet het college dat de meningen verdeeld zijn over de wenselijkheid van meer structurele subsidie voor de podia, in voorrang op andere gemeentelijke opgaven.

Bij het beoordelen van de eerste uitkomsten van de beide Verkenningsfases in onderlinge samenhang, heeft het college geconstateerd dat aanleiding is voor het onderzoeken van een alternatief scenario: Podiumkunsten onder één dak. In dit scenario worden de culturele functies van ‘De Nieuwe Keizer’ en het poppodium Burgerweeshuis op één locatie gesitueerd, aan de entree van de binnenstad. Voor beide podia is voldoende ruimte beschikbaar in het bestaand maatschappelijk vastgoed aan de Keizerstraat. Door efficiënt en creatief om te gaan met beschikbare ruimte worden exploitatielasten voor huisvesting lager. Dat maakt de beide exploitaties toekomstbestendig en geeft meer ruimte voor programmering. Naar aanleiding van de motie ‘Burgerweeshuis ontwerp ook STROOM’ is tevens gekeken naar inpassingsmogelijkheden voor deze (niet gemeentelijk gesubsidieerde) muziekhub. Voor de beschrijving van de huidige situatie en de probleemanalyse van de afzonderlijke instellingen, verwijst het college naar Hoofdstuk 2 van de Initiatiefdocumenten Cultureel Centrum Keizerstraat en Huisvesting Burgerweeshuis. Hierin zijn de volgende invalshoeken beschreven: 1. Cultuur (beleid en aanbod), 2. Vastgoed, 3. Omgeving en 4. Financiën. Deze beschrijving is op hoofdlijnen nog altijd actueel.

Voor de probleemanalyse van de beide projecten bij afronding van de Definitiefase (deelfase 1 van de Verkenningsfase), verwijst het college naar het raadsvoorstel Start Verkenningsfase onder één dak samenbrengen van functies BWH en DNK.

Leeswijzer In dit Initiatiefdocument volgt allereerst de onderbouwing van het scenario Podiumkunsten onder één dak aan de Keizerstraat vanuit de verschillende invalshoeken (Hoofdstuk 2): 1. Cultuur (beleid en aanbod), 2. Vastgoed, 3. Omgeving en 4. Financiën. In Hoofdstuk 3 volgt de uitwerking van de varianten voor Podiumkunsten onder één dak. Als bijlagen zijn bij het Initiatiefdocument gevoegd: 1. Nadere uitwerking verkort Haalbaarheidsonderzoek (in vervolg op het Verkort haalbaarheidsonderzoek van juni 2023) 2. Inspiratiedocument Podiumkunsten onder één dak 3. Overzicht van de risico’s 4. Overzicht van de verwachte investeringen en de dekking 5. Planning voor de Verkennings- en Realisatiefase

6

2. Podiumkunsten onder één dak: de onderbouwing In dit hoofdstuk wordt het scenario Podiumkunsten onder één dak aan de Keizerstraat gewogen vanuit de invalshoeken Beleid, Vastgoed, Omgeving en Financiën.

2.1 Cultuur 2.1.1 Cultuurvisie en Cultureel perspectief 2030 In de huidige Cultuurvisie (2019) vormen Podiumkunsten & Evenementen het grootste deel van de gesubsidieerde sector. De gemeente kent naast de evenementenorganisatie Events dEVENTer drie professionele podiuminstellingen: Deventer Schouwburg, Burgerweeshuis en MIMIK. Voor de toekomstbestendigheid van deze instellingen loopt een aantal projecten en opdrachten: toekomstperspectief Cultureel Centrum Keizerstraat (Schouwburg incl. verhuurlocatie amateurkunst), huisvesting Burgerweeshuis en verkenning vergaande samenwerking Schouwburg en MIMIK. Samenwerken op inhoud en bedrijfsvoering is het kernthema van de huidige Cultuurvisie, vastgesteld in 2019. In het Bestuursakkoord 2022-2026 is deze lijn bestendigd, met als doel een optimale, breed toegankelijke culturele programmering. Door de Schouwburg en MIMIK wordt reeds vergaand samengewerkt, in opdracht van de gemeente (raadsmededeling 2 februari 2021). De gesubsidieerde verhuurlocatie voor kunsteducatie en amateurkunst is hier recent bij aangesloten (raadsmededeling 10 januari 2023). Daarnaast is sprake van bestaande samenwerking, zoals Burgerweeshuis en productiehuis BRUT die op één locatie gehuisvest zijn.

Podiumkunsten onder één dak biedt een nieuwe impuls om deze samenwerking verder vorm te geven en de traditionele grenzen tussen instellingen in Deventer verder te overstijgen. Ook het poppodium verdient een plek in het hart van de binnenstad. Zoals de sector zelf aangeeft: pop is in alle lagen van de maatschappij doorgedrongen en overal in het dagelijks leven terug te zien. Popcultuur gaat niet alleen om bandjes op een podium: het maakt deel uit van theater, dans, film, beeldende kunst en vormgeving (Popunie, De waarde van pop 2.0). Podiumkunsten onder één dak biedt ruimte voor de Schouwburg, het Burgerweeshuis en (top)talentontwikkeling op een centrale locatie in de binnenstad, waar deze functies van maatschappelijke meerwaarde zijn. De bereikbaarheid is optimaal: tegenover het station, in de buurt van parkeergarages en middenin de Kien, de stadscampus voor jonge werkenden en studenten. Theater en muziek, voor en door professionals, opkomend talent en amateurs van jong tot oud, krijgen hiermee ‘smoel’ op een A-locatie in Deventer. Wil onze gemeente zich ontwikkelen tot het meest aantrekkelijke woongebied voor de creatieve mens (Cultureel perspectief 2030), dan vraagt dat een uniek cultuurgebouw, open voor iedereen. De entree van de binnenstad krijgt hiermee de identiteit die past bij onze gemeente: authentiek, eigenwijs en vernieuwend.

