2023-363-Memo amendement omgevingsvisie is het kader

Memo voor de Gemeenteraad Datum

:

6 april 2023

Aan

:

Gemeenteraad

Kopie aan

:

-

Van

:

College van Burgemeester en Wethouders

Meridionummer

:

-

Onderwerp

:

Interpretatie amendement ‘Omgevingsvisie is het kader’

Paraaf AO/portefeuillehouder

:

Inleiding Bij de begrotingsbehandeling is besloten dat het aangevraagde budget van € 209.000 voor het amendement ‘Omgevingsvisie is het kader’ nog niet wordt uitgegeven totdat er een gesprek met de raad is geweest over de ‘duiding’ van het amendement Omgevingsvisie als kader. De interpretatie en reikwijdte van het aangenomen amendement is de kern van het vraagstuk. In gesprek tussen raad en de portefeuillehouder implementatie Omgevingswet namens het college zal een nadere duiding van de reikwijdte van het amendement met elkaar besproken moeten worden. Onderhavige memo is bedoeld als input voor het gesprek met de raad. Huidige situatie (Wro en Wabo) De huidige vergunningplicht voor het afwijken van het bestemmingsplan staat in de Wet algemene bepalingen omgevingsrecht (Wabo)1. Het Besluit omgevingsrecht (Bor) geeft een nadere uitwerking en een lijst van kleinere afwijkingen van het bestemmingsplan waar het college zelfstandig op kan beslissen. Dit betreft de zogenaamde ‘kruimelgevallenlijst’. De vergunningen die op basis van deze lijst worden verleend, noemen we “2e graads afwijkingen”. Voor grote afwijkingen die niet passen binnen deze kruimellijst, is het ook mogelijk een vergunning te verlenen. Dit noemen we de “3e graads afwijkingen”. Voor deze grote afwijkingen is een ‘Verklaring van Geen Bedenkingen’ (VvGB) van uw raad vereist.

Om het aantal benodigde verklaringen in te perken, heeft u een lijst met categorieën vastgesteld waarbij het college alsnog zelfstandig bevoegd is de vergunning te verlenen. Dit onder de voorwaarde dat het initiatief past binnen het door u vastgesteld ruimtelijk beleid en/of kaders. Naast het afwijken van het bestemmingsplan met een vergunning bestaat de mogelijkheid van een bestemmingsplanherziening.

1 Collegememo Interpretatie amendement ‘Omgevingsvisie is het kader’

Waar ligt de besluitvorming als een initiatief afwijkt van het omgevingsplan Type initiatief Initiatieven die Initiatieven die niet voorkomen op de voorkomen op de ‘kruimelgevallenlijst’, uitgebreide ‘kruimelgevallenlijst’, 2e graads vergunning 3e graads vergunning Bestemmingsplanherziening zonder VvGB met VvGB Proceduretijd 8 weken 26 weken 26 weken 26 weken Bevoegdheid college college raad Raad Aantal 125 3 1 25 (VvGB = Verklaring van Geen Bedenkingen) Nieuwe situatie onder de Omgevingswet Voor de overzichtelijkheid kan worden uitgegaan dat de omgevingsvergunning voor een buitenplanse omgevingsplanactiviteit (BOPA) de oude 2e en 3e graads vergunningen vervangt. De gemeenteraad kan zichzelf voor bepaalde gevallen als adviseur aanwijzen bij omgevingsvergunningen voor buitenplanse omgevingsplanactiviteiten. Dit komt in plaats van de verklaring van geen bedenkingen (VvGB). De gemeenteraad kan in principe alle afwijkactiviteiten van het omgevingsplan aanwijzen als gevallen waarover advies van de raad nodig is. Zou dat worden gedaan, dan moeten al die vergunningsaanvragen worden voorgelegd aan de gemeenteraad. Dat vraagt nogal wat van de agenda en capaciteit van de raadsvergaderingen.

