2023-166 Participatie bij Omgevingsvisie, Programma en Omgevingsplan oktober 2022

www.deventer.nl

Participatie bij Omgevingsvisie, Omgevingsprogramma en Omgevingsplan

Inhoudsopgave 1. 1.1 1.2

2. 2.1

3. 3.1

4. 4.1

Verplichtingen uit de wet ......................................................... 3 Motiveringsplicht ............................................................................................................ 3 Kennisgevingsplicht ....................................................................................................... 3

Omgevingsvisie ...................................................................... 4 Aanpak .......................................................................................................................... 4

Programma ............................................................................. 5 Aanpak .......................................................................................................................... 5

Omgevingsplan ....................................................................... 6 Aanpak .......................................................................................................................... 6

pag. 2/6

1. Verplichtingen uit de wet 1.1 Motiveringsplicht De Omgevingswet verplicht de gemeente aan te geven hoe derden zijn betrokken bij het voorbereiden van een Omgevingsvisie, Programma en het Omgevingsplan: de motiveringsplicht. We maken hierbij inzichtelijk hoe we ze hebben betrokken bij de voorbereidingen en wat er met de resultaten van de inbreng is gedaan. Voor het Omgevingsplan geldt dat niet alleen de gemeente maar ook externe initiatiefnemers een wijziging van het Omgevingsplan kunnen voorbereiden. Ook aan hen vragen we deze motivering aan te leveren.

1.2 Kennisgevingsplicht De gemeente moet voorafgaand aan het wijzigen van het Omgevingsplan een kennisgeving doen. In die kennisgeving staat hoe de participatie zal worden vormgegeven of al heeft plaatsgevonden. Naast de gemeente kunnen ook externe initiatiefnemers een wijziging van het Omgevingsplan voorbereiden onder regie van de gemeente. De gemeente is verantwoordelijk voor de kennisgeving en ontvangt daarvoor de aanpak van het participatietraject van de initiatiefnemer.

pag. 3/6

2. Omgevingsvisie De omgevingsvisie bevat op hoofdlijnen een integrale langetermijnvisie op de ontwikkeling, het beheer, het gebruik, de bescherming en het behoud van de fysieke leefomgeving en gaat in op de samenhang tussen ruimte, water, milieu, natuur, landschap, gezondheid, mobiliteit en cultureel erfgoed. Elke gemeente is verplicht om een Omgevingsvisie op te stellen onder de Omgevingswet. De raad stelt deze Omgevingsvisie vast. Bij een wijziging van de Omgevingsvisie hoort een passend participatietraject. In het geval dat beleid al tot stand is gekomen met participatie, al is vastgesteld en nog verwerkt moet worden in de Omgevingsvisie, motiveren we de betrokkenheid van belanghebbenden en andere belangstellenden. We toetsen in het participatietraject of geformuleerde ambities en stedelijke opgaven in de Omgevingsvisie herkenbaar en (nog steeds) actueel zijn, en of deze nog aanscherping of aanvulling behoeven en wat de opgave of ambitie zou moeten zijn.

2.1 Aanpak 1. De kaders voor de participatie, waaronder de participatietrede, worden door de raad vastgesteld. 2. Met de vastgestelde kaders als uitgangspunt maken we een participatieplan. Dit is altijd maatwerk en bij een beleidsarme wijziging kan van participatie worden afgezien. Bij een participatieplan roepen we mensen op om mee te denken. De participatie heeft als doel alle belangen en ideeën in kaart te brengen. a. We gaan op verschillende manieren in gesprek met een goede mix van inwoners, ondernemers, ketenpartners, kennis- en onderwijsinstellingen, woningcorporaties, andere overheden en belangenorganisaties. b. Op de uitkomsten van die gesprekken reflecteren we met een eventueel bredere kring van betrokkenen. Met als inzet de inhoud nog verder te verrijken. c. Zo nodig organiseren we een derde ronde om belangrijke dilemma’s te bespreken. 3. We nemen een verslag van de participatie in de besluitvorming over de Omgevingsvisie op. 4. Afhankelijk van de aard van de wijziging kan een formele inspraakprocedure plaatsvinden. 5. We evalueren het participatietraject met de deelnemers en delen dat met de raad.

