2023-12-01 Beantwoording technische vragen D66 - BWH - Twee onder een dak

Beantwoording technische vragen D66 over BWH / Twee onder één dak 1-12-2023 Opmerking vooraf: dit zijn technische vragen en derhalve ambtelijk beantwoord. 1.Het expertteam heeft geconcludeerd dat het programma van eisen voor nieuwe huisvesting BWH in het pand van de Schouwburg past met ruimte voor eigen sfeer en identiteit. Vragen: a) Wie zitten er in dit team en op welke manier is de onafhankelijkheid geborgd? b) Hoe vaak is het expertteam bij elkaar geweest gedurende dit proces, waar het plan twee onder één dak tot stand is gekomen? c) Zijn de culturele instellingen betrokken bij de totstandkoming van de uitwerking van twee onder één dak? Zo ja, hoe? En hoe kijken zij naar dit proces? Antwoord op de vragen 1 a t/m c: Het expertteam Otto Berg – Consult in Cultuur Dirk Eekma – 4Advies Gerbrand Borgdorff - Theateradvies Roel ten Bras – Ten Bras/Westinga Rene van Essen – Gem. Deventer - Vastgoed Frankwin van Beers – Building Leisure Het directeurenoverleg Otto Berg – Consult in Cultuur Rob van den Hove – directeur-bestuurder NV DS Kelly Hammer – directeur BWH Dennis Platvoet – BRUT Na afloop van het raadsbesluit op 22 februari 2023 is Otto Berg van Consult in Cultuur door de gemeente aangesteld als onafhankelijke externe procesbegeleider. Op voorhand is door de beide directeuren aangegeven de externe procesbegeleider in deze rol te accepteren.

Direct daarna zijn de volgende stappen gezet: Feb-maart 2023 Individuele en gezamenlijke gesprekken gevoerd met de directies van Schouwburg, Burgerweeshuis en BRUT teneinde te komen tot een gezamenlijke grondhouding t.a.v. de opdracht ‘Podiumkunsten onder één dak’. Deze gesprekken hebben ertoe geleid dat de partijen zich bereid hebben verklaard gezamenlijk te zoeken of en zo ja welke mogelijkheden er liggen om Burgerweeshuis en BRUT, samen met de Schouwburg en de verhuurlocatie amateurkunst een plek te geven in het huidige culturele centrum aan de Keizerstraat. Er is afgesproken om experts hierbij te betrekken.

April-mei 2023 Het expertteam is in overleg ingericht met de volgende expertise (zie ook hierboven): • Theateradvies • 4advies • architect TenBrasWestinga • Vastgoed, gemeente Deventer • Building Leisure Door een mix aan betrokkenen vanuit diverse disciplines, ook vanuit het project Burgerhaven (4advies) is de onafhankelijkheid gewaarborgd. Het expertteam heeft de opdracht aangenomen om een eerste verkenning te doen naar de ruimtes en mogelijkheden binnen het Cultureel Centrum Keizerstraat voor het inpassen van Burgerweeshuis en BRUT, Schouwburg, verhuurlocatie amateurkunst en mogelijke zakelijke functies. Hierbij zijn meerdere scenario’s onderzocht. Deze uitkomsten zijn in mei besproken met de directeuren van de instellingen. De reacties van de directeuren zijn vervolgens gedeeld met de raad (raadsmededeling 29-06-2023). Op verzoek van de raad (motie vreemd 19-07-2023) is het voorkeursscenario van het expertteam nader uitgewerkt op het eindniveau van de Initiatieffase (Leidraad grote projecten). Hierbij zijn aanvullende expertises betrokken: • Aveco de Bondt (geluidsonderzoek) • I’M Architecten (architect vorige verbouwing Keizerstraat) • BBN Bouwkostenmanagement In deze nadere uitwerking zijn de reacties en bezwaren van de betrokken directeuren meegenomen. Deze zijn voornamelijk gericht op het behoud van hun identiteit.

In lijn met de motie 'Burgerweeshuis ontwerp ook STROOM' is ook gekeken naar inpassingsmogelijkheden voor deze muziekhub aan de Keizerstraat. De Deventer Schouwburg kan zich vinden in dit voorstel, het Burgerweeshuis houdt vooralsnog vast aan de eigen plannen op Burgerhaven. Een gezamenlijk gedragen cultuurconcept vanuit de toekomstige gebruikers is daarom nog niet opgeleverd, zoals gemeld in het raadsvoorstel. Hier is de samenwerking en medewerking van de beoogde hoofdgebruikers voor nodig. Met dit voorgestelde besluit creëert het college de ruimte om daar vanaf nu gezamenlijk aan te gaan werken. 2. In de Leidraad Grote Projecten staat vermeld dat de initiatieffase een uitgewerkte probleemanalyse bevat. Er wordt verwezen naar een analyse uit 2021 over de Schouwburg. Dit voorstel omvat meer dan de Schouwburg. Waar is in het twee-onder-1-dak voorstel / de stukken deze probleemanalyse te vinden? In het Initiatiefdocument Podiumkunsten onder één dak is verwezen (pag. 6) naar de uitgewerkte probleemanalyse voor beide instellingen zoals uitgevoerd in de lopende projecten (raadsbesluiten resp. eind 2021 en begin 2022). Het betreft Hoofdstuk 2 in de beide Initiatiefdocumenten Cultureel Centrum Keizerstraat (pag. 4-10) en Huisvesting Burgerweeshuis (pag. 8-13). Deze probleemanalyse van de huidige situatie is op hoofdlijnen nog altijd actueel.