2.1.2 Richting een nieuwe Cultuurvisie Het college ziet de kansen en mogelijkheden Podiumkunsten onder één dak nadrukkelijk breder dan alleen de belangen van de podia. De raad is recent geconsulteerd over de Uitgangspuntennotitie voor een nieuwe Cultuurvisie (raadsmededeling 22 september 2023). Aanleiding is de ambitie van de gemeente Deventer te groeien en te verjongen. We willen in totaal 11.000 woningen gaan toevoegen. We zetten onder andere in op het versterken van de arbeidsmarkt, het trekken van de jonge en startende doelgroep en willen de vitale oudere een uitnodigende gemeente bieden. Om deze doelgroep prettig te laten werken, wonen en verblijven in Deventer is een goed cultureel klimaat met passende voorzieningen van groot belang. Het college ziet ook een aantal trends, van invloed op de toekomst. De culturele sector ‘werkt’ anders dan een decennium geleden: zaken die vanzelfsprekend waren, zijn onderhevig aan verandering. Social media bieden een nieuw podium voor de kunsten, met in potentie een wereldwijd bereik. Tegelijk blijven lokale identiteit en ontmoeting van belang, zowel voor publiek als voor (jonge) makers. Dit vraagt om het vormgeven van een nieuwe locatie voor de podiumkunsten, vanuit dat inhoudelijke vertrekpunt, die de ruimte biedt om hier creatief en wendbaar mee om te gaan.

Zoals Berenschot adviseert: “Podia moeten flexibel zijn, zowel in organisatorische als in fysieke zin. Hoe meer schaalbaar een podium is, hoe makkelijker op trends en ontwikkelingen kan worden ingespeeld. Dat is belangrijk, want de diversiteit aan publieksgroepen en acts neemt nog steeds toe.” 7

Podiumkunsten onder één dak biedt deze mogelijkheid, bijvoorbeeld met gezamenlijke programmering, gebruik van elkaars zalen (pop in de grote theaterzaal en cabaret in de kleine popzaal), één cultureel evenement in het hele gebouw, etc. Tegelijk doen zich maatschappijbreed ontwikkelingen voor die effect hebben op de culturele sector. Door de inflatie is het besteedbaar inkomen van een deel van de bevolking gedaald. De algemene prijsstijgingen hebben effect op de inkoop van goederen en de stijging van personeelslasten die niet altijd 1 op 1 terug te verdienen zijn in het geleverde culturele product. De krapte op de vastgoedmarkt zorgt ervoor dat de prijzen van vastgoed stijgen en dat rafelrandruimte voor kunstenaars steeds moeilijker te vinden is. De focus op duurzaamheid en de energietransitie maakt dat ook de culturele sector voor een verduurzamingsopgave staat. Zonder uitputtend te willen zijn, noemt het college een aantal concrete uitdagingen, naast die van de Schouwburg en Burgerweeshuis: • Door inflatie en stijgende kosten komt de programmering in de knel, zoals recent de grote culturele evenementen (raadsmededeling 17 oktober 2023). Van kleinere evenementen ontvangt het college de eerste signalen, zoals de dorpsfeesten en -kermissen (antwoordbrief RvO 14 september 2023).

• Op dit moment is in de gemeentelijke Cultuurbegroting geen ruimte om nieuwe culturele initiatieven een structurele financiering te verlenen, naast de bestaande subsidieafspraken. • Innovatieve projecten voor en door jongeren blijven, hoe succesvol ook, van tijdelijke aard. Terwijl het voor de gemeentelijke ambitie op verjongen onmisbaar is, dat ruimte is voor frisse ideeën en voor organisaties die cultuur opnieuw willen uitvinden. • Het aantal broedplaatsen waar nieuwe cultuur in rust kan ontstaan neemt af, zoals ook de Rekenkamer constateert. STROOM is een voorbeeld van nieuwe ruimte voor makers, echter vooralsnog zonder structurele financiering. In aanloop naar de nieuwe Cultuurvisie wil het college samen met de raad onderzoeken of en hoe Podiumkunsten onder één dak mede ten goede kan komen aan de cultuursector als geheel.

2.1.3 Aanbod en accommodatie Podiumkunsten Voor de gemeente Deventer is van belang concrete kaders vast te stellen, waarbinnen de gesubsidieerde culturele instellingen hun ambities en bedrijfsvoering kunnen vormgeven. Dit in opvolging van de aanbevelingen van de Rekenkamer, zoals vastgesteld door de raad (13 september 2023). Uit het Rekenkameronderzoek blijkt dat het aanbod podiumkunsten in de gemeente Deventer volstaat, ook richting de gewenste bevolkingsgroei: “(…) qua capaciteit is er ruimte om bevolkingsgroei op te vangen. Voor het Burgerweeshuis geldt dat de plannen uitgaan van een grotere zaal. Overigens vanuit de ambitie ten aanzien van de programmering en niet expliciet met het oog op de bevolkingsgroei. De theatercapaciteit is door de komst van MIMIK recentelijk uitgebreid.” Op het gebied van podiumkunsten geldt een verdeling van bestuurlijke verantwoordelijkheden (Interbestuurlijk Kader Cultuurbeleid): het Rijk financiert de productie van podiumkunsten, de gemeenten zorgen voor de accommodatie. Hierbij geldt het zg. VNG-ringenmodel voor gemeentelijk cultuurbeleid. Voor gemeenten > 90.000 inwoners (= de hoogste categorie) betreft dit o.a. een schouwburg, een kleine theaterzaal, een concertzaal en een kernpodium popmuziek. Waar deze podia aan moeten voldoen, is niet nader gespecificeerd.

Hierbij opgemerkt dat landelijk ook aandacht is voor “nachtcultuur” als onderdeel van de podiumkunsten, met name in de grote steden. De grenzen tussen (commercieel) uitgaan en kunstzinnig, gesubsidieerd nachtleven worden hierin verkend. Het accommoderen / subsidiëren van “nachtcultuur” zoals de nachtelijke dance-events van Burgerweeshuis, staat onze gemeente uiteraard vrij. Het is echter geen onderdeel van het kader voor het cultuurbeleid van Rijk, IPO en VNG. Aangezien geen vereisten zijn voor de accommodatie van podiumkunsten, kunnen we kijken naar een gemeentelijke benchmark. Uiteraard is het aan de raad, of en aan welke benchmark de gemeente Deventer een voorbeeld wil nemen. Gemeente Deventer telt op dit moment 84.000 inwoners in de stad en 18.800 in de dorpen. Met de ambitie op woningbouw, verjongen en versterken arbeidsmarkt verwacht de gemeente te gaan groeien. Deze groei is overigens geen doel op zich. Voor het college staat de kwalitatieve ambitie voorop: fijn wonen en leven. Voor deze benchmark is daarom gekeken naar twee categorieën van gemeenten: 90-110.000 en 110-130.000 inwoners. 8

Schouwburg en theater Op basis van het Theater Analyse Systeem zijn podia (schouwburgen, theaters en concertzalen) te verdelen naar omvang van de gemeente, met als gemiddelde: Gemeenten 90.000-110.000* Totale capaciteit waarvan grote zaal

