2023-12-06 Presentatie werksessie Bijzondere bijstand met antwoorden

Werksessie De (on)mogelijkheden van bijzondere bijstand 6 december 2023

Aanleiding Bij behandeling van de motie over naturalisatiekosten (kosten naturalisatie voor inwoners met een laag inkomen vergoeden vanuit bijzondere bijstand) bij de VJN op 12 juli jl. stelde wethouder De Geest voor om de raad een keer bij te praten over (on)mogelijkheden van bijzondere bijstand.

Programma Definitie bijzondere bijstand Aan de hand van drie casussen in gesprek gaan over de (on)mogelijkheden van bijzondere bijstand (BB) • Noodzakelijke kosten • Toetsingskader, kaders raad • Ruimte binnen wettelijke kaders Bereik en gebruik • Bereik doelgroep • Gebruik (budget, soorten BB, klachten)

Definitie Bijzondere bijstand, zoals aangegeven in artikel 35 lid 1 Participatiewet, wordt verstrekt als in het individuele geval bijzondere omstandigheden (een bijzondere of dringende reden) leiden tot noodzakelijke kosten van het bestaan, waarin het inkomen niet voorziet en die niet gedekt worden door voorliggende voorzieningen (bv. zorgverzekering). Bijzondere bijstand is maatwerk op het gebied van noodzakelijke kosten. Niet de aard van de kosten, maar de individuele omstandigheden van personen bepalen de bijzonderheid van bestaanskosten. De kosten zijn onverwacht (iemand kon er niet voor sparen).

Aanvraag indienen vóór ontstaan van de kosten. Bijzondere bijstand kan in de vorm van een lening of een gift. Inkomen- en vermogensgrenzen (vast te stellen door de gemeente).

Definitie Voorbeelden: - eigen bijdrage voor een advocaat of griffiekosten bij een rechtszaak, - kosten voor de bewindvoerder, - grote aankopen die lang mee gaan, zoals een wasmachine, - medische kosten die noodzakelijk zijn. Geen bijzondere bijstand voor, o.a.: - alimentatie

- boetes - schade (hebben of veroorzaakt)

Casus 1 – aanvraag matras • Zijn het bijzondere omstandigheden? Inwoner en partner zijn beide ziek. Veel pijnklachten en problemen in dagelijks functioneren. Oude matras is oud en versleten; maakt klachten en problemen erger. • Financieel: toets op inkomen en vermogen

• Beoordeling op basis van de vragen van De omgekeerde toets (volgend uit artikel 35 P-wet) 1. Effect: welk effect willen we (inwoner en consulent) bereiken? 2. Grondwaarde: valt dit effect onder de grondwaarde/ bedoeling van de wet? (bestaansminimum en overheid vult aan op middelen die zelf verworven kunnen worden) 3. Ethiek: is het besluit ethisch te verantwoorden? (effecten korte en lange termijn voor inwoner en gezin, mogelijkheden en vaardigheden van inwoner, financiële gevolgen inwoner) 4. Randvoorwaarde: wetsartikelen, lokale regelgeving

Casus 1 – aanvraag matras • Besluit: bijzondere bijstand om niet: 299 euro voor matras (richtlijn Nibud) • Werkwijze van werken conform De omgekeerde toets is beschreven in het beleid Inzet op ondersteuning en geldzorgen (IOG). Inclusief training die hierop plaatsvindt.

Casus 2 – aanvraag eigen bijdrage gebit • Zijn het bijzondere omstandigheden? Kunstgebit geplaatst, maar niet goed gegaan. Blaar in de mond en veel pijn. Inwoner hierdoor beperkt in dagelijks leven en andere medische klachten van inwoner worden verergerd. • Financiële toets op inkomen en vermogen

• Beoordeling op basis van de vragen van De omgekeerde toets • Randvoorwaarde = buitenwettelijk beleid. Vanuit de P-wet is zorgverzekering voorliggende voorziening is voor medische kosten. Vergoeding voor tandartskosten moet komen vanuit de zorgverzekering en komen niet in aanmerking voor bijzondere bijstand. De gemeente heeft hiervoor buitenwettelijk beleid gemaakt, zodat mensen als het nodig is geholpen worden met de kosten voor de tandarts of een gebitsprothese. Ook buitenwettelijk beleid voor ontstaan kosten BB (wet stelt vóór ontstaan kosten; gemeente stelt uiterlijk binnen 2 maanden na ontstaan kosten).

Casus 2 – aanvraag eigen bijdrage gebit • Besluit: bijzondere bijstand om niet: 46 euro • Naast buitenwettelijk beleid ook ruimte in artikel 15 (hardheidsclausule) van beleidsregels bijzondere bijstand en Noodfonds (bijvoorbeeld: boetes CAK en betalingen bed bad brood MGH).

Casus 3 – aanvraag huurkosten • Zijn het bijzondere omstandigheden? Ernstig ziek echtpaar. Krijgen woning in een wooncentrum met alle benodigde voorzieningen aan huis. Maar krijgen noodgedwongen wel te maken met 1 maand dubbele huur. • Financiële toets op inkomen en vermogen • Beoordeling op basis van de vragen van De omgekeerde toets

Casus 3 – aanvraag huurkosten • Besluit: leenbijstand voor 1.090 euro (eerste huurbetaling wooncentrum). De verstrekte leenbijstand inlopen middels 5% inhouden op de maandelijks uitkering.

Vraag VNJ BB Naturalisatiekosten • Zijn het bijzondere omstandigheden? • Financiële toets op inkomen en vermogen • Beoordeling op basis van de vragen van De omgekeerde toets • Besluit

Bereik en gebruik • Inwoners blijvend informeren over BB in o.a. campagne van maart/april dit jaar, berichten in Deventer Nu, nieuwsbrief voor bijstandsgerechtigden. • Ook samenwerkingspartners informeren over bijzondere bijstand (o.a. brochure voor verwijzers en onderwerp tijdens sessie eind november). • Doelgroep: inwoners met inkomen tot 110% van sociaal minimum. Geen inzicht in bereik!

Bereik en gebruik

Bekendheid minimaregelingen KTO P-wet 2022

Bereik en gebruik • Aantal unieke klanten dat BB krijgt is aardig stabiel: ❑ 2019

2014 unieke klanten

❑ 2020

2013 unieke klanten

❑ 2021

1950 unieke klanten

❑ 2022

1997 unieke klanten

❑ 2023

1980 unieke klanten (tot november)

• Klachten: geen (wel bezwaren n.a.v. besluit) • Meest voorkomende kostensoorten BB

Bereik en gebruik Begroot Realisatie Bijzondere bijstand 2019 2020 2021 2022 2023

738.811 930.820 769.475 888.286 724.329

651.354 715.663 727.263 754.242 605.141 tm oktober

Bewindvoering 2019 2020 2021 2022 2023

1.548.504 1.373.540 1.501.625 1.382.146 1.432.254 1.344.738 1.430.894 1.454.988 1.583.121 1.164.779

Afsluiting