2023-1069 Raadsvoorstel nota bodembeheer

RAADSVOORSTEL Onderwerp Portefeuillehouder Voorstelnummer Datum B en W besluit Team

: : : : :

nota bodembeheer en bodemkwaliteitskaart IJsselland Wethouder Walder, 2023-1069 5-12-2023 DEV-BLD

Inleiding Voor grondverzet is het nodig inzicht te hebben in de kwaliteit van de te ontgraven en ontvangende bodem. Binnen het Besluit bodemkwaliteit is een vastgestelde bodemkwaliteitskaart een toegestane milieuhygiënische verklaring (artikel 4.3.5 Regeling bodemkwaliteit). Deze kaarten zijn onderdeel van het grondstromenbeleid zoals dat vast is gelegd in de Nota bodembeheer Regio IJsselland (6 februari 2013). De huidige Nota bodembeheer heeft een maximale geldigheid tot 2023 (wettelijk 10 jaar). In 2023 kan nog gebruik gemaakt worden van overgangsrecht. Het is van groot belang dat de raad voor 1-1-2024 een besluit neemt over het opnieuw vastleggen van de nota en kaarten. Dit is nodig om het grondverzet op de huidige werkwijze in de regio te kunnen voortzetten en kosten en administratieve lasten voor individuele partijkeuringen te beperken. Uitgangspunt voor de Nota bodembeheer is waar mogelijk beleidsneutraal overgaan. Deze nota en bodemkwaliteitskaart vervangen de eerder vastgestelde nota en (verlengde) bodemkwaliteitskaart. De omgevingsdienst heeft in opdracht van alle aangesloten gemeenten en waterschappen voorbereidende werkzaamheden uitgevoerd ten behoeve van het opstellen van de Nota Bodembeheer en bodemkwaliteitskaarten. Hierbij is ook gelet op de aanwezigheid van PFAS in de regio IJsselland. Het onderzoek is uitgevoerd in samenwerking met het adviesbureau Tauw b.v.

Raadsvoorstel 1. De Nota Bodembeheer IJsselland vast te stellen 2. De bodemfunctiekaart en bodemkwaliteitskaarten vast te stellen 3. Het college te delegeren voor het erkennen van bodemkwaliteitskaarten van andere gemeenten

Kern raadsvoorstel Om grondverzet in de regio zonder aanvullend onderzoek mogelijk te maken is een erkend bewijsmiddel (nota bodembeheer en bodemkwaliteitskaart) nodig. De huidige Nota Bodembeheer IJsselland verloopt in 2023. De bodemkwaliteitskaarten (voor de regio IJsselland, Deventer en Raalte) zijn in 2020 verlengd. Op basis van het Besluit bodemkwaliteit (artikel 53) heeft de bodembeheernota een maximale actualiteit van 10 jaar en de bodemkwaliteitskaarten van maximaal 5 jaar. Het besluit tot vaststelling van het gebiedsspecifiek beleid is een besluit in de zin van de Algemene wet bestuursrecht (Awb) waarop de uniforme openbare voorbereidingsprocedure (afdeling 3.4 Awb) van toepassing is (zie artikel 49 Bbk). De Nota en de kaarten dienen voor 1 januari 2024 door de Raad te zijn vastgesteld, zodat gebruik kan worden gemaakt van het overgangsrecht in de Omgevingswet. Op termijn is het nodig het grondstromenbeleid en de onderliggende bodemkwaliteitskaarten te integreren in de omgevingsplannen van de gemeenten binnen IJsselland. Derden die grond in de regio willen ontgraven en toepassen kunnen op basis van de Nota en met de bodemkwaliteitskaarten projecten uitvoeren en kosten besparen. Ze hebben geen of minder onderzoeken of partijkeuringen nodig en de afzet van grond kan op de gebruikelijk manier blijven plaatsvinden. Omdat alle deelnemende

