2023-370 Projectplan Slim Warmtenet Zandweerd
Tekst van het document
Projectplan realisatiefase Slim Warmtenet Zandweerd
Projectteam SWZ, 24 mei 2023
Projectplan Realisatiefase Slim Warmtenet Zandweerd
Inhoudsopgave Inhoudsopgave ........................................................................................................................................................ 1 1.
Inleiding .......................................................................................................................................................... 3
2.
Voortgang ....................................................................................................................................................... 4 2.1
Realisatie ................................................................................................................................................. 4
2.2
Projectbesluitvorming ............................................................................................................................. 4
2.3
Resultaten initiatief- en verkenningsfase ................................................................................................ 6 Techniek: ................................................................................................................................................. 7 Financiering: ............................................................................................................................................ 7 Organisatie: ............................................................................................................................................. 7 Juridisch:.................................................................................................................................................. 7
3.
Concept en werkzaamheden .......................................................................................................................... 8 3.1
Technisch concept ................................................................................................................................... 8 Nieuwbouw in de Tuinen van Zandweerd: ............................................................................................. 9 Grondgebonden woningen, bestaande bouw: ....................................................................................... 9 Gestapelde woningen, bestaande bouw:................................................................................................ 9
4.
5.
6.
7.
8.
1
3.2
Projectonderdelen en -werkzaamheden ................................................................................................. 9
3.3
Raakvlakken .......................................................................................................................................... 10
Financiën en risico’s ..................................................................................................................................... 11 4.1
Projectexploitatie .................................................................................................................................. 11
4.2
Risico's en risicobeheersing................................................................................................................... 12
Planning ........................................................................................................................................................ 12 5.1
Beïnvloedingfactoren ............................................................................................................................ 12
5.2
Planning................................................................................................................................................. 13
Contractstructuur en overeenkomsten ........................................................................................................ 14 6.1
Contractstructuur Realisatiefase Slim Warmtenet fase 1 ..................................................................... 14
6.2
Getekende overeenkomsten ................................................................................................................. 15
Koersbepaling governance en inkoopstrategie ............................................................................................ 16 7.1
Inleiding ................................................................................................................................................. 16
7.2
Gemeente is eigenaar ........................................................................................................................... 16
7.3
Huidige governance-model ................................................................................................................... 17
7.4
Wet collectieve warmtevoorzieningen (Wcw) ...................................................................................... 17
7.5
Informatievergadering heroriëntatie governance ................................................................................ 17
7.6
Koersbepaling governance .................................................................................................................... 18
7.7
Inkoopstrategie ..................................................................................................................................... 19
Organisatie ................................................................................................................................................... 21 8.1
Opzet ..................................................................................................................................................... 21
8.2
Toelichting bij projectorganisatie .......................................................................................................... 21
8.3
Taken en verantwoordelijkheden ......................................................................................................... 22 28-april-23
Projectplan Realisatiefase Slim Warmtenet Zandweerd
9.
Communicatie en participatie ...................................................................................................................... 24
10. Informatie: Besluitvorming, betrokkenheid van de raad, rapportage ......................................................... 25
2
10.1
Taken en rollen in de besluitvorming .................................................................................................... 25
10.2
Raadsbesluiten ...................................................................................................................................... 25
10.3
Kwartaalrapportages ............................................................................................................................. 25
28-april-23
Projectplan Realisatiefase Slim Warmtenet Zandweerd
1. Inleiding De gemeente Deventer heeft het landelijk Klimaatakkoord en haar eigen doelstellingen uit de omgevingsvisie vertaald in het Energieplan Deventer en nader uitgewerkt in de Transitievisie warmte. Een belangrijk onderdeel van het Energieplan is het realiseren van 10.000 aardgasvrije woningen in 2030. Sinds 2017 wordt hier met de strategische partners in de stad (corporaties en netwerkbedrijf Enexis) invulling aan gegeven op basis van de uitvoeringsagenda FBW: Fossielvrij en Betaalbaar Wonen. Onderdeel van de Uitvoeringsagenda is het in uitvoering brengen van kansrijke projecten. Slim Warmtenet Zandweerd is hier een voorbeeld van. Slim Warmtenet Zandweerd is opgebouwd om minimaal 2.200 woningen in de wijk Zandweerd van duurzame warmte te voorzien. Nieuw Raadsbesluit: herziening projectplan Op basis van het raadsbesluit van 7 oktober 2020 wordt uitvoering gegeven aan de realisatie van fase 1 van Slim Warmtenet Zandweerd. De projectaanpak is beschreven in het projectplan ‘Realisatiefase Slim Warmtenet Zandweerd fase 1’. Ten gevolge van alle tussentijdse ontwikkelingen is een nieuw raadsbesluit nodig. In hoofdlijnen betreft de besluitvorming twee onderdelen: 1. De verdere realisatie van Slim Warmtenet Zandweerd op basis van een nieuw vastgestelde projectexploitatie; 2. Het onderzoek tot de definitieve governance inrichting van Slim Warmtenet Zandweerd.
Dit projectplan beschrijft de activiteiten en organisatieopzet voor de verdere realisatie van het Slim Warmtenet en beschrijft de verhouding tot het onderzoek naar de definitieve governance inrichting.
3
28-april-23
Projectplan Realisatiefase Slim Warmtenet Zandweerd
2. Voortgang 2.1 Realisatie Op basis van het raadsbesluit van oktober 2020 is de realisatie van – toe nog fase 1 – van het SWZ gestart. Onderstaand is een weergave van de voortgang weergegeven. Deze is ook in de kwartaalrapportages conform Leidraad Grote Projecten beschreven. Realisatie Tuinen van Zandweerd, Rubensstraat en eerste warmtecentrale Het eerste deel van Slim Warmtenet Zandweerd is reeds in de Tuinen van Zandweerd aangelegd. Vanaf 1 oktober 2020 zijn de woningen in het eerste deelgebied van fase 1 ook aangesloten op het warmtenet. Dit betreft fase 1a met woningen aan de Rubensstraat (nieuwbouwappartementen stichting Eigen Bouw) en de aangesloten woningen in de Tuinen van Zandweerd. De woningen in de Rubensstraat en de woningen in de Tuinen van Zandweerd draaien nu op een tijdelijke warmtevoorziening. Begin maart 2021 is de eerste warmtecentrale in de vorm van een gasketelcentrale in een technische ruimte van de Rembrandtflat gereed. Daar zal dan de warmte voor de eerste woningen door geleverd worden. Onderhandelingen Ennatuurlijk Ten gevolge van een voorwaardelijke inschrijving op de aanbesteding voor een warmteleverancier voor fase 1 (juni 2021), is een onderhandelingsprocedure met Ennatuurlijk als potentiële warmteleverancier opgestart. Omwille van de technische- en financiële haalbaarheid is deze onderhandelingsprocedure ingestoken voor fase 1 en 2.
De aanbesteding betreft het onderhouden, beheren en instandhouden van het SWZ, het produceren en leveren van warmte en het doorontwikkelen van het SWZ. Medio oktober 2022 heeft Ennatuurlijk laten weten voorlopig niet in te zullen schrijven en eind december 2022 heeft zij laten weten definitief niet te zullen inschrijven. Marktomstandigheden op de bouw-, warmte- en energiemarkt plus majeure aanstaande wijzigingen in de aangekondigde nieuwe Wet Collectieve Warmtevoorzieningen hebben de directie van Ennatuurlijk doen besluiten niet in schrijven. Een en ander is verwoord en toegelicht in de Raadsmededeling van 17 januari 2023. Realisatie aansluiting Rembrandtflat Als onderdeel van fase 1 wordt wel reeds ingezet op de aansluiting van de Rembrandtflat op het reeds gerealiseerde warmtenet. Het aansluiten van dit appartementencomplex maakt onderdeel uit van de te onderzoeken scenario’s. Ook zijn voorbereidingen getroffen om de warmtelevering aan de reeds aangesloten woningen na 2022 te continueren met een daartoe te selecteren (al dan niet tijdelijke) warmteleverancier.
