2023-1026 Rapport Deel 1 Toekomstvisie De Scheg

TOEKOMSTVISIE DE SCHEG DEEL 1 GEMEENTE DEVENTER 20 SEPTEMBER 2023

Aan

Gemeente Deventer T.a.v. Catharina Mulders e-mail: c.mulders@deventer.nl

Van

Hospitality Group Nijverheidsweg-Noord 78 Postbus 2186 3800 CD AMERSFOORT

Auteurs

Robin Reverda Ruud Manenschijn Martijn van Weers (Bremen Bouwadviseurs) Project

Toekomstvisie De Scheg Betreft

Rapport deel 1 toekomstvisie De Scheg Ons kenmerk

230207.C01/RR/LS Datum

20 september 2023

© 2023 Hospitality Group

Behoudens uitzonderingen door de wet gesteld mag, zonder uitdrukkelijke schriftelijke toestemming van de rechthebbenden c.q. door de rechthebbenden gemachtigden, niets uit deze uitgave worden vermenigvuldigd en/of openbaar worden gemaakt door middel van druk, fotokopie, microfilm of anderszins, hetgeen ook van toepassing is op de gehele of gedeeltelijke bewerking.

INHOUDSOPGAVE 1 TOEKOMSTVISIE DE SCHEG

1

1

TOEKOMSTVISIE DE SCHEG

Het sportcomplex De Scheg is al enige tijd onderwerp van gesprek in de gemeente Deventer. De Scheg bestaat inmiddels 30 jaar en komt op het punt om grote investeringen te moeten plegen om De Scheg voor al haar functies en gebruikers toekomstbestendig te houden. De gemeente Deventer heeft behoefte aan meer inzicht naar het toekomstperspectief van De Scheg voordat zij een keuze wil maken om dergelijke investeringen te doen. Daarom wil de gemeente een toekomstvisie voor De Scheg (circa 30 jaar) waarbij de maatschappelijke waarde, duurzaamheid, samenhang en aantrekkelijkheid, stichtingskosten en exploitatiekosten per scenario inzichtelijk zijn gemaakt. MISSIE EN VISIE Op basis van het onderzoek en de uitgangspunten vanuit de gemeente hebben we een missie en visie geformuleerd voor wat De Scheg voor de gemeente Deventer betekent. De Scheg heeft altijd een grote (maatschappelijke) rol vervult voor allerlei inwoners binnen de gemeente Deventer. Deze rol kan naar de toekomst toe (+/- 30 jaar) ook ingevuld blijven, mits de huidige functies blijven bestaan door middel van renovatie van De Scheg. MISSIE ‘De Scheg, is het sportieve hart van Deventer waar alle inwoners (van 0-100 jaar) vanuit Deventer en omstreken terecht kunnen om te sporten, recreëren en te ontmoeten.’ TOEKOMSTVISIE DE SCHEG De Scheg is een eigentijdse, functionele en duurzame voorziening voor alle denkbare doelgroepen.

De 400-meter ijsbaan is het schaatsbolwerk van Oost-Nederland en het zwemparadijs trekt bezoekers uit heel Nederland voor een dag zwemplezier. Recreatieve activiteiten, waaronder schaatsen en zwemmen, vormen geen belemmeringen voor de verenigingssport, individuele sporten, leszwemmen, bewegingsonderwijs en overige maatschappelijke activiteiten. De Scheg biedt een compleet aanbod van sport, bewegen, recreëren en ontmoeten dat een belangrijke maatschappelijke bijdrage levert om de inwoners van Deventer zo lang mogelijk fit en vitaal te houden. Om De Scheg toekomstbestendig te houden, dienen er renovatiewerkzaamheden te worden gedaan aan het gebouw. Door het gebouw te verduurzamen is De Scheg toekomstbesteding is voor de komende 30 jaren. Er zal aandacht besteed worden aan de samenhang en aantrekkelijkheid in het gebouw om zo alle functies zichtbaar te maken, zodat alle types bezoekers makkelijk hun weg kunnen vinden en een bredere sportbeleving hebben, ‘zien sporten, doet sporten’. Een betere samenhang biedt kansen voor de verschillende typen aanbieders, verenigingen en commerciële aanbieders om voor meerdere doelgroepen sport- en beweegaanbod aan te bieden. Hiermee vergroot De Scheg de aantrekkelijkheid om te blijven sporten en bewegen voor bestaande en nieuwe bezoekers.

