2023-11-01 Presentatie werksessie BUIG

Werksessie BUIG-budget en verdieping handhaving 1 november 2023

Programma 1. Het BUIG budget, vangnet en verbetermaatregelen 15.00 – 15.40 o Uitleg van BUIG en vangnet (incl. bevindingen rapport over meerjarige tekorten en overschotten BUIG dat zeer recentelijk openbaar is geworden) o Knoppen waar je aan kunt draaien om budget te beïnvloeden: re-integratie en handhaving o Beschikking BUIG 2023 en 2024 o Proces voor vangnet BUIG 2023 en voor evaluatie/nieuw plan handhaving 2. Actieplan BUIG 2022 en verdieping op actielijn handhaving 15.40 – 16.30 o Uitgezette acties en eerste beelden van de resultaten op de drie actielijnen uit het Actieplan (voorkómen dat Deventenaren instromen, bevorderen dat Deventenaren uitstromen d.m.v. werk of school en check op rechtmatigheid d.m.v. handhaving) o Verdieping handhaving: staand beleid dienstverlenend handhaven, inzet op maat, bestuursakkoord en nieuwe wet. Wat doet Deventer en wat zijn eerste beelden van de resultaten?

Vragen: stel ze gerust tussendoor!

BUIG in het kort • Budget voor betaling van de uitkeringen. • Wat overblijft is voor ons, tekort moet aangevuld en bij >7,5% tekort is er een Vangnet voor een deel van het tekort. • Altijd 3 beschikkingen: o voorlopig in september voorafgaand aan het jaar, o nader voorlopig in april/mei en o definitief in september in het lopende jaar, gelijktijdig met weer de voorlopige voor het jaar erop. Loopt nooit gelijk met eigen P&C cyclus

Buig: hoe wordt dit verdeeld? • Gebaseerd op de kans op bijstand in iedere gemeente (op basis van objectieve factoren: samenstelling bevolking en regionale kenmerken) • Op basis van de kans wordt het budgetaandeel berekend voor de gemeente. • Voor 2024 aanpassingen doorgevoerd in het verdeelmodel o.b.v. onderzoeken • Er zijn meerdere knoppen waaraan gedraaid kan worden

Buig: verdeelmodel (knoppen)

Links het model van de analyses uit 2018-2019. Rechts het model van het recente onderzoek naar structurele tekorten/overschotten. Relevant voor vangnet 2023!

Krijgen we wel genoeg? Over het algemeen werkt het model best goed, maar er zijn nog altijd gemeenten met structureel tekort of overschot. Helaas behoort Deventer tot de categorie tekort. De vraag was klopt het model wel? Krijgen we wel genoeg? Gebaseerd op onderstaande feiten:

Buig 2023 en 2024 0,66% 0,62%

Aanpassingen verdeelmodel gunstig voor Deventer: regionale kenmerken en samenstelling bevolking: 2,7 miljoen erbij

BUIG 2023 en 2024 • 2023: € 41.984.531, forse stijging maar vooral door stijging minimumloon. Resultaat: 1 ton positiever dan q2 beeld. Tekort: € -1.093.480. • Vangnet in beeld: € 132.000,• 2024: € 45.917.564,- , ook forse stijging, maar nu door het verdeelmodel en dus positief. Met beperkte waarde: een voordeel t.o.v. de begroting (€ 300.000). Maar let op: pas voorlopige beschikking!

Vangnet 2022: ziet er goed uit! Positief advies van de commissie. Voorstellen kwamen voort uit uitgebreide verkenning van beleid en uitvoering o.b.v. de knoppen van net. De opgave leek/bleek fors in 2021 voor 2022. 2023: procedure opstarten, welke moet leiden tot indienen van een verzoek. Bij het indienen van een verzoek moet het college verklaren dat het maatregelen heeft getroffen om tot tekortreductie te komen. Gemeenteraad moet hiermee instemmen. Beeld toekomst positiever dan in 2021, maar nog altijd algemene middelen nodig.