2.2 Projectbesluitvorming Achtereenvolgende college- en raadsbesluiten hebben de structurering en opbouw van het project op onderdelen herzien. Ten gevolge van de voorwaardelijke aanbesteding is een onderhandelingsprocedure met Ennatuurlijk gestart welke in kwartaalrapportages is toegelicht. Dit heeft tot diverse tussenbesluiten en tot herstructurering geleid in de projectfasering. Onderstaand zijn de tussenbesluiten kort samengevat. 31 augustus 2021 (Collegebesluit) In het tweede kwartaal van 2021 is de fasering van het project bijgesteld en is door het college besloten de fasering te optimaliseren en fase 1a en 1b samen te voegen. Deze wijziging is geeffectueerd middels een collegebesluit van d.d. 31 augustus 2021. Tevens zijn de wijzigingen behandeld middels een raadsmededeling d.d. 21 september 2021. 4
28-april-23
Projectplan Realisatiefase Slim Warmtenet Zandweerd
8 februari 2022 (Collegebesluit) Op 8 februari 2022 heeft het college besloten een eerste vooropdracht te geven aan Ennatuurlijk tot ontwerp en realisatie van (een deel van) warmtecentrale 1 zodat tijdige warmtelevering voor de nieuwbouwappartementen aan de Rubensstraat en een tijdelijke voorziening voor warmte voor de reeds aangesloten woningen in de Tuinen van Zandweerd wordt voorzien. 13 april 2022 Ontwerpopdracht fase 1en 2 (Raadsbesluit) Op 13 april 2022 is door de gemeenteraad ingestemd met het verstrekken van een ontwerpopdracht aan Ennatuurlijk voor het verder ontwerpen van fase 1b en fase 2. 9 juni 2022 Planning besluitvorming concessie-overeenkomst (Collegebesluit; Raadsmededeling) Ennatuurlijk is bij het uitwerken van haar ontwerpopdracht geconfronteerd met de beperkte capaciteit binnen haar eigen organisatie en bij haar onderaannemers. Hierdoor is vertraging opgetreden bij de uitvoering van de ontwerpopdracht. Besluitvorming over de concessieverlening en realisatie van fase 1b en 2, welke gepland stond voor het zomerreces, is hiermee niet mogelijk gebleken.
20 september 2022 Besluitvorming Slim Warmtenet: dienstverlening- en aansluitovereenkomst (Collegebesluit; Raadsmededeling) De gemeente en Ennatuurlijk zijn een Dienstverleningsovereenkomst overeengekomen om in ieder geval tot uiterlijk eind 2023 als warmteleverancier aan de reeds aangesloten woningen warmte te leveren. Aanvullend is tussen gemeente, Stichting Eigen Bouw en Ennatuurlijk de Aansluitovereenkomst voor aansluiting woningen Rubensstraat overeengekomen. Bij dit proces hoort het vestigen van recht van opstal voor de plaatsing van het eerste deel van de warmtecentrale (gasgestookte piekketels) in de technische ruimte van de Rembrandtflat. 5 oktober 2022 Raadsinformatiesessies: Raadsleden zijn geïnformeerd over de status en voortgang van onderhandelingsprocedure met Ennatuurlijk en de beoogde inschrijving per 14 oktober 2022. Daarnaast is uitgebreid stilgestaan bij de wijkaanpak. 1 november 2022: Raadsinformatiebrief over stagnatie in aanbesteding Ennatuurlijk: De raad is op de hoogte gesteld over het niet kunnen inschrijven van Ennatuurlijk op de aanbesteding wegens extreme marktomstandigheden.
15 november 2022 Besluit koersbepaling en status aanbesteding SWZ(Collegebesluit; Raadsmededeling): Het college besluit om een pauzestand in het aanbestedingsproces in te lassen in afwachting tot begin volgend jaar en in de hoop van meer zekerheden op de bouw en energiemarkt en duidelijkheid rondom de impact van de veranderende wet- en regelgeving. 7 december 2022 Raadstafel n.a.v. vragen van de VVD: Naar aanleiding van de vragen van de VVD is een raadstafel georganiseerd. In deze raadstafel is meer tekst en uitleg gegeven over de mogelijk te ontwikkelen scenario’s voor het Slim Warmtenet Zandweerd door het nog niet inschrijven van Ennatuurlijk: • Scenario 1: huidige voorzieningen die reeds zijn gerealiseerd ombouwen tot een klein warmtenet • Scenario 2: Ennatuurlijk schrijft alsnog in, uiterlijk 31 januari 2023 • Scenario 3: SWZ wordt ontwikkeld met heroverweging op governance en inkoopstrategie 17 januari 2023 Raadsmededeling n.a.v. niet inschrijven Ennatuurlijk: Ennatuurlijk heeft in een brief aangegeven alsnog en definitief niet in te schrijven. Dit is in de raadsmededeling van 17 januari jl. toegelicht. 5
28-april-23
Projectplan Realisatiefase Slim Warmtenet Zandweerd
26 april en 27 april 2023 resp. collegepresentatie en werksessie met raad In een aparte werksessie met de raad is de uitwerking van scenario 1 en scenario 3 toegelicht. Met een toelichting op de consequenties van beide scenario’s. Daarnaast zijn de consequenties van de nieuw aangekondigde Wet Collectieve Warmtevoorzieningen gepresenteerd en welke gevolgen deze heeft voor de verdere ontwikkeling van SWZ. De nieuwe projectexploitatie van scenario 3 is toegelicht plus de inrichting voor de aanstaande besluitvorming voor de verdere realisatie van SWZ en bijbehorende risico’s.
2.3 Resultaten initiatief- en verkenningsfase Met het beoogde nieuwe raadsbesluit wordt voor het gehele project Slim Warmtenet Zandweerd de realisatiefase gestart. Het project Slim Warmtenet Zandweerd ontwikkelt zich langs de volgende fasen: a) Initiatieffase; b) Verkenningsfase; c) Realisatiefase; d) Nazorgfase. Dit Projectplan handelt over de realisatiefase van Slim Warmtenet Zandweerd. Onderstaand zijn de belangrijkste conclusies en resultaten uit de initiatief- en verkenningsfase weergegeven. Initiatieffase In 2018 zijn de kansen voor de aanleg van een Slim Warmtenet in Zandweerd via een QuickScan in een haalbaarheidsonderzoek inzichtelijk gemaakt. Met het Slim Warmtenet worden op basis van laagwaardige restwarmte vanuit de RWZI zowel nieuwe als bestaande woningen in de wijk Zandweerd van duurzame warmte voorzien. Het onderzoek naar mogelijke alternatieven laat zien dat het realiseren en ontwikkelen van het Slim Warmtenet de meest optimale invulling geeft om stapsgewijs naar een aardgasvrije wijk te komen. Monitoring van de restwarmtebron laat zien dat hier een potentieel van 2000-2500 woningen van duurzame warmte kan worden voorzien. Op basis van de inzichten uit deze QuickScan is besloten met betrokken partijen een verdiepend onderzoek naar de haalbaarheid van een dergelijk Slim Warmtenet uit te voeren.
