2023-1019 Bijlage Deventer Schoolgebouwen IHP 2024-2040
Tekst van het document
DE VEN TER
40 20 schoolgebouwen
Integraal Huisvestingsplan voor het Deventer onderwijs 2024-2040
Dit Integraal Huisvestingsplan voor Deventer is gemaakt met Zinder, Varietas, De Passie, mijnplein, SIMON, Vereniging Deventer Leerschool, Stichting Vrije Scholen, RK Scholen Schalkhaar, Stichting Samenwerkingsschool Rivierenwijk, Stichting Orthopedagogisch Instituut Deventer, De Onderwijsspecialisten, Stichting Carmel College, SOTOG, Stuurgroep VVE en Kinderopvang en gemeente Deventer. SVPO – de tweede school voor voortgezet onderwijs in Deventer – maakt via een zogenoemde doordecentralisatieovereenkomst aanspraak op onderwijshuisvestingsgelden van gemeente Deventer en was niet betrokken bij de ontwikkeling van deze visie.
Colofon Redactie
Anne-Marie Veldkamp, Bathmen
Fotografie
Gemeente Deventer, Etty Hillesum Lyceum, Bestwerk
Vormgeving
Bestwerk, Deventer
Contact Inge van der Velde - Hoogland
21 november 2023
il.van.der.velde@deventer.nl
Integraal Huisvestingsplan voor het Deventer onderwijs 2024-2040
Integraal Huisvestingsplan voor het Deventer onderwijs 2024-2040
Vooraf
Goed onderwijs vraagt om een goed en passend schoolgebouw
2
Samen met ouders en maatschap pelijke partners in kinderopvang, welzijn, jeugdhulp, zorg en sport helpen onderwijsprofessionals kinderen en jongeren opgroeien tot verantwoordelijke volwassenen die actief mee kunnen doen in onze samenleving. Goed onderwijs vraagt om goede schoolgebouwen. Niet alleen nu, ook in de toekomst. Hier staan we samen voor als gemeente en schoolbesturen. Vanuit onze gezamenlijke visie op onderwijshuisvesting hebben we daarom een Integraal Huisvestingsplan 2024-2040 gemaakt, dat we de komende zestien jaar ook samen uitvoeren.
Dit Integraal Huisvestings-
Vooraf
Over dit plan plan (IHP) voor het (gespecialiseerd) primair en voortgezet onderwijs in Deventer, is leidend voor hoe wij als schoolbesturen en gemeente onze huisvestingstaken uitvoeren. Vanaf 2024 doen we op basis van onze gezamenlijke visie op onderwijshuisvesting verder onderzoek naar een organisatievorm die past bij onze gezamenlijke ambities als gemeente en schoolbesturen. Ook werken we het uitvoerings programma voor de komende vier jaar verder uit. Een eerste doorkijk naar het volledige uitvoeringsprogramma voor de komende 16 jaar is in dit document opgenomen, om een beeld te geven van wat ons te doen staat. Dat geldt ook voor de uitvoeringsagenda voor de komende vier jaar, met concrete plannen en projecten die we op kortere termijn starten of uitvoeren. Die worden voorzien van uitgewerkte businesscases die we terugzien in een investeringsagenda bij de uitvoeringsagenda. Het model voor de businesscase dat we willen blijven gebruiken, ontwikkelen we in 2024.
Leeswijzer Meteen meer lezen over onze visie? Blader door naar p24 en lees meer!
3
Integraal Huisvestingsplan voor het Deventer onderwijs 2024-2040
4
Inhoud Ambitie in vogelvlucht Waarom slim samenwerken nodig is en wat er landelijk en lokaal speelt in wet- en regelgeving.
Pagina 6
Anders kijken naar onderwijshuisvesting Maatschappelijke ontwikkelingen en in vogelvlucht hoe onze Deventer schoolgebouwen ervoor staan.
Pagina 16
Inhoudsopgave
5
Onze visie: op naar toekomstbestendige schoolgebouwen
Op weg naar goede onderwijshuisvesting
De vijf pijlers van onze visie en hoe we die in praktijk willen brengen.
Een eerste doorkijk naar het uitvoeringsprogramma en de uitvoeringsagenda.
Pagina 24
Pagina 36
Scholen in beeld: hoe staan onze schoolgebouwen ervoor Een overzicht van de gebouwen en hun gebouwenpaspoort.
Pagina 48
6
Integraal Huisvestingsplan voor het Deventer onderwijs 2024-2040
Ambitie in vogelvlucht
1. Ambitie in vogelvlucht
Gezamenlijke visie als startpunt voor intensieve samenwerking gemeente en schoolbesturen
Samen 'bouwen' aan goede scholen Door als gemeente en schoolbesturen slim samen te werken en geld voor de (ver)bouw van scholen en het onderhoud daarvan bij elkaar te leggen, kunnen we ervoor zorgen dat wij ook op de langere termijn goede onderwijshuisvesting kunnen blijven bieden.
Als gemeente en schoolbesturen voelen wij ons samen verantwoordelijk voor de kwaliteit van de onderwijshuisvesting in Deventer. Waarom? Heel simpel. Samen kunnen we méér bereiken voor kinderen en jongeren in Deventer. De Deventer jeugd verdient - ook op de langere termijn - een fijn, veilig, gezond en duurzaam schoolgebouw om zich goed in te kunnen ontwikkelen. En dat geldt natuurlijk ook voor de onderwijs professionals en hun netwerkpartners die erin werken.
Wij zijn ambitieus, omdat wij écht vinden dat de Deventer jeugd een goed schoolgebouw verdient dat past bij het onderwijs dat er gegeven wordt. Om onze ambities te realiseren, moeten we samen tempo maken en sneller reno veren en (nieuw)bouwen. Dit vraagt om slimme oplossingen en slim budgetteren. Deze gezamenlijke visie en een uitvoeringsprogramma voor de langere termijn helpen daarbij: hier kunnen we samen gericht aan blijven werken, zonder steeds opnieuw om de tafel te moeten over bijvoorbeeld wensen, aanpak en prioriteiten.
7
Integraal Huisvestingsplan voor het Deventer onderwijs 2024-2040
Schoolgebouwen die voldoen aan het Bouwbesluit: dat vinden we niet goed genoeg. We willen méér. Ieder kind
8
en iedere jongere verdient een leeromgeving die hem/ haar/hen uitnodigt om zich optimaal te ontwikkelen. Een leeromgeving waar zo nodig een ‘rijke’ schooldag mogelijk is, met opvang, sport en cultuur. Natuurlijk werken ook professionals in en rond de school graag in een gezonde en prettige omgeving. De tijd staat niet stil en ontwikkelingen in de samenleving volgen elkaar snel op. Onderwijsteams blijven hun onderwijs en aanpak laten aansluiten op wat hun leerlingen in hun buurt nodig hebben voor hun toekomst. Dit betekent dat wij onze schoolgebouwen zo flexibel moeten maken, dat wij die relatief makkelijk kunnen blijven aanpassen aan wat het onderwijs van morgen vraagt. Het gaat in onze visie niet alleen om het schoolgebouw zelf, maar ook om de ruimte rond de school. Denk aan het groene speelplein, maar ook aan sport- en bewegingsvoorzieningen in de buurt. Ook daar leren, ontwikkelen en groeien kinderen en jongeren. Wij zijn ervan overtuigd dat de school én zijn omgeving in sommige wijken ook belangrijke ontmoetingsplekken kunnen zijn voor jong en oud(er) en kunnen bijdragen aan de sociale samenhang in de wijk en aan het welzijn van wijkbewoners.
Ieder kind en iedere jongere verdient een leeromgeving die hem/haar/hen uitnodigt om zich optimaal te ontwikkelen.
1. Ambitie in vogelvlucht
Susan van Wijk Beleidsmedewerker huisvesting bij Zinder onderwijs
“Ik vind het belangrijkste dat we nu echt
Dat gaan we aanpakken, met een duurzame
samen uitspreken dat een schoolgebouw
focus en door slim samen te werken. Moet het
moet blijven passen bij de onderwijsvisie van
dakleer worden vervangen, inventariseer dan
de school. Juist deze diversiteit biedt ook
ook of het mogelijk is om een groen dak te
ouders keuzevrijheid om een school te vinden
maken. En is de cv-ketel toe aan vervanging?
die bij hun kind past. Dit zorgt ervoor dat
Dan kijk je wat de meest slimme en duurzame
scholen ook anders ingericht kunnen zijn.
oplossing is.