2 zalen 925 zitplaatsen 650 zitplaatsen

Gemeenten 110.000-130.000** 2 tot 3 zalen Totale capaciteit 1100 zitplaatsen waarvan grote zaal 715 zitplaatsen Gemeente Deventer Op dit moment heeft de gemeente Deventer een structureel gesubsidieerde capaciteit van in totaal 1160 zitplaatsen: Deventer Schouwburg Totale capaciteit waarvan grote zaal

2 zalen 980 zitplaatsen 780

Theater MIMIK Totale capaciteit

1 zaal 180 zitplaatsen

Deze capaciteit is bovengemiddeld ten opzichte van de benchmark, zowel voor het huidige inwoneraantal als de mogelijke bevolkingsgroei richting 2040. Dit is nog exclusief overige podia in de gemeente zoals de Bergkerk, Bibliotheektheater en buitenlocaties. Poppodium Op basis van het Poppodium Analyse Systeem is gekeken naar gemeenten 90.000-130.000 inwoners met een poppodium (rapport Berenschot 2021): Gemeenten 90.000-110.000: De meeste poppodia in gemeenten van deze omvang hebben een zaal van 550/600, al dan niet gecombineerd met een café voor zeer kleinschalige concerten. In vergelijking met andere gemeenten van 90.000 tot 110.000 inwoners met een poppodium heeft Deventer op dit moment de kleinste zaalcapaciteit (450, exclusief café met capaciteit 50/100). Gemeenten 110.000-130.000: De meeste van de poppodia in deze gemeenten hebben een grote zaal met een capaciteit van 700 tot 850, gecombineerd met een kleine zaal. Op basis van het Poppodium Analyse Systeem zijn poppodia ook te ordenen in categorieën. De genoemde aantallen betreffen de totale capaciteit, dus alle zalen tezamen (rapport Berenschot 2021): Poppodium klein Poppodium middelgroot Poppodium groot

400-600 700-900 > 1000

Gemeente Deventer Op dit moment voorziet de gemeente in één structureel gesubsidieerd poppodium: Huidige situatie Poppodium klein Burgerweeshuis 1 zaal + café Totale capaciteit 450 zaal + 50/100 café (nu onderbenut vanwege geluidsoverlast) *

Gemeenten 90.000-110.000: Amstelveen, Delft, Deventer, Emmen, Helmond, Hilversum, Land van Cuijk, Oss, Purmerend, Sittard-Geleen, Súdwest Fryslân, Venlo (CBS 2023). De schouwburg van Hilversum is in 2021 gesloten en nu een evenementenlocatie. ** Gemeenten 110.000-130.000: Alkmaar, Alphen aan den Rijn, Dordrecht, Ede, Leeuwarden, Leiden, Maastricht, Westland, Zoetermeer (CBS 2023).

9

In het project Huisvesting Burgerweeshuis is het scenario Burgerhaven uitgewerkt: Gewenste situatie Poppodium middelgroot “plus” nieuwe PvE 2 zalen Totale capaciteit 950 In opdracht van de gemeente Deventer is het exploitatieplan Burgerhaven onafhankelijk getoetst (rapport Berenschot 2022). Gekozen is voor een benchmark met de categorie middelgroot poppodium, zoals gebruikelijk in gemeenten 110.000-130.000 inwoners. Berenschot constateert dat de maximale publiekscapaciteit (950) hoger ligt dan het gemiddelde van de middelgrote podia (770, bandbreedte 700-900). Passend bij deze ruime zaalcapaciteit ambieert Burgerweeshuis een groei van het aantal betalende bezoekers (+70%). Het totaal aantal activiteiten blijft nagenoeg gelijk, wel vindt een afschaling plaats van het aantal gratis, kleinschalige concerten (ca. 50 per jaar in de oude situatie naar 10 per jaar in het plan Burgerhaven). Podiumkunsten onder één dak Een op de drie podia in Nederland heeft naast het programmeren van podiumkunst één of meerdere andere taken (onderzoek Schouwburgen & Concertgebouwen 2021). Een combinatie van verschillende functies komt vaker voor bij kleine podia (ruim 50%) en middelkleine podia (bijna 40%). Er zijn combinaties met filmtheater, poppodium, centrum voor de kunsten, theatergezelschap of museum. De grootste podia zijn vaak primair gericht op programmeren van podiumkunst.

Combinaties komen op dit moment relatief meer voor in het westen en het noorden (Drenthe, Friesland, Groningen) dan in het oosten van het land. In het noorden is de verdeling tussen combinatie-podia en “exclusieve” podia ca. 50/50. Zoals geconstateerd door het expertteam kunnen aan de Keizerstraat zowel het nieuwe, ambitieuze programma van eisen van Burgerweeshuis als een volwaardige Schouwburg gerealiseerd worden (zie Hoofdstuk 3, variant 3). Met Podiumkunsten onder één dak, in combinatie met de theaterzaal MIMIK, voorziet de gemeente in: Theater, cabaret en concerten Totale capaciteit

2 zalen: grote zaal Keizerstraat, met mogelijkheid kleine zaalopstelling, en theaterzaal MIMIK 960

Pop en dance Totale capaciteit

2 zalen: grote popzaal en kleine popzaal en/of café-mogelijkheden 950

Vergeleken met de benchmark voor gemeenten 90.000-110.000 inwoners: Theater, cabaret en concerten

ruim voldoende accommodatie 960 Deventer vs 925 gemiddeld

Pop en dance

ver bovengemiddelde accommodatie 950 Deventer vs 550/600 gemiddeld

In 2040 telt gemeente Deventer volgens de recente prognose tussen de 108.000-113.000 inwoners. Als de gemeente voorbij deze prognose doorgroeit naar 120.000-130.000 inwoners, is de vergelijking (bij een gelijkblijvende benchmark): Theater, cabaret en concerten

minder dan gemiddelde capaciteit 960 Deventer vs 1100 gemiddeld

Pop en dance

meer dan gemiddelde capaciteit 950 Deventer vs 770 gemiddeld (bandbreedte 700-900)

Nog afgezien van de exacte zaalcapaciteit, voldoet de gemeente met Podiumkunsten onder één dak aan de landelijke afspraken op het gebied van cultuurbeleid. De gemeente biedt accommodatie aan de structureel gesubsidieerde podiumkunsten zowel op het gebied van theater, concerten en popmuziek, met ruimte voor (top)talent en educatie, goed bereikbaar en toegankelijk voor de inwoners van de stad, de dorpen en de regio. 10