Dit is in een intentieovereenkomst op 25 januari 2019 met de volgende partijen overeengekomen: 1. Gemeente Deventer; 2. Waterschap WDOD; 3. Rentree; 4. Ieder1; 5. Stichting Eigen Bouw. Verkenningsfase In de verkenningsfase, is een verdiepend haalbaarheidsonderzoek uitgevoerd met de partijen die de intentieovereenkomst hebben ondertekend. Hier is indertijd een apart projectplan voor opgesteld. Daarnaast is het project onder het team PRO geplaatst. In deze fase is het technisch concept, de businesscase en de mogelijke wijze van organiseren van een Slim Warmtenet geconcretiseerd. Op basis van tussentijdse bestuurlijke besluitvormingsmomenten is door bestuurders van de samenwerkende partijen en het college commitment gegeven aan de verdere concretisering van SWZ. Dit heeft in oktober 2020 tot een positief raadsbesluit voor de realisatie van fase 1 geleid. Zoals in hoofdstuk 1 is beschreven heeft dit tussentijds geleid tot een optimalisatie van de fasering en een onderhandelingsprocedure met Ennatuurlijk waar de verdere ontwerpuitwerking en het combineren van fase 1 en fase 2 onderdeel van uitmaakt. Op basis van de inzichten uit de onderhandelingen met Ennatuurlijk, de evaluatie daarvan en de verdere ontwerpuitwerking zijn de volgende inzichten uit de verkenningsfase af te leiden:
6
28-april-23
Projectplan Realisatiefase Slim Warmtenet Zandweerd
Techniek: • Het ontwerp is uitgewerkt op een VO/DO niveau en daarmee gereed voor aanbesteding; • Het centraliseren van de warmtepompruimtes in de oude fase 2 levert een efficiënter systeem op; • Er zijn veel aansluitproblemen geweest bij het aansluiten van de woningen in de Tuinen van Zandweerd op het laagtemperatuur net. Hier is leergeld betaald en zijn procedures op aansluiting aangescherpt; • Een second opinion van Witteveen en Bos (mei 2023) op het technisch concept van het Slim Warmtenet Zandweerd herbevestigt het SWZ als technisch en financieel de beste oplossing voor een aardgasvrij Zandweerd. Financiering: • Na de mislukte aanbesteding van de concessie voor warmtelevering is de businesscase voor SWZ geüpdate en aangepast. Met gebruikmaking van Groeifondssubsidie en inrekening van het projectgebonden weerstandsvermogen is de businesscase sluitend tegen een tariefvoorstel voor afnemers dat concurrerend is ten opzichte van alternatieve, aardgasvrije oplossingen; • De geüpdate businesscase is omgezet in een projectexploitatie die kaderstellend zal worden gemaakt voor de verdere realisatie van Slim Warmtenet. De financiële tegenvallers uit fase 1 zijn daarin verwerkt. Organisatie: • Besloten is om in overleg met de samenwerkende partijen tot een definitieve governance inrichting te komen rondom formalisering van de nieuw Wcw en daar nu een koersbepaling voor te kiezen.
Zie hoofdstuk 4. • Voor de reeds aangesloten woningen op het SWZ dient na 31 december 2023 een nieuwe warmteleverancier te worden gekozen. Gesprekken met geïnteresseerde partijen zijn gaande en moeten Q3 tot een besluit leiden; • Mede naar aanleiding van de mislukte aanbesteding en de extreme veranderingen op de markt en door het werkingsgebied van de Wcw dient de inkoopstrategie te worden herzien. Zie hiervoor hoofdstuk 4; • De projectorganisatie wordt ingericht richting de realisatiefase en valt onder mandaat van de directie; • Organiseren en inhoud geven aan de raakvlakken met de totale wijkaanpak Zandweerd enerzijds en de ontwikkeling van de Tuinen van Zandweerd anderzijds. Juridisch: • De overeenkomst tussen gemeente en Waterschap voor het om niet beschikbaar stellen van effluentwarmte gedurende een periode van 30 jaar op noodzakelijke onderdelen optimaliseren; • Opstellen van een overeenkomst tussen gemeente en Enpuls BV voor de continuering van de samenwerking in de ontwikkeling van SWZ en de beoogde overname van het SWZ bij ontwikkeling van de vervolgfasen; • Opstellen van een Aansluitovereenkomst met de Verhuurders voor de aan te sluiten woningen; • De contractstructuur waarin voornoemde afspraken tussen de gemeente en haar partners zijn geformaliseerd is weergegeven in hoofdstuk 6.
7
28-april-23
Projectplan Realisatiefase Slim Warmtenet Zandweerd
3. Concept en werkzaamheden In dit hoofdstuk is het concept van het SWZ beknopt omschreven.
3.1 Technisch concept Restwarmte-uitkoppeling In de te realiseren technische ruimte op de RWZI wordt warmte onttrokken uit de effluentstroom van de RWZI (‘Effluentwarmte’). Het Waterschap geeft Opdrachtnemer (in de Effluentovereenkomst) toestemming om de warmte uit de effluentstroom te onttrekken. De uitkoppeling van warmte komt tot stand door een installatie met pompen en warmtewisselaars. Het basis-ontwerp van deze uitkoppeling is in afstemming met Waterschap tot stand gekomen. ZLT-net In de Warmte-uitkoppeling wordt de onttrokken warmte uit de effluentstroom overgedragen op het Zeer Laag Temperatuur (ZLT)-net. Via het ZLT-net wordt de ZLTwarmte getransporteerd naar de Warmtecentrales in de bestaande wijk. Figuur 1 Overzichtstekening Het ZLT-net is deels gerealiseerd. In het ZLT-net zijn aftakkingen gemaakt waarop de nieuwbouwwoningen in de nieuwbouwontwikkeling “Tuinen van Zandweerd” aangesloten zijn en kunnen worden. Bovenstaande is grotendeels gerealiseerd, het ZLT-net wordt verder doorgetrokken naar de andere Warmtecentrale(s) en, als die zich voordoen, nieuwe ZLT-Afnemers. Warmtecentrale(s) Ten zuiden van de nieuwbouwwijk Tuinen van Zandweerd ligt de bestaande wijk Zandweerd. De RWZI heeft capaciteit om circa 2.200 (151 ZLT-aansluitingen in de Tuinen van Zandweerd en 2049 bestaande Woningen in Zandweerd) van duurzame warmte te voorzien.
Uitgangspunt is dat de bestaande bouw MT-warmte krijgt aangeleverd zodat woningaanpassingen tot een minimum beperkt kunnen worden, uitzonderingen daargelaten. Om de ZLT-warmte op te waarderen tot MT-warmte zijn Warmtecentrales nodig. In de Warmtecentrales staan warmtepompen die de ZLT-warmte opwaarderen tot MT-warmte. In de koude periode hebben de warmtepompen echter onvoldoende vermogen om MT-warmte te produceren. Daarom zijn er ook gasketels in het ontwerp opgenomen die piekvermogen als naverwarmer kunnen toevoegen. Ook hebben deze gasketels een back-up functie voor gevallen dat er te weinig tot geen Effluentwarmte beschikbaar is. De gasketels moeten dan het MT-net van MTwarmte voorzien. De Warmtecentrale met centrale warmtepompen en gasketels zijn het uitgangspunt voor het SWZ. Voor Zoekgebied 1 is hier in het kader van het hergebruik van oude technische ruimtes en de projectplanning van afgeweken. Hoewel het principe hetzelfde is als bij de andere Warmtecentrale, 8
28-april-23
Projectplan Realisatiefase Slim Warmtenet Zandweerd
zijn in Zoekgebied 1 de warmtepompen centraal opgesteld en de gasketels in oude technische ruimtes waar voorheen blokverwarminginstallaties waren opgenomen. Bij één van deze decentrale gasketelcentrales zijn de gasketels groter uitgevoerd zodat deze naast hun back-up en piekfunctie voor het MT-net ook een back-up functie hebben voor het ZLT-net. Afbeelding 1 geeft een weergave van de geografische inpassing van het concept. De afbeelding is indicatief: er ligt een uitgewerkt ontwerp aan ten grondslag. Voor wat betreft de locatie van de tweede Warmtecentrale is gebleken dat; • •
Het gebied binnen de rode cirkel (rondom Warmtecentrale 2) de voorkeur heeft. De locatie van Warmtecentrale 3 is de alternatieve locatie voor als bovenstaande locatie niet mogelijk blijkt te zijn.