In het Initiatiefdocument Podiumkunsten onder één dak is tevens verwezen naar de probleemanalyse van beide projecten lopende de Verkenningsfase, raadsvoorstel Start Verkenningsfase onder één dak samenbrengen van functies BWH en DNK.

3. De afgelopen periode is aan inwoners van de gemeente Deventer gevraagd wat zij willen met cultuur. Wat is de uitkomst geweest hiervan als het gaat om podiumkunsten? Is deze uitkomst betrokken bij dit voorstel? Zo nee, waarom niet? Zo ja, komt dit dan overeen met de wens van de inwoners van Deventer? Inwoners van de gemeente Deventer waarderen zowel de Schouwburg als het Burgerweeshuis. In het recente Rekenkameronderzoek zijn de beide cultuurpodia goed vertegenwoordigd in de top tien van meest gewaardeerd cultuuraanbod: Schouwburg op 3 en Burgerweeshuis op 7 (peiling juli 2022). Uit het Rekenkamer-onderzoek blijkt ook dat de gemeente Deventer voor pop en toneel per 1.000 inwoners meer aanbod biedt dan gemiddeld. Met dit voorstel biedt het college beide podia een duurzaam toekomstperspectief. MIMIK staat in de recente cultuurpeiling op nummer 1 van best bezochte culturele instellingen, direct daarna de Bibliotheek, op enige afstand gevolgd door de Schouwburg, het Burgerweeshuis en De Hip (peiling oktober 2023, wordt verstuurd aan de raad). 4. Verondersteld wordt dat de centrale locatie van de Schouwburg een grote(re) aanloop betekent als het gaat om bezoekers die met de trein naar de locatie komen. Hoeveel bezoekers (relatief) komen nu naar de Schouwburg toe met de trein via station Deventer? Zijn er ook data over de bezoekers aan poppodia en de vervoerswijze.

We vermoeden dat de meeste bezoekers met eigen vervoer komen. Een centrale locatie, goed bereikbaar met alle mogelijke vervoersmiddelen, is voor iedere cultuurfunctie van belang. Het poppodium Burgerweeshuis wil graag meer jongeren trekken: goede bereikbaarheid met OV, te voet en fiets, via een goed verlicht en overzichtelijk verkeersgebied is dan van belang. 5. Verscheidene gemeenten zijn als benchmark weergegeven vanuit het theater- en poppodium analyse systeem. Zoals Amstelveen, Delft, Emmen, Helmond etc. ➢ Op welke parameters zijn deze gemeenten gekozen als vergelijk-gemeenten? ➢ Zijn er ook gemeenten die een ruimere capaciteit gesubsidieerd hebben? Zo ja, welke gemeenten zijn dat dan? ➢ Kan er een vergelijk aangegeven worden op basis van subsidiale bijdrage van deze gemeenten voor podiumkunsten en een poppodium van gelijke omvang, naast de zaalcapaciteit / beschikbare stoelen in die betreffende gemeenten? Gemeente Deventer telt op dit moment 84.000 inwoners in de stad en 18.800 in de dorpen. Voor deze benchmark is gekeken naar twee categorieën van gemeenten: 90.000-110.000 en 110.000130.000 inwoners. Op basis van data van CBS zijn vervolgens alle gemeenten geselecteerd die binnen deze categorieën vallen (vermeld onderaan pag. 9 van het Initiatiefdocument).

