2023-114 Toekomstvisie de Ulebelt 15.01.2023 def
Tekst van het document
De Ulebelt Toekomstvisie 2030 In het hart van Deventer en alle bewoners Deventer, definitieve versie dd 15.01.2023
Voorwoord Voorwoord van het bestuur De Ulebelt is uniek. Met organisaties en inwoners in Deventer gaan wij de samenwerking versterken om Deventer Duurzamer te maken: Deventer wordt zo een nog ondernemender, groene, sociale en gezonde stad. De Ulebelt is daarbij ook een welkome plek voor iedereen, in het bijzonder voor buurtbewoners van de jongste kinderen tot en met de ouderen. De Ulebelt wordt een leerzame leuke groen-sociale huiskamer van de buurt. Deze toekomstvisie is voor ons een aanlokkelijk perspectief om met iedereen aan te werken. Het voelt fijn om het samen te doen en wij gaan voor een Duurzaam Dichtbij aanpak!
Waardering door de gemeente Sinds de oprichting in 1996 heeft de Ulebelt een kwart eeuw lang jongeren laten genieten van kinderboerderij en natuur-, milieu- en duurzaamheidseducatie. In de loop der tijd zijn daar ook kinderopvang, het uitvoeren van projecten en dagbesteding bijgekomen. De bijzondere locatie die een warm thuis biedt aan de inwoners en de bijdragen aan een duurzamer Deventer van de Ulebelt zijn nu harder nodig dan ooit tevoren. Reden voor de gemeente om het bureau SME in 2022 de opdracht te geven om samen met de Ulebelt een toekomstvisie te schrijven. Met de toekomstvisie kiest de Gemeente en de Ulebelt ervoor om deze rol sterker te maken, samen met anderen in de stad. De ontwikkeling van de Ulebelt sluit aan bij de beleidsvelden van de gemeente en hetgeen het bestuursakkoord en door de raad in notities is aangegeven. Als gemeente juichen wij deze ontwikkeling van harte toe. Wij hebben voor de stad en de buurt de Ulebelt hard nodig. Het goede werk tot nu toe geeft vertrouwen in een bloeiende toekomst en een mooie samenwerking.
| Toekomstvisie 2030 de Ulebelt
2
DEEL I: Toekomstvisie Deze Toekomstvisie 2030 van de Ulebelt is bedoeld om een stip aan de horizon neer te zetten. In de komende 8 jaar willen wij er aan werken om dit beeld verder vorm en invulling te geven. De Toekomstvisie 2030 is samen met de missie richtinggevend. De Toekomstvisie is met input van het bestuur van de Ulebelt, de medewerkers, de gemeente en het onderwijs tot stand gekomen. Deel I is de toekomstvisie zelf en deel II is een uitwerking aan de hand waarvan het bestuur de toekomstvisie kan vertalen in een meerjarenplan en jaarplan waarin concrete activiteiten zijn ingepland.
In deze visie vindt u achtereenvolgens: •
Missie, visie en strategie
•
Streefbeeld 2030 o Wat hebben we dan bereikt? o
Wat hebben we daartoe ingezet?
o
Organisatie
| Toekomstvisie 2030 De Ulebelt
3
1. Golden circle: Missie, visie, strategie De Missie, visie en strategie van de Ulebelt is afgelopen jaren regelmatig herzien. Met deze Toekomstvisie zetten wij dit voor in elk geval de periode 2023-2026 vast. En als bestuur zullen we deze daarna alleen veranderen als het echt nodig is. Dit biedt duidelijkheid voor iedereen.
Missie: ‘Waarom is de Ulebelt op aarde?’ Werken aan duurzaamheid leidt tot kansen voor iedereen. Actief handelen is nodig voor de ontwikkeling van een groen, gezond, sociaal en welvarend Deventer en omgeving. De Ulebelt biedt met en voor alle inwoners een praktische bijdrage daaraan. Toelichting Duurzaamheid staat centraal in onze missie. Het is niet alleen een noodzaak dat wij duurzamer met onze aarde omgaan, het biedt ook kansen voor een aantrekkelijke en gezonde woon-, werkrecreatieomgeving. Onder duurzaamheid verstaan wij het gehele samenspel van de 17 Sustainable Development Goals (of Global goals of werelddoelen) die de VN voor 2030 heeft opgesteld. Bij duurzaamheid staan de inwoners van Deventer e.o. in hun omgeving centraal, ongeacht of dit nu woon-, werk- of recreatie betreft. Het gaat om betrokkenheid van alle mensen zodat wij samen Deventer mooier, sociale en dus duurzamer maken. De Ulebelt helpt daarin door duurzaamheid dichtbij mensen te brengen. Samen met andere organisaties en alle inwoners werken wij aan oplossingen voor de grote vraagstukken van onze tijd, zoals biodiversiteit, circulariteit, voeding, energie en klimaat. De locatie van de Ulebelt is hierin een middel.
Visie: Wat zetten we in om onze missie te realiseren? De Ulebelt inspireert en biedt handvaten en voorbeelden voor het actief handelen aan alle inwoners van Deventer en omgeving om duurzaamheid zelf te kunnen realiseren, waarbij mensen in staat zijn eigen keuzes te maken. De Ulebelt werkt vanuit een unieke groen-sociale locatie aan SDG-impact in co- creatie met partners en inwoners. Toelichting Kernwoorden zijn samenwerken, betrokkenheid en attractief. Het is onze visie dat we als inwoners Duurzaam Deventer samen vorm geven. Met concrete activiteiten die weer andere inspireren zorgen we dat we steeds een stap voorwaarts zetten en dus impact hebben op alle duurzaamheidsdoelen die we met andere partijen samen nastreven. De Ulebelt brengt op een ondernemende wijze Duurzaam Dichtbij. Als handelsstad en Hanzestad en stad met een hoger onderwijs in een prachtig gelegen groen-blauwe omgeving en met excellent transport mogelijkheden is Deventer een hub van de regio. Wij brengen duurzaamheid dichtbij vanuit de Ulebelt door de inzet van educatie en participatie als onze belangrijkste instrumenten. De educatie is gericht op het leren wat duurzaamheid is, hoe dat tot uiting komt in onze leefomgeving en wat de consequenties zijn van ons handelen. Wij inspireren mensen inzichten over kwetsbaarheid van onze aarde.
De Ulebelt zet mensen van jong tot oud aan het denken en bieden hen de kennis en vaardigheden om duurzaamheidsvraagstukken op te lossen. De Ulebelt is een plek om actief te leren over duurzaamheid.
| Toekomstvisie 2030 de Ulebelt
4
De participatie is er op gericht dat alle inwoners in hun woon-, werk en recreatieomgeving (duurzaam dichtbij) mee doen om Deventer een stukje duurzamer te maken. Ieder op een eigen manier en met eigen keuzes. Ook hier geldt dat de Ulebelt er is om te inspireren, te leren en te ondersteunen. Stadsboerderij de Ulebelt is een unieke locatie die een bron van inspiratie is voor velen. Je leert en ervaart daar wat duurzaamheid inhoudt en wat je zelf kan doen. Het is een groene-huiskamer voor de wijkbewoners van jong tot oud en het is een oase van biodiversiteit en gezonde voeding. De locatie is om te genieten, draagt bij aan gezondheid en duurzaamheid en stimuleert mensen om mee te doen. Daarbij is het van belang dat de Ulebelt een plek is waar iedereen zich welkom en gewaardeerd voelt en we niemand uitsluiten.
Strategie: hoe geven we invulling aan onze missie en visie? 1.
Wij helpen inwoners, organisaties en bedrijven op hun reis naar duurzaamheid. Wij reiken in co-creatie met de samenleving concrete ideeën, oplossingen, producten en diensten aan om een duurzame leefomgeving te realiseren. En dit laten we zien op de Ulebelt en in de stad.
2.
Wij bieden duurzaamheidseducatie op locatie, op school en in de samenleving.
3.
Wij ondersteunen bij participatie door praktische deelname van inwoners aan de ontwikkeling en versterking van hun eigen leefomgeving (betrokkenheid, participatie, vrijwilligers).
4.
Iedereen telt mee en doet mee. Wij betrekken daarin tevens proactief mensen in de samenleving die een beetje extra steun nodig hebben (zorg dagbesteding, re-integratie, eenzaamheid, armoede e.d.).
5.
Wij zijn een locatie die fungeert als een groene-sociale huiskamer van de wijk. Wij bieden op de stadsboerderij een geweldige belevingslocatie voor mensen van jong tot oud, van wijk tot stad. Evenementen zorgen voor extra activiteit en interactie.