MT-net In de Warmtecentrale wordt de geproduceerde MT-warmte overgedragen op het MT-net. Via het MT-net wordt de MT-warmte getransporteerd naar de Afnemers. Aansluitingen woningen en/of gebouwen met een Aansluitset Voor de Woning/gebouwaansluitingen zijn de volgende drie basis-aansluitconfiguraties voorzien: Nieuwbouw in de Tuinen van Zandweerd: Nieuwbouw in de Tuinen van Zandweerd krijgt een Aansluiting op het ZLT-net. Dit zijn twee leidingen die het Gebouw /de Woning in komen en eindigen met afsluiters. Dat op deze afsluiter een warmtepomp wordt aangesloten (deze maakt onderdeel uit van de Binneninstallatie) is de verantwoordelijkheid van de Afnemer. Met de warmtepomp kan dan de ZLT-warmte die via het ZLT-net is aangeleverd worden opgewaardeerd zodat deze geschikt is voor ruimteverwarming en/of de bereiding van warm tapwater; ook (beperkte) koeling behoort tot de mogelijkheden. Grondgebonden woningen, bestaande bouw: De bestaande grondgebonden Woningen krijgen een individuele Aansluiting op het MTwarmtenet, met per Woning een Afleverset. Gestapelde woningen, bestaande bouw: Uitgangspunt is dat de Woningen die onderdeel uitmaken van de bestaande gestapelde bouw worden voorzien van individuele Aansluitingen met Afleversets.
Indien deze wijze van aansluiten niet gewenst of niet mogelijk blijkt, bijvoorbeeld omdat de benodigde 70% instemming van de huurders niet wordt gehaald, kan worden gekozen voor een collectieve Aansluiting van het betreffende Gebouw (zogenaamde blokverwarming), waarop Opdrachtnemer warmte zal leveren. De gebouweigenaar is in dat geval Afnemer (en met hem wordt dan ook een Leveringsovereenkomst gesloten) en is zelf verantwoordelijk voor de doorlevering van warmte aan de verschillende gebruikers van haar Gebouw.
3.2
Projectonderdelen en -werkzaamheden
Het project Slim Warmtenet Zandweerd fase 1 omvat de volgende onderdelen rondom voorbereiding en uitvoering: 1. Technisch/planologisch: a. De stapsgewijze realisatie van het technisch concept met alle projectonderdelen zoals in paragraaf 3 is omschreven en het structureel onderhoud en instandhouding van de gerealiseerde onderdelen; b. De planologische en juridische voorbereiding en verankering van alle voornoemde onderdelen. 2. Het contracteren van de juiste partijen voor de uitvoering: 9
28-april-23
Projectplan Realisatiefase Slim Warmtenet Zandweerd
3. 4.
5. 6.
a. Een of meerdere aannemers voor de realisatie van de projectonderdelen b. Een warmteleverancier voor het leveren van de warmte c. Het organiseren van de energie-inkoop t.b.v. van de warmtecentrales Het leveren van de juiste input om het onderzoeksvraagstuk rondom de governance-inrichting gestoeld uit onder andere ervaringen en inzichten vanuit dit project, vorm te geven; Het afstemmen van communicatie en participatie in het kader van het project Wijkaanpak, de buurtagenda, alsmede input leveren in het aanbod aardgasvrij dat aan bewoners van Zandweerd wordt gedaan; Het organiseren van samenwerking en effectieve besluitvorming op bestuurlijk niveau. Zowel binnen de gemeente als met haar samenwerkende partners; Het monitoren en verantwoorden van de subsidieverplichtingen.
3.3 Raakvlakken Het project kent de volgende raakvlakken met andere (grote) gemeentelijke projecten. Per project is in tabel 1 aangegeven op welke wijze borging en afstemming plaatsvindt. Tabel 1: Raakvlakprojecten Nr
(Groot) project
Borging raakvlak
1.
Ontwikkeling Tuinen van Zandweerd
Streven is om zoveel mogelijk woningen in dit gebied aan te sluiten op het warmtenet. Deelname in elkaars projectorganisatie. Periodiek planningsoverleg. Zie hoofdstuk organisatie.
2.
Wijkaanpak Aardgasvrij Zandweerd
De ontwikkeling van het warmtenet is een essentieel onderdeel om de wijk aardgasvrij te maken. Hiervoor is een project opgezet waarin op basis van een brede wijkaanpak dit wordt uitgevoerd. De gemeente vervult hierin een regierol. Het SWZ heeft vanwege de omvang van het project zijn eigen projectorganisatie. Deze maakt onderdeel uit van een grotere projectorganisatie. Zie voor afstemming hierin hoofdstuk organisatie.
3.
Fossielvrij en Betaalbaar Wonen (programma, geen groot project)
FBW is een programma gemeentebreed. Zandweerd aardgasvrij (en daarmee ook de aanleg van het SWZ) is een uitvoeringsopdracht vanuit FBW. Afstemming vindt plaats door deelname in elkaars projectorganisatie. Zie hoofdstuk organisatie.
Buurtagenda
In Zandweerd is op veel plaatsen groot of vervangingsonderhoud nodig voor groen, verharding en / of riolering. Dat geldt ook voor de corporaties die veel plannen hebben voor groot onderhoud in de komende jaren. Samen met de energietransitie zijn dit belangrijke zaken om mogelijke koppelkansen in beeld te brengen. In overleg met stakeholders is een buurtplanning opgesteld die de basis is voor de toekomstige investeringen van de Gemeente. De uitwerking is een samenhangende buurtagenda voor de komende 10 jaar.
4.
Projecten die wel raakvlakken kennen maar niet vanuit de gemeente Deventer worden aangestuurd zijn de projecten vanuit de woningcorporaties die nu in de wijk spelen. Dit betreffen de projecten die samenhangen met de woningverbeteringen die door Stichting Eigen Bouw, woningcorporatie Rentree en woningcorporatie ieder1 op dit moment worden uitgevoerd. De huurwoningen worden door de corporaties ‘aardgasvrij-ready’ gemaakt zodat, wanneer het SWZ wordt gerealiseerd, aansluiting daarop mogelijk is.
10
28-april-23
Projectplan Realisatiefase Slim Warmtenet Zandweerd
4. Financiën en risico’s 4.1 Projectexploitatie Het gehele SWZ is uitgelegd op een businesscase voor de aansluiting van circa 2.200 woningen. Voor de aansluiting van deze woningen op het SWZ is een businesscase ontwikkeld en een projectexploitatie opgesteld. De hoofdkenmerken van de projectexploitatie zijn in tabel 2 opgenomen. Tabel 2: financiële hoofdkenmerken business case SWZ, kosten en exploitatie (x1000 euro, ex BTW) Onderdelen Opbrengst vast en variabel tarief Aansluitbijdrage Subsidie provincie Overijssel ISDE+ Subsidie Nationaal Groeifonds Totaal inkomsten Investeringen in aanleg en installaties Inkoop van stroom en gas Onderhoud en beheerskosten Risicodossier Diverse verrekeningen en ontwikkelkosten Buffer voor mogelijke tarief aanpassing Rentekosten Totaal uitgaven Saldo
Uitgaven
Inkomsten 110,2 13,5 1,7 1,9 12,6 139,9
48,6 48,0 23,3 5,4 3,1 3,5 8,0 139,9 0,0
In onderstaande staafdiagram zijn de financiën gevisualiseerd.