Deventer Schouwburg is vergeleken met de theaters en schouwburgen in al deze gemeenten, met uitzondering van Hilversum: deze schouwburg is in 2021 gesloten. Voor de nadere details van de benchmark poppodia, verwijst het college naar de adviesrapporten van Berenschot zoals aan de raad gestuurd in het kader van project Burgerhaven (2021 en 2022, zie Initiatiefdocument pag. 9 en 10). Voor een vergelijking op basis van gemeentelijke subsidie (laatste subvraag), zie de antwoorden op vraag 15 en 16. 6. Bij de uitwerking van gekozen scenario 3 staat aangegeven dat voor uitgangen bij nachtprogrammering er mogelijkheden zijn ruimten te ontsluiten via de achterzijde van het

pand aan de Gedempte Gracht en / of stationszijde, waardoor overlast voor omwonenden beperkt kan worden. ➢ Zijn omwonenden tot dusver gekend in deze planontwikkeling? Zo nee, wanneer is het College voornemens dit te doen? Zo ja, wat waren reacties van de omwonenden op de eventuele komst van een poppodium naast hun woning? ➢ Daarnaast; op welke manier is er rekening gehouden met bezoekersstromen die juist de stad in willen gaan, na het bezoek van een concert in relatie tot overlast omwonenden? De VVE voor het totale complex heeft jaarlijks tweemaal overleg. De andere leden van de VVE, de bewoners van Residence de Leeuwenbrug, zijn tijdens de reguliere VvE-vergadering geïnformeerd over de op handen zijnde besluitvorming en zullen ook op de hoogte gesteld worden van de uitkomsten. De gemeente zal een vervolgafspraak plannen om vragen te beantwoorden, het geluidsonderzoek en andere stukken toe te lichten, en afspraken te maken over het vervolgproces. In de Verkenningsfase is deze afstemming onderdeel van het project, ook met andere omwonenden. Op de Bagijnenstraat is er sprake van één in- en uitgang; direct gelegen in een woonstraat. Het gebouw aan de Keizerstraat ligt op de kruising Gedempte gracht: een doorgaande verkeersweg met oversteek voor voetgangers en fietsers.

Met de extra uitgang op de kop van het gebouw verlaat het publiek het pand aan de noordzijde, direct uitkomend op de Gedempte gracht. Het publiek zal zich daarna verspreiden: richting het openbaar vervoer, de nabijgelegen parkeervoorzieningen voor auto’s en fietsen, of richting de binnenstad. Toezicht en handhaving wordt ingezet conform afspraken in het Uitvoeringsprogramma Vergunningverlening, toezicht en handhaving (Algemeen toezicht APV & Bijzondere wetten). De komst van een nieuwe voorziening zal hierin extra aandacht vragen. In het kader van handhaving Alcoholwet worden ook exploitanten aangesproken op hun verantwoordelijkheid: dit geldt zowel voor commerciële horeca als voor gesubsidieerde accommodaties zoals het Burgerweeshuis. 7. Aangaande Burgerhaven is aangegeven dat het exploitatieplan Burgerhaven op haalbaarheid een risico is. Namelijk 70% noodzakelijke groei van (betalende) bezoekers ten opzichte van de huidige situatie, bij een ruimte 100% groei van de zaalcapaciteit ten opzichte van de huidige situatie.

➢ Hoe reëel is de kans dat met deze ruime 100% groei, er ook 70% groei van (betalende) bezoekers is ten opzichte van huidige situatie? Hoe kijkt het Burgerweeshuis hier naar? ➢ Indien het BWH in de praktijk een langere aanlooptijd nodig heeft (bv 5 jaar) om de gewenste groei te realiseren; wat zou dan indicatief het voorziene extra exploitatietekort zijn? Hoe zou dekking mogelijk zijn? Het Burgerweeshuis is nauw betrokken geweest bij de planvorming: de visie van de stichting is hierin leidend geweest. De groei in (betalende) bezoekers is de ambitie van het Burgerweeshuis, passend bij de ruime zaalcapaciteit van Burgerhaven. Het is geen vraag vanuit de gemeente. De geambieerde zaalcapaciteit (950) is ver bovengemiddeld voor gemeenten met de omvang van Deventer (550-600) en nog altijd bovengemiddeld voor gemeenten 110.000-130.000 inwoners (770 gemiddeld, bandbreedte 700-900). De verwachting van het Burgerweeshuis dat deze zalen direct goed gevuld zullen zijn, is zeker ambitieus te noemen, zoals ook opgemerkt door Berenschot. Tegelijk biedt de STIHO-locatie nog altijd overruimte, ook in de nieuwe variant ‘Door het dak’, terwijl STROOM niet ingepast kan worden en separaat op het plein gehuisvest zou moeten worden. In dekking van aanloopverliezen is in de huidige planvorming niet voorzien.

