2023-12-12 Beantwoording technische vragen GL - podkiumkunsten onder 1 dak

Beantwoording technische vragen GL over podiumkunsten onder 1 dak 12-12-2023 Technische vraag Groen Links, Podiumkunsten onder één dak, 6 december 2023 Wat zijn de bronnen waaruit de wethouder haar visie op cultuur voor het concept Podiumkunsten onder één dak (huisvesting van poppodium en schouwburg aan de Keizerstraat) destilleert en afleidt? Graag een overzicht van vakbladen, onderzoeken, wetenschappelijke artikelen. Antwoord De visie van het college op de ontwikkeling van podia en podiumkunsten is verwoord in het Initiatiefdocument Podiumkunsten onder één dak pag. 7-8. Bronnen voor deze visie (geordend naar vraagstelling): Wat zijn de trends en ontwikkelingen in de (gesubsidieerde) podiumsector en wat kan de rol van gemeente hierin zijn? Boekmanstichting, Kenniscentrum voor kunst, cultuur en beleid: Staat van cultuur (2019) Trendanalyse theater, zie pag. 36 e.v. Trendanalyse muzieksector, zie pag. 42 e.v. Vereniging van Schouwburg- en Concertgebouwdirecties, Hallo overheid (2023) Vereniging Nederlandse Poppodia en Festivals, Waarde van pop 2.0 (2018) VNG: Gemeentelijke steun voor herstel en transitie van de lokale culturele infrastructuur (2022) m.n. hoofdstuk 6 en 8 Gemeenten zien de gevolgen van deze ontwikkeling terug in de eisen die worden gesteld aan de culturele accommodaties.

Omdat de gemeenten voor bijna alle culturele accommodaties in Nederland verantwoordelijk zijn (vaak in de rol van eigenaar en eveneens vaak als subsidiënt van de huurder) voelen zij de opwaartse druk van de technologie: deze vertaalt zich in een vraag om investeringen in gebouwen en techniek. Het gevolg van een en ander is dat de huisvestingslasten van veel culturele instellingen toenemen, in absolute zin, maar ook als onderdeel van de totale exploitatie (poppodia 15%, schouwburgen en concertzalen 30%). OCW: Stand van zaken in de Nederlandse popsector (2020) m.n. hoofdstuk 10 Op het lokale niveau spelen gemeentes een belangrijke rol met name wat betreft het beleid omtrent poppodia en festivals. Zo kan een gemeente beleid voeren op hoe om te gaan met eventuele geluidsoverlast van podia, of borgen dat er voldoende kleine podia zijn om beginnende makers een kans te bieden. (…) Gemeenten zijn ook nog van belang voor theaters en schouwburgen, die voor een belangrijk deel ook popvoorstellingen programmeren. Kan het meerwaarde bieden: een poppodium en andere podiumkunsten in één cultuurgebouw? Voorbeeld Gigant - gemeente Apeldoorn (o.a.

Poppodium, Filmtheater en Cursushuis): https://www.entertainmentbusiness.nl/live/interview-directeur-arjen-davidse-in-de-gigant-is-volop-ruimte-voor-avontuur/ In gesprek met eerste directeur over nieuwe kansen voor het cultuurcentrum: genre-overschrijdend programmeren, festivals en thema-evenementen, de verschillende functionaliteiten van het gebouw benutten en combineren. “Er is hier volop ruimte voor experimenten en avontuur.” Voorbeeld Cultuurgebouw - gemeente Haarlemmermeer (o.a. Poppodium en Schouwburg): https://3voor12.vpro.nl/lokaal/noord-holland/artikelen/overzicht/2022-artikelen/Achter-de-schermen--Duycker.html In gesprek met programmeur en marketeer over talentontwikkeling van peuter tot senior, de kracht van het overkoepelende cultuurgebouw en het uitgebreide netwerk aan programma-ambassadeurs. Is een fusie altijd noodzakelijk of kunnen instellingen hun eigen organisatie en identiteit behouden? Atlas Research, Onderzoek naar multifunctionele organisaties in de cultuursector (2022) Ongeveer de helft van de culturele mfo’s in dit onderzoek voert meerdere culturele functies uit onder één rechtspersoon en/of één bestuur. Van de culturele mfo’s met meerdere rechtspersonen en/of besturen heeft de meerderheid (72%) een ‘overkoepelend’ rechtspersoon.

Dit is bijvoorbeeld een beheerstichting voor de hele locatie, een bestuursstichting voor meerdere organisaties of een coöperatie waaronder de culturele mfo valt. Samenwerking tussen organisaties komt het vaakst voor in de vorm van het delen van publieksruimte en het realiseren van de programmering.

Erasmus Universiteit, Samenwerking in de podiumkunsten (2014) Er zijn verschillende redenen voor culturele organisaties om tot samenwerking te besluiten, zoals het vergroten van de organisatorische capaciteit, het aantrekken van nieuw publiek en het opbouwen van organisatorische netwerken (Ostrower, 2005). Andere redenen om tot samenwerking te besluiten zijn schaalvoordelen en een sterkere profilering van de podiumkunstenorganisatie. Samenwerking intensiveert de kennis, waardoor de podiumkunstenmarkt dynamischer wordt en er meer ruimte is voor experiment. Het probleem of de bedreiging is echter dat niet alle samenwerkingsprocessen succesvol zijn. Volgens Kottler en Scheff (1996) moet de organisatie aan verschillende voorwaarden voldoen om een efficiënte samenwerking op te bouwen: men moet een consensus bereiken om doelen te bereiken, vertrouwen opbouwen, communiceren, leiderschaps- en betrokkenheidsstructuren ontwerpen en voldoende middelen vrijmaken. (…) Backer (2003) vat dit dilemma samen in de volgende vraag: 'Hoe kunnen partijen de samenwerking op een efficiënte manier controleren en tegelijkertijd hun hoofddoelen bereiken en hun eigen artistieke identiteit bewaken?' NRC-interview met de onderzoekers (23-12-2014) Samenwerking en fusies tussen culturele instellingen hebben het minst kans van slagen als ze door politici van bovenaf worden opgelegd.

(…) Als instellingen samen in een gebouw zitten is een joint venture vaak beter dan een fusie. Artistieke activiteiten kunnen dan gescheiden blijven. (…) Als samenwerkingen stuklopen, gebeurt dat vaak door slechte persoonlijke relaties en miscommunicatie, blijkt uit het onderzoek. Voorbeeld gemeente Apeldoorn (fusie, onder één dak): Fusie-onderzoek Poppodium, Filmhuis, cultuurparticipatie en -educatie (2016) Voorbeeld gemeente Hoogeveen (fusie, niet onder één dak): Fusie Poppodium en Theater (2018) Voorbeeld gemeente Sittard-Geleen (fusie, deels onder één dak): Evaluatie fusie Schouwburg, Filmhuis, Poppodium, Bibliotheek, Museum hedendaagse kunst, Euregionaal historisch centrum, Cultuureducatie (2020)