MAATSCHAPPELIJKE FUNCTIE De maatschappelijke functie staat in dit onderzoek voor positieve gezondheid, sport en bewegen. De verbinding tussen sport, bewegen en preventie komt steeds hoger op de gemeentelijke agenda te staan. De gemeente Deventer gaat in haar ambitie nog een stap verder en wil “Dé hoofdstad van positieve gezondheid” zijn. De sport- en beweegdeelname gemeente breed is gemiddeld tot goed in vergelijking met het landelijk gemiddelde. Veel inwoners zijn (langer) lid van een vereniging, maar er zijn ook veel ongeorganiseerde sporters in de gemeente Deventer. Beide typen sporters worden gefaciliteerd in De Scheg.

RAPPORTAGE DEEL 1 TOEKOMSTVISIE DE SCHEG

01 | 02

Landelijk staan steeds meer sportverenigingen klaar om een brede functie te vervullen voor de samenleving. Denk aan de groeiende groep senioren die gemiddeld ouder worden en aan mensen met een beperking. Daar zijn vitale aanbieders voor nodig. De aanbieders binnen De Scheg zijn vitaal en willen ook graag een bijdrage leveren aan een breed aanbod voor sport, bewegen, ontmoeten en andere maatschappelijke activiteiten die zij kunnen aanbieden. Voor het gros van de bezoekers van de Scheg geldt: sporten moet ook leuk en een beleving zijn. Het kiezen uit meerdere sporten in combinatie met evenementen en ontmoeten sluit hier op aan. Door multifunctioneel gebruik te stimuleren wordt het makkelijker om meerdere sporten uit te oefenen en kunnen functies beter worden bezet. Met het gedachtegoed ‘zien sporten doet sporten’ blijven mensen geïnteresseerd in sportdeelname. Divers aanbod wat aangeboden wordt binnen De Scheg voor de verschillende types sporters (recreatief, individueel en teamsport) draagt bij aan een gezonde leefomgeving voor alle inwoners. De bezetting en benutting kan op vrijwel alle functies binnen De Scheg de toets der kritiek goed doorstaan. Zo worden de sporthallen zowel overdag als in de avond goed benut, wordt er veel geschaatst en is het zwemparadijs goed gevuld met recreatieve bezoekers. De grootste winst is te halen bij het les-, banen- en doelgroepen zwemmen.

Uit de inventarisatie blijkt dat het gros van de +/- 750.000 jaarlijkse bezoekers aan de Scheg uit Deventer (meer dan 80%) zelf komt. Daarmee is De Scheg voor Deventenaren een belangrijke plek om te sporten, bewegen en te recreëren. Voor de ijsbaan geldt dat De Scheg naast gebruikers uit Deventer ook een grote regionale aantrekkingskracht kent. Vele schaatsverenigingen en individuele schaatsers weten hun weg te vinden naar De Scheg. Het zwembad kent zowel een lokale, regionale als landelijke functie. Vanuit het hele land komen mensen naar het zwembad van De Scheg. In het bijzonder voor het recreatieve gedeelte, waar ook veel jongeren uit Deventer zelf te vinden zijn. Gezinnen en andere recreanten uit Deventer zelf zijn naast het recreatiebad ook veelal in het wedstrijd- en instructiebad te vinden. De trends en ontwikkelingen naar de toekomst laten een positief beeld zien voor de verschillende functies van De Scheg. Allereerst zien we dat de bevolkingsprognose binnen de gemeente Deventer een groei laat zien en de daarbij komende ontwikkeling om meer in te steken op preventie aan de voorkant om de druk op de toenemende zorg te verlichten. Er mag verwacht worden dat de bevolkingsgroei een positief effect heeft op het bezoekersaantal, ongeacht de leefstijlen en voorkeuren van de nieuwe inwoners. De Scheg biedt namelijk diverse faciliteiten voor diverse leefstijlen.