Berenschot heeft geadviseerd om in de aanvangsfase te werken met een reservering om dit op te vangen, deze zou

naar alle waarschijnlijkheid ten laste van de gemeentelijke begroting komen, aangezien de stichting op dit moment kwetsbaar is voor tegenvallers (raadsbesluit 22-02-2023, bijlage 6, pag. 5-6). 8. Kunnen de resterende risico’s voor het BWH (aankoop pand en vertraging Bplan) ook op geld worden gezet? Door het projectteam Burgerhaven is aan het eind van de Initiatieffase geadviseerd eerst een aantal specifieke vastgoedrisico’s te onderzoeken en op geld te zetten bij de start van de Ontwerpfase. De raad heeft deze aanbeveling overgenomen (raadsbesluit 22-02-2023, bijlage 1, pag. 6). De uitkomsten van dit eerste risico-onderzoek en de stand van zaken ten aanzien van de resterende risico’s zijn gemeld in de raadsmededeling Stand van zaken Verkenningsfase Burgerweeshuis. Voor deze specifieke risico's rekent het project nu met een reserve van €1,1 miljoen, aanvullend op de investering van €17,1 miljoen. Deze vraag benoemt als resterende risico’s: aankoop pand en vertraging Bestemmingsplan. Het college heeft in de raadsmededeling aangegeven dat een reeks aan eerder gemelde risico’s resteert, zowel in de bouw als in de exploitatie. Bij afronding van de Initiatieffase (raadsbesluit 26-01-2022) en de Definitiefase (raad 22 februari 2023) is een aantal vervolgacties aangewezen. In de lopende Verkenningsfase staan deze nog open: •

• •

•

•

•

Verwerving van de STIHO-locatie: in de Definitiefase is dit risico ingeschat op hoog (kans en impact). In de stichtingskostenraming is gerekend met een aankoopprijs op basis van taxatie. Een risico-opslag voor prijsstijging is nog niet in de raming of de risico-reservering verwerkt, dit kan tot verdere dekkingstekorten leiden. Investeringen in de aanpassing en vernieuwing van de openbare ruimte in het havengebied. Deze zullen voor rekening van de gemeente komen. Verkenning van de STIHO-locatie in samenhang met het gemeentelijk onderzoek naar een uitdagend woon-, werk- en verblijfsgebied op het Haveneiland (motie vreemd aan de orde 7 juli 2021). Dit onderzoek is nog niet gestart, in afwachting van besluitvorming over het al dan niet vestigen van het Burgerweeshuis op het Haveneiland (raadsmededeling 11 november 2023). Ontwikkelingen die de komst van het Burgerweeshuis naar dit deel van het havengebied onmogelijk zouden maken, zijn op dit moment in ieder geval niet toegestaan (amendement 10a2 op raadsbesluit 22 februari 2023). In het geluidsonderzoek, onderdeel van dit eerste risico-onderzoek, is daarom geen rekening gehouden met eventuele toekomstige woningbouw in de directe omgeving van de STIHO-locatie. Nadere uitwerking van het exploitatieplan Burgerhaven op haalbaarheid en risico’s.

Aandachtspunt voor het college is de noodzakelijke +70% groei van (betalende) bezoekers ten opzichte van de huidige situatie, bij een ruime +100% groei van de zaalcapaciteit ten opzichte van de huidige situatie. Berenschot heeft bovendien geconstateerd dat de geambieerde zaalcapaciteit van het Burgerweeshuis hoger ligt (950+) dan gemiddeld in gemeenten 110.000-130.000 inwoners (770, bandbreedte 700-900). Aanpassing van het exploitatieplan Burgerhaven op de meerjarige indexering van gemeentelijke subsidie en huur. Deze percentages dienen gelijk te zijn. Ook hanteert het plan een hogere subsidie-index dan gebruikelijk. In het Uitvoeringsprogramma Cultuur 2021-2024 zijn instellingen gevraagd met maximaal 1,5% subsidie-index te rekenen (het gemiddelde over de voorgaande 15 jaar), Burgerweeshuis hanteert 3%. Meerjarig heeft dit effect op de resultaatverwachting en de benodigde subsidie. Nadere uitwerking van te verwachten aanloopkosten en -verliezen van Burgerhaven, inclusief financiering. In het exploitatieplan is vooralsnog gerekend met realisatie van +70%

(betalende) bezoekers vanaf de opening. Zoals geconstateerd door Berenschot lukt het organisaties zelden in één keer de sprong naar fors meer publiek en omzet te maken, bovendien "is de vermogenspositie van het Burgerweeshuis zodanig zwak dat de stichting het zich niet kan permitteren om ook maar enig risico te nemen." Uitwerking van deze risico’s zal niet leiden tot afname van de kosten. In tegendeel: een verdere stijging is in alle redelijkheid te verwachten, bovenop de stapsgewijze verruiming van de kaders uit de Initiatieffase die reeds heeft plaatsgevonden. Hier is sinds kort het risico van netcongestie bijgekomen (raadsmededeling 17-11-2023). De planning van Podiumkunsten onder één dak is ongewijzigd; de planning van Burgerhaven is hierdoor uiterst onzeker. In het STIHO-pand aan de Sint Olafstraat is nu een kleinverbruik aansluiting aanwezig. In het project heeft het ontwerpteam gerekend met een grootverbruik aansluiting: hiervoor dient een nieuwe trafo geplaatst te worden. Het plan Burgerhaven komt hiermee naar verwachting in het regime van de netcongestie. In de praktijk komt het project dan op een wachtlijst voor aansluiting. Dan is het een kwestie van prioriteit.