Als de raad daarentegen niets vastlegt over wanneer zij betrokken wil worden, dan worden alle omgevingsvergunningen die betrekking hebben op buitenplanse omgevingsplanactiviteiten uitsluitend de bevoegdheid van het college. Het college weegt dan zelfstandig af of kan worden meegewerkt aan een afwijking van het Omgevingsplan. Oorspronkelijk voorstel college In het oorspronkelijk raadsvoorstel van het college 2021-389 is de lijst van gevallen opgenomen waarvoor bindend advies van de raad vereist is (Omgevingswet 16.15a en 16.15b). Uitgangspunt was dat we zo dicht mogelijk bij de bestaande werkwijze wilden blijven, omdat deze naar tevredenheid werkte en omdat dit organisatie en bestuur ontlast bij de al complexe implementatie van de Omgevingswet. De lijst van gevallen waarvoor binden advies van de Raad vereist is, is dan ook gebaseerd op de bestaande afspraken bevoegdheidsverdeling college en raad bij 3e graads afwijkingen. In de lijst van gevallen waarvoor bindend advies van de raad vereist is, heeft het college onder type A de categorieën activiteiten opgenomen die altijd voor adviesrecht naar de raad gaan, ook als deze passen in al door de raad vastgesteld beleid. Onder type B zijn de categorieën activiteiten opgenomen die alleen voor adviesrecht naar de raad gaan als de activiteit in strijd is met door de raad vastgesteld beleid.

Het voordeel van dit voorstel is dat alleen voor genoemde activiteiten bij type B gecheckt moet worden of een initiatief wel/niet afwijkt van het vastgestelde beleid (inclusief Omgevingsvisie). De achtergrond van deze benadering was dat eventuele niet genoemde activiteiten in beide lijsten in beginsel kleine initiatieven zouden betreffen die toch veelal niet expliciet terugkomen in vastgesteld beleid. In het laatste geval is de discussie of nu wel of niet formeel wordt afgeweken niet meer relevant voor het bepalen of bindend advies van toepassing is.

2 Collegememo Interpretatie amendement ‘Omgevingsvisie is het kader’

Beeld van het college over het amendement Zoals hiervoor beschreven wordt met de genoemde lijst bepaald welke initiatieven waarvoor een vergunning is aangevraagd en die afwijken van het Omgevingsplan (buitenplanse omgevingsplanactiviteit) voor bindend advies naar de raad moeten. Het oorspronkelijke voorstel van het college bevatte een limitatieve lijst op basis van de huidige verantwoordelijkheidsverdeling. De praktijk zal uit moeten wijzen of er grotere initiatieven zijn die niet passen binnen de vastgesteld lijst. Hierover is afgesproken dat we monitoren en evalueren en dat het college jaarlijks een overzicht overlegt aan de raad van de door haar op grond van een buitenplanse omgevingsplanactiviteit verleende omgevingsvergunningen. Aanvullend heeft de raad in juli 2022 het amendement 11.3 vastgesteld dat het college ook om een bindend advies vraagt bij – naar haar oordeel – aangevraagde activiteiten die politiek gevoelig liggen en/of maatschappelijke onrust kunnen veroorzaken. Dit kan worden beschouwd als vangnetregeling voor grotere initiatieven die niet op de lijst voorkomen.

Omdat in het oorspronkelijke voorstel van het college praktisch al het overgrote deel van de grotere initiatieven zijn opgenomen en amendement 11.3 al bepaalt dat het college overige politiek gevoelige en/of mogelijk maatschappelijke onrust veroorzakende initiatieven voor bindend advies naar de raad voorlegt aan de raad, kan naar mening van het college niet anders geconcludeerd worden dat het amendement ‘omgevingsvisie is het kader’ betekent dat ook kleinere niet politiek gevoelige en/of geen maatschappelijke onrust veroorzakende initiatieven naar de raad moeten voor bindend advies Het beeld ontstaat hiermee dat nagenoeg alle buitenplanse omgevingsplan activiteiten initiatieven die binnen komen naar de raad moeten voor verplicht advies voor zover niet expliciet passend op de omgevingsvisie.

3 Collegememo Interpretatie amendement ‘Omgevingsvisie is het kader’

BIJLAGE II: AMENDEMENT OMGEVINGSVISIE IS HE KADER In de raadsvergadering 6 juli 2022 is het amendement 11.1 ‘Omgevingsvisie is het kader’ aangenomen. Aangenomen is het volgende: Het raadsbesluit te wijzigen in die zin dat aan de “lijst van gevallen waarvoor bindend advies van de raad vereist is” wordt toegevoegd: Alle categorieën activiteiten die in strijd zijn met de Omgevingsvisie gaan altijd voor adviesrecht naar de raad. Toelichting bij het amendement: De Omgevingsvisie is een integrale lange termijnvisie van de gemeenteraad voor de hele fysieke leefomgeving. Deventer legt hier haar ambities en beleidsdoelen voor de lange termijn vast. Dit is het richtinggevende beleidsinstrument van de Omgevingswet dat door de raad wordt vastgesteld. Om deze reden is het belangrijk dat alle categorieën activiteiten die in strijd zijn met de Omgevingsvisie altijd voor adviesrecht naar de raad gaan.

4 Collegememo Interpretatie amendement ‘Omgevingsvisie is het kader’