En dit vraagt ook om samenwerkingsmogelijkheden in scholen met bijvoorbeeld maat-
Ik ben ook heel blij met de aandacht voor de
schappelijk werk, een kunstenaar, logopedie
groene buitenruimte. Onze scholen hebben
of kinderopvang. Van onze directeuren krijg
bijna allemaal groene speelpleinen en een
ik bijvoorbeeld terug dat zij meerwaarde zien
aantal scholen heeft ook een buitenlokaal.
in de samenwerking met kinderopvang in één
Om buiten te kunnen leren en de natuur en
gebouw. Zo’n doorgaande lijn wil je zo goed
het groen te ervaren, moet het makkelijk zijn
mogelijk ondersteunen met een passend
om vanuit het schoolgebouw naar buiten
schoolgebouw. In de visie staat nu ook heel
te kunnen. Dat is één van de dingen die ik
duidelijk dat we als gelijkwaardige partners
belangrijk vind, als we samen om tafel gaan
optrekken en dat het niet meer zo kan zijn
om door te praten over de inrichting van een
dat de kinderopvang weer uit een school
schoolgebouw. De Deventer standaardschool
moet vertrekken als die school groeit in
is een goede manier om scholen financieel
leerlingenaantal.
aantrekkelijker en sneller te bouwen. Een prima stap, al blijft het belangrijk dat iedere
Fijn om met de gemeente samen te kijken
school daar ook een eigen draai aan kan
naar wat goed is voor álle scholen in Deventer
blijven geven zoals de verbinding tussen
en daarbij de juiste prioriteiten te stellen. De
binnen en buiten opnemen. Dat lukt denk
basis moet op orde zijn en dat is nog lang niet
ik ook prima.”
voor elke school zo.
9
Integraal Huisvestingsplan voor het Deventer onderwijs 2024-2040
Remco Greven Directeur Welzijn en Kinderopvang Raster
10
“Namens de gehele kinderopvangbranche
Wij werken als Sam&ko al jaren samen met
heb ik meegedacht over het IHP. Vanaf het
scholen in alle buurten en wijken in Deventer
begin was duidelijk dat we als gemeente,
– en dat geldt ook voor collega-instellingen.
scholen én kinderopvang samen optrekken.
We bieden kinderopvang, peuterspelen en
Allemaal willen we een goede doorgaande lijn
voor- en naschoolse opvang. Wij werken op
voor kinderen van 0 tot 13. Op inhoud vinden
diverse plekken onder één dak samen met
we elkaar snel: goed en inclusief, zowel in
onderwijs. Gelijkwaardig samenwerken is een
de opvang als het onderwijs. Dit betekent
belangrijk uitgangspunt van het IHP en daar
dat je per definitie anders kijkt naar school
ben ik blij mee. Wij willen investeren in samen-
gebouwen: we willen de verbinding met
werking op de langere termijn. Daar is het IHP
ouders en met bewoners in de wijk.
ook op gericht. Gezamenlijke visie helpt om met elkaar naar oplossingen te blijven zoeken, ook op momenten dat het bij bouwprojecten kan schuren.”
Op basis van dit IHP maken we een uitvoerings programma met prioriteiten, projecten en planning voor de periode 2024-2040. Daar maken we ook elke vier jaar een uitvoeringsagenda bij. We kijken zestien jaar vooruit, omdat (ver)bouwplannen
1. Ambitie in vogelvlucht
Van visie naar plan
tijd vragen en we willen werken aan goede onderwijs huisvesting op de langere termijn. → In dit IHP staan onze gezamenlijke visie voor onderwijshuisvesting en een doorkijk naar het uitvoeringsprogramma. → Elke vier jaar maken we vanuit het uitvoerings programma ook een uitvoeringsagenda. → Het IHP biedt kaders voor onderwijshuisvesting. In Deventer kennen we de verordening voorzieningen huisvesting onderwijs Deventer: dit blijft het juridische vangnet voor aanvragen buiten dit IHP.
11
Context
12 Integraal Huisvestingsplan voor het Deventer onderwijs 2024-2040
Waarom slim samen werken nodig is Gemeente Deventer
Dus is het zaak om financiële mid-
ontvangt vanuit het Rijk geld in het
delen samen slim(mer) in te zetten
Gemeentefonds voor (vervangende)
en om ons met één stem bij het Rijk
nieuwbouw en uitbreiding van
sterk te maken voor meer geld voor
scholen. Ook locaties voor bewe-
onderwijshuisvesting. Een heldere
gingsonderwijs horen daarbij. Het
visie op onderwijshuisvesting geeft
onderhoud van scholen, de exploi-
daarbij richting: daarom is dat de
tatielasten of kleine verbouwingen
basis voor dit IHP.
1. Ambitie in vogelvlucht
Onderwijshuisvesting: wie doet (en moet) wat?
aan schoolgebouwen en het buitenterrein, betalen de schoolbesturen.
We zien ook de noodzaak om onze
Hiervoor krijgen zij ook geld van
kennis te bundelen en te vergroten.
het Rijk.
Bij onderwijshuisvesting komt veel kijken. Scholen willen graag met het
Een vetpot is dit bepaald niet. Niet
onderwijs bezig zijn en de gemeente
voor de gemeente en niet voor de
wil scholen graag ontzorgen.
schoolbesturen. De zogenoemde
Als gemeente en schoolbesturen zijn wij samen verantwoordelijk voor goede huisvesting van scholen voor basis onderwijs, voortgezet onderwijs en (voortgezet) speciaal (basis)onderwijs. We hebben onze eigen taken, maar die raken elkaar natuurlijk wel. We zien volop kansen om elkaar te versterken.
normvergoeding voor onderwijs
Ongetwijfeld komen we in de
huisvesting voor een toekomst
toekomst te staan voor ingewikkelde
bestendig en duurzaam gebouw, is al
(financiële) vraagstukken. Dan
jaren te laag. Ook het ‘onderhouds-
kunnen we teruggrijpen op onze
geld’ dat schoolbesturen krijgen, is
gezamenlijke visie. Die helpt om
niet voldoende om oudere gebouwen
elkaar ook dan te blijven vasthouden
goed te onderhouden.
en oog en oor te houden voor elkaars wensen en belangen. We moeten
Hier komt bij dat het geld voor
samen blijven zorgen voor goed
onderwijshuisvesting niet geoor
onderwijs in een goed school-
merkt is. Anders gezegd: gemeente
gebouw voor ieder kind en iedere
en schoolbesturen hóeven het geld
jongere in Deventer.
dat zij hiervoor krijgen niet aan onderwijshuisvesting of onderhoud uit te geven en hierdoor krijgt dit niet
In de Kadernota Vastgoed (2022)
altijd de prioriteit die nodig is.
staat dat de gemeente ‘vastgoed’ ziet als maatschappelijk vastgoed. Dit betekent dat ook school gebouwen middelen zijn om maat schappelijke waarde te creëren. Dit zien de schoolbesturen óók zo.
13
Integraal Huisvestingsplan voor het Deventer onderwijs 2024-2040
Nieuwe wet in de maak
Wat speelt er landelijk? Er is een wetsvoorstel in de maak over een doelmatige aanpak van onderwijshuisvesting. In 2023 konden onder meer schoolbesturen en gemeenten daarop reageren en reacties worden nu gewogen. In het wetsvoorstel staat dat gemeenten verplicht worden om een integraal huisvestingsplan te maken en school besturen moeten een meerjarenonderhoudsplan maken. Gemeenten worden ook verantwoordelijk voor renovatie van schoolgebouwen en schoolbesturen voor een gezond
Kritische noten
binnenklimaat. Ook mogen schoolbesturen in het basis onderwijs straks investeren in huisvesting, net zoals schoolbesturen voor voortgezet onderwijs dit nu al mogen.
14
Het nieuwe wetsvoorstel leest mooi op papier. Twee belangrijke kritische noten zijn er wel. Allereerst: er komt geen geld bij. Kort samengevat mógen gemeente en schoolbesturen straks wel samen investeren in de renovatie van een schoolgebouw, maar als dat school bestuur geen geld hééft en er geen geld bijkomt vanuit het Gemeentefonds, schieten we er weinig mee op. Bovendien blijft het zo dat het geld dat de gemeente en schoolbesturen krijgen, nog steeds niet geoormerkt is voor onderwijshuisvesting. Hierdoor zal de gemeenteraad ‘onderwijshuisvesting’ bijvoorbeeld altijd meewegen in relatie tot andere maatschappelijke keuzes. Daarmee staat het onderwijshuisvestingsbudget dus niet vast en dat maakt het maken van duurzame keuzes voor de langere termijn lastig. Ten tweede blijven verantwoordelijkheden tussen gemeente en schoolbesturen volgens het nieuwe wets voorstel nog steeds gescheiden, wat een integrale en toekomstbestendige aanpak niet bevordert. Dit door breken we in Deventer door als gemeente en school besturen samen op te trekken en samen duidelijke afspraken te maken voor de langere termijn. → Een gezamenlijk Integraal Huisvestingsplan helpt ons als we – direct of via brancheorganisaties met het Rijk in gesprek gaan over financiering van onderwijshuisvesting.
1. Ambitie in vogelvlucht
Renovatie is (nu nog) een groot knelpunt!