De Autoriteit Consument & Markt (ACM) heeft een ontwerp codebesluit prioriteringsruimte transportverzoeken gepubliceerd: hierin wordt wettelijke vastgelegd welke maatschappelijke belangen voorrang krijgen bij netcongestie. In deze prioritering krijgen voorzieningen als politie, brandweer voorrang en als laatste categorie woningbouw. Bedrijven maar ook cultuurvoorzieningen vallen buiten deze prioritering. Een nieuwe grootverbruik aansluiting is voorwaardelijk voor realisatie Burgerhaven. Zowel in de raming bij het raadsbesluit van 22 februari 2023, als in de meest actuele raming van Burgerhaven ‘door het dak’, is deze maatregel verwerkt. Nu het project naar verwachting in het regime van de netcongestie komt, is dit een risico voor haalbaarheid, financiering en planning. De beheersbaarheid van dit risico is nog niet te overzien. In theorie zijn er mogelijke alternatieven, maar het is op dit moment onbekend of deze oplossingen in de praktijk realiseerbaar zijn en zo ja, wat de financiële consequenties zijn. Ter informatie: in het gemeentelijk vastgoed aan de Keizerstraat is een trafo voorziening met grootverbruik aansluiting aanwezig. Voor de functies theater en poppodium aan de Keizerstraat is voldoende energie-capaciteit beschikbaar: de capaciteit huidige kleine theaterzaal en voormalige filmzalen komt vrij en wordt ingezet voor de popzalen.

Voor verduurzaming van het gebouw zal afhankelijk van de systeemkeuze - waarschijnlijk meer capaciteit noodzakelijk zijn. Er kan bijvoorbeeld een beperking optreden ten aanzien van de garantie op het terugleveren van opgewekte energie. In de volgende fasen zullen verschillende systeemvoorstellen uitgewerkt worden, op basis waarvan de keuze voor het energieconcept gemaakt kan worden. Het gecontracteerd vermogen aan de Keizerstraat biedt nog ruimte voor uitbreiding. 9. Kan het college een onderbouwde en aannemelijke raming geven van de uiteindelijke investering voor de realisatie van het BWH op het Burgerhaven? Graag met toelichting van de voornaamste risico’s, onzekerheden en mogelijke beheersmaatregelen/besparingen. Nee, zie het antwoord op vraag 8. 10. Kan een indicatie worden gegeven van de consequenties van realisatie van het BWH op het Haveneiland voor de omliggende ontwikkelmogelijkheden voor deze locatie? Wat is bijvoorbeeld de voorziene afstand van te realiseren woningen rond het BWH? Kan deze afstand worden verkleind door extra geluidsisolatie van het BWH en/of geluidswerende gevels? Hoe kunnen die kosten worden toegerekend?

In het geluidsonderzoek voor Burgerhaven zijn alleen reeds concrete/in ontwikkeling zijnde woningbouwplannen meegenomen (Haven Dame, Ter Hoeve, Roto Smeets). Omliggende ontwikkelmogelijkheden zijn nog niet onderzocht, in afwachting van besluitvorming over Burgerhaven (raadsmededeling 11-11-2021). Indien alsnog woningen in de nabije omgeving ontwikkeld zoude worden, is extra geluidsisolatie van het te bouwen poppodium en/of geluidswering van woninggevels een mogelijke beheersmaatregel. De consequentie zal een kostenstijging zijn ten opzichte van het huidige plan Burgerhaven en/of voor de te bouwen woningen. Beperkingen en/of extra voorwaarden voor woningbouw in de nabije omgeving van de STIHO-hal kunnen mogelijk ook op bezwaren stuiten van eigenaren op Haveneiland. Nadere indicatie en kostentoerekening acht het college op dit moment niet aan de orde. 11. Stel dat een raadsmeerderheid kiest voor het BWH op het Haveneiland; welke ontwikkelkansen ziet het college dan nog voor het schouwburgcomplex? Is het plan DNK de enige terugvaloptie of zijn er meer gebruiksmogelijkheden voor het grote complex naast de schouwburg? Als de raad het voorstel Podiumkunsten onder één dak niet overneemt, betekent dit het einde van dit projectinitiatief. Dan zal opnieuw onderzocht moeten worden of en hoe de Deventer Schouwburg een toekomstperspectief kan krijgen. 12.