Actieplan BUIG 2022

Actieplan BUIG 2022: terugblik proces Proces actieplan 2022 • Zomer 2022: sessies met beleid en uitvoering (Inkomensondesteuning en KonnecteD): waar zit ruimte voor verbetering, innovatie of versterking? • September/oktober: plan opgesteld en opgestuurd naar raad • Juli/augustus 2023: bespreking raad, (toch) aanvraag vangnet • Januari 2024: evaluatie actieplan 2022 Proces voor actieplan BUIG 2023: nu van start

Actieplan BUIG 2022: 3 actielijnen met meerdere acties Plan met drie actielijnen en verschillende acties 1. voorkómen dat Deventenaren instromen 2. check op rechtmatigheid d.m.v. handhaving 3. bevorderen dat Deventenaren uitstromen d.m.v. werk of school

Stand van zaken Q3: actielijn 1 (voorkómen dat Deventenaren instromen) • Benutten voorliggende voorzieningen: inzet SoZa expert (o.a. aanvraag Wajong uitkering) en voorkomen instroom door snellere overdracht vanuit UWV (voor einde WW inzet dienstverlening KonnecteD). Bij ca. 15 inwoners: andere voorziening dan bijstand of direct naar een baan begeleid. En ca. 20 aanpassing norm. • Er wordt gebouwd aan structureel betere integrale dienstverlening aan jongeren: integraal jongerenloket. Ontwerpsessies met partners en in overleg met jongerenpanel. In Q1 of Q2 2024 operationeel.

Stand van zaken Q3: actielijn 2 (check op rechtmatigheid d.m.v. handhaving) Reguliere dienstverlening handhaving • Wettelijke taak en onderdeel van beleid Inzet op maat • Wijze van datagedreven werken binnen handhaving: protocollen Suwinet, samenwerking Inlichtingenbureau • Evaluatie huidige handhavingsbeleidsplan en nieuw plan opstellen; in lijn met op handen zijnde aanpassingen Participatiewet.

Ontwikkeling handhaving 2013- toekomst: van rigide naar menselijke maat • 2013: Fraudewet • 2014: Wet maatregelen WWB: 100% maatregel bij wet bepaald, de streepjestrui • 2015: Participatiewet: iedereen Actief, werk voorop! • 2016: Fraudewet bijgesteld; aanpassing zwart wit verwijtbaarheid • 2018: Dienstverlenend Handhaven: gericht op het voorkomen van de fraude o Sms o Feedbackmethode • 2019: Inzet op maat; nieuwe uitgangspunten, stress sensitief, maar ook afspraak is afspraak • 2020-2021: corona; praktisch geen handhaving, kanteling werkprocessen • 2022: hernieuwde inzet dienstverlenend Handhaven • 2022/2023: sms no show maatregelen aangepast, nav Wijdemeren 1200 euro “vrijlaten” • 2023/2024: nieuw beleid Handhaving obv uitgangspunten nieuwe wet. • ….. Participatiewet in Balans: Maatwerk, Vertrouwen.

Stand van zaken Q3: actielijn 2 (check op rechtmatigheid d.m.v. handhaving) Specifiek dit actieplan • In pilots uitgeprobeerd wat beter kan. Bijvoorbeeld themacontrole water. Aanpak: check privacy, data waterbedrijf (opvallend hoog of laag gebruik), aanleiding voor gesprek, transparante communicatie naar alle in dit onderzoek betrokken inwoners. Uitkomst: geen opbrengst op dit thema. • Wel winst te behalen in (regulier) meer toepassen van SMS herinnering (voorkómen no show). • Continue deskundigheidsbevordering (bv. training Schulinck crypto). • Activerende rechtmatigheid groeien. Belemmeringen bespreken/ wegnemen om (meer) te gaan werken. Doorontwikkeling nodig met IO en KonnecteD samen (verbinding met plan Groeien van KonnecteD). Tot nu toe ca. 5 uitstroom (naar werk) gerealiseerd en enkele aanpassing norm.

Stand van zaken Q3: actielijn 3 (uitstroom door werk of school) • Meer inwoners aan de slag in een baan met loonkostensubsidie (ruim 40 extra plekken) of via detachering binnen of vanuit KonnecteD (ca. 25 personen). • Ongeveer 15 inwoners volledig onafhankelijk van een uitkering door pilot Ovidius (intensieve begeleiding naar werk van klanten uit ‘bovenkant’ Faciliteren), pilot Parttime Inkomsten en inzet accountmanagers KonnecteD (uitbreiding contract, vnl. in de zorg). • Aantal pilots zijn recentelijk gestart (zoals Geef Aan Elkaar; activering jongeren bij Go Ahead), nog te vroeg voor uitstroom (eerst focus op herstel en activering, zoals statushouders en psychisch kwetsbaren) of wordt nu geëvalueerd (zoals pilot Lifecoaching). • Geleerde van pilots landt deels in plan doorontwikkeling Groeien.