In de huidige wetgeving is het ontbreken van een duidelijke voorziening voor renovatie een groot knelpunt. Renovatie ligt niet op het bord van de gemeente en niet op dat van de schoolbesturen. Dit knelpunt levert in de praktijk soms juridisch
Goed voorbereid de toekomst in
en financieel getouwtrek op tussen gemeente en schoolbesturen en dat belemmert verbetering
In 2021 is het Deventer Integraal
van schoolgebouwen. Ongewild kunnen belangen
Huisvestingsplan Onderwijs 2021-2026 vastgesteld.
elkaar in de weg zitten: is de levensduur van een
Dit is een ‘overgangsplan’, in afwachting van de nieuwe
schoolgebouw voorbij, dan loont het niet om onder
wet onderwijshuisvesting.
houd te doen. Maar als nieuwbouw dan toch langer op zich laat wachten, dan holt de kwaliteit van een
In dit plan werd vooral gekeken naar hoeveel vierkante
schoolgebouw achteruit.
meters onderwijshuisvesting nodig zijn en minder naar de kwaliteit van schoolgebouwen. Er staat in het plan wel
Een goede zaak dus, dat ‘renovatie’ in het
welke renovaties en nieuwbouwprojecten we verwachten,
nieuwe wetsvoorstel in elk geval een plek krijgt.
maar er staan geen afspraken in over bijvoorbeeld
Los daarvan willen wij het in Deventer dus anders
verduurzaming van schoolgebouwen, frisse scholen,
doen door te werken vanuit één visie, één IHP,
ventilatie of het ontwikkelen van integrale kindcentra.
één uitvoeringsprogramma en één uitvoerings agenda met één investeringsagenda.
De nieuwe wet komt er waarschijnlijk in 2025, maar dit is nog niet zeker. In Deventer wachten we de nieuwe wet niet af en werken nu al aan een plan waarmee we samen de toekomst in kunnen.
15
16 Integraal Huisvestingsplan voor het Deventer onderwijs 2024-2040
Maatschappelijke ontwikkelingen
Anders kijken naar onderwijshuisvesting Veranderingen in onze samenleving – en daarmee ook in onze stad en dorpen – volgen elkaar snel op. Dit vertaalt zich in het onderwijs. Om aan te sluiten bij wat hun leerlingen nodig hebben voor hun toekomst, blijven scholen in ontwikkeling. Dat maakt dat we ook anders naar onderwijshuisvesting willen en moeten kijken. De belangrijkste ontwikkelingen op een rij.
2. Maatschappelijke ontwikkelingen
Het onderwijs is in verandering (en dat zal zo blijven)
Om leerlingen goed onderwijs te blijven bieden en ze goed voor te bereiden op wat zij ‘later’ nodig hebben, versterken en vernieuwen onderwijs- teams hun onderwijsaanpak en begeleiding of kiezen heel bewust voor een specifiek onderwijsconcept. Dit betekent voor de ene school bijvoorbeeld dat er niet meer klassikaal les wordt gegeven, maar dat op open leerpleinen of in ateliers of praktijklokalen wordt gewerkt. Denk ook aan vormen van binnen- en buitenschools leren, bewegend leren en aandacht voor sportieve en creatieve ontwikkeling. Zo zijn er veel meer voorbeelden te noemen. Scholen willen passend onderwijs bieden en werken met hun netwerkpartners aan steeds inclusiever onderwijs. In Deventer willen we graag dat kinderen in hun eigen buurt naar school kunnen gaan en daar alle kansen krijgen om nu en later mee te kunnen doen in de samenleving. Ook dit vraagt iets van de opzet en inrichting van schoolgebouwen. Denk bijvoorbeeld aan passende voorzieningen voor leerlingen met een lichamelijke beperking, extra leerruimtes, of aan een stiltewerkplek voor prikkelgevoelige leerlingen. Kansengelijkheid is een belangrijk en actueel thema. Veel scholen werken samen met partners in kinderopvang en ‘vrije tijd’. Soms gebeurt dat in een integraal kind centrum, maar ook in andere samenwerkingsvormen werken onderwijsteams met netwerkpartners aan een rijke(re) en/of verlengde schooldag.
Ook dit vraagt iets van voorzieningen in/en om het schoolgebouw.
17
Integraal Huisvestingsplan voor het Deventer onderwijs 2024-2040
Schoolgebouwen moeten relatief makkelijk aanpas baar zijn aan wat het onderwijs vraagt.
De krappe arbeidsmarkt vraagt om het anders organiseren van het onderwijs en daar zijn scholen al volop mee bezig. Dit heeft ook gevolgen voor het (gebruik van) het schoolgebouw. Denk aan combinatieklassen
18
of miniteams van pedagogisch medewerkers en leerkrachten die grotere groepen leerlingen begeleiden. Wij denken dat dit ook een positieve impuls kan geven aan hoe aantrekkelijk werken in Deventer scholen kan zijn: naast een prettig gebouw om in te werken, kunnen combinatiefuncties of samenwerken met netwerkpartners een werkplek interessanter en leuker maken. Overigens speelt die krappe arbeidsmarkt ook een rol bij de gemeente, de schoolbesturen en de uitvoeringspartners in de bouw, als het gaat om onderwijshuisvesting.
Verduurzamen!
Het is zaak om de menskracht en de kennis en kunde
Waar mogelijk verduurzamen we school
die er is goed bij elkaar te brengen en huisvestings
gebouwen nu al, maar er is ook nog veel te doen.
ontwikkelingen op tijd slim te plannen en te organiseren.
Dit sluit aan bij de ambities in de Portefeuillestrategie Verduurzaming Vastgoed, waarin de landelijke klimaat-
Het onderwijs zal blijven veranderen. Dit vraagt om
doelstellingen zijn vertaald voor (school)gebouwen die
schoolgebouwen die we zo ontwerpen of ontwikkelen
in eigendom zijn van de gemeente.
dat zij relatief makkelijk aanpasbaar zijn aan wat het onderwijsconcept vraagt. Anders gezegd: wij willen dat
Verduurzamen wordt steeds rendabeler, maar we
het gebouw het onderwijs maximaal faciliteert en dat kan
kunnen er samen meer uithalen. Bij voorkeur pakken we
blijven doen. Hier moeten we in het ontwerp rekening mee
de verduurzaming van een schoolgebouw groot en slim
houden. Ter illustratie: heeft het onderwijs een gebouw
aan, bijvoorbeeld in combinatie met een levensduur-
(deels) niet meer nodig, dan moet die ruimte makkelijk
verlengende renovatie. Scholen die nog niet of minder
door andere maatschappelijke netwerkpartners in te
verduurzaamd zijn, krijgen gezien de stijgende gas-
vullen zijn, of die moet door circulaire bouw eenvoudig
en energieprijzen flinke energierekeningen in de bus.
afbreekbaar en elders herbruikbaar zijn.
Dit maakt verduurzamen ook financieel nog urgenter.
2. Maatschappelijke ontwikkelingen
Mark Brijan Directeur De Marke
19
“Van het ontwerp van onze nieuwe school
En het klopt: dit schoolgebouw nodigt niet uit
word ik helemaal enthousiast. In gesprekken
om te leren. Terwijl je natuurlijk graag wilt dat
met de gemeente merk ik echt dat we samen
jongeren en ook onze collega’s trots zijn op
optrekken. We kunnen volop meedenken; het
hun school en dat zij zin hebben om aan de
wordt echt ónze school. Binnenkort horen we
slag te gaan!
of een aannemer het gebouw kan maken voor het budget. Spannend, want de bouwkosten
Als alles lukt, wordt het wel geweldig. Met
stijgen snel. Als we binnenkort groen licht
onze Etty Promenade maken we de verbin-
krijgen, hopen we in schooljaar 2025-2026
ding met de wijk en we willen onze praktijk
te kunnen verhuizen.
lokalen en daarmee ook onze voorbereidende beroepsopleidingen in de etalage zetten.
Toen ik hier net rondliep als nieuwe directeur
Het wordt echt tof en dat verdienen onze
van De Marke was ik geschokt. Wat een oude
leerlingen. We kijken er ook naar uit om van
meuk! Ik wist al dat het gebouw vervangen
twee naar één locatie te gaan, dat is gewoon
zou worden.
goed voor de doorgaande lijn.”
Integraal Huisvestingsplan voor het Deventer onderwijs 2024-2040
Okkenbroek 40
26
Loo
27
41
24
23 18
25 A
20
19
28
13 21 16
15
29
20
14 22 17 6 8
5 11
7 1
9, 10
B
12
2
36 3
4
42 43
Deventer schoolgebouwen in beeld
2. Maatschappelijke ontwikkelingen
Bathmen
Lettele C
30
35
37, 38 39
1 Deventer Leerschool
2,9
26 De Zonnewijzer
2,8
2 De Hagenpoort
2,8
27 Slingerbos
2,6
3 De Windroos
3,0
28 Nicolaasschool
2,3
4 De Hovenschool
2,3
29 De Sleutel
2,8
5 De Kleine Planeet
2,9
30 De Vijf-er
2,4
1,0
Zeer goed
2,0
Goed
3,0
Matig
6 De Olijfboom
3,1
31 De Ontdekking
2,8
4,0
Slecht
7 De Olijfboom (bijgebouw)
2,9
32 De Rank
2,8
8 De Kleine Planeet
2,6
33 De Wizard
2,9
9 Vrije school
3,0
34 De Zonnebloem
2,8
10 Vrije school (bijgebouw)
3,1
35 Wij de Wereld
2,8
11 Bierstraat 54 (leegstand)
2,9
36 Het Stormink
2,3
12 KC Rivierenwijk
2,0
37 Wereldwijzer
3,1
13 De Zandstroom
2,8
38 Het Roessink
2,9
14 Adwaita
3,3
39 Kolmenscate
2,9
15 Oudaen
2,6
40 Wereldwijzer Okkenbroek
2,4
16 VSO De Linde
2,4
41 Looschool
2,5
17 Adwaita loc. Kerkstraat
2,6
42 De Dorpsschool
2,4
18 Kei13 (De Flint, De Steenuil)
2,6
43 De Rythmeen
2,6
19 Panta Rhei
2,5
20 De Boerhaave
2,8
21 Montessori van Lith
3,0
22 Het Palet
2,8
In ontwikkeling
23 SO De Linde, Borgloschool
1,8
A De Marke
24 Het Vlier
2,1
B Kleurrijk
25 Arkelstein
3,3
C Sancta Maria
21
Integraal Huisvestingsplan voor het Deventer onderwijs 2024-2040
Groei aantal leerlingen verwacht → De afgelopen jaren daalde het aantal jeugdigen, maar we gaan veel nieuwe woningen bouwen en daardoor neemt het aantal leerlingen op termijn juist weer toe. → Volgens de huidige verordening is er nu vrijwel geen ruimtetekort in ons ‘schoolgebouwenbestand’, maar dat is vooral een papieren werkelijkheid: onderwijsteams erváren bijvoorbeeld wel een ruimtekort, scholen zijn verdeeld over twee locaties, of scholen verhuren leegstaande ruimten aan kinderopvang. → In het centrum, de wijk daaromheen (de centrumschil) en in Keizerslanden ontstaat de komende jaren door woningbouw een ruimtetekort voor onderwijshuisvesting. → Woningbouwplannen en onderwijshuisvestingsplannen kunnen elkaar versterken: denk aan een nieuw, multi-
22
functioneel (school)gebouw in een uitbreidingsgebied, waardoor op de plek van het ‘oude’ schoolgebouw woningen gebouwd kunnen worden.