We hebben de indruk dat de risico’s voor het BWH op het haveneiland beter en diepgravender zijn onderzocht dan die voor het concept 2 onder 1 dak. Dat is ook logisch omdat het BWH verder is in de planuitwerking. Herkent het college onze zorg dat de risico’s voor het concept 2 onder 1 dag nog onvoldoende helder zijn en bij volgende fases nog fors kunnen toenemen? Kan de beschikbare financiële ruimte van ruim 8 miljoen dan niet snel onvoldoende blijken te zijn? Zo niet, graag een toelichting over de robuustheid van de financiële raming van ruim 37,5 Mln voor met meervoudig culturele gebruik van het schouwburgcomplex. Uw indruk mbt de risico’s wordt door ons niet gedeeld. Dat lichten wij graag nader toe. In de Verkenningsfase van het project Burgerhaven is door de raad nadrukkelijk gevraagd om de vastgoedrisico’s nader in beeld te brengen. Dat is een logisch verzoek gezien het feit dat de gemeente (nog) geen eigenaar van het pand is en zowel het vastgoed als de grond nog moet verwerven. Dat brengt andere risico’s met zich mee dan de transformatie van een gebouw dat reeds in bezit is van de Gemeente en waar Team Vastgoed en onze partner IJssel Wonen SBM Managing Partner al jaren bij betrokken zijn in de rol van eigenaar en verantwoordelijk voor onderhoud en beheer.

Daarnaast is het pand aan de Keizerstraat reeds geschikt en in gebruik als cultureel, maatschappelijk vastgoed en heeft het het STIHO-pand een andere functie en planologische bestemming. Daarnaast is in de periode december 2021 t/m november 2022 de Definitiefase van het project De Nieuwe Keizer uitgevoerd. Ook dit plan behelst een forse verbouwing van de bestaande panden. Ook in dit proces is door team Vastgoed, Theateradvies en Draaijergroep inzicht gegeven in de huidige status van gebouw, installaties en inrichting en de benodigde ingrepen en maatregelen om te komen tot een nieuw concept op deze locatie. In de afgelopen maanden is het verkorte haalbaarheidsonderzoek Podiumkunsten onder één dak uitgevoerd, waarbij sprake is van een ander concept dan bij De Nieuwe Keizer. Hierdoor is er opnieuw onder leiding van een onafhankelijke procesbegeleider Otto Berg in samenspraak met de instellingen en experts gerekend en getekend en is scenario 3 als voorkeursscenario naar voren

gekomen als het meest kansrijk om aan de gestelde randvoorwaarden in de motie van 22 februari 2023 te voldoen. Belangrijk risico aan het einde van het verkorte haalbaarheidsonderzoek in juni jl was het ontbreken van een geluidsonderzoek naar zowel intern benodigde geluidsisolatie en de benodigde maatregelen t.o.v. de omgeving. Dit onderzoek is in de tweede fase van het verkorte haalbaarheidsonderzoek uitgevoerd door Aveco de Bondt. Daarnaast is in de afgelopen drie maanden de voormalige architect van de vorige verbouwing betrokken om het vlekkenplan, de routing en de mogelijkheden voor meerdere in- en uitgangen en een open gebouw te visualiseren. Tot slot is er voor gekozen om de aangepaste raming die in juni door Team Vastgoed is opgesteld, opnieuw te laten uitvoeren - met inbegrip van de meest recente inzichten - door BBN, Bouwkostenmanagement. De gedetailleerde raming kan door raadsleden worden ingezien bij de griffie en desgewenst ambtelijk toegelicht. Op basis van alle informatie is in het projectinitiatief Podiumkunsten Onder één dak is geconstateerd dat de gebruikelijke risico-opslagen en onvoorzien voldoende zijn verwerkt in de raming en er geen sprake is van een aparte risicoreservering die buiten de totale raming van 37,5 miljoen wordt gehouden (dit in vergelijking met de 1,1 miljoen reservering die bij Burgerhaven nog resteert).

In de gereserveerde middelen in de begroting resteren zowel structurele als incidentele middelen die niet voor de realisatie noodzakelijk zijn. Deze middelen bieden ruimte voor bijvoorbeeld extra programma of als extra marge. 13. Welk toekomstperspectief is te verwachten mbt de schouwburg, kijkend naar de trend in bezoekersaantallen in relatie tot demografische ontwikkelingen? Het toekomstperspectief voor alle culturele instellingen hangt samen met onze ambitie om de gemeente Deventer sociaal-economisch te versterken door het verjongen en versterken van de arbeidsmarkt. Voor het college is deze brede gemeentelijke ambitie het uitgangspunt en kijken we vervolgens waar en hoe cultuur een bijdrage aan deze ambitie kan leveren (Uitgangspuntennotitie 22 september 2023): “We zetten onder andere in op het versterken van de arbeidsmarkt, het trekken van de jonge en startende doelgroep en willen de vitale oudere een uitnodigende gemeente bieden. Om deze doelgroep prettig te laten werken, wonen en verblijven in Deventer is een goed cultureel klimaat met passende voorzieningen van groot belang.” Door de inwoners in onze gemeente wordt de Schouwburg breed gewaardeerd, los van leeftijd en los van opleidingsniveau. De Schouwburg staat in de top drie, na Deventer op Stelten en de Boekenmarkt (Rekenkamer-onderzoek Cultuurbeleid en -aanbod 2023).