2.3 Vastgoed Het scenario Podiumkunsten onder één dak is mede voortgekomen vanuit de recente beleidsontwikkelingen ten aanzien van het gemeentelijk vastgoed. Investeringen van deze omvang zijn fors en kunnen risico’s met zich mee brengen. Voor maatschappelijk vastgoed geldt dat helemaal omdat het (vaak) incourant is. Het realiseren van zoveel mogelijk maatschappelijke waarde voor Deventer is daarom ook vanuit het vastgoedbeleid wenselijk. Bij (nieuwe) huisvestingsvragen is de beleidslijn eerst te kijken of binnen de bestaande vastgoedportefeuille ruimte beschikbaar is of te realiseren is door herschikking, alvorens tot aankoop van nieuw vastgoed over te gaan. Met Podiumkunsten onder één dak voldoen wij hieraan en is het college van mening dat een gezonde vastgoedexploitatie te realiseren is. Podiumkunsten onder één dak past binnen de uitgangspunten zoals vastgesteld in de Kadernota Vastgoed (raadsbesluit 21 december 2022). Het vastgoed aan de Keizerstraat is in beginsel ontworpen als een mono-functioneel gebouw gericht op theater en amateurkunst. De verschillende bouwdelen zijn onderling technisch verweven, maar functioneel gescheiden.

Het vertrek van het filmhuis naar MIMIK, de jarenlange leegstaande kantoorruimten, de mindere bezetting van de wél verhuurde ruimten, de gedateerde en technisch verouderde installaties maken dat er voor de gemeente als eigenaar hoe dan ook een opgave ligt. Op dit moment worden korte termijnmaatregelen getroffen om functioneren van zalen mogelijk te houden. De raad is hierover geïnformeerd in de raadsmededeling ‘Toelichting financiën podiumkunsten’ d.d. 15 juni 2023. Dit betreft investeringen met een korte afschrijvingsduur die benodigd zijn voor de (arbo)technische veiligheid en het minimaal kunnen blijven functioneren van de huidige theaterzalen. Deze investeringen dragen niet bij een toekomstbestendige oplossing. De exploitatietekorten zullen blijven oplopen. Daarbovenop ligt er een opgave ons vastgoed te verduurzamen om te voldoen aan de klimaatwetdoestelling in 2050 een nagenoeg energie neutrale vastgoedportefeuille te hebben (Portefeuillestrategie Verduurzaming Vastgoed, raadsbesluit 19 juli 2023). Een gerichte investering in Podiumkunsten onder één dak draagt hieraan bij.

2.3 Omgeving Het cultureel vastgoed aan de Keizerstraat ligt direct tegenover het trein- en busstation van Deventer aan de rode loper naar de binnenstad van Deventer. In de directe omgeving zijn kennisbedrijven en kennisinstellingen (HBO en MBO) gelegen, alsmede ook horeca en in toenemende mate ook woningen, zowel historische stadsvilla’s als in de toekomst appartementen en studio’s voor studenten en young professionals. De locatie heeft in de directe nabijheid mogelijkheden voor (bewaakte) fietsenstalling en in de directe nabijheid zijn volop (betaalde) parkeervoorzieningen beschikbaar. De ontwikkelingen in de nabije omgeving van de Keizerstraat hebben de afgelopen jaren een vlucht genomen. De stadscampus krijgt vorm onder de naam De Kien, onderwijs en bedrijfsleven hebben ambities in Deventer. In het Ontwikkelperspectief voor de Kien (raadsbesluit 1 december 2021) wordt ingezet op een inspirerende woon-, werk- en vernieuwende leeromgeving; op het faciliteren van ontmoeting, creativiteit en experiment; op het slim en creatief delen van voorzieningen, ook om monofunctionaliteit en leegstand tegen te gaan. De Centrumschil is als ontwikkelgebied gedefinieerd en de infrastructuur is gemoderniseerd (Keizerstraat en Singel). Hierbij groeit de wens naar prettige, openbaar toegankelijke ontmoetingsruimte.

Een locatie aan de entree van binnenstad waar je graag verblijft en een interessant cultuur- en vrijetijdsaanbod vindt. In het bestuurlijk gesprek met vertegenwoordigers uit het onderwijs en het bedrijfsleven in Deventer, wordt het belang van een goed functionerende culturele ontmoetingsplek, waar iedereen van cultuur kan genieten en zichzelf kan ontwikkelen, breed onderschreven. Een plek die inclusiviteit uitstraalt op een toegankelijke locatie in onze stad. Podiumkunsten onder één dak past binnen deze ontwikkeling. De partners in de Kien hebben hoge duurzaamheidsambities. De gemeente neemt als gebiedsregisseur een aanjagende en stimulerende rol, om alle partners en mede-ontwikkelaars in dit gebied te blijven aanmoedigen de meest actuele inzichten m.b.t duurzaam, klimaatadaptief en circulair bouwen te gebruiken en onderling ervaringen uit te wisselen (amendement 1 december 2021). Met de toekomstbestendige projectontwikkeling van Podiumkunsten onder één dak, stelt de gemeente - blijvend - het goede voorbeeld op een centrale en toegankelijke locatie in de Kien. 11

2.4 Financiën Aan het einde van deze Initiatieffase is een raming opgesteld door een onafhankelijke, derde partij. Deze raming leidt tot een investering van 37.5 miljoen. In deze raming zitten de correcte opslagen voor de risico’s en voor onvoorzien, passend bij deze fase van de projectontwikkeling. In deze fase van de projectontwikkeling (Initiatieffase) zijn voor de berekeningen ten behoeve van de investering aannames gedaan; ook voor de exploitatie worden aannames gedaan. In de vervolgfase wordt de exploitatiebegroting berekend, passend bij het ontwerp en de mogelijkheden van gebruik en programmering. De uiteindelijk benodigde subsidie kan hierdoor afwijken. Op dit moment leidt Podiumkunsten onder één dak tot een structureel voordeel ten opzichte van de gereserveerde middelen in de Begroting. Voor het overzicht van de verwachte investeringen en dekking, evenals het overzicht van de risico’s: zie bijlagen. De risico’s zijn niet op geld gezet, omdat de onderliggende raming voldoende voorziet in het opvangen hiervan. Deze raming kan ten behoeve van de besluitvorming vertrouwelijk aan de raad worden verstrekt.