Veel school gebouwen scoren 'matig' →
Relatief veel schoolgebouwen zijn oud.
→ Uit de uitgebreide scholenschouw die in 2022 is gedaan, blijkt dat veel schoolgebouwen ‘matig’ scoren: die naderen de ondergrens van wat acceptabel is. → Er zijn grote verschillen in hoe (oudere) school gebouwen zijn onderhouden en welke kosten daarbij komen kijken – sommige zijn al grondig gerenoveerd en verduurzaamd, andere hebben bijvoorbeeld hoge energielasten omdat dit nog moet gebeuren.
Bekijk de scholenkaart op de vorige pagina's voor meer informatie over onze schoolgebouwen en bekijk hiernaast de demografische ontwikkelingen.
2. Maatschappelijke ontwikkelingen
Potentieel basisschoolleerlingen: (sub)wijken met een afname van basisgeneratie
1600 1400 1200 1000 800 600 400
Oude Zandweerd Rielerweg/Brinkgreven
200
Borgele Colmschate/Vijfhoek
0 2023
Okkenbroek
Potentieel basisschoolleerlingen: (sub)wijken met een gelijkblijvende basisgeneratie Binnenstad
2024
2025
2026
2027
2028
2029
2030
2031
2032
2033
2034
2035
800 700 600 500
23
Tuindorp en Ludgeruskwartier Colmschate-Zuid (nieuw)
400
De Hoven Rivierenwijk
300
Schalkhaar Rode Dorp/Oudegoedstraat
200
Colmschate-Noord Lettele en buitengebied
100
Platvoet Colmschate-Zuid (oud)
0
Buitengebied Bathmen
Potentieel basisschoolleerlingen: (sub)wijken met een stijgende basisgeneratie
2023
2024
2025
2026
2027
2028
2029
2030
2031
2032
2033
2034
2035
2023
2024
2025
2026
2027
2028
2029
2030
2031
2032
2033
2034
2035
800 700 600 500
Nieuwe Zandweerd Rollecatekwartier Diepenveen Burgemeestersbuurt/ Oosterstraat Steenbrugge Dorp Bathmen Oranjekwartier en Landsherenkwartier Bergweide
400 300 200 100 0
Integraal Huisvestingsplan voor het Deventer onderwijs 2024-2040
Onze visie
24
Waar we samen voor staan
Op naar toekomst bestendige school gebouwen
3. Onze visie
Onze gezamenlijke visie op onderwijs huisvesting geeft richting aan hoe we samen werken aan het Integraal Huisvestings plan. Het belangrijkste vertrekpunt: wij staan samen voor goede en toekomstbestendige schoolgebouwen die eraan bijdragen dat de jeugd in Deventer zich optimaal kan blijven ontwikkelen.
25 Onze visie kent vijf pijlers:
1. Een goed en passend schoolgebouw voor ieder kind en iedere jongere, liefst in eigen wijk of dorp 2. Elke school is ook een kansrijke ontmoetingsplek 3. Schoolgebouwen maken het onderwijs van nu en morgen mogelijk 4. Gezonde en duurzame schoolgebouwen 5. Gemeente en schoolbesturen werken slim samen
Integraal Huisvestingsplan voor het Deventer onderwijs 2024-2040
1. Een goed en passend schoolgebouw voor ieder kind en iedere jongere, liefst in eigen wijk of dorp
Wij willen dat ieder kind kan meedoen. Op school, in de wijk en nu en ‘later’ in de samenleving. Dit ‘meedoen’ kun je bij uitstek leren op school, in je eigen omgeving. Op school ontmoeten kinderen en jongeren die straks onze samenleving vormgeven, elkaar. Daar kunnen zij leren uitgaan van verschillen en ontdekken dat iedereen met eigen unieke kwaliteiten kan bijdragen.
26 Zo wordt insluiten de norm en hopen we dat de kinderen die nu naar school gaan, later zelf uitdragen dat iedereen er mag zijn en
→ Wij willen dat ieder kind en
gelijkwaardig mee kan doen. Zodat
iedere jongere – ongeacht
→ Er blijft natuurlijk altijd keuzevrij-
onze samenleving inclusiever wordt.
onderwijsbehoeften – liefst in
heid voor ouders en er blijven
Inclusiever onderwijs vraagt om een
zijn eigen wijk zelfstandig naar
scholen die vanwege hun iden-
schoolgebouw in de eigen buurt of
een passend(e) school(gebouw)
titeit of onderwijsconcept een
wijk dat daarbij past en dat dit faci-
kan gaan en zorgen dus voor
stedelijke voorziening zijn.
liteert. Ieder kind en iedere jongere
goede spreiding van onderwijs-
moet ‘thuisnabij’ een passend(e)
voorzieningen. → De komende jaren gaan we
→ Voor het voortgezet (speciaal)
voor goed: voldoen aan het
onderwijs vertaalt 'thuisnabij'
We zorgen voor een goede
Bouwbesluit vinden we niet
zich in voor Deventer jeugd
spreiding van scholen, zodat thuis-
genoeg, we streven naar het
goed bereikbare en toegankelijke
nabij onderwijs mogelijk blijft. Om dit
kwaliteitskader Ruimte-OK:
voorzieningen in Deventer.
mogelijk te maken, is een bepaalde
de standaard die is ontwikkeld
omvang nodig. Denk in het primair
door brancheorganisaties in
onderwijs aan een gebouw voor
het onderwijs en de Vereniging
school(gebouw) kunnen vinden.
zo’n vierhonderd kinderen en/of jongeren met onderwijs en andere
Nederlandse Gemeenten. → Tempo maken is nodig: we
voorzieningen, zoals onder meer
moeten sneller en slimmer aan
een gymzaal. Dit is een belangrijk
de slag als we onderwijshuis-
vertrekpunt voor het ontwikkelen
vesting in Deventer goed willen
van de Deventer standaardschool.
maken en houden.
→ Onderwijs is ook belangrijk in bijvoorbeeld onze dorpen. Dit vraagt, naast standaardisatie, ook om maatwerk.
3. Onze visie
Ilse Duursma Wethouder Jeugd en Onderwijs Gemeente Deventer
27
“Een schoolgebouw is natuurlijk geen doel op
We zien dat veel van onze schoolgebouwen
zich. Het is een middel en een heel belangrijke
oud zijn. Om ervoor te zorgen dat we onze
voorwaarde om goed onderwijs te bieden aan
kinderen en jongeren een goed school
onze kinderen en jongeren, liefst in hun eigen
gebouw kunnen blijven bieden, moeten we
buurt of wijk. Een gezond binnenklimaat,
nú tempo maken en samen in actie komen.
leerruimtes die passen bij het onderwijs
Het IHP is daar een prachtige basis voor.
concept en ruimte om te spelen, te bewegen
Op papier zijn we het als gemeente, school-
en te sporten: dat zijn allemaal zaken die goed
besturen en samenwerkingspartners wel
geregeld moeten zijn. Maar dat niet alleen,
eens; nu moeten we het vooral samen gaan
een schoolgebouw kan een belangrijke rol
dóen. Als we samen buiten de gebaande
spelen voor de hele wijk. Veel scholen werken
paden durven denken en lef tonen, komen
samen met kinderopvang, jeugdhulp, jeugd-
we er wel. Wat daarbij het beste helpt: steeds
zorg en allerlei sport- en cultuurorganisaties.
voor ogen houden dat we met elkaar het
Hartstikke mooi, maar ook daarvoor wil je een
beste willen doen voor onze jeugd, óók voor
schoolgebouw dan passend maken.
de langere termijn.”