Daarmee is de Schouwburg dè cultuurvoorziening in de binnenstad. Verjongen, verbinden met een breed en divers publiek èn met het culturele leven in de wijken en de dorpen: dat zijn opgaven voor alle gesubsidieerde cultuurinstellingen in de binnenstad. Zo is bij Burgerweeshuis het aandeel jongeren <35 jaar de afgelopen tien gedaald van 70% naar 45% (bron: BWH). In de subsidieaanvraag 2021-2024 heeft het poppodium dit ook als bedreiging benoemd: “grillige jongere met korte spanningsboog”. Recent heeft de stichting bij de gemeente gemeld dat de doelgroep jongeren lastig te bereiken is en zijn aanvullende projectsubsidies verstrekt. Voor het college alle reden popcultuur een toekomstbestendige plek te geven in het hart van de binnenstad, toegankelijk voor een breed en divers publiek. De huidige leeftijdsverdeling van de bezoekers aan de Schouwburg (jaarverslag 2022):

14. Hoeveel gemeentelijke subsidie krijgen beide instellingen momenteel naar rato per bezoeker? En hoe ziet dit er uit in de planvorming met de – nu geraamde – benodige jaarlijkse gemeentelijke subsidiebijdrage? Voor de huidige situatie is als uitgangspunt cultuurseizoen 2018-2019 genomen, vanwege de start van corona in cultuurseizoen 2019-2020, doorlopend t/m begin 2022. Omzetcijfers uit deze corona(herstel)jaren zouden een vertekend beeld geven. Deventer Schouwburg Subsidie

1.610.131

Bezoeken*

67.672 (grote + kleine zaal)

Subsidie/bezoek

€23,80

Burgerweeshuis Bagijnenstraat Subsidie

461.500

Bezoeken**

31.872 (popzaal + muziekcafé)

Subsidie/bezoek

€14,50

Plan Burgerhaven (actuele stand van zaken Verkenningsfase) Benodigde subsidie

1,5 miljoen per jaar

Geraamde bezoeken**

51.950 per jaar (grote + kleine popzaal)

Subsidie/bezoek

€28,85

* = voorstellingen, niet meegerekend: talent & educatie en zakelijke events ** = popconcerten en dance-events, niet meegerekend: talent & educatie en zakelijke events Voor Podiumkunsten onder één dak staan de betrokken instellingen aan de lat voor het ontwikkelen van het exploitatieplan, zowel voor de grote zaal van het theater, het poppodium Burgerweeshuis als de functies amateurkunst-leslocaties (nu separaat aan de Keizerstraat 70) en toptalentontwikkeling (nu BRUT en STROOM). Huisvesten van deze functies is meegenomen in de Initiatieffase en de bijbehorende stichtingskostenraming: raming van bezoekersaantallen zijn onderdeel van de volgende Verkenningsfase.

15. De Schouwburg in Deventer lijkt in vergelijking tot andere Schouwburgen in vergelijkbare gemeenten relatief meer jaarlijkse subsidie te ontvangen. Andere gemeenten ca 40%, Deventer ca 60% van de inkomsten. Klopt dat? Voor het antwoord op deze vraag is een uitdraai opgevraagd van het landelijke Theater Analyse Systeem. Gekozen is voor het jaar 2019 (voor corona; 2022 geldt als hersteljaar). Deze grafiek toont het % gemeentelijke subsidie binnen de totale omzet. De Deventer Schouwburg heeft hierin een gemiddelde positie:

16. Klopt het dat de verwachte jaarlijkse subsidie voor het deventer poppodium vergelijkbaar of lager is dan poppodia uit vergelijkbare steden zoals Hengelo? Nee, het absolute subsidiebedrag gaat alle benchmarks ver te boven. Voor het antwoord op deze vraag is gebruik gemaakt van de uitdraai van het Podium Analyse Systeem van de VNPF (Vereniging Nederlandse Poppodia en Festivals) door Berenschot voor hun advisering aan de gemeente Deventer over het project Burgerhaven. Ook hier is gekozen voor het jaar 2019. Door Berenschot is een vergelijking gemaakt met vijf referentiepodia, evenals het gemiddelde van kleine podia (= Burgerweeshuis Bagijnenstraat), grote podia (= ambitie Burgerhaven) en de gemiddelde benchmark van alle podia.