Toelichting De Ulebelt staat in nauw contact met alle mensen. Of het nu gaat om het leren (educatie), het meedoen (participatie) of ontmoeten (stadsboerderij), al deze drie onderdelen van het werk van de Ulebelt zijn onlosmakelijk met elkaar verbonden en het gaat ons altijd om mensen! •
De duurzaamheidseducatie verzorgen wij voor de gehele stad en het liefst zo dicht mogelijk bij de scholen zodat het voor alle scholen laagdrempelig om hier aan deel te nemen en veel leerlingen er baat bij hebben. Op de Ulebelt op andere buitenlocaties hebben we specifiek aanbod zoals kinderboerderij, biologisch terreinbeheer, moestuinieren en thematuinen. In de komende jaren gaan we het netwerk met docenten en scholen versterken zowel in basis-, voortgezet- als middelbaar beroepsonderwijs.
•
Participatie richt zich op betrokkenheid van inwoners en organisaties in de stad om samen verantwoordelijkheid te nemen voor een duurzamer Deventer. Vanuit de Ulebelt ondersteunen wij de participatie op verschillende manieren met onze kennis en ervaring zodat we in de stad en omgeving van Deventer samen het verschil maken.
•
De stadsboerderij biedt een warm welkom voor de buurt en iedereen uit stad en omgeving. Het is een goede buurtvoorziening waar iedereen zich welkom voelt. Het elkaar ontmoeten, samen
| Toekomstvisie 2030 de Ulebelt
5
dingen doen en verwonderen wat er te zien en te doen is, werkt verrijkend. Door de verschillende mensen en verschillende leeftijden is er een prettige dynamiek op de Ulebelt.
2. Streefbeeld 2030 2.1 Wat hebben we bereikt in 2030 vanuit de Ulebelt? Het streefbeeld waar we naartoe werken is een ondernemende, groene, gezonde en sociale stad en omgeving. Deventer is niet alleen de mooie ondernemende stad, het is in 2030 ook de stad die de uitdagingen rond klimaat, energie, biodiversiteit, circulariteit en voeding aangepakt heeft met alle inwoners en organisaties samen. Je ziet het verschil, doordat iedereen meedoet. De rol van de Ulebelt in de jaren naar 2030 toe is om mensen en organisaties met elkaar te verbinden en te zorgen dat we samen aan de slag gaan. Hiertoe zijn educatie voor de leerlingen en participatie van jong tot oud onmisbare schakels. De impact die wij maken, maken wij voor de stad en omgeving. Dit kunnen we alleen samen doen met partners en inwoners. De Ulebelt verbindt en brengt kennis en ervaring met zich mee. Gemeente, organisaties en inwoners zien de Ulebelt in 2030 als één van de aanjagers van hun ondernemende, groene, gezonde en sociale en daarmee de duurzame stad. De samenwerkingspartners zien de Ulebelt als een prettige en kundige partij om mee samen te werken en een sterke programma manager. De buurtbewoners zien stadsboerderij de Ulebelt als de plek waar zij willen zijn om dat het daar leuk, lekker en levendig is voor iedereen. In 2030 is de Ulebelt aanjager van:
•
De duurzame stad: De grote uitdagingen rond energie, klimaat, biodiversiteit, circulariteit en voedsel pakken we ook in de stad en regio aan. In 2030 zie je dat we het verschil gemaakt hebben, samen met elkaar. De Ulebelt is kennispartner, trainer, coach, begeleider, evenementenorganisator en ontwikkelt samen met partners ambitieniveaus rond de missie en strategie van de Ulebelt en de organisaties waarvoor zij gevraagd wordt.
•
De lerende stad: Het onderwijs (po, vo, mbo, hbo) staat in nauwe verbinding met de leefomgeving. Schoolgebouwen en bedrijfsvoering op school is duurzaam en de lessen maken gebruik van gebouw en omgeving. Het onderwijs werkt mee aan de stad en de stad werkt mee aan het onderwijs. De Ulebelt is nooit belerend, maar altijd stimulerend, laat jongeren beleven en zet aan tot eigen keuzes maken. De lerende stad stopt niet bij het onderwijs, het gaat ook om een leven lang ontwikkelen, waarbij volwassenen in de stad samen met elkaar blijven leren: al doende leren en door het delen van ervaringen elkaar verder helpen. De Ulebelt zorgt met duurzaamheidseducatie voor jong en oud dat zij hier bijdragen aan levert.
•
De zorgende stad: In 2030 is de vergrijzing snel op ons af gekomen. We hebben minder mensen om anderen te verzorgen, daarom hebben we elkaar nodig. Mensen helpen elkaar veel meer met kleine dingen, omdat we dat normaal vinden. De Ulebelt is de groene-sociale huiskamer van de wijk waar mensen komen om dingen te doen, te beleven of om elkaar te ontmoeten. Zo blijven mensen langer gezond en is hun sociaal welzijn versterkt. Op de Ulebelt zie je een mix van mensen vanuit de dagbesteding, re-integratie, buurtbewoners, vrijwilligers en professionals die allemaal samen werken en waarin iedereen gelijk is. Samen onderhouden wij het terrein van de Ulebelt.
| Toekomstvisie 2030 de Ulebelt
6
•
De meewerkende stad: Samen maken we de stad en samen maken we de stad duurzamer, mooier en leuker. Niet langer kijken we voor alles naar de overheid, we doen veel meer zelf en dat doen we ook samen. Zoals het beheer van het openbaar groen, het tegen gaan van zwerfafval, wateropvang, afval scheiden, en het aanbod van gezond eten. Meer en meer mensen raken betrokken bij buurttuinen, energiecoöperaties, energiecoaches, afvalcoaches etc. Als we hier allemaal mee bezig zijn en elkaar helpen dan zie je dat bedrijven en organisaties ook helpen en dat de stad echt verandert. Het begint met de eerste stappen, de rest volgt vanzelf. De Ulebelt helpt met kennis, netwerken, tips en praktische ondersteuning. Projecten worden vanuit de Ulebelt samen met partners als het Duurzaamheidscentrum opgezet.
•
De samenlevende stad: Deventer is een stad waar iedereen ertoe doet en gelijkwaardig is. Wij leven samen in onze stad. Mensen die in Deventer komen wonen, inclusief asielzoekers en statushouders leren niet alleen de stad kennen, ze worden opgenomen in de stad en leveren zelf ook een bijdrage aan onze stad. Jongerenparticipatie is in 2030 volwaardig tot wasdom gekomen. De Ulebelt werkt samen met de gemeente, woningcorporaties, onderwijs, welzijnsstichtingen, GGD e.d. aan integratie en betrokkenheid van iedereen. Stadsboerderij de Ulebelt is een ontmoetingsplek voor iedereen waar je samenleeft (intergenerationeel, inclusie) samen leert (cocreatie, leergroepen) en samen bent (ontmoeten, ervaren en genieten).
2.2 Wie hebben we bereikt in 2030? In het streefbeeld 2030 zien we dat de Ulebelt eigenlijk voor én met alle inwoners en organisaties in Deventer e.o. samenwerkt. De Ulebelt werkt aan ambities voor de stad, passend bij de vraag en het kaderstellend beleid van de gemeente en samen met iedereen. Maar zover zijn we nog niet daarom beginnen we met de doelgroepen
• •
Uitbreiding van het onderwijs : po, vo, mbo, hbo;
•
Bovenstaande doen we samen met alle organisaties en partijen in de stad die de ambities delen.
Verder uitbouwen van de groene-sociale huiskamer van de wijk voor inwoners van de buurt Vergroten van het aanbod voor de inwoners van de stad in duurzaamheidsprojecten;
2.3 Wat hebben we daartoe ingezet? 2.3.1 Gebouwen en terrein: o
De stadsboerderij de Ulebelt is het groen-sociaal kloppend hart van onze organisatie. In 2030 hebben we het terrein zodanig ingericht dat er overal iets te doen is voor alle leeftijden. Naast activiteiten tref je ook overal informatie aan over duurzaamheid zodat je al doende leert en al lerend doet.
o
De gebouwen dienen passend te zijn bij onze missie, visie en strategie, zoals de realisatie van de groene en sociale huiskamer. Programma van eisen, bouwtekeningen en doorrekeningen zijn in 2021 met Kristinsson architecten en Arcadis en de gemeente gereed gekomen. De Ulebelt wil met de gemeente de beoogde aanpak van het hoofdgebouw en terrein eind 2024 gerealiseerd hebben. Het hoofdgebouw is dan in 2025 functioneel gerenoveerd en er is een aantrekkelijke duurzame en rendabele horeca gecreëerd waarbij zorgcliënten een bijdrage kunnen bieden.
o
De renovatie en aanbouw bij het hoofdpand vormen een warm welkom voor iedereen, waardoor er eenvoudig activiteiten, evenementen, etc. georganiseerd kunnen worden. Het
| Toekomstvisie 2030 de Ulebelt
7
intensieve gebruik door bezoekers, buurtbewoners, spelende kinderen, vrijwilligers, zorgcliënten en medewerkers maakt dat het leeft. o
Wij werken niet alleen op de Ulebelt zelf. De Ulebelt verzorgt ook educatie en participatie op meer plekken in de stad, meestal samen met partners. Het is mogelijk dat de Ulebelt ook buurttuinen daarbij gebruikt en dat zij bewoners helpt bij het beheer.