Integraal Huisvestingsplan voor het Deventer onderwijs 2024-2040
Jan Vernooij Directeur De Linde voor voortgezet speciaal onderwijs
28
“Een inclusieve samenleving begint bij
Het gaat om meer dan om mensen met een
inclusief onderwijs. Daar leer je dat iedereen
beperking, het gaat ook om omgaan met
ertoe doet en ontdek je hoe je omgaat met
diversiteit. We moeten leren omgaan met
verschillen. Dat je mag zijn zoals je bent en
verschillen en leren van elkaar.
dat iedereen welkom is en mee kan doen. En ja: inclusief onderwijs vraagt natuurlijk wel iets van gebouwen.
Wij hebben een mooie school hoor, maar in de ideale wereld combineer je ons onderwijs in één gebouw met praktijkonderwijs en
Schoolgebouwen moeten om te beginnen
combineer je ook speciaal basisonderwijs,
toegankelijk zijn. Zonder drempels, met
speciaal onderwijs en regulier op één locatie.
brede deuren voor rolstoelen en met een
Dan ontmoeten kinderen en jongeren elkaar
buitenruimte waar ook kinderen, jongeren
en kunnen van elkaar leren. Dat geldt trouwens
en medewerkers met een beperking zich
net zo goed voor leerkrachten. Iedereen kan
fijn voelen. Denk ook binnen aan ruimtes waar
iets goed en iedereen kan iets minder goed:
iedereen tot zijn recht komt en waar je kunt
elkaars talent zien, dat lukt natuurlijk beter in
leren op een manier die bij je past.
elkaars buurt.”
In Deventer geven we
Onderwijshuisvestings
3. Onze visie
2. Elke school en zijn omgeving zijn ook kansrijke ontmoetingsplekken → Wij maken nieuwe afspraken
extra aandacht aan die kinderen
ontwikkelingen kunnen een start-
over huisvesting van maat-
en jongeren die opgroeien in een
punt en motor zijn om als gemeente,
schappelijke netwerkpartners
omgeving die hun ontwikkeling niet
schoolbesturen en netwerkpartners
in schoolgebouwen – zo
optimaal ondersteunt. Wijkgericht
in en rond het schoolgebouw samen
kunnen we huisvesting voor
kijken we als gemeente, school
méér maatschappelijke waarde te
kinderopvang voorfinancieren
besturen en netwerkpartners wat
creëren voor jong en oud(er):
als daar langdurige huurover
waar nodig is.
wij willen bijdragen aan toekomst bestendige wijken in Deventer.
We staan voor brede talent ontwikkeling en vinden dat ieder
eenkomsten tegenover staan. → Wij pakken planvorming gebiedsgericht aan en werken
→ Wij kijken altijd naar mogelijk-
vanuit een masterplan aan con-
kind en iedere jongere gelijke kan-
heden om in en rond school
crete onderwijshuisvestings-
sen moet krijgen om zich cognitief,
gebouwen ook samenwerking
projecten met focus op goede
sociaal-emotioneel, sportief en
met en liefst ook huisvesting
spreiding van voorzieningen.
cultureel te ontwikkelen. School
van netwerkpartners in kinder-
gebouwen kunnen ook voor andere
opvang, zorg, cultuur, sport
wijkbewoners kansrijke en verbin-
en welzijn mogelijk te maken -
dende ontmoetingsplekken zijn.
in elke wijk realiseren wij in elk geval één inclusief kindcentrum.
29
Integraal Huisvestingsplan voor het Deventer onderwijs 2024-2040
30
3. De Deventer standaardschool maakt het onderwijs van nu en morgen mogelijk
We bouwen scholen niet
We ontwerpen schoolgebouwen zo
alleen voor nu, maar ook voor de
dat zij naast onderwijs ook andere
generaties die volgen. We moeten
voorzieningen kunnen huisvesten,
ervoor zorgen dat we zo flexibel
dat zij ook gebruikt kunnen worden
bouwen, dat een schoolgebouw
door ‘de wijk’, dat álle kinderen en
relatief eenvoudig is aan te passen
jongeren er ongeacht hun onder-
aan onderwijsontwikkelingen. Dit
wijsbehoefte naar school kunnen
moet natuurlijk ook betaalbaar zijn
gaan en dat we groei en krimp
en blijven.
van het aantal leerlingen kunnen opvangen. Bij renovatie kijken
We willen dat ‘geld’ zoveel mogelijk
we ook of we onderdelen van
naar het onderwijs zélf gaat en ont-
de Deventer standaardschool
wikkelen daarom de Deventer stan-
kunnen inpassen in bestaande
daardschool: we bouwen scholen
schoolgebouwen.
overal op dezelfde manier op basis van een gezamenlijk ontwikkeld
→ Wij ontwikkelen als gemeente
programma van eisen. Dit betekent
en schoolbesturen met
niet dat overal exact dezelfde school
netwerkpartners samen een
komt te staan of dat een onder-
programma van eisen voor
wijsteam niet zijn eigen ‘twist’ kan
de Deventer standaardschool
geven aan een gebouw. Maar wél
en laten ons inspireren door
dat we het bouwproces en bepaalde
voorbeelden binnen en buiten
onderdelen in het gebouw (denk aan
Deventer.
installatiewerk) standaardiseren.
→ Wij gaan uit van Total Cost of
We zien een gebouw als middel
Ownership en kijken dus niet
voor goed en passend onderwijs.
alleen naar de investering voor renovatie of nieuwbouw, maar ook naar kosten voor onder meer onderhoud, energie en schoonmaak en maken keuzes op basis van de kosten voor de gehele levensduur van schoolgebouwen.
3. Onze visie
Bart de Grunt Lid college van bestuur mijnplein, stichting voor bijzonder primair en voortgezet speciaal onderwijs in Salland
31
“Wij zijn al langer bezig met de standaard-
Laatst sprak ik voor een zaal met een heleboel
school. Dat klinkt als: allemaal dezelfde
schoolbestuurders en vroeg ik wie er in een
blokkendoos, maar dat is het zeker niet. Het
onder architectuur gebouwd huis woont. Dat
gaat om het standaardiseren van het bouw-
zijn er niet veel hoor. Maar voor scholen doen
en installatieconcept, zodat je niet steeds
we dat wel en keer op keer opnieuw. Terwijl
opnieuw een nieuwe adviseur, architect,
het gaat om wat er bínnen gebeurt. In plaats
bouwkundige en installateur hoeft te zoeken.
van veel tijd besteden aan de keuze voor
Dat zou al snel twintig procent aan bouw
bakstenen, tegels en wc-brillen, moet het
kosten per school schelen. De post onvoor-
gaan over ónderwijs. Met de Amsterdamse
zien kan er ook af. En het scheelt een heleboel
standaardschool die ons inspireert en
tijd. Ook belangrijk, want we hebben een
waarmee we ook in Deventer ervaring
forse achterstand in onderhoud en nieuw-
opdoen, bouwen we circulair en flexibel.
bouw en moeten dus versnellen.
En betaalbaarder.”
Integraal Huisvestingsplan voor het Deventer onderwijs 2024-2040
4. Gezonde en duurzame schoolgebouwen
Een gezonde school hoort bij ‘de basis op orde’. Dat betekent een fris binnenklimaat met goede ventilatie, voldoende licht en een fijne akoestiek. We zorgen voor
32
een (school)omgeving die uitnodigt om (meer) te bewegen en we stimuleren veilig fietsverkeer van en naar school. Als wij praten over het school gebouw draait het óók om de omgeving. Ook buiten valt genoeg te leren, te ontdekken en te ervaren. We maken bijvoorbeeld buiten lokalen mogelijk en zorgen dat elk
→ Onderwijshuisvesting draait
schoolplein groen is én open voor
om binnen én buiten leren en
wijkbewoners. Het ontwerp en de
bewegen en ook om goede
inrichting sluiten aan bij de nieuw-
locaties voor bewegingsonder-
ste inzichten in klimaatadaptatie
wijs die buiten schooltijd ook
mogelijkheden.
toegankelijk zijn voor de wijk. → Wij stellen samen vast waar een
Moet er iets gebeuren aan een
gezond binnenklimaat precíes
schoolgebouw, dan is ‘duurzaam-
aan moet voldoen en nemen
heid’ heel belangrijk als we afwegen
dit mee in de Deventer
of renovatie of nieuwbouw beter
standaardschool.
is. Nieuwe schoolgebouwen zijn
→ Nieuwe schoolgebouwen
sowieso energieneutraal en we
worden energieneutraal
bouwen zo circulair en duurzaam
gebouwd en zo circulair en
mogelijk. Ook bij renovatie kijken
zo duurzaam mogelijk – ook
we naar verduurzamingskansen.
renovaties voeren we zo uit.
3. Onze visie
33
Integraal Huisvestingsplan voor het Deventer onderwijs 2024-2040
Berthold van Leeuwen Bestuurder Varietas
34
“Onderwijshuisvesting? Een ramp! Dat is het
We moeten toe naar meer standaardbouw
al lange tijd en in heel Nederland. Renovaties
van grotere kindcentra, met in elk geval ook
en nieuwbouw worden maar doorgeschoven,
kinderopvang erin en waar nodig ook andere
vooral door de verschillende rechten, plichten
partners, afgestemd op wat er in een speci-
en belangen van gemeenten en schoolbestu-
fieke wijk nodig is.
ren en het tekort aan geld. We lopen achter de feiten aan terwijl we ook veel te doen
Als het ergens moet lukken, is dat in Deventer.
hebben op het gebied van duurzaamheid.