Hierbij dient opgemerkt te worden dat de functionaliteit van de accommodatie, het aanbod en programmering beter ingericht moet worden. Dit geldt voor zowel de groeiende groep senioren, het sociaal domein, als voor de jeugd en jongeren die nieuwe voorkeuren ontwikkelen. Er zijn voldoende vierkante meters vloeroppervlak om de stijgende bezoekaantallen op te vangen. Het toenemende belang van de beleving van sport kent een verschuiving naar andere types sport dan die nu populair zijn, vooral naar meer individuele sporten of alternatieven op bestaande sporten. Voorbeelden hiervan zijn hardlopen en bootcamp in zelfgeorganiseerde groepjes, maar ook wandelvoetbal, yoga en gymnastiek voor ouderen. Ondanks dat een groot deel van de Deventenaren een leefstijl heeft met voorkeur voor verenigingssport is het een (uitdagende) taak voor verenigingen om in te spelen op de nieuwe trends. Daarnaast zijn zwemmen en schaatsen voorbeelden van activiteiten die prima individueel en op flexibele tijden uitgevoerd kunnen worden. DUURZAAMHEID De gemeente Deventer heeft duurzaamheid hoog in het vaandel staan. Vanuit de portefeuillestrategie verduurzaming vastgoed is geconstateerd dat bij De Scheg de grootste verduurzamingswinst is te behalen Belangrijk uitgangspunt voor alle scenario's is dan ook een verregaande verduurzaming. De basis van het gebouw is goed en heeft veel potentie.

Diverse verduurzamingsmaatregelen, esthetische verbeteringen en bouwkundige optimalisatie zijn gecombineerd goed uitvoerbaar. Naast een aantrekkelijker,

RAPPORTAGE DEEL 1 TOEKOMSTVISIE DE SCHEG

02 | 02

meer uitnodigende uitstraling zal dit tevens leiden tot een reductie in energieverbruik en daarmee gepaard gaande exploitatielasten. De gemeente Deventer streeft ernaar om in 2030 een klimaat neutrale stad te zijn. Minder energie gebruiken en duurzame energie opwekken zijn belangrijke manieren om Deventer duurzamer te maken. Alle accommodaties dienen te voldoen aan energiebesparing. De Scheg stoot op dit moment de meeste CO2 uit van al het gemeentelijk vastgoed. Klimaatadaptieve energiehub In het energiesysteem van de toekomst wordt duurzaam opgewekte energie opgeslagen en wordt er gestuurd op de vraag naar energie. Deze flexibiliteit zorgt voor een gezonde energiebalans: door evenveel energie te verbruiken als er binnenkomt. Energiehubs zorgen voor een betere balans tussen vraag en aanbod van energie. Een energiehub is een lokale samenwerking tussen meerdere partijen op het gebied van energie. Met De Scheg, het winkelcentrum Colmschate en ontwikkelingen op de Holterwegzone is een energiehub een potentiële kans voor dit gebied. SAMENHANG EN AANTREKKELIJKHEID Wanneer we kijken naar de toekomst van De Scheg, moeten we niet alleen kijken naar de staat van het gebouw en het gebruik maar ook naar eigentijdse uitstraling die De Scheg heeft. Inmiddels bestaat het gebouw al 30 jaar en heeft de tijd niet stilgestaan.

Een nieuwe visie en blik op de uitstraling is verstandig met het oog op de toekomst. Met de komst van de Leisure strook die aan de Holterwegzone wordt gesitueerd is de uitstraling van De Scheg nog belangrijker om op het netvlies van (potentiële) bezoekers te blijven staan. De Scheg is een grote accommodatie waarbij er tussen de verschillende sportfuncties (schaatsbaan, zwembad en sporthallen) weinig tot geen samenhang is. Er zijn verschillende entrees binnen de accommodatie en het ontbreekt aan duidelijke routing en zichtbaarheid van de functies in het gebouw, waardoor ‘zien sporten doet sporten’ allerminst van toepassing is in de huidige situatie. Veel bezoekers en gebruikers moeten hun eigen weg zien te vinden. Er zijn diverse mogelijkheden om het gebouw en de buitenruimte aan te laten sluiten op standaarden van de huidige tijd. UITGANGSPUNTEN COLLEGE EN RAAD De uitkomsten van het onderzoek over de maatschappelijke waarde van De Scheg zijn gedeeld met het college van B&W en de Raad. We hebben hen een aantal stellingen voorgelegd waar uitgangspunten uit voortvloeien voor de toekomstvisie van De Scheg.

Op hoofdlijnen zijn dit de uitgangspunten die door het college en de raad worden onderschreven:  De ijsbaan hoort bij Deventer  Sport en bewegen mag leuk zijn en moet toegankelijk zijn voor alle inwoners van Deventer  Inzetten op duurzaamheid van het gebouw en rondom het gebouw (denk bijvoorbeeld aan parkeerterrein)

RAPPORTAGE DEEL 1 TOEKOMSTVISIE DE SCHEG

03 | 02