2.3.2 Functies In de strategie zijn duurzaamheidseducatie, participatie en stadsboerderij centraal gezet. Hieruit volgen de functies die wij uitvoeren in 2030. Deze zijn in deel II uitgewerkt •
Duurzaamheidseducatie voor de stad – voor iedereen
•
Participatie/ Duurzaamheidsprojecten voor de stad vooral op de thema’s klimaat, energie, circulariteit, biodiversiteit en voeding
•
Stadsboerderij met horeca en evenementen als goede buurtvoorziening, ontmoetingsplek, oase van biodiversiteit, dieren, kinderopvang, dierverzorging en educatie.
•
Zorg en dagbesteding: iedereen telt mee en iedereen doet mee op de Ulebelt
•
Terreinbeheer met moestuinieren, biologische oase1 , thematuinen, speelplekken etc.
De diverse functies Horeca, Zorg en dagbesteding en Terreinbeheer zijn onlosmakelijk verbonden met de Stadsboerderij. Organisatorisch worden deze functies afzonderlijk ontwikkeld en aangestuurd.
2.3.3 Organisatie •
De Governance is ingericht als maatschappelijke organisatie van de stad. In de Raad van Toezicht en Raad van Advies met het Comité van Ambassadeurs zitten daarom ook mensen uit Deventer e.o. zelf. Het Comité van Ambassadeurs vertegenwoordigt de organisaties waarmee de Ulebelt samen werkt (gemeente, onderwijs, bedrijven, maatschappelijke organisaties e.d.). De directeurbestuurder geeft de dagelijkse leiding aan de organisatie en deze bepaalt samen met de Raad van Toezicht de koers van de organisatie.
•
Bedrijfsvoering is uiteraard duurzaam en samen met lokale partijen, dit laat de Ulebelt dan ook duidelijk zien op de stadsboerderij.
•
Het personeel is een geheel van medewerkers, vrijwilligers, re-integranten en zorgcliënten.. Het personeelsbeleid zorgt dat het aantrekkelijk is om voor de Ulebelt te werken en dat er rust is de organisatie.
•
De financiën zijn in 2030 gezond. Bij de gesubsidieerde delen (kinderboerderij, NDE en terreinbeheer) doen we wat mogelijk is binnen het budget dat we toegekend krijgen en waar mogelijk kijken we naar extra verdienkansen. De projecten, zorg en horeca dragen bij aan een goede vermogensopbouw, zodat we nog beter onze doelen / en maatschappelijk impact kunnen realiseren. Dit wordt nog versterkt door donaties, schenkingen en legaten waar we actief mee bezig zijn. Wezenlijk onderdeel voor een financieel gezonde bedrijfsvoering is de versterking van de communicatie naar de diverse doelgroepen.
Met een biologische oase wordt bedoeld dat daar een breed scala aan organismen, planten en dieren leeft die bijdragen aan de biodiversiteit van de directe omgeving.
1
| Toekomstvisie 2030 de Ulebelt
8
Deel II: Concreet wat gaan we doen? Stichting de Ulebelt richt zich op duurzaamheidseducatie, participatie en de stadsboerderij. Om dit te realiseren onderscheiden wij zes functies. 1.
Natuur en Duurzaamheidseducatie (NDE)
2.
Participatie en projecten
3.
Stadsboerderij met horeca en evenementen
4.
Zorg
5.
Terreinbeheer
6.
Organisatie
Horeca, evenementen, zorg en terreinbeheer zijn direct gekoppeld aan de stadsboerderij
| Toekomstvisie 2030 De Ulebelt
9
1. Natuur- en duurzaamheidseducatie (NDE)
Waar gaan we heen? Natuur- en duurzaamheidseducatie (NDE)2 betreft het leren van kennis en vaardigheden die te maken hebben met verschillende 17 Sustainable Development Goals. De 17 doelen zijn onlosmakelijk met elkaar verbonden en omvatten het geheel van mens, milieu en middelen. De Ulebelt gaat het gehele onderwijs in Deventer vraaggericht ondersteunen op het gebied van milieu en duurzaamheid. De Ulebelt brengt duurzaamheid dichtbij de leerling en dichtbij school. De leeromgeving thuis en op school liggen in elkaar verlengde, als huishoudens afval scheiden dan zet de Ulebelt zich ervoor in dat de scholen dat ook doen. De Ulebelt vervult meer en meer een transitiepartner- & makelaarsrol en zorgt met de scholen dat er en actief netwerk is van leerkrachten en docenten. De Ulebelt zorgt voor begeleiding van de scholen in de ontwikkeling naar een meer duurzame schoolomgeving; een transitie partner en bron van kennis in hoe de scholen deze stap kunnen zetten. Aandachtspunt blijft dat kinderen in de natuur en op de moestuinen leskrijgen. Naast het onderwijs richten we NDE ook op de hele samenleving. NDE stopt niet aan het eind van de school. Educatie geldt ook voor een leven lang ontwikkelen. De Ulebelt ondersteunt inwoners hierin met informatie, trainingen en bijeenkomsten en veel daarvan zal te zien zijn op de Ulebelt. Speerpunten 2023-2026 speerpunt 1: speerpunt 2:
speerpunt 3:
2
NDE (doelgroepen en inhoud) afstemmen op beschikbaar budget van gemeente en scholen. NDE afstemmen op de vraag van het gehele onderwijs (po, vo, hbo en mbo) waarbij NDE verdiepend of vervangend is bij de bestaande lesmethoden die de scholen gebruiken en die leerlingen mee naar buiten neemt. In duurzaamheidsonderwijs gaat het ook om relaties tussen de onderwerpen te leren zien en daarmee om te gaan (integraal, systeem denken, dilemma’s ervaringsonderwijs). De mate waarin alle doelgroep bediend kunnen worden is afhankelijk van het budget (speerpunt 1). NDE medewerkers kennen het beleid van de schoolbesturen en de scholen, zodat zij hen optimaal kunnen ondersteunen.
Natuur- en duurzaamheidseducatie (NDE) wordt ook wel aangeduid als natuur- en milieueducatie (NME) of natuur-, milieu en duurzaamheidseducatie. De Ulebelt gebruikt de term NDE.
| Toekomstvisie 2030 de Ulebelt
10
speerpunt 4:
NDE ondersteunt de scholen bij de verankering van duurzaamheid en terugkerende duurzaamheidsactiviteiten (zoals Dag van de Duurzaamheid, warmetruiendag, buitenlesdag of boomfeestdag) in de curricula van de scholen.
speerpunt 5:
Doorontwikkelen van aanbieder van lesmaterialen en activiteiten, naar een transitie netwerkspeler/ makelaar die het onderwijs vraaggestuurd bedient en het netwerk van leerkrachten en docenten onderhoudt om samen vraag en aanbod te verbeteren. De Ulebelt zorgt voor aansluiting bij maatschappelijke thema’s die spelen. NDEmedewerkers van de Ulebelt hebben kennis en ervaring met lesmaterialen, gastlessen, activiteiten, programma’s en locaties in de regio en het land. Stadsboerderij de Ulebelt is één van de verschillende locaties die daarbij gebruikt kan worden. NDE medewerkers (nu 1 parttime medewerker) van de Ulebelt ontwikkelen een bredere expertise rond de whole school approach waarin de kennis van onderwijs, schoolgebouw/bedrijfsvoering en omgeving samenkomen. Zij worden in deze ontwikkeling door de rijksoverheid maar ook door de gemeente ondersteund. Zo kunnen zij de leerkrachten/ docenten en schoolmanagement weer ondersteunen. In overleg met scholen wordt verkend of er budget is om dit invulling te geven en met de gemeente wordt bepaald of dit binnen of buiten de subsidie valt. De Ulebelt biedt voor de ondersteuning aan de scholen een aantrekkelijk pakket tegen een redelijke prijs. Niet alles zal gratis zijn. De Ulebelt kijkt daarbij naast de subsidie van de gemeente ook naar landelijke regelingen (bijv. Rijke schooldag).