12

3. Podiumkunsten onder één dak: de varianten Voor Podiumkunsten onder één dak is een aantal scenario’s onderzocht. Het complete rapport is eerder naar de raad verzonden, met als voorkeursscenario 3 (raadsmededeling 29 juni 2023). In de afronding van de Initiatieffase is dit scenario op onderdelen verder uitgewerkt.

3.1 Scenario 1 Inpassing volledig Programma van Eisen van Burgerhaven en De Nieuwe Keizer onder één dak, geen gemeenschappelijk gebruik van ruimten Vóór de start van het haalbaarheidsonderzoek was de aanname dat beide Programma's van Eisen (PvE) niet 1 op 1 zouden passen in het gebouw. Voor de zekerheid is deze aanname als eerste gecheckt. Het totaal aan leegstaande en direct beschikbaar vloeroppervlak in het Cultureel Centrum Keizerstraat bedraagt 884 m2 netto vloeroppervlak. Dit oppervlak is inderdaad onvoldoende voor inpassing van het Programma van Eisen (PvE) van het Poppodium naast de huidige volledige Schouwburgfunctie van grote en kleine Theaterzaal, daarnaast zijn de ruimtes ongeschikt voor inpassing van met name de grote Popzaal. Andersom is bij vestiging van het volledige PvE van het Poppodium in het Cultureel Centrum Keizerstraat onvoldoende (geschikte) ruimte om een volwaardige Schouwburg te huisvesten. Bovendien is de grote Theaterzaal gebouwd met een schuine vloer welke feitelijk het ‘fundament’ vormt van het gehele gebouwdeel, het Poppodium vraagt een vlakke vloer. Geconcludeerd kan worden dat beide Programma’s van Eisen niet volledig in het gebouw passen. Dit scenario wordt dan ook niet verder beschouwd. In de volgende scenario’s richten we ons dan ook op wat wel mogelijk is.

3.2 Scenario 2 Kernfuncties behouden van beide organisaties, gezamenlijk gebruik van aantal ruimten en voorzieningen, minimale ingrepen in het gebouw Functionele aspecten Hierbij is gekeken welke ruimten in het Cultureel Centrum Keizerstraat vrij gespeeld kunnen worden door herschikking dan wel aanpassing van bestaande programmering en geschikt zijn voor inpassing van de beschreven ruimten in het Programma van Eisen (PvE) van het Poppodium. De kleine Theaterzaal van de Schouwburg komt in afmetingen in de buurt van de grote zaal van het Poppodium, de leegstaande filmzaal van het vm. Filmhuis komt overeen met de kleine zaal van het Poppodium. Uit vooronderzoek voorafgaand aan het plan De Nieuwe Keizer (DNK) is geconstateerd dat de ruimten / functies in het Kunstcircuit een onregelmatige bezetting hebben en door optimalisatie (in elkaar schuiven) het gebruik geoptimaliseerd kan worden, de volledige begane grond kan hiermee vrij gespeeld worden mits de entree en ontvangstfunctie geïntegreerd wordt in de nieuwe invulling. De begane grond van het vm. Kunstcircuit kan dan bijvoorbeeld ingevuld worden als Foyer en Café voor het Poppodium. Dit scenario leidt ertoe dat de programmering in de kleine Theaterzaal verdeeld en mogelijk opgevangen kan worden door een tribunevoorziening op het toneel van de grote zaal en gedeeltelijke uitwijking naar MIMIK.

Hiermee blijft een volwaardige Schouwburgfunctie gehandhaafd. Het gebouw is in de huidige situatie opgebouwd uit verschillende bouwdelen, die onderling beperkt zijn verbonden. In dit scenario is het uitgangspunt om minimale aanpassingen aan het gebouw te doen: de huidige scheiding tussen de gebouwdelen blijft gehandhaafd. Dit geeft naast een beperking van de zaalcapaciteit ook sterke beperkingen in de logistieke stromen in zowel het ‘voorhuis’ (publiek) als backstage. Met name is het gemeenschappelijke trappenhuis van het vm. Kunstcircuit en Irispand hierin een grote blokkade. In dit scenario is de backstage ruimte zeer minimaal wat resulteert in logistieke problemen. Technische aspecten Om de kleine Theaterzaal en leegstaande Filmzaal te verbouwen tot Popzalen zullen deze inwendig geheel ‘gestript’ dienen te worden en zullen z.g. akoestische ‘binnen dozen’ gebouwd worden binnen de bestaande wanden, waarna de ruimten worden voorzien van vloer-, wand en plafond afwerking, daarnaast worden zowel nieuwe gebouw gebonden installaties als theater installaties aangebracht. 13

3.3 Scenario 3 Kernfuncties behouden van beide organisaties, gezamenlijk gebruik van aantal ruimten en voorzieningen, middels aantal ingrepen optimalisatie van routing en logistiek Functionele aspecten Hierbij is eveneens gekeken welke ruimten vrij gespeeld kunnen worden door herschikking dan wel aanpassing van programmering en geschikt zijn voor inpassing van de beschreven ruimten in het Programma van Eisen (PvE) van het Poppodium. Grote Popzaal (capaciteit Burgerhaven: 675) In het bouwvolume van de huidige kleine Theaterzaal bevinden zich op zowel begane grond niveau als op de 1e verdieping een aantal backstage ruimten welke relatief eenvoudig gesloopt kunnen worden. Indien ook de huidige inschuifbare tribune wordt verwijderd ontstaat een vrij netto vloer oppervlak van 337 m2 waarin de grote Popzaal van 318 m2 conform het PvE past. Er zal nog wel een deel van het oppervlak 10-15 m2 noodzakelijk zijn voor akoestische voorzieningen. De afmetingen van de zaal bedragen ca. 14 bij 24m, een relatief langwerpige zaal wat aandacht vraagt voor de positionering van de bar. Het is mogelijk in de zaal een balkon te realiseren van maximaal 140 m2, het PvE vraagt een balkon van 139 m2, bij nadere uitwerking zijn de zichtlijnen een aandachtspunt.