Stand van zaken Q3: overall • De (kwantitatieve) doelstelling is om 300 minder klanten in de uitkering te hebben dan op peilmoment september 2022. Deze doelstelling was gerekend buiten de (later bepaalde) verhoogde doelstelling huisvesting statushouders. • Kwalitatieve doelstelling: meer Deventenaren participeren in een baan of ontwikkelen daarnaartoe (uitkeringsonafhankelijk), leren & doorontwikkelen van pilots/nieuwe werkwijzen, samenwerken partners in de stad. • Zónder het Actieplan zouden minder mensen met een P-wet uitkering duurzaam aan de slag zijn (of: in de nabije toekomst aan de slag gaan) in werk en zou het bestand uitkeringsgerechtigden hoger zijn geweest dan nu. • 2.529 uitkeringsdossiers eind sept 2023 en 2.552 eind sept 2022. • Evaluatie begin 2024

Vangnet BUIG 2023: proces Proces komen tot verbetermaatregelen en aanvragen vangnet • Ophalen en bespreken ideeën met raad, beleid en uitvoering • Plan opstellen en aanscherpen o.b.v. BUIG beschikking en evaluatie plan 2022 • Bespreking met raad en start • Plan indienen bij aanvraag vangnet

Verbetermaatregelen BUIG 2023: ingrediënten • • • • • •

Persoonlijke maat (training/coaching stress sensitief werken) Tussentijdse evaluatie Inzet op maat Uitvoering doorontwikkeling Groeien Activerend handhaven met focus op wegnemen belemmeringen voor participatie Uitrol integrale jongerenaanpak Ondersteuning statushouders (vnl. groep die onder oude wet viel)

Stand van zaken actielijnen in detail

Stand van zaken actielijn 1 Actie

Stand van zaken Q3

1a

Voorkómen dat jongeren instromen

Pilot doorstroomteam gecontinueerd

1b

Integrale jongerenaanpak

Ontwerpen integraal jongerenloket, verwachting start Q2 2024

1c

Verminderen instroom vanwege einde WW

Optimalisering werkafspraken met UWV; 5 uitstroom naar werk

1d

Screening op voorliggende voorzieningen (zoals Wajong)

Project SoZa expert afgerond; 11 andere voorziening, 23 aanpassing norm

1e

Project samenwonen op proef

Brede gesprek, nieuwsbrief, paar stellen

1f

Goede voorzieningen i/d buurt

Brede blik voor vragen o.g.v. armoede, schulden, werk, inkomen

Stand van zaken actielijn 2 Actie

Stand van zaken Q3

2a

Analyse bankafschriften

Mogelijkheden sociaal bankieren app in kaart

2b

Expertise crypto

Reguliere training Schulinck

2c

Inzet SMS voorkómen no show

Opfrissen werkafspraken uitvoeringsteams

2d

Themacontrole waterverbruik

Pilot afgerond; geen vervolg

2e

Activerende handhaving klantgroep Groeien

Uitstroom ca. 5; vervolg integraler oppakken

Stand van zaken actielijn 3 (deel 1) Actie

Stand van zaken Q3

3a

Offensief loonkostensubsidie

Ca. 40 plekken gerealiseerd

3b

Pilots psychisch kwetsbaren

Ca. 20 deelnemers geactiveerd (en gestart in traject richting werk)

3c

Detachering KonnecteD

Ca. 25 personen aan de slag (vnl. intern)

3d

Ontwikkeltraject (zorg)jongeren Circulus

2 groepen van 10 jongeren

3e

Pilot 50-plussers

Analyse en inzet op passende dienstverlening

3f

SROI / PSO

Intensivering samenwerking gemeente – KonnecteD – andere partijen

3g

Geef aan elkaar (GAE)

In nov. starten 15 jongeren (o.a. kennismaking werkgevers en certificaten)

Stand van zaken actielijn 3 (deel 2) Actie

Stand van zaken Q3

3h

Pilot lifecoaching (Matz Social)

20 personen ontvingen lifecoaching; evaluatie (werkende elementen) eind 2023

3i

Inzet instrumenten Factor Werk

Informatiesessies consulenten KonnecteD over beschikbare instrumenten

3j

Offensief nieuwkomers (Matz Social)

20 deelnemers zijn/worden begeleid naar stage of werk; tweede groep start

3j

Offensief nieuwkomers (Mindspring)

Arabisch sprekende groep begeleid; in Q4 start Tigrignasprekende groep

3k

Project parttime inkomsten (PTI)

Samenwerking SR en KonnecteD; uitstroom naar werk of afzien van uitkering

Stand van zaken actielijn 3 (deel 3) Actie

Stand van zaken Q3

3l

Alpha hulpen / contracten zorg

Bij ca. 10 medewerkers contracten vergroot > onafhankelijk van uitkering

3m

Training veranderkracht (Ovidius) voor 12 personen uit Faciliteren

Bijna een kwart aan de slag in baan na intensieve begeleiding

3n

Pilot afboeken schuld

Verbinden met brede gesprek binnen activerende rechtmatigheid