Mbo / hbo opleidingen en de Ulebelt versterken elkaar waar mogelijk d.m.v. levering van kennis, stagelocatie en locatie voor praktijk lessen, Dit geldt bijvoorbeeld voor de opleiding dierverzorging van het ZoneCollege en de opleidingen facilitymanagement, social work, klimaat & management, ondernemerschap & retail of ruimtelijke ordening en planologie van Saxion Hogeschool. NDE stopt niet aan het eind van de school. Educatie geldt ook voor een leven lang ontwikkelen (LLO). De Ulebelt ondersteunt inwoners hierin met informatie, workshops, trainingen en bijeenkomsten en de vele praktische voorbeelden die te zien zijn op de Ulebelt. Op het gebied van waterafkoppeling, waterdoorlatende tegels voor wateropvang, energiebesparing, energiecoaches, samenwerking met energiecoöperaties, buurttuinen etc. wordt de Ulebelt een kennis en informatiecentrum voor de inwoners. Dit vergt keuzes aangaande de inrichting van de Ulebelt. Het LLO programma vanuit het |nationaal Groeifonds biedt hiervoor aanknopingspunten. De Ulebelt zoekt vanuit de breedte van NDE de samenwerking op met partners in de stad rond leefomgeving, cultuur, welzijn e.d.
speerpunt 6:
speerpunt 7:
speerpunt 8:
speerpunt 9:
speerpunt 10:
De hoogste prioriteit wordt gegeven aan de speerpunten 1,2 en 5 en 6 Relatie met de gemeente Stichting de Ulebelt en de gemeente delen de ambitie om inwoners en organisaties te betrekken bij traditionele duurzaamheidsonderwerpen als klimaat, biodiversiteit, energie en afval/circulariteit. En ook bij andere duurzaamheidsonderwerpen als tegengaan armoede, welzijn, WMO, gezondheid, voeding, mobiliteit en duurzame stad. Educatie van jong en oud is een onmisbaar instrument om keuzes te maken in gedrag. Voor kinderen is het zien en beleven een belangrijk element van de educatie, dit kan op de Ulebelt en andere plaatsen in de stad en regio. De gemeente geeft waar mogelijk aanvullende subsidie voor de vernieuwde benadering van NDE op de Ulebelt. Dit vergt aanpassing en/of herijking van de subsidie.
| Toekomstvisie 2030 de Ulebelt
11
Verdienvermogen In de nieuwe aanpak van NDE breidt de Ulebelt haar dienstenpakket aan scholen uit, waarin niet alles gratis is. Scholen gaan dus ook meebetalen aan de diensten die zij krijgen om hun onderwijs beter te maken met het aanbod waar de Ulebelt met de gemeente hen in ondersteunt. Vanuit de opgedane kennis rond de whole school approach kunnen medewerkers van de Ulebelt ook medewerkers en leerkrachten van kinderopvang en basisonderwijs helpen. Door deelname aan landelijke programma’s met meerdere NME-centra vergroot de Ulebelt haar kennis en kunde. En de Ulebelt kan in de zomermaanden samen met partners groene dag-arrangementen aanbieden aan de campings en recreatie-instellingen in de buurt.
| Toekomstvisie 2030 de Ulebelt
12
2. Participatie en Duurzaamheidsprojecten
Aanleg Zandweerd buurttuin met bewoners. Ulebelt project in opdracht van woningbouwcorporatie Rentree Waar gaan we heen? Een duurzame samenleving heeft inwoners nodig die duurzaam denken en doen. Veel inwoners denken al duurzaam, maar hebben hulp nodig bij duurzaam doen. De Ulebelt kan de grote beleidsambities van de overheid vertalen naar de dagelijkse praktijk van inwoners. Met de duurzaamheidsprojecten helpt de Ulebelt de inwoners in Deventer en omgeving op een praktische manier. En daarmee wordt mede invulling gegeven aan het gemeentelijk beleid. De projecten dragen bij aan inhoudelijke resultaten, aan betrokkenheid/participatie en aan sociale cohesie van de samenleving. Op de inhoud zoekt de Ulebelt partners met het juiste netwerk en kennis. Denk daarbij aan andere NGO’s, bedrijfsleven, onderwijs en landelijke partners. Door krachtenbundeling ontstaat meer impact. In samenwerking met de partners in de stad, zoals maatschappelijke organisaties en bedrijven, kunnen ook projecten samen opgezet worden of deze partijen kunnen door de Ulebelt ondersteund worden in hun duurzame ontwikkeling. Doordat de stadsboerderij nog meer gaat functioneren als goede buurtvoorziening zijn er extra kansen om samen met buurtbewoners die dat willen te werken aan de duurzaamheidsonderwerpen.
Bestaande en nieuwe projecten rond energiebesparing, klimaatbestendige leefomgeving, gezonde voeding, van afval naar grondstof, tegengaan energiearmoede, energiebesparing, collectieve inkoopzonnepanelen, bewegen en gezonde voeding, groen in de stad e.d. vallen binnen de range van projecten. Vanuit de ambitie en het beleid van de gemeente als “meewerkende en duurzame” stad en met andere partijen als bijvoorbeeld woningbouwcorporaties, werkt de Ulebelt aan de participatie bij de verschillende thema’s. De stadsboerderij is daarbij een locatie waar je voorbeelden ziet, oplossingen kan ervaren en je kunt er leren, zowel door informatie op het terrein als in workshops en activiteiten. De bij de stadsboerderij genoemde evenementen kunnen ook als projecten gezien worden.
| Toekomstvisie 2030 de Ulebelt
13
De Ulebelt en het duurzaamheidscentrum zijn zelfstandige organisaties, waarbij het duurzaamheidscentrum geen eigen personeel heeft. Op termijn zouden de organisaties samen kunnen gaan als het geen toegevoegde waarde meer heeft om ze apart te laten bestaan. Deze ontwikkeling is gekoppeld aan herinrichting en nieuwbouw op het terrein van de Ulebelt en uiteraard aan de behoefte van beide organisaties zelf. Speerpunten 2023-2026 speerpunt 1:
Stroomlijnen en verder uitbouwen en professionaliseren van de projectorganisatie. Hier ligt een stevig groeipotentieel voor de Ulebelt. Zorg dat de organisatie meegroeit in kennis, vaardigheden en menskracht (al of niet met een flexibele schil) en dat de bedrijfsprocessen dit goed ondersteunen. Denk daarbij aan ICT, financiële administratie en communicatie/marketing.
speerpunt 2:
In overleg met de gemeente de gemeentelijke beleidsprioriteiten inventariseren waaraan de Ulebelt een bijdrage kan leveren. Gezamenlijk worden de prioriteiten gesteld, de doelgroep(en) bepaald en uitgewerkt. Ook provincie en waterschap kunnen interessante opdrachtgevers zijn.
speerpunt 3:
Doorontwikkeling naar scharnierpunt tussen ‘gemeente’ en samenleving, waarbij de Ulebelt beide talen spreekt.
speerpunt 4:
Initieer projecten en activiteiten in de stad e.o. waaruit blijkt dat er een ‘meewerkende stad’ is. Veel uren zullen door bewoners vrijwillig gemakt worden, alle de organisatie en materiële zaken moeten vergoed worden. Betrek hier ook financiering vanuit andere subsidies (rijk, EU, provincie, waterschap) en fondsen bij. De samenwerking met de energiecoöperatie in het Duurzaamheidscentrum wordt geëvalueerd op haar doel, impact en werkwijze. Waar nodig vindt bijsturing plaats.
speerpunt 5:
De hoogste prioriteit wordt gegeven aan de speerpunten 1 en 2. Relatie met de gemeente De gemeente geeft opdrachten om de samenleving te betrekken bij duurzaamheidsvraagstukken (People, Planet en Profit), deze opdrachten worden aan bedrijven en maatschappelijke organisaties gegeven. Het duurzaamheidscentrum en Stichting de Ulebelt zijn twee van de maatschappelijke organisaties die opdrachten uitvoeren. Dit kan een breed scala aan onderwerpen betreffen (zie bijlage beleidsdossiers). De Ulebelt staat in directe verbinding met de inwoners en kan vice versa een sterke rol vervullen, zeker in de wijk. Daarnaast geeft de gemeente steun aan inwoners om te verduurzamen of om actief mee te doen (participatie), dit kan samen of via de Ulebelt ingevuld worden. Verdienvermogen Het ontbreekt niet aan projecten. Daarbij is tarief- en efficiencyverbetering en langzame uitbouw van de afdeling gewenst. Naast de projecten die de Ulebelt voor de gemeente mag uitvoeren kunnen er ook projecten zijn van waterschap, provincie, RVO/Jong leren Eten of Rijkswaterstaat. Soms zijn er landelijke regelingen waar de Ulebelt de uitvoering voor de gemeente kan doen (afvalfonds, RRE regeling kleinschalige energiebesparing e.d.). Projecten kunnen ook samen met andere partners ontwikkeld worden of dat samen met die partners ingeschreven wordt op een uitvraag.