De benodigde jaarlijkse subsidie voor Burgerhaven is in de Definitiefase (raadsbesluit 22-02-2023) begroot op 1,4 miljoen op een totale verwachte omzet van 3,3 miljoen (42%).. Het poppodium in Hengelo is door Berenschot niet als referentiepodium voor Burgerhaven gebruikt. Dit is één van de vestigingen van de bovenstedelijke organisatie Metropool | Poppodia van Twente. Deze fusie-organisatie is ontstaan nadat het nieuwe poppodium van Enschede, Atak, in financiële problemen kwam door tegenvallende bezoekcijfers en lagere uitgaven per bezoeker, en de gemeentelijke huur niet meer kon betalen (zie RIS gemeente Enschede).

17. Klopt het dat als je de jaarrekeningen van de Deventer Schouwburg van de laatste 10 jaar bekijkt, dat er in totaal ergens tussen de 20 en 30 miljoen euro aan subsidie vanuit de gemeente daarna toe is gegaan? Nee dit klopt niet. De jaarrekeningen van de gemeentelijke NV Deventer Schouwburg over de afgelopen 10 jaar (2013 t/m 2022) laten een totaal zien van 17,5 miljoen: Structurele subsidie: 16,5 miljoen Aanvullende subsidie: 850.000 Deze aanvullende subsidies zijn betaald over de jaren 2019-2022, nadat in 2019 tekorten waren geconstateerd vanaf 2017 (raadsmededeling 01-04-2019) en dus niet coronagerelateerd. 18. Klopt het dat er in het deel van gerealiseerde omzet van de Schouwburg ook subsidie zit? Bijv. ticketverkoop; De gerealiseerde omzet van gesubsidieerde instellingen zoals de Schouwburg betreft alle baten, dus ook subsidie. Andere baten van de Schouwburg zijn: ticketverkoop, zakelijke en culturele evenementen, horeca en sponsoring. Zie ook het antwoord op vraag 15 voor de verhouding gemeentelijke subsidie ten opzichte van de totaal gerealiseerde omzet. 19. Klopt het dat de Deventer Schouwburg technisch failliet is? Nee dit klopt niet.

In het Initiatiefdocument Toekomst Cultureel Centrum Keizerstraat (eind 2021) is geconstateerd dat de Schouwburg binnen het geldende subsidiekader “zonder aanvulling vanuit gemeentelijke middelen in feite technisch failliet is.” Deze aanvullende middelen zijn eerst incidenteel gedekt en vanaf 2024 structureel geregeld in de begroting. Tevens is in de begroting 2024 een reservering gedaan voor investeringen in (achterstallig) onderhoud en vervanging. Zoals gemeld in het raadsvoorstel Podiumkunsten onder één dak, worden investeringen projectmatig opgepakt voor zover noodzakelijk en/of passend in het nieuwe concept. Zie ook: raadsmededeling Financiën podiumkunsten, pag. 4. Zoals gesteld in het Bestuursakkoord, wordt van structureel gesubsidieerde instellingen een professionele en financieel gezonde bedrijfsvoering verwacht, de bereidheid om samen te werken op functies om efficiënt met middelen om te gaan. De Schouwburg is volop in ontwikkeling om de basis op orde te brengen en een nieuw toekomstperspectief te ontwikkelen, in samenwerking met de gemeente en andere partners. Aanleiding was het onderzoek in 2019 naar mogelijke financiële onregelmatigheden in de bedrijfsvoering van de gemeentelijke NV.

Interim-directeur Gabriël Oostvogel heeft vervolgens samen met Kunstcircuit en partners op De Kien het scenario De Nieuwe Keizer ontwikkeld, in het gemeentelijk project Toekomst Cultureel Centrum. In 2021 heeft de gemeente tevens gevraagd om een verkenning van vergaande samenwerking tussen de Schouwburg en MIMIK. Directeur MIMIK is vervolgens aangetreden als nieuwe directeurbestuurder van de NV DS (raadsmededeling 02-02-2021). Deze samenwerking is afgelopen jaren voortvarend vormgegeven. Zo werken meerdere medewerkers bij beide organisaties, zijn procedures, voorwaarden en overeenkomsten gelijk geschakeld en gezamenlijk trainingen gevolgd. Dit geeft inmiddels een goede basis voor samenwerking op allerlei gebied. Samenwerkingsprojecten lopen met onder meer Events Deventer en BRUT. Per 2023 heeft het Kunstcircuit de verhuurfunctie amateurkunst overgedragen aan de Schouwburg, om de samenwerking van cultuurfuncties aan de Keizerstraat verder te optimaliseren. Het doel was deze integratie binnen het project De Nieuwe

Keizer te realiseren, met een nieuwe naam en uitstraling voor alle functies: dit is nu onderdeel van het projectinitiatief Podiumkunsten onder één dak. De overige functies van Kunstcircuit zijn gefuseerd met de Bibliotheek (raadsmededeling 11-10-1022).