Met het beperkt aantal scholen en besturen,
We móeten het anders gaan doen en tempo
één samenwerkingsverband, één school-
maken, want veel kinderen en medewerkers
bestuur voor voortgezet onderwijs en één
leren en werken in gebouwen die gewoon
mbo en hbo binnen de eigen stadsgrenzen,
ongezond zijn.
is de schaalgrootte te overzien. Goed dat we onderzoeken hoe we als gemeente en
Door standaardisering van bouwprocessen,
schoolbesturen veel intensiever kunnen
meer efficiency en het bundelen van kennis
samenwerken. Alle budgetten bij elkaar leg-
en kunde, kunnen we veel bereiken.Dan hoef
gen vind ik lastiger, want mijn schoolbestuur
je niet meer bij elk gebouw steeds opnieuw te
heeft met meer gemeenten te maken. Wellicht
beginnen. Dat kost zóveel tijd. En geld.
naar één lokaal onderwijsbestuur voor primair onderwijs in Deventer?"
3. Onze visie
35
5. Gemeente en schoolbesturen werken slim samen Vanuit onze visie op onderwijshuisvesting werken we als gemeente en schoolbesturen samen aan dit IHP, met uitvoeringsprogramma en uitvoeringsagenda met bijbehorende investeringsagenda. Door kennis en budgetten voor (ver)bouw van schoolgebouwen en locaties voor bewegingsonderwijs en onderhoud te bundelen, kunnen we effectiever en efficiënter werken aan schoolgebouwen met hoge kwaliteit. → Wij onderzoeken in 2024 als gemeente en schoolbesturen welke samenwerkingsvorm het beste past om onze visie om te zetten in daden. We denken daarbij aan een coöperatie, waarbij er mogelijk verschillen zijn voor het primair onderwijs, het voortgezet onderwijs en het (voortgezet) speciaal onderwijs.
36 Integraal Huisvestingsplan voor het Deventer onderwijs 2024-2040
Hoe verder
Op weg naar goede onderwijshuisvesting
4. Hoe verder
Eerste doorkijk naar een uitvoeringsprogramma
37
Wat gaan we de komende jaren doen om snel slimme stappen te zetten?
1. Slim samenwerken: onderzoek naar het organiseren en financieren van de vastgoedopgave In 2024 start een onderzoek naar hoe wij het IHP eenduidig en transparant kunnen financieren en organiseren. Dat is de enige manier waarop wij de kwaliteit die wij voor onze schoolgebouwen willen, ook kúnnen realiseren. We denken hierbij aan een coöperatie. Aanvullend doet de gemeente onderzoek naar welke afschrijvingsmethodiek we kunnen gebruiken in relatie tot huidige regelgeving (Richtlijn activeren en afschrijven) en wettelijke richtlijnen die daarvoor zijn. Ook kijken we naar bestaande (en gedateerde) overeenkomsten met partners. → Resultaat: een advies en documenten voor besluitvorming voor alle betrokken partijen, inclusief een groeimodel om tot de geadviseerde inrichting/ organisatie te komen. Streven is dat de besluit vorming bij schoolbesturen en gemeenten over de nieuwe organisatie/financieringsvorm vanaf zomer 2024 kan starten.
Integraal Huisvestingsplan voor het Deventer onderwijs 2024-2040
Alois Hilbers Directeur-bestuurder van Kindcentrum Rivierenwijk
38
“Ik heb het geluk om te werken in het
In deze tijd waarin veel gezinnen in armoede
mooiste onderwijspand van Deventer!
leven, is dat een verrijking. Zo’n rijke, verlengde
Kindcentrum Rivierenwijk is echt een beeld
schooldag biedt veiligheid en structuur en is
bepalend gebouw in Deventer. Dat pand
goed voor de ontwikkeling van kinderen.
heeft ook flink wat gekost, dat moet ik erbij zeggen. Zoiets kan in deze tijd wellicht niet
We werken intensief samen met de peuter-
meer. Belangrijker nog dan de buitenkant,
opvang, maar helaas zit die door de groei van
is wat er binnen gebeurt. Naast goed onder-
onze school op een andere plek in de wijk.
wijs, zijn we er voor de wijk.
Bijna alle peuters krijgen vroeg- en voorschoolse educatie en onze droom is natuurlijk
De eerste kinderen komen bij ons rond acht
dat we onder één dak samenwerken, ook
uur binnen en kunnen gratis komen ontbijten.
met andere partners. Wat mij betreft gaat de
De schooldag duurt tot twee uur en daarna
Deventer standaardschool dus over opvang
maakt zo’n zeventig procent van onze leer
én onderwijs. Zo’n concept moet vooral ook
lingen gebruik van ons naschoolse aanbod.
flexibel zijn, want we bouwen een school voor
Taallessen, koken, rekenen, sporten: er is
veertig, vijftig jaar en ontwerpen nu voor
van alles te doen en te leren.
kinderen die nog niet geboren zijn.”
4. Hoe verder
2. De (Deventer) standaardschool Hoe kunnen wij levensduurverlengende renovatie en nieuwbouw standaardiseren en komen tot een concept voor de Deventer standaardschool? Voor nieuwbouw (waarbij we vooralsnog uitgaan van een levensduur van 40 jaar en schoolgebouwen van ongeveer 400 leerlingen) maken we gebruik van kennis en ervaring uit het Innovatie Partnerschap Scholenbouw (IPS) van gemeente Amsterdam. Het bij het IPS ontwikkelde generieke Programma van Eisen (PvE) wordt vertaald naar een landelijk bruikbare standaard. Dit doen we in een project samen met schoolbesturen mijnplein en Zinder, Kenniscentrum Ruimte-OK, gemeente Amsterdam, gemeente Raalte en Invest NL. Pilotscholen voor dit generieke PvE zijn Sancta Maria en Kleurrijk/Zwaluwenburg. Voor levensduurverlengende renovatie (waarbij we uitgaan van een levensduur verlenging van 25 jaar) zetten we een alternatief traject op, met de Rythmeen als eerste pilotschool. → In 2024 is het concept en de werkwijze voor de
39
Deventer standaardschool klaar. → In 2026 kijken we ook naar naar een standaard aanpak voor (groene) pleinen, op basis van wat we de afgelopen jaren met elkaar geleerd hebben.
3. Quick wins, duurzame & fijne scholen, frisse gymzalen We brengen in 2024 in kaart wat nodig is om op korte termijn successen te boeken voor scholen en gymzalen die dat hard nodig hebben, maar die misschien nog niet op de eerste plek staan op de prioriteitenlijst. We zetten in op kennisdeling en -bundeling tussen schoolbesturen en gemeente. We willen het gebouwenbestand van het basisonderwijs scannen en per gebouw in kaart brengen welke maatregelen we kunnen nemen voor verduurzaming en frisse scholen, waarna school besturen rendabele oplossingen kunnen realiseren. → Als gemeente financieren we het onderzoek en het advies. We maken samen keuzes vanuit het IHP en schoolbesturen voeren maatregelen uit. → Het plan van aanpak wordt opgezet in 2024, de uitvoering start in 2025.
Integraal Huisvestingsplan voor het Deventer onderwijs 2024-2040
5. Visie op/snelle start huisvesting praktijkonderwijs, vso, nieuwkomers Op het gebied van huisvesting speelt veel in het praktijkonderwijs, het voortgezet speciaal onderwijs (vso) en bij de Internationale Schakel Klas (ISK) voor nieuwkomers. Met de realisatie van De Marke Zuid ontstaat een acuut ruimtetekort bij Arkelstein. Nieuwkomers die onderwijs krijgen in de ISK aan het Zwaluwenburg hebben daar op termijn geen ruimte meer en willen graag een vaste plek. Bij De Linde eindigt op termijn de vergunning voor vier noodlokalen voor het vso. Ook ziet het vso in Deventer een snelle stijging van het aantal leerlingen.
4. Onderzoek: Brandveiligheid
40
Een aantal van de knelpunten is met nieuwe huisvesting op te lossen, maar het is wenselijk om eerst samen een visie te ontwikkelen op hoe wij in Deventer een passende
In samenwerking met de brandweer brengen wij
plek bieden in ons onderwijslandschap aan deze groepen
in kaart hoe het ervoor staat met de brandveiligheidseisen
leerlingen. Een huisvestingsplan kan volgen op deze visie.
in onderwijsgebouwen. Dit doen we enerzijds vanuit de
In 2025 kunnen we vanuit een integraal plan voortvarend
zorgplicht voor leerlingen en voor goede gebouwen, maar
van start met de realisatie van (een gerenoveerd of nieuw)
ook vanwege verzekeringseisen.
Arkelstein en met huisvesting van de ISK-leerlingen.
4. Hoe verder
Lode Acke Leerkracht bewegingsonderwijs Sportbedrijf Deventer
41
“Ik werk als leraar bewegingsonderwijs.