Landelijk zijn er ook projecten met nationale of Europese financiering waar de Ulebelt aan mee kan doen, voor zover het bijdraagt aan de inwoners van Deventer. (GDO, leren voor Morgen, Techniekpakt) en andere projecten kunnen ook samen met private partners en fondsen worden opgezet. Het verdienvermogen kan daarmee versterkt worden.
| Toekomstvisie 2030 de Ulebelt
14
3. Stadsboerderij met horeca en evenementen.
Waar gaan we heen? Stadsboerderij de Ulebelt is een gezellige plek, met dieren, thematuinen en moestuinen waar iedereen meedoet. De Ulebelt is leuk en leerzaam voor iedereen. Alle vrijwilligers en medewerkers dragen hieraan bij. Op stadsboerderij de Ulebelt worden straks gebouwen en terrein zo ingericht dat ze activiteiten en leermogelijkheden bieden voor alle leeftijden. Dit wordt versterkt door een gastvrije duurzaam-verantwoorde horeca waar je lekker kan lunchen en borrelen met producten uit de regio en met bediening door zo mogelijk zorgcliënten. De verhuur van vergaderlocatie in het groen wordt passend bij de wensen van deze tijd. De regelmatige evenementen leiden tot een gezellige reuring op de stadsboerderij. De evenementen dragen op een positieve manier er aan bij om mensen in Deventer e.o. bij alle facetten van duurzaamheid te betrekken. Een warm welkom is er ook voor alle buurtbewoners van Vijfhoek/Colmschate Noord. Stadsboerderij de Ulebelt ontwikkelt zich als de groen-sociale huiskamer van de buurt. Met de vergrijzing van de samenleving en een tekort aan zorgpersoneel is de Ulebelt als goede buurtvoorziening voor iedereen meer dan wenselijk. Speerpunten 2023-2026 speerpunt 1: speerpunt 2:
Activiteiten voor ‘kinder/stadsboerderij’ afstemmen op het budget. Het gebruik van hoofdpand en terrein worden in 2023 verder afgestemd op het doel van de Ulebelt. De verkenning uit 2019 en het in 2021 in uitgewerkt vastgoedplan met o.a. Arcadis vormen daarbij het uitgangspunt. Wil de stadsboerderij met horeca voorbereidend op de buurtparticipatie is een uitbreiding van het pand noodzakelijk en een basisvoorwaarde voor ontwikkeling.
| Toekomstvisie 2030 de Ulebelt
15
speerpunt 3:
Er komt een goede en duurzame horeca met verantwoorde producten uit de regio en bediening door zorgcliënten. •
Om dit mogelijk te maken is er een aanbouw aan de hoofdlocatie nodig waarin horeca en vergaderfaciliteit/leslokaal en sanitair worden gecreëerd. Hiertoe moet een exploitatieplan opgesteld worden in overleg met de gemeente als verhuurder.
•
Gekozen is om nu al werkende weg de horeca in het hoofdpand verder uit te breiden als opmaat naar de beoogde situatie met buurtfunctie en grotere inzet zorgcliënten
•
Het bestuur heeft gekozen om de beheerderswoning voor het toezicht te behouden.
speerpunt 4:
Inrichting en gebruik van de locatie voor alle bezoekers aantrekkelijk maken. Overal zal straks wat te doen zijn en overal valt iets te leren. Als bezoeker combineer je dit met genieten van de dieren, de tuinen en de horeca. Bekeken wordt welke dieren het best passen bij de doelen van de Ulebelt, met minimale zorg- en beheerwerkzaamheden. Hierbij worden ook partners als ZoneCollege en educatieboeren in de buurt betrokken.
speerpunt 5:
Onderzoek vanuit de gemeente en de Ulebelt samen met de buurt wat de behoeften zijn voor een uitbreiding van de Ulebelt als goede buurtvoorziening en hoe daar vervolgens het beste invulling aan gegeven kan worden. (De gemeente heeft aangekondigd in 2023 voor de wijk De vijfhoek een buurtonderzoek te doen waarbij de vraag naar een goede buurtvoorziening en hoe de Ulebelt daarin zou kunnen opereren wordt onderzocht). De stadsboerderij wordt als goede buurtvoorziening verder ontwikkeld. Aparte ruimte worden beschikbaar gesteld voor buurtbewoners ten behoeve van activiteiten, samenzijn, koken, eten, kennisoverdracht spel etc. Er zal een weekactiviteitenprogramma komen met partners en geschikt personeel om dit te ondersteunen. De specifieke vraag wordt samen met de bewoners en de gemeente invulling gegeven. De ontwikkeling is mede afhankelijk van de beschikbare ruimte en beoogde nieuwbouw .
speerpunt 6:
speerpunt 7:
Er komen regelmatig evenementen en activiteiten op de Stadsboerderij, zodat velen de weg naar dit unieke stukje Deventer weten te vinden. De variatie in activiteiten leidt ertoe dat vele inwoners zich aangesproken voelen (bijv. een kunst- en natuurmarkt in maart, duurzaamheidsmarkt in juni, boerenmarkt -zoals de Bieslanddagen-, een landgoedfair, een regionale voedselmarkt in september, een Kerstfair in december).
speerpunt 8:
De boerderijwinkel wordt groter opgezet als een boerderijwinkel met ook regionale en landelijke producten (zoals bijvoorbeeld Bijlandgoed Mariënwaerdt of NME centrum in Haren Groningen). Cruciaal is het inrichten van een attractieve vergaderlocatie.
Speerpunt 9:
De hoogste prioriteit wordt gegeven aan de speerpunten 1 t/m 5. Relatie met gemeente De stadsboerderij zorgt er voor dat meer bewoners van stad en wijk op een natuurlijke manier betrokken raken bij duurzaamheidsonderwerpen zoals klimaat, biodiversiteit, energie en afval/circulariteit, maar ook armoede, welzijn, WMO, gezondheid, voeding, mobiliteit en duurzame stad. Het informatieve en recreatieve karakter gaan op de stadsboerderij hand in hand. De gemeente ondersteunt de stadsboerderij met subsidie met name voor de onderdelen
| Toekomstvisie 2030 de Ulebelt
16
kinderboerderij en moestuinieren. Aanvullend wordt voor de ontwikkeling van de stadsboerderij als goede buurtvoorziening met de buurtbewoners en gemeente gekeken hoe dat ontwikkeld kan worden, de gemeente zal dit ook financieel ondersteunen. Hiermee wordt invulling gegeven aan het bestuursakkoord. Verdienvermogen De stadsboerderij genereert ook eigen inkomsten via de evenementen, boerderijwinkel, zaalverhuur, kinderfeestjes en horeca. Binnen de horeca zal er ook aanbod zijn in de vorm van picknickmanden of lunch knapzakken. Voor de goede buurtvoorzieningen zullen ook subsidies en donaties gezocht worden voor activiteiten zoals bio-walking of kookworkshops (bijv. Oranjefonds). De Evenementen leiden niet alleen tot meer publiek, maar ook tot omzet en meer personeelskosten. Met een aantrekkelijk programma kan ook een entreebedrag gevraagd worden en kan op die dagen ook de horeca versterkt worden. Horeca kan niet alleen draaien op vrijwilligers en zorgcliënten, er zal een professionele aansturing moeten zijn en zijn vergoedingen voor personeel o.a. bij evenementen en in de weekenden noodzakelijk. Stadsboerderij met horeca en evenementen leent zich goed voor een actieve samenwerking met bedrijven. Naast sponsoring van de locatie en sponsoring van evenementen kunnen zij ook zelf meedoen aan evenementen of evenementen organiseren op de Ulebelt.