gemeenten op dezelfde manier hun grondstromenbeleid hebben opgesteld en voornemens zijn vast te stellen, zorgt dit voor uniformiteit en herkenbaarheid bij derden. OD IJsselland heeft in opdracht van alle aangesloten gemeenten (met uitzondering van de gemeente Zwolle), de provincie Overijssel en de Waterschappen Drents Overijsselse Delta en Vechtstromen de begeleiding verzorgt voor het actualiseren van de Nota Bodembeheer en de bodemfunctie – en bodemkwaliteitskaarten (incl. PFAS). De resultaten zijn opgenomen in de volgende rapporten van Tauw: • Nota bodembeheer Regio IJsselland, Tauw, 27 oktober 2023, kenmerk R002-1291303ABR-V04-mwl-NL • Technische rapportage bodemkwaliteitskaart regio IJsselland 2023, Tauw, 27 oktober 2023, kenmerk R001-1291303ROE-V04-mwl-NL Technisch inhoudelijk: De nota is gericht op het beleidsneutraal overnemen van het eerdere beleid. In de nota is gebiedsspecifiek beleid opgenomen voor de volgende onderwerpen: • Bodemvreemd materiaal • Van nature verhoogd arseen • Gebieden met verhoogd PFAS • Zone droge oevergebied Vecht. Bodemvreemd materiaal Binnen IJsselland is opgenomen dat de toepasbare grond niet meer dan 5 % (gewichtsprocenten) aan bodemvreemd materiaal mag bevatten.

Hiermee wordt een balans gevonden om enerzijds visuele hinder en aantasting van bodemgebruiksfuncties te verlagen en anderzijds om kosteneffectief grondverzet mogelijk te houden Van nature verhoogd arseen In de regio IJsselland komen verhoogde concentratie voor aan natuurlijk arseen. Het gaat vooral om de gemeenten Raalte, Deventer, Hardenberg en de droge oevergebieden langs de Vecht. Uitgangspunt is dat vrijkomende grond binnen het gebied met verhoogde gehalten kan worden verwerkt tot de interventiewaarde voor arseen, behalve in gevoelige gebieden als moestuin en kinderspeelplaats. Het kan nodig zijn de GGD IJsselland om advies te vragen. Gebieden met verhoogd PFAS In het algemeen is PFAS op niet verdachte locaties geen probleemstof binnen de regio IJsselland. Het voldoet aan de maximale waarde Landbouw/Natuur, zoals opgenomen in het handelingskader van december 2021. Lokaal komen in de gemeenten Steenwijkerland en Hardenberg verhoogde concentraties aan PFAS voor zonder dat hier een oorzaak voor valt aan te wijzen. Voor deze locaties is gebiedsspecifiek beleid ontwikkeld, zodat hier wel ‘enig’ grondverzet kan plaatsvinden. Zone droge oevergebied Vecht In 2013 zijn de droge oevergebieden van de Vecht meegenomen in de Nota en in de Bodemkwaliteitskaarten. De waterschappen Drents Overijsselse Delta en Vechtstromen zijn voor deze gebieden bevoegd gezag.

In de huidige Nota en Bodemkwaliteitskaarten zijn de droge oevergebieden op verzoek van de twee Waterschappen opnieuw meegenomen en beoordeeld als zijnde landbodem. Uitwisseling van grond kan daarom ook hier op de ‘oude’ voet worden voortgezet. Bodemkwaliteitskaart De dataset geeft een homogeen beeld van de bodemkwaliteit binnen de Regio IJsselland. In samenhang met de OD IJsselland zijn homogene zones aangegeven. Na vaststelling is uitwisseling van grond met vergelijkbare kwaliteit in de regio mogelijk. De binnensteden van Deventer, Zwolle en Kampen zijn diffuus belast met stedelijke ophooglagen en deze zijn heterogeen licht tot sterk verontreinigd met