Popzaal combineren met theaterfunctie is niet mogelijk, om die reden kan de inschuifbare tribune vervallen, eventueel kan de Pop zaal wel gebruikt worden voor b.v. een stand-up comedian e.d. Kleine Popzaal (capaciteit Burgerhaven: 275) De grote voormalige filmzaal in de kelder heeft een netto oppervlak van 120 m2, de kleine filmzaal 73 m2, door de 2 filmzalen met elkaar te verbinden is het mogelijk de gevraagde kleine Popzaal conform het PvE van 140 m2 te realiseren incl. bar in de zaal. De zaal heeft in de huidige staat een schuin aflopende vloer, als pop zaal heeft een vlakke vloer de voorkeur, de hoogte is een aandachtspunt bij eventuele nadere uitwerking. Foyer met café In dit scenario kan de begane grond van het Kunstcircuit worden ‘vrij gespeeld’, samen met de begane grond van het Iris pand komt hiermee ca 640 m2 beschikbaar, dit is ruim voldoende om Foyer met café en facilitaire (horeca) ruimten (totaal 629 m2) in te passen conform het PvE Burgerhaven. Theaterzaal In dit scenario vervalt de kleine Theaterzaal van de Schouwburg. Door bijvoorbeeld een uitschuifbare tribune te realiseren op het zij toneel van de grote Theaterzaal kan hierop een ‘kleine zaal’ setting gecreëerd worden, waarmee deels de programmering van de huidige kleine zaal opgevangen kan worden in combinatie met gebruik van MIMIK.

Bezoekersstromen / Logistiek Om de verschillende gebouwdelen met elkaar te verbinden is het wenselijk het gemeenschappelijk trappenhuis tussen het Iris pand en het kunstcircuit te slopen en bijvoorbeeld in het iris pand een vide met trap te realiseren welke zowel horizontaal als verticaal de gebouwdelen en functies met elkaar transparant verbindt. Voor uitgangen bij nacht programmering zijn er mogelijkheden om de ruimten te ontsluiten via de achterzijde aan de Gedempte gracht en/of stations zijde waardoor mogelijke overlast voor omwonenden beperkt kan worden. Backstage Bij transformatie van de huidige kleine Theaterzaal naar een grote Popzaal is meer backstage ruimte noodzakelijk en is zeer waarschijnlijk een gesloten laad- / losvoorziening noodzakelijk i.v.m. geluidsoverlast in de nachtelijke uren. Aan de achterzijde van het gebouw, zijde Gedempte gracht is nu een aantal verschillende ‘uitbouwen’ gesitueerd: door deze te vervangen door een aaneengesloten bouwmassa van beperkte hoogte kan de benodigde backstage ruimte en overdekte laad-/los voorziening gerealiseerd worden. Kantoren Door een herindeling en upgrading van de aanwezige kantoorruimten in het vm. Kunstcircuit en op de 3e en 4e verdieping van het Iris pand kunnen voldoende centraal gelegen werkplekken gecreëerd worden voor de verschillende organisaties. 14

Nadere uitwerking verkort haalbaarheidsonderzoek In de afronding van de Initiatieffase is scenario 3 nader uitgewerkt, in vervolg op het ‘Verkort haalbaarheidsonderzoek’ (raadsmededeling 29 juni 2023). Het rapport ‘Nadere uitwerking verkort haalbaarheidsonderzoek’ wordt bij de besluitvorming over deze Initiatieffase separaat verstrekt aan de raad. Hierin is een aantal specifieke aandachtspunten meegenomen, voortkomend uit de reacties van de instellingen op het verkorte haalbaarheidsonderzoek. Het betreft de eigen entrees, de openheid naar de stad, de mogelijkheden om gelijktijdig te programmeren, de routing door het pand als totaal en de optimalisaties van gewenste functies in elkaars nabijheid. Ook is een mogelijkheid om overlast in de nachtelijke uren voor de omwonenden zo veel mogelijk te beperken, door inpassing van een nachtuitgang op de kop van het pand, richting het station. De aanbeveling uit het ‘Verkort haalbaarheidsonderzoek’ ten aanzien van de huidige dakopbouw op de 4e verdieping is overgenomen en in de aangepaste raming opgenomen. Inpassing van een balkon in combinatie met technische installaties vraagt in de Verkenningsfase een nadere studie naar de zichtlijnen op het podium. Hier zijn voorstellen voor die nader met de gebruikers onderzocht dienen te worden in de verkenningsfase.

Om zaken te verduidelijken is in de ‘Nadere uitwerking verkort haalbaarheidsonderzoek’ getracht om een aantal van bovenstaande vraagpunten te visualiseren. Echter, in deze fase is er nog geen sprake van een ontwerp of van een gedetailleerd Programma van Eisen. In overleg met de toekomstige gebruikers zullen in de Verkenningsfase daadwerkelijke ontwerpen worden gemaakt waarin - binnen de hoofdlijnen van deze Initiatieffase en de daarbij behorende raming - keuzes gemaakt kunnen worden in samenspraak met instellingen en de uitvoerders. In de nadere uitwerking heeft akoestisch onderzoek plaats gevonden, uitgevoerd door Aveco de Bondt. Dit onderzoek behelst een beoordeling (onderzoek) met betrekking tot de indeling van de verschillende functies, op de aspecten ‘interne geluidsisolatie’ en ‘geluidsuitstraling naar de omgeving’. Aan de geluidsuitstraling naar de omgeving worden wettelijke eisen gesteld, aan de interne geluidsisolatie (tussen ruimten onderling) worden eisen c.q. richtlijnen gesteld in verband met de gewenste gebruiksmogelijkheden. Belangrijke voorwaarde is dat er zowel in de grote Theaterzaal en in de Popzalen tegelijkertijd geprogrammeerd kan worden. De maatregelen die in het onderzoek genoemd worden zijn (ontwerp)technisch toe te passen en financieel meegenomen in de raming.

In het geluidsrapport wordt per combinatie van gewenste functies ingegaan op de mogelijkheden. Dit rapport biedt een goede basis voor verdere uitwerking. Dit neemt niet weg dat goede afstemming in de programmering van de diverse zalen (Theater-Pop, Popzalen onderling en activiteiten in de foyer/café ruimtes) wenselijk blijft. Naast gebouwgebonden maatregelen, die opgenomen zijn in dit onderzoek en in de raming, zijn er aanvullend ook incidenteel maatregelen mogelijk, zoals (plaatsing) van apparatuur en aanvullende tijdelijke opstellingen. Denk hierbij bijvoorbeeld aan de situatie wanneer het podium van de grote theaterzaal gebruikt wordt voor een kleinere voorstelling in een intiemere setting. Hier wordt in dit rapport niet verder op ingegaan. Ten aanzien van de geluidsuitstraling naar buiten toe, wordt advies verstrekt ten aanzien van maximaal toegestane dB(A)'s (voor en na 23.00 uur) en toe te passen geluidsisolerende materialen in de gevel en gevelopeningen. In de raming is hier rekening mee gehouden. Dit zal het definitieve ontwerp van de gevel mede bepalen.