Toelichting en relaties in het diagram: 1. De investeringen (en herinvesteringen) bepalen voor een groot deel de structurele onderhoud- en beheerkosten; 2. De investeringen en onderhoudskosten in het energieconcept SWZ leiden tot structurele inkoop van elektra en gas voor de warmtevoorziening;
11
28-april-23
Projectplan Realisatiefase Slim Warmtenet Zandweerd
3. Op basis van het risicodossier is een risicoreservering opgenomen. Afhankelijk van het type risico vinden deze hun grondslag in de (deel)investeringen of -onderhoudskosten inclusief een kans en impact inschatting. De sommatie leidt tot de begrootte risicoreservering; 4. De investeringen bepalen de rente-afdracht; 5. Inkomsten worden veroorzaakt door de aansluitkosten per woning die betaald wordt door de woningeigenaren; 6. Inkomsten worden bepaald door de warmteverkoop op basis van het voorgestelde tarief; 7. Niet genummerd maar wel relevant: de subsidiebijdragen vormen een inkomstenbron die nodig is om de businesscase te neutraliseren.
4.2 Risico's en risicobeheersing Met alle beschikbare kennis en informatie is door het projectteam een risicobeheersplan opgesteld. Deze is integraal onderdeel van de projectexploitatie en is in dat document uitgewerkt. Het risicobeheersplan wordt periodiek geactualiseerd en maakt integraal onderdeel uit van de kwartaalrapportages grote projecten. Hierbij wordt een actualisatie van kans en impact per risico opgenomen en worden de beheersmaatregelen waar nodig bijgesteld. Daarnaast wordt gerapporteerd in welke mate het vastgestelde risicobudget is aangesproken. Onderdeel van het risicobeheersplan is de kansenparagraaf waarbij mogelijke subsidieregelingen zijn vastgesteld. Op basis van lopende inzichten zal actie worden genomen om deze subsidies aan te vragen. Hierover zal tevens bij de kwartaalrapportages grote projecten worden gerapporteerd.
5. Planning 5.1 Beïnvloedingfactoren De realisatie van SWZ 1 strekt zich over een periode van 5 jaar uit. Het Slim Warmtenet Zandweerd zal in ieder geval voor een periode van 30 jaar geëxploiteerd worden. De realisatieperiode van circa 5 jaar wordt bepaald door de volgende vier factoren: • Commitment op aansluiting; • Marktomstandigheden; • Vergunningtrajecten, onder andere stikstof; • Doorlooptijden voor netaansluitingen (Enexis).
12
28-april-23
Projectplan Realisatiefase Slim Warmtenet Zandweerd
5.2 Planning Vanuit voorgaande inzichten is de volgende doorloopplanning voor SWZ opgesteld. In lichtblauw is hierbij aangegeven wat de benodigde voorbereidingstijd is voor de daadwerkelijke realisatie per onderdeel. Eigenaar
Q4/2023
1/2024
2/2024
1/2025
2/2025
1/2026
2/2026
Opwekking RWZI-uitkoppeling
Gemeente
Warmtecentrale Wc1 (garageboxen)
Gemeente
Warmtecentrale wc1b (IJsselflat)
Gemeente
Wijkwarmtecentrale
Gemeente
Aansluiting Tuinen van Zandweerd
Part.
Zoekgebied 1 Rembrandtflat
SEB
Hobbemastraat
SEB
IJsselflat
SEB
Van Vlotenlaan
ieder1
Moreelsestraat
SEB
Uiterwaarde
SEB
2030
Zoekgebied 2 Particulieren
Part
Vondellaan en PC Hooftlaan
ieder1
Zoekgebied 4 Particulieren
Part
Zandweerdseweg
Rentree
IJsselkade
Rentree
Ter Borghstraat
Rentree/ieder1
13
en verder
en verder
28-april-23
Projectplan Realisatiefase Slim Warmtenet Zandweerd
6. Contractstructuur en overeenkomsten 6.1 Contractstructuur Realisatiefase Slim Warmtenet fase 1 In figuur I.1 is een weergave van de contractstructuur opgenomen. In tabel 3 is per contract de inhoud en de status weergegeven.
Figuur I.1: contractstructuur
14
28-april-23
Projectplan Realisatiefase Slim Warmtenet Zandweerd
6.2 Getekende overeenkomsten In het kader van de uitvoering van het project zijn reeds diverse overeenkomsten gesloten en zijn een aantal besluiten genomen. Het vorenstaande is in onderstaande tabel weergegeven: Tabel 3: Aan te leveren documenten Relatie Rijk/gemeente Deventer Provincie/gemeente Deventer Enpuls / Gemeente Deventer
Soort afspraak Specifieke uitkering ihkv Proeftuin Aardgasvrije Wijken 1. Subsidie 2. Leenovereenkomst SOK
Status Verleend
Onderwerp Financiering Fase 2 SWZ
Verleend Getekend Getekend
Financiering Financiering 1 Advisering 2 Intentie overname SWZ
WDOD
SOK / gemeente Deventer Effluentovereenkomst / warmteleverancier en gemeente Deventer Opstalrecht / gemeente Deventer Aannemingsovereenkomst voor verschillende vooropdrachten
Getekend Gereed voor tekenen
Beschikbaar stellen Effluentwarmte Beschikbaar stellen Effluentwarmte aan Opdrachtnemer
In proces
Warmte-uitkoppeling
Gegund
Gemeente/Ennatuurlijk
Dienstverleningsovereenkomst,
Gegund
Eigenaar ondergrond Warmtepompcentrale, indien niet openbare ruimte Bewoners TvZ
Opstalrecht of koopovereenkomst
In proces
Aanleg ZLT-net fase 1 Aansluiting Rubensstraat Realisatie warmtecentrale 1a Rembrandtflat Aansluiting Rembrandtflat Werkzaamheden voor aangesloten worden tot en met 31/12/2023 Realisatie Warmtepompcentrale
Aansluitovereenkomst
Getekend
Leveringsovereenkomst Koopovereenkomst bouwkavel
Aannemers / Gemeente Deventer
Bewoners Rubensstraat / Ennatuurlijk
Leveringsovereenkomst
In proces Optie overeenkomsten al dan niet getekend Getekend
Stichting Eigen Bouw Corporatie/Stichting Eigen Bouw, nieuwbouw dan wel bestaande bouw
Aansluitovereenkomst B2B Commitmentbrief
Getekend Getekend
Aansluitovereenkomst
In proces
15
Aansluiting ZLT-net met kaders voor leveringsovereenkomst Levering ZLT-warmte aan woningen. Kwalitatieve verplichting/opstalrecht t.b.v. SWZ. Levering van warmte
Levering warmte Rembrandtkade Aansluitcommitment onder 70% voorwaarde en de Projectplanning. Aansluitingen huurwoningen op SWZ
28-april-23
Projectplan Realisatiefase Slim Warmtenet Zandweerd
7. Koersbepaling governance en inkoopstrategie 7.1 Inleiding De grondslag voor het eerste raadsbesluit in oktober 2020 voor de realisatie van SWZ is gelegen in publiek eigenaarschap van het warmtenet. Diverse verkenningen op het gebied van governance, marktinrichting en marktconsultaties wezen toen reeds uit dat publiek eigenaarschap het beste invulling zou geven aan de volgende drie projectuitgangspunten: • Opschaalbaarheid: het moet mogelijk zijn om in de toekomst meerdere bronnen (zoals TEO) toe te kunnen voegen waardoor meer afnemers kunnen worden gekoppeld. • Borging van duurzaamheid: de energieprestatie en het percentage duurzaam in de energievoorziening van Deventer is van belang om invulling te blijven geven aan de klimaatafspraken • Betaalbaarheid: de betaalbaarheid voor afnemers dient voor lange termijn geborgd te zijn
7.2 Gemeente is eigenaar Met diverse marktpartijen is reeds in 2019 een marktconsultatie over de governance-inrichting gehouden. De vragen en reacties uit deze marktconsultatie zijn geanalyseerd en in relatie gebracht met de financieringsopgave in de businesscase. Hieruit worden de volgende conclusies getrokken: • Eigenaarschap van het netwerk in publieke handen is van belang om de drie benoemde criteria maximaal invulling te kunnen geven. Hiermee kan opschaalbaarheid en de borging van duurzaamheid het beste geborgd worden. • Eigenaarschap van het netwerk in publieke handen is van belang om de betaalbaarheid voor afnemers het beste te faciliteren. Dit wordt met name veroorzaakt doordat investeringen vanuit publiek oogpunt lagere financieringslasten en daarmee een betere betaalbaarheid met zich meebrengen. • Exploitatie van het netwerk is specialistisch werk en dient door gespecialiseerde marktpartijen te worden verzorgd. Het betreft hier een ACM vergunningplichtige activiteit. Vanuit de drie benoemde criteria en bovenstaande conclusies is gekozen voor model 4 waarbij een open netwerk wordt gerealiseerd en netwerkeigendom en -beheer in publieke handen valt.