Het is de moeite waard om vanuit de ambassadeurs een kring van bevriende /partner-bedrijven op te bouwen. (Zie ook SROI in volgend hoofdstuk).
| Toekomstvisie 2030 de Ulebelt
17
4. Zorg en dagbesteding
Waar gaan we heen? Voor mensen met een zorg- en reïntegratievraag is de Ulebelt een fijne werkplek om te zijn na b.v. een burn-out, het voorbereiden op een nieuwe werkkring of als een goede dagbesteding. Zij worden als gelijken behandeld als de andere vrijwilligers en medewerkers. Vanuit hun mogelijkheden en behoeften wordt gezocht naar passende werkzaamheden of activiteiten, waarbij steeds de mens centraal staat. Kernwoorden zijn: je veilig voelen, jezelf zijn, geborgenheid, eigen tempo, vriendelijk en respectvol. De werkzaamheden richten zich zowel op ontvangst, huishouden (zoals strijkwerk), artikelen maken voor de boerderijwinkel, bemensen boerdijerwinkel dierverzorging, terreinbeheer als de te ontwikkelen horeca3. Voor de cliënten van de zorgboerderij bieden onze professionals vraaggerichte zorg en participatie op de boerderij. De groep die voor zorg en dagbesteding op de Ulebelt komt wordt uitgebreid met kwetsbare jongeren in samenwerking met de Gemeente. Speerpunten 2023-2026 speerpunt 1:
3
Uitbreiden Dagbesteding Zorg & Werk en Gezondheid voor zowel de Noorderbrug, de Parabool en Konnected en andere zorg/arbeid partners maar ook met bedrijven en andere organisaties. Voor cliënten geldt dat zij naar vermogen meewerken op de stadsboerderij. Hiertoe moeten medewerkers voor de begeleiding aangenomen/ingehuurd worden. Dit geldt ook voor begeleiding in het weekend.
https://www.hettuinhuisvancharlotte.nl/ en https://www.restovanharte.nl/
| Toekomstvisie 2030 de Ulebelt
18
speerpunt 2:
speerpunt 3:
Bijzonderdere uitbreiding is er voor de zorgcliënten in de horeca. Dit onderdeel is nieuw en moet met een goed plan en in samenwerking met partners opgebouwd worden b.v. .. met KonnecteD . Zij kunnen echter geen weekend aanbod verzorgen, waardoor er dan ook personeel tegen betaling ingezet zal moeten worden. Bijzonderdere uitbreiding is er voor de zorg van kwetsbare jongeren in de groene omgeving van de Ulebelt. Dit onderdeel is nieuw en moet met een goed plan en in samenwerking met partners opgebouwd worden. Dit wordt samen met de gemeente, de organisatie ErWelZijn en Buurtgeluk ontwikkeld.
De hoogste prioriteit wordt gegeven aan de speerpunten 1en 2. Speerpunt 3 wordt nog verder uitgewerkt. Relatie met de gemeente Jeugd en in het bijzonder kwetsbare jeugd is een onderwerp waar de gemeente actief beleid op voert. Sinds de WMO bij de gemeente is ondergebracht ligt er bij de gemeente ook de verantwoordelijkheid hiertoe. Voor inclusie van alle mensen in de samenleving dus ook mensen met afstand tot de arbeidsmarkt heeft de gemeente beleid en middelen. Voor de mensen met afstand tot de arbeidsmarkt geldt dat zij veelal kunnen beschikken over een zorgbudget van waaruit dagbesteding, therapie e.d. betaald kan worden. Verdienvermogen De Ulebelt ontvangt van de zorginstellingen (Noorderbrug, de Parabool, KonnecteD) of zorgverzekeraars budget voor dagactiviteiten en begeleiding. Nevenvoordeel voor de Ulebelt is dat diverse activiteiten daarmee uitgevoerd worden. Door uitbreiding van het aantal cliënten en het bieden van dagbesteding in de weekenden kan ook de verdiencapaciteit toenemen. Dit zal met de ontwikkeling van de horeca ook al van toepassing zijn. Bedrijven moeten bij aanbestedingen aangeven wat hun social return on investment (SROI) is, door steun te geven aan arbeidsplaatsen van mensen met afstand tot de arbeidsmarkt op de Ulebelt kunnen zij dit invullen.
Meer in algemeen zin kan de Ulebelt partnerschappen aan gaan met bedrijfsleven, zoals adoptie van projecten, steunen van duurzame ontwikkelingen, inzet van medewerkers of hulp bij verduurzaming van hun bedrijven(terrein).
| Toekomstvisie 2030 de Ulebelt
19
5. Terreinbeheer van de locatie (gebouwen en 7 hectare)
Biodiversiteit bij de Ulebelt Waar gaan we heen? De Ulebelt heeft een uniek terrein met een behoorlijke omvang. Dit biedt kansen. De kansen zijn om weides die niet meer functioneel zijn, en een lage biodiversiteit hebben, voor de Stadsboerderij in te zetten voor nieuwe functies. Denk daarbij aan een evenemententerrein, aan uitbreiding van moestuinieren, tuinderij, een speeldernis, klimbos of voedselbos. Deze nieuwe functies kunnen weer de basis zijn voor NDE-activiteiten, recreatie of volwasseneneducatie. Voor de veiligheid van dieren, kinderen in de moestuinen en kinderboerderij of zorgcliënten is er een goed gescreende begeleiding en zijn er hekken om een deel van het terrein nodig om het terrein ’s avonds af te sluiten. Voor kleinschalige onderhoud en groot onderhoud van paden, hekken, bomen etc. werken we samen met KonnecteD, groenbedrijf en partners als het ZoneCollege. De duurzame bedrijfsvoering, dierenwelzijn en biologische voedselproductie staat bij ons in alles centraal dus afvalscheiding, duurzame energie, gezond voedsel, duurzaam inkopen, meedoen van mensen met afstand tot de arbeidsmarkt: het zit ons in onze genen. Wij kunnen niet anders. Met een apart plan voor duurzame bedrijfsvoering werken we jaarlijks aan verbetering. Speerpunten 2023-2026 speerpunt 1: speerpunt 2:
Terreinbeheer afstemmen op het budget voor achterstallig onderhoud Maak een nieuwe visie op het gebruik en inrichting van het terrein. Werk dit uit in een schets en uitvoeringsplan met begroting. Neem daarin mee wat en hoe je het terrein wilt beveiligen.
| Toekomstvisie 2030 de Ulebelt
20
speerpunt 3:
speerpunt 4:
Werk het achterstallig onderhoud van pand en terrein in overleg met de gemeente eenmalig weg en combineer dit met de noodzakelijke verduurzamingsslag (o.a. de aangevraagde DUMOVA subsidie). Maak afspraken met de gebruikers van het terrein over het beheer en gebruik, en leg dit vast in een beheerplan en een overeenkomst met huurders. Besteed het groot onderhoud uit. Er zijn verschillende onderhoud intensieve tuinen en speelplaatsen op de stadsboerderij. Kijk wat nodig is voor de functies en kijk waar bespaard kan worden door een ander gebruik van de tuinen. Zorg dat functie, menskracht, financiën en beheer in balans zijn.
speerpunt 5:
Voeg zaken als bankjes en picknicktafels, waterspeeltuin, blotevoetenpad, speurtocht, skelters e.d. toe om de horeca en evenementen zoals genoemd in hoofdstuk 3 te ondersteunen.
speerpunt 6:
Bied andere partners in de stad ruimte om op de Ulebelt delen van het gebied in te richten in lijn met de functie van de Ulebelt bijvoorbeeld duurzaamheid en duurzame activiteiten, als een soort permanente Floriade)
De hoogste prioriteit wordt gegeven aan de speerpunten 1 en 3. Relatie met de gemeente Stichting de Ulebelt heeft het terrein van 7 ha “om niet” in erfpacht en heeft dit geen betrekking op de huur. Een andere relatie met de gemeente is dat de Ulebelt 7 ha biologisch beheert en dat zij daarmee een biologisch oase voor plant en dier is geworden. Dit samen met de omgeving van Gooikerpark en Vlinderstad draagt bij aan de biodiversiteit van de stad. Bezoekers worden geïnspireerd om de biodiversiteit en klimaatbestendigheid in eigen buurt en tuin te vergroten. De gemeente geeft beperkt subsidie voor het terreinbeheer. Verdienvermogen De Ulebelt verdient / kan verdienen aan verhuur van delen van het terrein aan de stichtingen voor school-moestuinieren en volkstuinen. En als de functies anders verdeeld worden over het terrein dan kunnen ook andere organisaties daar delen van huren of daar financieel aan bijdragen. Van de kweek van biologische groente, kruiden en bloemen is een kleine opbrengst via de boerderijwinkel.
| Toekomstvisie 2030 de Ulebelt
21
6. Organisatie De Ulebelt wil een toekomstbestendige en transparante organisatie zijn die werkt vanuit een gedragen missie, visie en strategie (die voor langere tijd vastligt). Bezoekers, vrijwilligers en werknemers hebben op de Ulebelt een veilige en gezonde leer-recreëer-werkomgeving. Van daaruit ontwikkelt de Ulebelt zich tot stevige partner van gemeente, andere overheden, maatschappelijke organisaties, onderwijs en bedrijfsleven in Deventer en omstreken.