De meeste gymzalen die ik ken in Deventer,
Op mijn school willen we dat kinderen twee
zijn gedateerd of kunnen vernieuwing gebrui-
keer per week drie kwartier gymmen, maar
ken. Terwijl ik als vakleerkracht natuurlijk
de gymzaal in de buurt zit vol. Dat betekent
droom van moderne, veilige voorzieningen
dat ik mijn bewegingslessen maar één keer
met een goede akoestiek en interactieve
binnen kan geven en de tweede keer nood
speel- en bewegingsmogelijkheden.
gedwongen buiten geef. Buitengym dus.
Buitengym kan zeker een toegevoegde
We zijn uitgeweken naar een veld in de buurt.
waarde houden, maar dan wel uit vrije keuze
Fijn dat er door de gemeente nu meegedacht
en niet omdat het noodzaak is. En ook die
wordt over een passende accommodatie
ruimten moeten dan passend worden inge-
daar, zodat ik spullen kan opslaan en overdag
richt, met stroom, water, riolering en opslag.
ook gewoon op locatie naar de wc kan.
Samenwerking met de buurt is ook belangrijk, zodat buurtbewoners er ook een voorziening bij krijgen die een meerwaarde is voor hun wijk. En zodat zij ook een oogje in het zeil willen houden."
Integraal Huisvestingsplan voor het Deventer onderwijs 2024-2040
Renate de Jong Directeur van De Olijfboom
42
“Wij zijn een éénpitter in Deventer, net als zes
Situering van scholen is dus ook een
andere scholen. We hebben ons verenigd
uitdaging. Wij hebben te weinig buitenruimte
en worden door collega-besturen en de
en er is in onze buurt veel gedoe met parkeer
gemeente gelukkig heel serieus genomen als
overlast. Ik heb geregeld boze buren op de
gesprekspartners. Zelf weet ik heel goed hoe
stoep. We proberen afspraken te maken
nodig een andere aanpak voor onderwijshuis-
met ouders zodat die niet parkeren rondom
vesting is. Wij zitten op één locatie in twee
school, maar hun gewoontes zijn hardnekkig.
gebouwen, waarvan er één ruim honderd jaar
Al met al geeft onze aanwezigheid een grote
oud is en het andere veertig jaar. Ik heb net
druk op deze kleine, dichtbebouwde buurt.
mijn begroting rond en ik moet een ton reserveren voor energie- en schoonmaakkosten.
Het is goed dat we nu naar de langere
We stoken ons arm. Terwijl je natuurlijk wilt
termijn kijken en onze gezamenlijke visie en
dat het geld naar het onderwijs gaat.
ambities zijn mooi. Maar daar moet het niet bij blijven: er moet ook geïnvesteerd worden.
Als evangelische school zijn wij een zoge-
Wat mij betreft kan al het geld voor huis
noemde stedelijke voorziening omdat we
vesting en onderhoud in één pot om dat
kinderen uit heel Deventer trekken. Onze
dan zo slim en solidair mogelijk verdelen.
locatie is daarvoor helemaal niet handig, want
Goed dat we nu gaan onderzoeken hoe
die ligt niet centraal. Dat geldt bijvoorbeeld ook
we dit kunnen organiseren.”
voor de islamitische school. De ouders die voor die school kiezen, wonen juist in onze wijk.
4. Hoe verder
43
6. Planvorming centrum en centrumschil Woningbouwplanning in combinatie met
7.
Planvorming Keizerslanden Woningbouwplanning in combinatie met
de kwaliteit en leeftijd van de schoolgebouwen in
de kwaliteit en leeftijd van de schoolgebouwen in het
Keizerslanden vraagt om een integraal plan. We gaan
centrum en de centrumschil vraagt om een integraal
hiervoor aan tafel met alle scholen in Keizerslanden.
plan. We gaan hiervoor om tafel met alle scholen in het
Dit zijn Het Palet, Montessori van Lith, De Steenuil,
centrum, Voorstad en de Rivierenwijk. Het gaat hierbij in
Panta Rhei en De Flint. De scholen in Diepenveen
ieder geval om: De Hagenpoort, De Windroos, Deventer
worden ook graag betrokken. Waar wenselijk en in
Leerschool, Vrije School Kleine Johannes, De Olijfboom,
afstemming met deze partijen kijken we welke opvang-
De Kleine Planeet (Smyrnastraat en Rielerweg) en
partners en zorgpartners we verder betrekken.
Kindcentrum Rivierenwijk. Ook schuiven als gespreks-
Ook hier schuiven als gesprekspartners aan:
partners aan: Stichting Terra Schools en De Zonnebloem.
Stichting Terra Schools en De Zonnebloem.
Waar wenselijk en in afstemming met alle partijen kijken we welke opvangpartners en zorgpartners we verder betrekken.
Welke stappen nemen wij van scholenschouw naar visie naar plan en uitvoering?
Juni 2022
Najaar 2022
Opdracht scholenschouw
1. Start gesprekken gemeente en schoolbesturen
Feb ruari 2023
2. Visievorming onderwijshuisvesting
n n ve we Ra u ad ege in h sconsultatie en inzicht g lgebo uidi o ge sta cho nd van zaken s
Integraal Huisvestingsplan voor het Deventer onderwijs 2024-2040
Van scholenschouw naar visie naar plan naar uitvoering
44
September 2023 1. Overleg gemeente en schoolbesturen over ambitie en visie
N o vember 2023
Int e Lo graal H ka uisv tingsplan in e s l e Edu catieve Agenda
2. Raadsleden bezoeken verschillende schoolgebouwen
Februari 2024 1. Besluitvorming Integraal Huisvestingsplan gemeenteraad 2. Start verdere onderzoeken en ontwikkelingen
4. Hoe verder
Inge van der Velde-Hoogland Beleidsadviseur Onderwijshuisvesting Gemeente Deventer
45
“Ik ben natúúrlijk heel blij met het IHP zoals het
Ik hoop echt dat we elkaar scherp houden
er nu ligt. De gesprekken en bijeenkomsten
in waarom we dit samen moeten doen:
met bestuurders, directeuren en leerkrachten
toekomstbestendige scholen voor alle
waren inspirerend en hebben geholpen om
kinderen in Deventer.
samen tot een gedeelde visie en tot eerste uitvoeringsstappen te komen.
Eén groep is in de voorbereidingen op dit IHP nog niet aan bod gekomen en dat zijn de
Nu is het zaak om met elkaar in gesprek te
kinderen en jongeren voor wie wij het allemaal
blijven, ook als het in de praktijk lastig wordt.
doen. Natuurlijk denken die vaak wel mee over
Dat zal vast gebeuren, want het gaat bij
de inrichting van een nieuwe school of mogen
onderwijshuisvesting vaak om ingewikkelde
ideeën aandragen voor een groen speelplein.
vraagstukken, soms om uiteenlopende
Ik zou het geweldig vinden als we de Deventer
wensen en altijd om veel geld.
jeugd ook meer kunnen betrekken bij dit IHP en bij hun droomversie van de Deventer standaardschool!”
Integraal Huisvestingsplan voor het Deventer onderwijs 2024-2040
2021
2022
2023
2024
2025
Fase 1
Centrum(schil) Keizerslanden Arkelstein, De Linde VSO en nieuwkomers De Marke Zuid
Bestemmingsplan en beeldkwaliteitsplan
VSO Deventer
Huur tijdelijke locatie en locatiekeuze
Sancta Maria
Oplevering
Planvorming
Oplevering
Planvorming
Oplevering
Uitwerken: levensduur verlengende renovatie
Oplevering
Arkelstein VJN concreter bedrag Rythmeen SUVIS aangevraagd KC Rivierenwijk Uitbreiding
46
Slingerbos Aanpassing Borgloschool Uitbreiding De Linde (so) Uitbreiding Zwaluwenburg Kleurrijk Visievorming, bouw voorbereiding
Bouw Wij de Wereld Visievorming, bouw voorbereiding
Zonnewijzer Uitbreiding
Planning en prioritering
Eerste doorkijk uitvoeringsprogramma 2024-2040
Buitengymzaal Terrawijs Mogelijke huisvesting
2027
2028-2031
2032-2035
2036 en verder
Fase 2
Fase 3
Fase 4
Zandweerd ColmschateZuid Schalkhaar Boerhaave
Vijfhoek De Hoven Diepenveen Okkenbroek Stormink
Bathmen Borgele en Platvoet Vlier Rivierenwijk
4. Hoe verder
2026
47
Oplevering
Bouw
Oplevering
(Groene) Pleinen Beheer en onderhoud Nieuwe wijk? Nieuw po, nieuw vo?
Integraal Huisvestingsplan voor het Deventer onderwijs 2024-2040
Gebouwen paspoorten
48
Hoe staan onze schoolgebouwen ervoor?