Figuur 1: verschillende marktmodellen 1.
16
28-april-23
Projectplan Realisatiefase Slim Warmtenet Zandweerd
7.3 Huidige governance-model Het huidig governance model is gebaseerd op de volgende uitgangspunten: • De gemeente ontwikkelt het warmtenet en is daarmee eigenaar en risicodragende partij. Zij voert regie en stemt af met partners rondom ontwikkeling en realisatie. Omdat de gemeente zelf geen ervaring heeft met de realisatie en exploitatie van warmtenetten contracteert zij daarvoor gespecialiseerde marktpartijen waaronder de warmteleverancier die conform de Warmtewet de integraal ketenverantwoordelijke partij is. • De gemeente werkt op basis van een samenwerkingsovereenkomst met Enpuls BV samen. Enpuls adviseert in de ontwikkeling en is beoogd mede-overnamepartners. Dit is vastgelegd in een SOK die tussen gemeente en Enpuls BV overeen is gekomen. • Het Waterschap stelt langjarig effluentwarmte om niet beschikbaar en faciliteert dit op haar locatie. Zij zijn ‘bronhouder’. • De corporaties sluiten hun woningen op het Slim Warmtenet Zandweerd aan en zijn dit met de gemeente overeengekomen in de zogenaamde Commitmentbrief, die door de gemeente en de woningcorporaties Eigen Bouw, Rentree en ieder1 is getekend. • De gemeente werkt nauw samen met de bewoners in de wij. Het duurzaamheidsteam is hierin een vooruitgeschoven post.
7.4 Wet collectieve warmtevoorzieningen (Wcw) In september 2022 heeft het kabinet de contouren van de Wet collectieve warmtevoorzieningen (Wcw) bekend gemaakt. Deze zorgt voor een fundamentele wijziging in de ontwikkeling en exploitatie van warmtenetten. Samenvattend komt er meer verantwoordelijkheid en sturing vanuit publiek oogpunt. In onderstaand schema is een samenvattend overzicht weergegeven van de belangrijkste onderdelen van de nieuwe Wcw. Groei warmtenetten door nieuwe spelregels • Regierol gemeente • Bevoegdheid tot aanwijzen warmtekavel • Warmtebedrijf integraal verantwoordelijk
Transparante tarieven
Strengere eisen leveringszekerheid
Zeker stellen verduurzaming
Publieke eigendom infrastructuur
• Meer kostengebaseerde tarieven (stapsgewijs)
• Naast aandacht voor noodvoorziening ook aandacht voor preventie
• Concrete eisen aan CO₂uitstoot van warmteleverancier • Betekent dus ook wat voor vormgeving warmtenet
• Meerderheidsaandeel publiek • Samenwerking met marktpartijen is mogelijk
7.5 Informatievergadering heroriëntatie governance Naar aanleiding van de aangekondigde Wet collectieve warmtevoorzieningen (Wcw) en de mislukte aanbesteding met Ennatuurlijk is met alle stakeholders de organisatie van SWZ heroverwogen. Hier zijn de volgende acties voor uitgevoerd: • Zowel binnen de gemeente als met de stakeholders zijn er via kennissessies en advisering van AKD gesprekken gevoerd over de nieuwe Wet collectieve warmtevoorzieningen die sturend gaat worden in publieke regie en publiek eigenaarschap van warmtenetten; • De gemeente heeft zich samen met andere gemeenten laten informeren over Warmtestad Groningen; • Tussen gemeente en Enpuls BV zijn gesprekken gevoerd om de rol en positie van Enpuls BV verder te concretiseren. Mede naar aanleiding van het feit dat Enpuls BV mogelijk ook een rol zal krijgen in de provinciale oriëntatie op regionaal/provinciaal in te richten faciliteiten voor de ontwikkeling van warmtenetten (zowel financieel als organisatorisch, mede naar voorbeeld van de provincie Gelderland); • De corporaties hebben zich bezonnen op medezeggenschap op relevante onderwerpen in de ontwikkeling en exploitatie van het warmtenet; • Het duurzaamheidsteam heeft zich samen met de gemeente laten voorlichten door Energie Samen en ideeën gevormd bij een mogelijk (toekomstig) participatief model. 17
28-april-23
Projectplan Realisatiefase Slim Warmtenet Zandweerd
7.6 Koersbepaling governance Vanuit alle inzichten zijn een aantal voorlopige hoofdconclusies getrokken. Onderdeel van de besluitvorming is dat deze conclusies kaderstellend worden gebruikt om tot oprichting van warmtenetwerkbedrijf Deventer te komen. Conclusie 1: Wcw-proof maken De governance inrichting van het SWZ dient Wcw-proof gemaakt te worden. Dat betekent (op termijn en mogelijk net voor of na inwerkingtreding van de nieuwe Wcw per 2024/2025) de oprichting van een gemeentelijke warmte(netwerk)bedrijf. De koers die daarbij wordt voorgesteld is dat Gemeente Deventer eigenaar van het warmtenetwerkbedrijf met in ieder geval de volgende kenmerken: • Eigendom betreft het integraal eigendom van alle onderdelen van SWZ: bron, netwerk, productie, aansluitingen • Oprichten te richten entiteit is vooralsnog een BV (invulling van bestuur / algemene vergadering van aandeelhouders / raad van toezicht-commissarissen) vast te leggen in statuten. • Het warmtenetwerkbedrijf geeft voorts invulling aan de verdeling van de zeggenschap binnen de entiteit over o.a.
de volgende onderwerpen: o Uitbreiding van het warmtenetwerk o Aanboren andere, nieuwe warmtebronnen o Selectie warmteleverancier o Aansluitvoorwaarden / leveringsvoorwaarden / tariefstelling o Technische ondersteuning van warmtenetwerk + -levering: beheer en onderhoud, herstel en vervanging o Duurzaamheid: rol van het duurzaamheidsteam. o Calamiteiten – back up voor warmte regelen o Rol van de corporaties bij de voornoemde onderwerpen? o Instellen van een RVC met beslissingsbevoegdheid over bepaalde onderwerpen? • Nadere uitwerking is nodig op: o Beleid gemeente op deelnemingen en oprichten BV (entiteit) / Finance & Control o Vormgeving samenwerking tussen gemeente, entiteit en partners (= verhuurders, duurzaamheidsteam, Provincie en Enpuls) o Gemeente brede ontwikkelingen bij reeds bestaande en nieuwe warmtenetten o Rol en inkoop warmteleverancier Conclusie 2: De governance inrichting dient vanuit een gemeentebreed perspectief op warmtenetten te worden vormgegeven. Een oriëntatie op de bestaande warmtenetten en de nog te ontwikkelen warmtenetten in het kader van de warmtetransitie en de Wcw dient onderdeel uit te maken van de inrichting op het nieuwe governance model Conclusie 3: de governance-inrichting mag de verdere ontwikkeling van SWZ niet belemmeren. SWZ dient als praktijkcasus te worden gehanteerd.