vooral enkele zware metalen en PAK. De binnensteden hebben de functie wonen. Vrijkomende grond uit de binnensteden moet worden gekeurd. Toepassen van grond dient te voldoen aan de functie wonen. De rapportages zijn met medewerking van gemeenten en waterschappen opgesteld. De ontwerp nota bodembeheer en bodemkwaliteitskaarten hebben voor een ieder 6 weken ter inzage gelegen. Er zijn door Deventer bewoners of bedrijven geen zienswijzen ingebracht. De omgevingsdienst IJsselland coördineert de regionale afstemming en hebben aangegeven dat er ook bij andere gemeenten geen zienswijzen zijn binnengekomen. Wel zijn de volgende ambtshalve aanpassingen gemaakt in de Nota bodembeheer en bodemkwaliteitskaarten: • Vanuit waterschap WDOD: in rapportage Nota bodembeheer toevoegen van waterschap als opdrachtgever en besluitvorming door bestuur (in plaats van raad) en tekstuele aanpassing delegatiebesluit (niet vooruitlopen op besluitvorming) • Waterschap Vechtstromen: in rapportage bodemkwaliteitskaarten beperkte aanpassing van contouren voor functiekaart; • Gemeente Steenwijkerland: in rapportage bodemkwaliteitskaarten beperkte aanpassing van contouren voor functiekaart (aansluiting bij ruimtelijke plannen); • Gemeente Kampen: versie die voldoet aan eisen voor publicatie op website Deze wijzigingen zijn van ondergeschikt belang waardoor ter inzagelegging niet opnieuw hoeft.

Bij dit besluit zijn de aangepaste definitieve Nota bodembeheer, bodemfunctiekaart en bodemkwaliteitskaarten gevoegd.

Beoogd resultaat Met vaststelling van de Nota Bodembeheer en de Bodemkwaliteitskaarten beschikt de regio de komende periode over een geaccepteerd bewijsmiddel voor grondverzet in het kader van het Besluit bodemkwaliteit. Dit betekent dat er geen vertraging in de uitvoering van grondwerkzaamheden plaatsvindt en vermindering van de onderzoekskosten geeft. Hiermee wordt binnen de regio hergebruik van grond bevorderd en bijgedragen aan een duurzaam gebruik van de bodem.

Kader * Besluit bodemkwaliteit (artikel 49 en 53) * Algemene wet bestuursrecht (afdeling 3.4) * Handelingskader voor hergebruik van PFAS-houdende grond IenW december 2021

Argumenten ten behoeve van de raad Voor: * Huidige werkwijze m.b.t. grondstromen kan met vaststelling voor 1-1-24 worden doorgezet; * Ontwikkelende partijen en grondroerders zijn bekend met deze werkwijze en geeft flexibiliteit en keuzevrijheid met betrekking tot grondstromen; * Zonder vaststelling van deze regionale nota en bodemkwaliteitskaart, zal de gemeente grondstromenbeleid zelfstandig per gebied moeten regelen (extra kosten/administratieve lasten) en wordt grondstromen over de gemeentegrens belemmerd; * Zonder vaststelling zal iedere partij vrijkomende grond gekeurd moeten worden (extra kosten/administratieve lasten); * Met het delegeren aan het college voor het erkennen van bodemkwaliteitskaarten van andere gemeenten, kan snel gehandeld worden bij grondstromen over gemeentegrenzen; * Regionaal hergebruik van grond wordt bevorderd en zal bijgedragen aan een duurzaam gebruik van de bodem.

Tegen: * Ondanks actuele bodemkwaliteitskaarten bij deze nota, kan het gebeuren dat de kwaliteit van een partij grond niet exact overeenkomt met de aangegeven kwaliteit. Het systeem is in dat opzicht grofmaziger dan individuele partijkeuringen.

Betrokken partijen en participatie * Provincie Overijssel * Deelnemende gemeenten binnen regio IJsselland * Waterschappen binnen de regio * Omgevingsdienst IJsselland De vastgestelde Nota en Bodemkwaliteitskaarten worden met onderliggende onderzoeken/kaarten openbaar gemaakt via de gemeentelijke website en de website van OD IJsselland.

Financiële consequenties Het vaststellen van de Nota Bodembeheer en het actualiseren van de huidige bodemkwaliteitskaarten leiden tot kostenbesparing op uitvoeringsniveau ten opzichte van individuele partijkeuringen. Uitvoering en toetsing van het voorstel valt binnen de regulier beschikbare middelen cq. opdracht aan Omgevingsdienst IJsselland.

Betrokkenheid raad

Burgemeester en wethouders van de gemeente Deventer, de secretaris, de burgemeester,

J.P. Wassens

R.C. König