pag. 4/6

3. Programma In een programma werkt het college het beleid voor (een onderdeel van) de fysieke leefomgeving uit. Het doel van participatie voor Programma’s is het onderzoeken welke maatregelen mogelijk en/of nodig zijn, wat de voor-en nadelen zijn van verschillende maatregelen vanuit het perspectief van verschillende deelnemers en hoe deze worden gewogen en gekozen. Daarnaast kijken we naar de rol van de gemeente bij de uitvoering van de maatregelen en wat er eventueel wordt verwacht van bewoners, ondernemers, maatschappelijke organisaties en medeoverheden. Wanneer we programma’s opstellen of wijzigen conform de eisen van de Omgevingswet, is de gemeente verplicht te motiveren hoe de omgeving is betrokken bij de voorbereiding (hieronder valt ook participatie). Het college is in de meeste gevallen het bevoegd gezag voor de besluitvorming over programma’s, tenzij het leidt tot aanpassing van de omgevingsvisie of een grote financiële paragraaf behelst.

3.1 Aanpak 1. 2.

3. 4.

5. 6.

Het college stelt het participatieplan op en informeert de raad hierover. We inventariseren de dilemma’s, uitdagingen en kansen die er liggen met betrekking tot de gemeentelijke opgaven en bespreken de afwegingen en te maken keuzes en hoe deze hun vertaling krijgen in het Programma. Dit doen we met de voor het thema of het gebied relevante doelgroepen. We motiveren hoe de realisatie van de maatregelen in dit Programma bijdragen aan de opgaven uit de Omgevingsvisie. We onderzoeken nadrukkelijk of de door de gemeente beoogde maatregelen te koppelen zijn aan wensen die participanten zelf hebben (koppelkansen) of maatregelen die ze zelf kunnen nemen. We nemen een verslag van de participatie op in de besluitvorming over een Programma. Het participatietraject wordt geëvalueerd.

pag. 5/6

4. Omgevingsplan Het Omgevingsplan bevat alle regels over de fysieke leefomgeving die de gemeente stelt binnen haar grondgebied. Het Omgevingsplan zorgt dat de doelen en het beleid uit de gemeentelijke Omgevingsvisie en de programma’s in de vorm van juridische regels doorwerken naar initiatiefnemers. Voor het opstellen en wijzigen van het Omgevingsplan is de gemeente verplicht de omgeving in kennis te stellen vooraf en achteraf te motiveren hoe de omgeving is betrokken bij de voorbereiding (hieronder valt ook participatie). Aanpassing van de regels in het Omgevingsplan vindt vrijwel altijd plaats als gevolg van nieuw beleid, het mogelijk maken van door de gemeente geïnitieerde gebiedsontwikkelingen of van plannen van (externe) initiatiefnemers. Hiervoor worden al participatietrajecten doorlopen. Bij het opstellen of aanpassen van de Omgevingsvisie, Programma’s of andere type beleidsnota’s is de beleidsadviseur aan zet om de participatie te organiseren en voor gemeentelijke gebiedsontwikkelingen de projectleider. Wanneer een externe initiatiefnemer een concept Omgevingsplan wijziging indient, vloeit dit voort uit het participatietraject dat hij voor het plan heeft georganiseerd. Uitgangspunt is daarom dat voor een Omgevingsplanwijziging in principe niet opnieuw participatie wordt georganiseerd, omdat dit in genoemde gevallen al heeft plaatsgevonden.

Voorwaarde is wel dat de door de Omgevingswet verplichte kennisgeving en motivatieplicht meegenomen wordt in de participatieaanpak. Soms moeten door nieuwe wetgeving op rijks- of provinciaal niveau de regels in een Omgevingsplan worden gewijzigd. Dan is de gemeente verantwoordelijk om een participatieplan op te stellen en de participatie verder vorm te geven. Participatie kan plaatsvinden over de vertaling van wet in planregels (nut en noodzaak, toepasbaarheid, duidelijkheid), de (onvoorziene) gevolgen van wijzigingen in de regels in kaart te brengen en de omgeving goed te informeren.

4.1 Aanpak 1. 2.

3.

Afhankelijk van de omvang van de voorziene participatie wordt de raad geïnformeerd met een raadsmededeling. Bij het opstellen en wijzigen van het Omgevingsplan maakt de gemeente conform de vereisten voor kennisgeving bekend dat er gelegenheid is om te participeren over het Omgevingsplan. We geven bij de kennisgeving aan hoe de gemeente, dan wel de initiatiefnemer de participatie gaat vormgeven en hoe belanghebbenden kunnen participeren. We motiveren in de besluitvormingsstukken wat aan participatie is gedaan en wat de resultaten waren.

pag. 6/6