De huidige ontwikkeling van SWZ mag niet belemmerend werken voor de ontwikkeling van het SWZ. Duidelijk is dat het huidige governance model al vanuit publieke sturing is vormgegeven. Deze lijn dient te worden doorgezet in de periode tot en met de nieuwe wet van kracht is. Inzichten hieruit moeten worden gebruikt bij de inrichting van warmtenetwerkbedrijf Deventer.
18
28-april-23
Projectplan Realisatiefase Slim Warmtenet Zandweerd
Conclusie 4: een mogelijke instap dan wel mede-aandeelhouderschap van Enpuls BV dient onderzocht te worden. Enpuls BV is in de ogen van minister benoemd als publieke entiteit en opgericht om binnen het werkgebied van netwerkbedrijf Enexis partnerships met gemeenten aan te gaan voor de ontwikkeling en exploitatie van warmtenetten. Enpuls kan het gebrek aan (technische) kennis van de gemeente in de toekomst aanvullen en in samenwerking met Enpuls kan de bedrijfsvoering worden geprofessionaliseerd. Een en ander is een uitvloeisel van de reeds met Enpuls BV overeengekomen SOK. Conclusie 5: medezeggenschap vanuit de Verhuurders dient te worden gestructureerd. De corporaties/verhuurders worden door de huidige Woningwet beperkt in het aangaan van medeeigenaarschap in een toekomstig warmtenetwerkbedrijf Deventer. Wel kunnen vormen van medezeggenschap worden georganiseerd. Hier dient verdere uitwerking en verdieping op te worden gegeven. Onderwerpen waar corporaties/verhuurders medezeggenschap op zouden willen zijn de volgende: • Selectie van de warmteleverancier; • Periodieke tariefbesluiten; • Opschaling van het warmtenet. Conclusie 6: een rol met betrekking tot invloed, inbreng en medeverantwoordelijkheid van het duurzaamheidsteam dient te worden onderzocht.
Het duurzaamheidsteam heeft zich samen met de gemeente laten voorlichten door Energie Samen en eerste ideeën gevormd bij een (toekomstig) participatief model. Duidelijk nu is dat het duurzaamheidsteam volop in ontwikkeling is en er op verschillende plekken in het project een belangrijke rol voor hen kan zijn weggelegd. Onderwerpen die op relatief korte termijn reeds kunnen worden uitgewerkt zijn de volgende: • Ondersteuning in communicatie en informatieverstrekking; • Organiseren van klussendienst al dan niet ten aanzien van de aansluiting van woningen op het warmtenet • Adviserende rol in te nemen (bestuurs)besluiten al dan niet in de rol van een klankbordgroep Op de middellange termijn en bij professionele doorontwikkeling van het duurzaamheidsteam kan hun rol steeds invloedrijker worden. Hierbij kan ook gedacht worden aan intensievere vormen van participatie.
7.7 Inkoopstrategie Op basis van de mislukte aanbesteding van Ennatuurlijk is een evaluatie uitgevoerd en wordt een aangepaste inkoopstrategie voorgesteld. De belangrijkste inzichten uit de onderhandeling met Ennatuurlijk zijn in onderstaand diagram weergegeven.
Lange termijn prijsvastheid is onbetaalbaar: koop werkpakketten in met een heldere scope in tijd en inhoud;
Flexibiliteitsafspraken kosten te veel risico-opslag en worden door marktpartijen structureel als risicoopslag vertaald - ondanks dat het tegenovergestelde wordt beoogd: maak vastomlijnde (deel)opdrachten met een heldere scope en korte doorlooptijden;
Ontwerptuitwerking vanuit de opdrachtgever is nodig tot minimaal VO - liefst DO niveau om risico's en prijsvasthied binnen aanvaardbare grenzen in te schatten.
Probeer zoveel als mogelijk aannemer en onderhoudende partij in een werkpakket te combineren. Alternatief is warmteleverancier en onderhoud. Selecteer de aannemer direct, en niet indirect via de warmteleverancier
Er ontstaat een nieuwe markt aan warmteleveranciers die niet meer perse ook eigenaar moeten zijn. Anticiper op deze ontwikkeling en breng via een marktconsultatie een goede match tussen vraag en aanbod inzichtelijk.
Keuze: energie-inkoop via warmteleverancier laten verlopen of zelf doen.
19
28-april-23
Projectplan Realisatiefase Slim Warmtenet Zandweerd
Op basis van de geschetste inzichten is de inkoopstrategie aangepast en schematisch in onderstaande figuur weergegeven. Ten overvloede is hier ook de eerder gehanteerde inkoopstrategie in weergegeven en is de ontwikkeling naar de inkoopstrategie voor warmtenetwerkbedrijf Deventer i.o. weergegeven.
Op basis van de opbouw van het technisch concept (hoofdstuk 3), de projectexploitatie (hoofdstuk 4), de planning (hoofdstuk 5), de contractstructuur (hoofdstuk 6) en de kaders rondom de inrichting van de toekomstige governance, zal in Q3 van 2023 de inkoopstrategie verder worden uitgewerkt.
20
28-april-23
Projectplan Realisatiefase Slim Warmtenet Zandweerd
8. Organisatie 8.1 Opzet Project SWZ maakt onderdeel uit van de Wijkaanpak Aardgasvrij. In figuur 2 is aangegeven hoe project SWZ in fasen is georganiseerd in relatie tot het project Wijkaanpak Aardgasvrij.
Figuur 2: projectorganisatie, in oranje de projectorganisatie SWZ
8.2 Toelichting bij projectorganisatie •
Het bestuurlijk overleg is voor de sturing en besluitvorming in de Wijkaanpak Aardgasvrij algemeen en SWZ specifiek. Daarin voert de gemeente de regie en werkt samen met de partners. Project SWZ maakt onderdeel uit van de wijkaanpak maar kent een eigen besluitvormende structuur, taken en verantwoordelijkheden. Dit is inherent aan het feit dat de gemeente naast de regierol in het project Wijkaanpak Aardgasvrij, risicodragend de ontwikkeling van SWZ uitvoert. De gelaagdheid in de gevisualiseerde projectstructuur kent daarmee eigen doelen en verantwoordelijkheden: • Wijkaanpak Zandweerd (geen onderdeel van dit projectplan): o Uitvoering aan Proeftuin Aardgasvrije Wijken o Regie bij gemeente Deventer in samenwerking tussen partners; o Gezamenlijke besluitvorming; o Afstemming over verschillende activiteiten en oplossingsrichtingen; o Inrichting communicatie en participatie. • Projectteam Slim Warmtenet Zandweerd (onderdeel van dit projectplan): o Team PRO o Projectrealisatie op grond van gesloten overeenkomsten door college-Raad of bestuurders van samenwerkingspartners in bestuurlijk overleg; o Afstemming over projectvoortgang en raakvlakken met Wijkaanpak Aardgasvrij; o Uitvoering geven aan projectonderdelen zoals opgenomen in hoofdstuk 3. • Strategisch overleg: o Handelend vanuit directieopdracht.
o Team Beleid, Finance & Control, PRO o Geeft uitvoering aan college opdracht rondom governance inrichting warmtenetwerkbedrijf Deventer o Afstemming en input vanuit projectteam SWZ.
21
28-april-23
Projectplan Realisatiefase Slim Warmtenet Zandweerd
In tabel 3 is de taakomschrijving voor het bestuurlijk overleg en de projectgroep SWZ met de onderliggende werkgroepen voor Slim Warmtenet Zandweerd beschreven.