3.4 Scenario 4 Kernfuncties behouden van beide organisaties, gezamenlijk gebruik van aantal ruimten en voorzieningen, naast aantal ingrepen een uitbreiding aan de voorzijde van het pand Functionele aspecten Scenario komt wat betreft inpassing van Popzalen, Foyer met café en backstage voorziening volledige overeen met scenario 3, met uitzondering van twee toevoegingen. Omdat de huidige foyers 15

van het Theater in een relatief smalle strook om de grote Theaterzaal zijn gesitueerd worden in dit scenario de foyers op zowel de begane grond, 1e verdieping als 2e verdieping ‘uitgebouwd’ tot dezelfde lijn als de huidige luifel. Daarnaast is de mogelijke locatie van een dakterras opgenomen welke als publiekstrekker kan fungeren in de zomerperiode. Technische aspecten Conform voorgaand scenario, met als aanvulling dat een ‘uitbouw’ zoals voorgesteld een grotere impact op het bouwproces heeft op alle aspecten dan een interne verbouwing in de bestaande structuur. Deze ‘uitbouw’ past niet binnen het bouwblok van het bestemmingsplan en vergt een zwaardere procedure qua welstand en vergunningen. Dit scenario verhoogt ook de stichtingskosten, maar kan in de exploitatie een voordeel opleveren als gevolg van mogelijk meer zakelijke- en horecaomzet. Het doorrekenen van dergelijke extra investeringen in de exploitatie en in de planning is in deze fase niet meegenomen.

16

Bijlage 1

Nadere uitwerking verkort haalbaarheidsonderzoek

Het verkort haalbaarheidsonderzoek naar Podiumkunsten onder één dak (juni 2023) is in de afronding van de Initiatieffase in opdracht van de raad nader uitgewerkt. Het rapport van deze nadere uitwerking (oktober 2023) is als separate bijlage bij het Initiatiefdocument gevoegd.

17

Bijlage 2

Inspiratiedocument Podiumkunsten onder één dak

In vervolg op het technisch georiënteerde haalbaarheidsonderzoek, is in de afronding van de Initiatieffase verwoordt en verbeeldt van wat Podiumkunsten onder één dak kàn zijn. Het college vindt van belang de plattegronden uit het haalbaarheidsonderzoek ruimtelijk te vertalen, zodat dit scenario ook voor niet-experts inzichtelijk is. Deze tekeningen zijn nadrukkelijk geen ontwerp: dit volgt in de Verkenningsfase met betrokkenheid van de betrokken hoofdgebruikers Deventer Schouwburg en het Burgerweeshuis. Het inspiratiedocument is als separate bijlage bij het Initiatiefdocument gevoegd.

18

Bijlage 3 Belangrijkste risico’s - einde Initiatieffase Bijlage: Belangrijkste risico’s - einde Initiatieffase

31-10-2023 Risico Cultuurvisie Cultuurvisie op hoofdlijnen zonder concreet opgeschreven doelstellingen Samenwerking De reeds lange en complexe besluitvorming Gevoel van verlies van 'eigen' identiteit / zelfstandigheid organisatie Gevoel van verlies van identiteit uitstraling

Beheersmaatregel Toetsing Podiumkunsten onder één dak aan huidige landelijke benchmark, interbestuurlijke afspraken en uitkomsten Rekenkameronderzoek.

Regie voeren op het blijven schetsen van het grote plaatje voor (kunst en cultuur in) Deventer, toekomstbestendig qua cultuur, vastgoed, financiën én omgeving. Zelfstandigheid en eigen identiteit van beide partijen waarborgen gedurende het proces en voldoende ruimte laten voor inhoudelijke expertise richting invulling van visie en concept. Plannen Haveneiland en De Nieuwe Keizer liggen qua uitstraling dicht bij elkaar, deze zijn als vertrekpunt gebruikt. Ruimte bieden om in het gebouw eigen uitstraling en identiteit te realiseren. Verschillende belangen/ambities van de verschillende betrokken culturele partijen zorgen voor vertraging Duidelijke rol van de gemeente in regie en helderheid over rollen, taken en verantwoordeijkheden bij de verdere planvorming. Eén van de culturele partijen trekt zich terug uit de samenwerking Gesprekken op bestuurlijk niveau; helderheid in besluitvorming is nu noodzakelijk; gemeente blijft sturen op voortgang. Gebouw Vlekkenplan wordt gezien als ontwerp door de betrokken instellingen/organisaties Het betreft hier het afronden van de initiatieffase. De inbreng van de organisaties die in het gebouw gehuisvest gaan worden is in de V-fase van groot belang. Het bepalen van de inrichting passend bij de identiteit van de organisaties en het optimaliseren van de plattegronden in de ontwerpen (V-fase).

Aannames akoestische maatregelen onvoldoende Vervolgonderzoek (bijna) afgerond; geen onoverkomelijke knelpunten. Goed meenemen in ontwerpfase. Politiek proces Tussentijdse besluitvorming werkt vertragend We hanteren de leidraad grote projecten en de daarin aangegeven momenten; we richten ons op bestuurlijke besluitvorming na VO ivm aanbesteden bouwteam. We rapporteren tussentijds via de kwartaalrapportages. Onderschatting staat van het cultuurgebouw aan de Keizerstraat 'Oplappen' cultuurgebouw Keizerstraat is geen robuuste toekomstbestendige oplossing; tussen 2024 en 2027 mogelijk wel maatregelen noodzakelijk. Omgeving Overlast door ander type en tijden bezoekers vanwege popfunctie Betreft centrum gebied nabij station (ruimere handhavingsmogelijkheden) en meerdere mogelijkheden om pand te verlaten. Fietsparkeren Onderzoek naar capaciteit op verschillende urentijdens dag, avond en nacht. Planning Tijdsdruk verhuizen Burgerweeshuis Nieuwe afspraken maken belanghebbenden (op bestuurlijk niveau) en helderheid op te lopen proces richting langjarige oplossing. Burgerweeshuis kan beperkter programmeren aan de Bagijnenstraat In afstemming met Burgerweeshuis compensatie van de afgelopen jaren voortzetten de komende jaren; dekking vanuit projectkosten 2.2 miljoen. Ivm risico verlies positie in de regio helderheid op te lopen proces richting langjarige oplossing.