6.1 Governance Het aansturingsmodel wordt hervormd van een Bestuur met directeur naar een Raad van Toezicht en een directeur-bestuurder. De directeur-bestuurder is ondernemend van aard; ziet kansen en weet deze te pakken. Om de verandering naar een meer zakelijke organisatie mogelijk te maken zullen er mogelijk ook personele wisselingen met een transitie uitkering nodig zijn. De Raad van Toezicht stuurt op de koers, impact, samenwerking en transparantie. Daarnaast is er een Raad van Advies en Comité van Ambassadeurs met experts en deskundigen die de Ulebelt een warm hart toedragen en met raad en daad de Ulebelt bijstaan en van advies voorzien (bezoekers, onderwijs en wijkbewoners). Alle leden van de Raad van Toezicht en Raad van Advies komen uit Deventer e.o. speerpunt 1:
Instellen Raad van Toezicht
speerpunt 2:
Herinrichten/activeren van een Raad van Advies en Comité van Ambassadeurs
6.2 Management, organisatie en personeel Directeur-bestuurder zal leiding geven aan de organisatie, daaronder zijn de teams van medewerkers en vrijwilligers actief op de onderdelen, met budgetten per functie: •
Natuur- en duurzaamheidseducatie (NDE);
•
Participatie en duurzaamheidsprojecten;
•
Stadsboerderij en evenementen;
•
Horeca & verhuur (in het vorige hoofdstuk is horeca aan stadsboerderij toegevoegd, maar financieel/organisatorisch wordt dit gescheiden);
•
Zorg en dagbesteding;
•
Terreinbeheer;
De missie, visie en strategie liggen voor lange termijn vast. Ook de producten en diensten van de Ulebelt (zelf en samen met partners) worden eenduidig benoemd. Dit leidt mede tot rust voor personeel en samenwerkingspartners. Zij weten wat zij van de Ulebelt kunnen verwachten. En zij ervaren dat de Ulebelt waar maakt wat zij belooft. Personeelsbeleid, opleiding, financieel beleid, duurzame bedrijfsvoering en impactmonitoring vormen de basis van een adequate bedrijfsvoering. Van hieruit vindt verantwoording plaats aan de Raad van Toezicht, subsidiegevers (m.n. de gemeente), partners, vrienden en bezoekers. De Ulebelt is hierin als ANBI Stichting volledig transparant. De impactmeting gebeurt om de bijdragen aan Deventer als duurzame stad zichtbaar te maken, bijvoorbeeld via de MAEX methode die impact op de Sustainable Development Goals aangeeft. De directeur-bestuurder en het team zorgen voor veilige, gezonde en fijne leer-recreëer-werkplekken voor vrijwilligers, zorgcliënten, werknemers en bezoekers.
| Toekomstvisie 2030 de Ulebelt
22
speerpunt 1:
Missie, visie, statregie als mede producten en diensten vastleggen voor langere termijn
speerpunt 2:
Organisatie op alle bedrijfsonderdelen herijken in lijn met deze visie
speerpunt 3:
Projectmatig werken versterken
speerpunt 4:
Personeelsbeleid en gezonde werkomgeving in balans brengen
speerpunt 5:
Systemen voor bedrijfsvoering, monitoring en verantwoording verbeteren.
De hoogste prioriteit wordt gegeven aan de speerpunten 1 t/m 5.
6.3 Huisvesting De huisvesting in het hoofdgebouw is na 25 jaar aan groot onderhoud en actualisatie toe. Verwarming, isolatie, ventilatie, geluid, werkruimtes, sanitair, stopcontacten, plafonds, vloeren, dak en dakkoepel zijn toe aan vernieuwing. Tot medio 2022 huurde de Ulebelt het hoofdgebouw en de kapschuur van de NV Vastgoed Milieucentrum. In juli 2022 kocht de gemeente de overige drie aandeelhouders uit en werd zij de enige eigenaar van de panden. De Ulebelt huurt nu het hoofdgebouw en de kapschuur van de gemeente. Deze zijn medio 2022 samen afgewaardeerd tot € 205.000,-. Daarvoor was dat nog en huurt het hoofdgebouw en de kapschuur van de gemeente. Deze zijn medio 202 samen afgewaardeerd tot € 205.000,-. Daarvoor was dat nog €450.000,- Daarnaast heeft de Ulebelt nog eigen panden op de locatie geplaatst. Door natrekking is de gemeente hiervan feitelijk juridisch eigenaar. De gemeente richt zich op duurzame bedrijfsvoering en het verduurzamen van haar maatschappelijk vastgoed, de Ulebelt valt daar ook onder. Het onderhoud van het gebouw is na 25 jaar aan actualisatie toe, waarbij ook duurzaamheidsmaatregelen als isolatie, warmtepomp en zonnepanelen toegepast kunnen worden. Dit kan samen opgaan met de beoogde verbouwing en aanbouw van het pand (zie ook hoofdstuk 3 over de stadsboerderij met horeca).
Het is de wens om in 2030 een duurzame en rendabele horeca te hebben die voor bezoekers, buurtbewoners (goede buurtvoorziening), zorg-cliënten als medewerkers fijn en leuk is om te zijn en te werken. Om dat te realiseren moet er op basis van de gereed gekomen en met de gemeente besproken plannen rond het hoofdgebouw een exploitatieplan komen voor de horeca (zie speerpunten bij stadsboerderij, horeca en evenementen). Het plan dat door Kristinsson & Arcadis is opgesteld geven samen met deze toekomstvisie richting aan dit proces. Voorkom daarbij dat er een dure tussenoplossing gecreëerd wordt , want het opzetten van een nieuwe huisvesting met functies voor buurtvoorziening en horeca vergt meer dan een gebouw Het is een ontwikkeling waar personeel, zorgcliënten en buurtbewoners samen ingroeien. Als je dit doet doe het dan goed. Tegelijkertijd moeten we met de activiteiten niet wachten tot de aanbouw er staat, begin vast werkende weg en zorg ondertussen als gemeente en bestuur samen dat er een plan, exploitatiebegroting en overstemming komt. De dienstwoning is verhuurd aan een directe Ulebelt medewerker (en gezin) voor het toezicht op het terrein en de gebouwen.
Onderzoekers geven voor de lange termijn de voorkeur aan een kleiner deel aan de Ulebelt dat afsluitbaar is, zodat de beheerderswoning voor andere functies (voorbeeld woning; boerderijwinkel; buurtvoorziening; horeca; kantoor; kinderopvang e.d.) ingezet kan worden.
| Toekomstvisie 2030 de Ulebelt
23
speerpunt 1:
Hal, tuinkamer, en Uilennest inzetten voor horeca ruimte en buurtvoorziening
speerpunt 2:
Notarieel opstalrecht vastleggen van de panden die deels of geheel eigendom zijn
speerpunt 3
van Stichting de Ulebelt, zoals de grote stal, de kikkerkeet, geitensstal. Aanpassingen in het hoofdpand om horeca en groene sociale huiskamer voor buurt mogelijk te maken (no regret), herinrichting en aanbouw actualisatie van het hoofdgebouw, passend bij de functies
speerpunt 4:
Opstellen exploitatieplan horeca (inclusief evenementen, activiteiten en vergaderen)
speerpunt 5:
Hekken rond een klein deel van het terrein om ‘s avonds af te kunnen sluiten
speerpunt 6:
Eventueel dienstwoning anders gebruiken (verhuurruimte en duurzame voorbeeldwoning
De hoogste prioriteit wordt gegeven aan de speerpunten 1,2,3, 4 en 5.
6.4 Financieel Voor de aansturing van de Ulebelt wordt gebruik gemaakt van de ABC-methode waarin de kosten en baten van de bedrijfsonderdelen apart zijn uitgewerkt en de overheadkosten naar rato van de omzet zijn verdeeld. Uitgangspunten voor een gezonde bedrijfsvoering zijn: •
De gemeente verleent subsidie voor de onderdelen stadsboerderij, natuur- en duurzaamheidseducatie en terreinbeheer. De Ulebelt en Gemeente stemmen ambitie en activiteiten af op de hoogte van de subsidie.