8.3 Taken en verantwoordelijkheden Tabel 3: Taken en verantwoordelijkheden organisatie-opzet SWZ Onderdeel
Deelnemers
Niveau en takenpakket
Bestuurlijk overleg
Bestuurlijk • Gemeente Deventer, Voorzitter: Wethouder T. Walder • Gemeente Deventer, wethouder Wonen: R. de Geest • Bestuurders afzonderlijke corporaties: J. Hofman, J, Huibers en E. van der Geest • Bestuurder Waterschap, M. Wichard • Bestuurder Enpuls BV., M. Bouw • T. de Bree, Gedep. Provincie Overijssel (agendalid)
Taken: Kwartaal • Voorbereiden kwartaalrapportages; • Voorbereiding besluitvorming richting ofwel college dan wel Raad ofwel RvB van corporaties ofwel Waterschapsbestuur. • Borging: projectuitgangspunten o Betaalbaarheid, o Duurzaamheid, o Opschaalbaarheid. • Afstemming raakvlakken met: o Tuinen van Zandweerd, o Fossielvrij en Betaalbaar Wonen, o Renovatieprojecten van de corporaties. • Voorbereiding op besluitvorming governanceinrichting
Ambtelijk • Projectmanager SWZ fase 1 • Projectmanager Tuinen van Zandweerd • Gebiedsregisseur FBW Zandweerd • Trekker communicatie Strategisch overleg
Gemeente Deventer •
Regiemanager warmte, voorzitter,
• • • • •
Projectmanager SWZ
22
•
Uitvoering geven aan collegeopdracht voor inrichting governance cq oprichting warmtenetwerkbedrijf Deventer
4wekelijks
•
Bewaken projectaspecten, tijd, geld, kwaliteit, informatie en organisatie Invulling geven aan projectuitgangspunten
4-wekelijks
Beleid warmtetransitie Finance & Control Deelnemingen Projectmanager SWZ
Projectgroep Gemeente Deventer SWZ: • Projectmanager SWZ, voorzitter • Trekker communicatie • Projectmanager Werkgroep Techniek
Vergaderperiodiek
•
28-april-23
Projectplan Realisatiefase Slim Warmtenet Zandweerd
• •
• • •
Adviseur Inkoop Businessdeveloper business case en contracten Jurist Juridisch planoloog Project control
• •
betaalbaarheid, duurzaamheid, opschaalbaarheid Actualisatie Risicobeheersplan Projectvoortgangrapportages
Externe leden • Projectontwikkelaar Enpuls BV • Vertegenwoordiging corporaties Werkgroep Uitvoering
• • • • • • •
23
Projectleider civiel Juridisch planoloog Planeconoom Project control Extern adviseur Technisch projectleider Enpuls BV Vertegenwoordiging corporaties en WDODelta
• • •
Ontwerp en inpassing cfm onderdelen hoofdstuk 2 Budgetbewaking Vergunningprocedures
4-wekelijks
28-april-23
Projectplan Realisatiefase Slim Warmtenet Zandweerd
9. Communicatie en participatie Insteek Binnen de wijkaanpak Aardgasvrij Zandweerd is een werkgroep communicatie gevormd. In relatie tot project SWZ fase 1 vindt er dus op twee niveaus communicatie plaats: • Niveau Wijkaanpak Aardgasvrij – hier worden bewoners gefaciliteerd in de te maken keuzen en geïnformeerd over alle activiteiten in de wijk. • Niveau project SWZ: als een woningeigenaar een keuze heeft gemaakt voor het Slim Warmtenet volgt er specifieke communicatie over het Slim Warmtenet. De communicatie binnen dit projectplan beperkt zich op het beschreven niveau van project SWZ. De raad zal in de projectvoortgangsrapportage waar nodig ook geïnformeerd worden over de wijkaanpak Zandweerd, zoals toegezegd in de vergadering van 26 augustus 2020. Onderwerpen die binnen de projectgroep SWZ aan de orde komen zijn: • Algemene toelichting op het SWZ: voorlichting, opzet, werking, etc.; • Informatiesessies samenwerkingspartners en netwerkrelaties; • Stappen die een bewoner moet nemen wanneer hij een keuze voor aansluiting op het SWZ heeft gemaakt; • Communicatie over uitvoering werkzaamheden. Vertegenwoordiging vanuit Werkgroep Communicatie Project Aardgasvrij Zandweerd Conform het organisatieschema participeert de Trekker van de Werkgroep Communicatie (onderdeel van de Aanpak Aardgasvrij) in de projectgroep SWZ.
Communicatiestrategie Momenteel wordt de communicatiestrategie van de Wijkaanpak Aardgasvrij verder inhoud gegeven.
24
28-april-23
Projectplan Realisatiefase Slim Warmtenet Zandweerd
10.
Informatie: Besluitvorming, betrokkenheid van de raad, rapportage
10.1 Taken en rollen in de besluitvorming De besluitvorming kent drie organen met elk hun specifieke rol en taak binnen de besluitvorming. Zie ook het hoofdstuk Organisatie. Dit wordt als volgt georganiseerd: 1. Bestuurlijk overleg: behandeling projectvoortgangsrapportages en voorbereiding besluitvorming; 2. College: uitvoering geven aan de besluitvorming binnen de kaders van het Raadsbesluit; 3. De Raad: zie hiervoor onderdeel ‘tussentijdse besluitvorming via de Raad’.
10.2 Raadsbesluiten In het raadsbesluit is opgenomen dat tijdens de projectuitvoering de Raad op drie belangrijke momenten gevraagd wordt een besluit te nemen bij tussentijdse beslismomenten. Deze beslismomenten vormen belangrijke stappen in het project en maken ook onderdeel uit van de besluitvorming. De volgende beslismomenten zijn voorzien: 1. Een raadsbesluit op: a. De kredietverstrekking voor de realisatie van dan wel warmtelevering aan: i. De RWZI uitkoppeling; ii. (deel)warmtecentrales t.b.v. zoekgebied 1; iii. Alle nog resterende aansluitingen in zoekgebied 1; b. Het commitment van de woningeigenaren op aansluiting van de woningen in zoekgebied 1 gebaseerd op een aansluitovereenkomst; c. Dit raadsbesluit wordt verwacht medio Q4/2023. 2. Een raadsbesluit over: a. De kredietverstrekking voor de realisatie van, dan wel warmtelevering aan: i. Inpassing wijkwarmtecentrale in zoekgebied 2 en 4; ii. Aansluiting van de woningen in zoekgebied 2 en 4, waaronder de corporatiewoningen; b. Het commitment van de woningeigenaren op aansluiting van de woningen in zoekgebieden 2 en 4 gebaseerd op een aansluitovereenkomst; c. Dit raadsbesluit wordt medio 2024 verwacht. 3. Een raadsbesluit op het voorstel vanuit het college rondom de governance inrichting van Warmtenetwerkbedrijf Deventer in samenwerking met de relevante stakeholders. 4. Een raadsbesluit c.q.
besluiten met betrekking tot kredieten t.b.v. lange termijn contracten die met marktpartijen aangegaan moeten worden ten aanzien van de onderdelen (1) energieinkoop, (2) warmteleverancier en (3) onderhoudspartijen of een combinatie van deze onderdelen.
10.3 Kwartaalrapportages Ten behoeve van de informatievoorziening naar het bestuurlijk overleg, college en de Raad volgen per kwartaal projectvoortgangsrapportages die integraal onderdeel uitmaken van de P&C-cyclus van de gemeente Deventer. In de periodieke projectvoortgangsrapportage wordt gerapporteerd over de stand van zaken en dreigende afwijkingen op de volgende beheer aspecten van het grote project: • De scope; • De raakvlakken met andere grote projecten; • De planning; • De financiën (kosten, dekking en exploitatie); • De aan het grote project verbonden risico’s, de beheersing en de mogelijke (financiële) gevolgen; • De betrokkenheid van de samenleving en van de relevante partners; • Informatie: besluitvorming; 25
28-april-23
Projectplan Realisatiefase Slim Warmtenet Zandweerd
•
Overige informatie die de raad in het kader van het betreffende grote project moet weten.
Dit alles conform het format dat reeds nu gehanteerd wordt voor alle projecten die onder de leidraad vallen.
26
28-april-23