Bepaalde ingrepen in huidige Schouwburg kunnen niet langer uitgesteld worden Tussen 2024 en 2027 goed monitoren welke maatregelen noodzakelijk zijn en hoe deze zo toekomstbestendig mogelijk te maken zijn. Sluiting en herhuisvesten Theater en Kunstcircuit tijdens de bouw Bestaand maatschappelijk vastgoed voor aanwenden, MIMIK breder inzetten, overige locaties in de stad / sector benutten; plan opstellen met de instellingen.

19

Bijlage 4 Verwachte investeringen en dekking - einde Initiatieffase Financiële bijlage Podiumkunsten onder één dak Voor de ontwikkeling van Podiumkunsten onder één dak is een investering nodig van € 37,5 miljoen (scenario 3). Met daarnaast een lening voor losse inrichting van in totaal € 2,7 miljoen. Van de investering mag € 17,1 miljoen met eenmalige middelen gedekt worden. Dit komt voort uit de uitwerking van de stichtingskostenraming cf. NEN 2699, zoals is bepaald bij de financiële spelregel eenmalige/structurele dekking in de voorjaarsnota 2023. De eenmalige middelen van € 17,1 miljoen leiden tot een jaarlijkse vrijval van € 654.605 gedurende 40 jaar, wat kan worden ingezet ter dekking van de benodigde subsidie. Op basis van de investering is de kostprijsdekkende huur berekend en onderverdeeld naar Deventer Schouwburg en Burgerweeshuis. De huur is verwerkt in de exploitatiebegrotingen van beide instellingen. Op basis hiervan is berekend dat en subsidie van in totaal € 4.725.000 benodigd is. In een tabel ziet dit er als volgt uit: Totale investering Lening losse inrichting

€ €

37.500.000 2.700.000

Incidenteel te dekken volgens raming Annuïteit

€ €

17.169.322 654.605

Benodigde subsidie

€

4.725.000

per jaar

In de begroting zijn reeds eenmalige en structurele middelen gereserveerd ten behoeve van huisvesting voor Burgerweeshuis en Deventer Schouwburg, opgesomd is het als volgt: Incidenteel beschikbare middelen BWH Eerdere besluitvorming Bestuursakkoord Verkoop locatie Bagijnenstraat DNK Eerdere besluitvorming Reserve vastgoed VJN 2023 Totaal beschikbaar incidenteel

Structureel beschikbare middelen BWH Huidige subsidie Bestuursakkoord DNK/BWH VJN 2023 DNK Huidige subsidie Bestuursakkoord Filmzalen/Irispand VJN 2023 Totaal beschikbaar structureel

€ € €

3.700.000 4.220.000 1.200.000

€ € €

4.135.000 700.000 12.000.000

€

25.955.000

€ € €

520.001 300.000 350.000

€ € €

2.443.000 65.000 650.000

€

4.328.001

Om te bepalen wat het dekkingsvraagstuk is, is op een rij gezet wat de subsidievraag zal zijn (op basis van de exploitatiebegrotingen van Burgerweeshuis en Deventer Schouwburg opgesteld in de definitiefase) en de beschikbare dekking. Hierbij is onderscheid gemaakt tussen de beschikbare structurele en eenmalige middelen. Bij inzet van € 17,1mln aan eenmalige middelen ziet de dekking er als volgt uit: Benodigde subsidie Beschikbaar vanuit eenmalige middelen Beschikbaar vanuit structureel

€ € €

-4.725.000 654.605 4.328.001

Saldo

€

Eenmalig benodigd Eenmalig beschikbaar

€ €

-17.169.322 25.955.000

Saldo

€

8.785.678

257.606 Structureel voordeel

Eenmalig voordeel

Uit bovenstaande kun je opmaken dat bij inzet van € 17,1mln eenmalige middelen (omgerekend €654.605 gedurende 40 jaar) er een structureel voordeel is van € 257.606 ten opzichte van de beschikbare structurele middelen. Er zijn in totaal € 25,9mln eenmalige middelen beschikbaar, hiervan is €17,1mln nodig wat leidt tot een eenmalig voordeel van €8.785.678. De financiële toelichting kent een aantal aandachtspunten: - De benodigde subsidie is op basis van eerste inzichten en inschattingen. In een vervolgfase moet een exploitatiebegroting opgesteld worden passend bij het ontwerp en de mogelijkheden van het pand. De benodigde subsidie kan hierdoor wijzigen; - Onder de beschikbare eenmalige middelen is opgenomen de verkoop van de locatie aan de Bagijnenstraat. Hier is vooralsnog geen besluit over genomen. De (mogelijke) verkoopopbrengst is afhankelijk van de keuze die de raad maakt over de bestemming van dit pand; - Onder de beschikbare structurele dekking is de huidige subsidie opgenomen. Dit bedrag is de afgelopen jaren niet mee geïndexeerd in de berekeningen van het project voor de herkenbaarheid van de bedragen. In de begroting is de subsidie wel geïndexeerd. In het vervolg van de voorlopig ontwerpfase zal de subsidie geactualiseerd worden; - De annuïteit berekend over de eenmalige middelen is berekend over een periode van 40 jaar met een rentepercentage van 2,3%.

Dit is de huidige rente-omslagpercentage uit de begroting 2023; - Naast de beschikbare middelen voor realisatie zijn ook projectgelden beschikbaar. Deze bedragen €2,2mln en zouden genoeg moeten zijn om het project uit te werken tot en met de definitieve-ontwerpfase. Voor de realisatiefase zullen opnieuw projectgelden ter beschikking moeten worden gesteld, deze zijn opgenomen in de raming van €37,5mln; - In deze berekening is er vanuit gegaan dat voor het maximale bedrag aan eenmalige middelen wordt ingezet. Dit leidt tot een jaarlijkse vrijval (annuïteit), de rest van het jaarlijkse benodigde bedrag wordt aangevuld met structurele middelen. Door de hoogte van de annuïteit zijn er meer structurele middelen beschikbaar dan op basis van deze berekening wordt ingezet. Dit leidt tot een structureel voordeel op de gereserveerde middelen. Daarnaast zijn er meer eenmalige middelen gereserveerd dan in de realisatie maximaal is toegestaan eenmalig te dekken (cf. spelregel eenmalige/structurele dekking VJN 2023). Ook voor de eenmalige middelen geldt dat er een overschot is. Het inzetten van eenmalige middelen is een risico voor de toekomst omdat er geen budget is voor het tussentijds eigentijds maken van het pand.

Overallplanning Podium Kunsten onder een dak op hoofdlijnen

Bijlage 5 Planning Podiumkunsten onder één dak 02-11-2023

2023 2024

1 Initiatieffsae Besluitvorming college Besluitvorming Raad