•
De huur van de gemeente voor het hoofdgebouw en de kapschuur staat los van de door de gemeente verleende subsidie zoals vastgelegd is met de NV Vastgoed Milieucentrum. De huidige huur is naar mening van het bestuur van de Ulebelt niet conform de normen voor maatschappelijk vastgoed zeker in vergelijking tot de huur voor andere gemeentelijke panden. Een uitwerking voor een maatschappelijk huur, naar rato van het MJOP en de waardering van de panden is op dit moment dan ook nog niet van toepassing.
•
Ook eventuele aanvullende verdiencapaciteit zoals horeca, verhuur e.d. staat los van de subsidie.
•
De onderdelen duurzaamheidsprojecten, zorg en dagbesteding; evenementen en activiteiten zijn minimaal kostendekkend, maar het streven is dat zij zullen groeien en bijdragen aan een positief saldo in de jaarresultaten en zo een geleidelijke vermogensopbouw creëren.
Baten en lasten 2023 Subsidie van de gemeente Deventer voor 2023 bedraagt €453.600 met name voor de activiteiten stadsboerderij, natuur- en duurzaamheidseducatie en terreinbeheer en voor overhead. Door de Ulebelt (respectievelijk begroot op €247.291 en €178.403 en subsidie op overige activiteiten is begroot op €27.906). Deze cijfers zijn gebaseerd op een concept begroting van begin november, daarna is nog een
verdere analyse gedaan die een aanpassing in de begroting kunnen betekenen. Met name op terreinbeheer is een ontoereikende dekking. Uitgangspunt is dat bij een budgetsubsidie hoort dat de taken op integrale kostprijs worden gesubsidieerd en dat daarom reguliere begroting, ABC en activiteitenplan bij elkaar horen. Nadat we de jaarafsluiting 2022 gereed hebben wordt in februari de begroting 2023 door de Ulebelt verder aangescherpt hetgeen ook betekenis heeft voor de ABC 2023. 1.
Vanuit het uitgangspunt de Ulebelt de onderdelen stadsboerderij, natuur- en duurzaamheidseducatie en terreinbeheer kostendekkend uitvoert van de subsidie is er in de onderliggende activiteitenbegroting
| Toekomstvisie 2030 de Ulebelt
24
20234 die geleid heeft tot de subsidiebeschikking een tekort van 43.189. Hierin is geen rekening gehouden met de kosten van een terreinbeheerder, wel is rekening gehouden met een huur van €85.000, inclusief afschrijvingen, onderhoud en dotatie MJOP €107.700, waarvan in de ABC 33% aan de subsidiabele activiteiten is toegerekend. Tevens zijn de overige baten uit deze functies meegerekend. Functies met kostendekkende subsidie • Stadsboerderij • Natuur- en duurzaamheidseducatie • Terreinbeheer TOTAAL
Direct
Aandeel Lasten totaal Subsidie Overige Saldo overhead begroot baten -€156.594 -€26.393 -€182.987 €160.278 €19.500 -€3.209 -€40.338 -€13.670 -€54.008 €43.013 €4.400 -€6.595 -€70.266 -€267.198
-€12.619 -€52.682
-€82.885 -€319.880
€44.000 €247.291
€5.500 €29.400
-€33.385 -€43.189
Voor een kostendekkende exploitatie op deze functies die de Ulebelt kostendekkend wil uitvoeren zou de gemeente de subsidie dienen te verhogen of het bestuur van de Ulebelt de kosten en de activiteiten evenredig dienen te verlagen en zich focust op andere functies, zoals horeca, zorg en projecten.. 4.
De activiteiten zouden voor de organisatie renderend moeten zijn voor een gezonde bedrijfsvoering. In de activiteitenbegroting 2023 is echter een tekort van €65.533, met name door het begrote verlies op projecten. Voor een gezonde bedrijfsvoering in 2023 en daarna moeten deze functies gaan renderen. Overige functies • Evenementen • Projecten • Zorg • Horeca, verhuur en praktijkles TOTAAL
a.
b.
c.
4
Direct -€14.419 -€151.441 -€83.745 -€8.660 -€258.265
Aandeel Lasten totaal Subsidie Overige Saldo overhead begroot baten -€9.869 -€24.288 €14.564 €500 -€9.224 -€26.580 -€178.021 €13.342 €105.000 -€59.679 -€24.838 -€108.583 €0 €99.500 -€9.083 -€44.887 -€53.547 €0 €66.000 €12.453 -€106.174
-€364.439
€27.906
€271.000
-€65.533
Voor de horeca zullen eerst investeringen gedaan dienen te worden voordat daar interessante netto-inkomsten uit voortkomen. Tot die tijd kan met kleine maatregelen een klein resultaat behaald worden. Op de zorg zijn al mooie initiatieven genomen, die nu al een deel van de kosten op de kinderboerderij en terreinbeheer dekken. Dit betekent nu nog dat ook hier vooralsnog geen grote extra netto-inkomsten zijn te verwachten. Het heeft prioriteit dat de functie projecten snel gaat renderen, zodat hier een stevig batig saldo uit voortkomt. Het begrote verlies van €59.679 is geen basis voor de een financieel gezonde Ulebelt. Met de kennis en het netwerk van de Ulebelt rondom duurzaamheid moet dit mogelijk zijn. De Ulebelt kan opdrachten en projecten werven. Deze projecten kunnen ook van de gemeente komen zoals ondersteuning bij de realisatie van het duurzaamheidsbeleid (activering inwoners) en voor de doorontwikkeling van de goede buurtvoorziening.
Nieuwe Activiteitenbegroting 2023 d.d. 22 november 2022.
| Toekomstvisie 2030 de Ulebelt
25
Met bovenstaande uitgangspunten en adviezen kan toegewerkt worden naar een positieve exploitatie. speerpunt 1: speerpunt 2:
Werk met de ABC methode van kosten en baten per bedrijfsonderdeel. Werk toe naar / maak afspraken over kostendekkende subsidie op stadsboerderij, natuur- en duurzaamheidseducatie en terreinbeheer.
speerpunt 3:
Zorg dat in de subsidie de geïndexeerde huurprijs voor maatschappelijk vastgoed naar rato van de gesubsidieerde taken is meegenomen.
speerpunt 4:
Zorg dat op korte termijn verdiencapaciteit tot stand komt op horeca, evenementen, projecten en zorg Zorg voor ‘eigen verdienvermogen’ aanvullend op de gesubsidieerde delen (zie inhoudelijke paragrafen).
speerpunt 5: speerpunt 6:
De Ulebelt is een Algemeen nut beogende instelling (ANBI Stichting). Zorg voor neveninkomsten uit fondsen, donaties, vrienden, SROI-bedragen bedrijven, sponsoren, legaten e.d.
speerpunt 7:
Werk aan grote projecten en zoek naar subsidiekansen: regionaal, landelijk en Europees en doe dit samen met de partners in de stad.
De hoogste prioriteit wordt gegeven aan de speerpunten 2, 3, 4 en 5. Bovenstaande punten lijken erg geld gedreven te zijn, maar zijn niet bedoeld om van de Ulebelt een commerciële organisatie te maken. De financiële speerpunten hebben tot doel om te komen tot een gezonde bedrijfsvoering zodat de Ulebelt haar maatschappelijke impact kan blijven maken.
6.5 Communicatie De PR en communicatie is afgestemd op de eenduidige missie, visie en strategie van de Ulebelt. In het communicatieplan is aangegeven hoe de doelgroepen communicatief bereikt en ondersteund worden. Kerndoelgroepen zijn inwoners van Deventer e.o., Wijkbewoners van Colmschate/Vijfhoek en het onderwijs. Op dit moment is in de Ulebelt begroting niet een communicatie vacature voorzien. Dit is in eerdere gesprekken wel eens generiek aan bod gekomen. Onderzocht kan worden of de gemeente bereid is om support (in uren) te leveren door bijvoorbeeld gebruik te maken van de expertise van een communicatiemedewerker van de gemeente als natura (uren) aanbod. speerpunt 1:
Opstellen communicatieplan.
speerpunt 2:
Zorg dat de website snel duidelijkheid biedt wat producten en diensten zijn (less is more en gericht op de verschillende doelgroepen).
speerpunt 3:
PR-marketing verbeteren.
speerpunt 4:
Stel een marketing communicatie medewerker in deeltijd aan (voor 2023 is dit nog niet in de begroting opgenomen).
De hoogste prioriteit wordt gegeven aan de speerpunten 1 en 4.
| Toekomstvisie 2030 de Ulebelt
26