Werk aan de winkel
5. Gebouwenpaspoorten
49
Integraal Huisvestingsplan voor het Deventer onderwijs 2024-2040
Okkenbroek 40
26
Loo
27
41
Di ep en ve en Borgele en Platvoet
Keizerslande n
24
23 18
25 A
50
Schalkhaar
19
28
13 21 16
15
29
20
14 22 17 6
Za nd w ee rd
8
5 11
1
9, 10 12
Ri vie re nw ijk n
ve Ho de n e um ntr Ce
Be rg we id e,
3
4
B
en Vo or
2
st ad
7
36
42 43
Lettele C
1,0
Zeer goed
2,0
Goed
3,0
Matig
4,0
Slecht
Centrum en de Hoven
Borgele en Platvoet
1 Deventer Leerschool
2,9
23 SO De Linde, Borgloschool
1,8
2 De Hagenpoort
2,8
24 Het Vlier
2,1
3 De Windroos
3,0
25 Arkelstein
3,3
4 De Hovenschool
2,3
A De Marke (in ontwikkeling)
Bergweide, Rivierenwijk en Voorstad
Diepenveen
5 De Kleine Planeet
2,9
26 De Zonnewijzer
2,8
6 De Olijfboom
3,1
27 Slingerbos
2,6
7 De Olijfboom (bijgebouw)
2,9
8 De Kleine Planeet
2,6
28 Nicolaasschool
2,3
9 Vrije school
3,0
29 De Sleutel
2,8
10 Vrije school (bijgebouw)
3,1
11 Bierstraat 54 (leegstand)
2,9
12 KC Rivierenwijk
2,0
Zandweerd k Vijfhoe
30
31, 32, 33, 34
37, 38
id hate-Zu Colmsc
39
Schalkhaar
Vijfhoek 30 De Vijf-er
2,4
31 De Ontdekking
2,8
32 De Rank
2,8
13 De Zandstroom
2,8
33 De Wizard
2,9
14 Adwaita
3,3
34 De Zonnebloem
2,8
15 Oudaen
2,6
35 Wij de Wereld
2,8
16 VSO De Linde
2,4
36 Het Stormink
2,3
17 Adwaita loc. Kerkstraat
2,6
B Kleurrijk (in ontwikkeling)
Keizerslanden
35
5. Gebouwenpaspoorten
Overzichtskaart
Bathmen
Colmschate-Zuid
18 Kei13 (De Flint, De Steenuil)
2,6
37 Wereldwijzer
3,1
19 Panta Rhei
2,5
38 Het Roessink
2,9
20 De Boerhaave
2,8
39 Kolmenscate
2,9
21 Montessori van Lith
3,0
22 Het Palet
2,8
Okkenbroek, Loo, Bathmen, Lettele 40 Wereldwijzer Okkenbroek
2,4
41 Looschool
2,5
42 De Dorpsschool
2,4
43 De Rythmeen
2,6
C Sancta Maria (in ontwikkeling)
51
Integraal Huisvestingsplan voor het Deventer onderwijs 2024-2040
Tekst en uitleg bij de gebouwenpaspoorten Hoe zijn wij tot de gebouwen paspoorten gekomen? En wat betekenen termen in de paspoorten? In 2022 zijn alle schoolgebouwen in Deventer bekeken. Deze scholenschouw leverde scores op per school. De conclusie: schoolgebouwen scoren op de ondergrens van wat wij ‘adequate onderwijshuisvesting’ noemen (zie de gebouwenpaspoorten en de overzichtskaart met de scores). Hoe zijn die scores opgebouwd?
A
52
Duurzaamheid Voor duurzaamheid is gekeken naar: de isolatie
van gevel, dak en vloer, het type beglazing en kozijnen, verlichting, naar zonnepanelen en warmteterugwinning. De mate waarin deze zaken verduurzaamd kunnen worden, noemen we verduurzamingsmogelijkheden. Kan dit eenvoudig, dan krijgt zo’n schoolgebouw een hoge score (een 1 of 2). Verduurzamingsmogelijkheden worden bepaald door het type gebouw. Bij wenselijkheid van verduurzamen draait het om terugverdientijd, hoe ingrijpend verduurzamen is (kan het onderwijs bijvoorbeeld doorgaan?) en hoe makkelijk of lastig dat is. Zo is het bijvoorbeeld ingrijpend om een smalle spouwmuur (aanvullend) te isoleren, omdat je dan voorzetwanden moet plaatsen. Maar verlichting vervangen door het duurzame led kan snel, is niet ingrijpend en verdien je snel terug. Uit de scholenschouw blijkt dat er nog vrij veel ‘quick wins’ zijn, maar dat er ook veel panden zijn die op verschillende onderwerpen moeilijk of niet te verduurzamen zijn. Daarnaast is het de vraag of alle quick wins wel duurzaam zijn, als we bijvoorbeeld kijken naar de toekomstbestendigheid van het gebouw. Denk aan het plaatsen van zon op het dak als een gebouw over vijf of tien jaar vervangen moet worden.
Deventer Leerschool Brinkpoort 7
BVO
Primair onderwijs 1228 m2
Bouwjaar
1894
Uitbreiding
-
Renovatie
2005
Aantal bouwlagen Type dak
Scorelijst
3
Plat- en schuindak
Aantal lokalen
-
m2 per lokaal
-
i
Dit is de fase waarin er plannen worden gemaakt voor dit schoolgebouw.
2024-2027
Totaalscore
3
A Duurzaamheid
B
Verduurzamingsmogelijkheden
3
Flexibiliteit/uitbreiding
4
C Technische en bouwkundige kwaliteit
3
Bereikbaarheid en omgeving
2
D Bruikbaarheid visie en ambitie
2
E
3
Klimaat
Flexibiliteit en uitbreiding
i
De optelsom van de scorelijst.
3
Toegankelijkheid
Fase 1
B
5. Gebouwenpaspoorten
1
Matig
2,9 53
D
Bruikbaarheid visie en ambitie
Flexibiliteit en in- en uitbreidingsmogelijkheden
Scores voor bruikbaarheid op basis van visie en
spelen een rol bij hoe je een schoolgebouw kunt gebruiken.
ambitie hebben we in kaart gebracht via vragenlijsten die
Flexibiliteit heeft dan vooral te maken met de bruikbaarheid
scholen hebben ingevuld.
voor het onderwijs dat je wilt bieden. Vier van de gebouwen scoren goed op dit onderdeel, alle andere matig of slecht. Schoolgebouwen zijn gebouwd als traditioneel schoolgebouw en zijn daarmee weinig flexibel en toekomstbestendig.
E
Klimaat De score voor het klimaat wordt bepaald door
een optelsom van scores voor luchtkwaliteit, binnen C
echnische en T bouwkundige kwaliteit Een matige score op technische en bouwkundige
kwaliteit wil zeggen dat we te maken hebben met een
temperatuur, ventilatiecapaciteit, licht en akoestiek. Die zijn deels gebaseerd op ervaringen van gebruikers en deels op resultaten van metingen via CO2-sensoren. Bij klimaat spelen niet alleen gebouweigenschappen een rol, maar ook hoe gebruikers zich gedragen en hoe zij hun
schoolgebouw dat aan het verouderen is. Er is gekeken naar
omgeving ervaren. Beperkt of geen onderhoud van installa-
interieur, exterieur, installaties, veiligheid, toegankelijk
ties kan debet zijn aan minder gezonde omgevingen.
heid, bereikbaarheid en fietsbereikbaarheid. Deze scores variëren dan van zeer slecht tot zeer goed per school.
Een kwart van de gebouwen scoort goed op klimaat, de
Kijken we naar het gemiddelde niveau van onderhoud,
andere schoolgebouwen scoren matig of slecht.
dan komen we uit op een matige score.
Integraal Huisvestingsplan voor het Deventer onderwijs 2024-2040
54
1 2
3
4
Centrum en de Hoven 1
Deventer Leerschool Brinkpoort 7
BVO
Primair onderwijs 1228 m2
Bouwjaar
1894
Scorelijst
Uitbreiding
-
Duurzaamheid
3
Renovatie
2005
Verduurzamingsmogelijkheden
3
Flexibiliteit/uitbreiding
4
Technische en bouwkundige kwaliteit
3
Toegankelijkheid
3
Bereikbaarheid en omgeving
2
Bruikbaarheid visie en ambitie
2
Klimaat
3
Aantal bouwlagen Type dak
3
Plat- en schuindak
Aantal lokalen
-
m2 per lokaal
-
Fase 1
2024-2027
Totaalscore
Matig
2,9
De Hagenpoort Bagijnenstraat 13
BVO
Primair onderwijs
1066 m2
Bouwjaar
1894
Scorelijst
Uitbreiding
-
Duurzaamheid
3
Renovatie
2011
Verduurzamingsmogelijkheden
2
Flexibiliteit/uitbreiding
4
Technische en bouwkundige kwaliteit
2
Toegankelijkheid
2
Bereikbaarheid en omgeving
3
Bruikbaarheid visie en ambitie
3
Klimaat
3
Aantal bouwlagen Type dak
5
Plat- en schuindak
Aantal lokalen
-
m2 per lokaal
-
Fase 1
2024-2027 3
Broederenstraat 16
908 m2 1992
Scorelijst
Uitbreiding
-
Duurzaamheid
3
Renovatie
-
Verduurzamingsmogelijkheden
3
Flexibiliteit/uitbreiding
4
Technische en bouwkundige kwaliteit
3
Toegankelijkheid
3
Bereikbaarheid en omgeving
2
Bruikbaarheid visie en ambitie
3
Klimaat
3
Type dak
2 of 3 Platdak
Aantal lokalen
-
m2 per lokaal
-
Fase 1
2024-2027
2,8
Primair onderwijs
Bouwjaar
Aantal bouwlagen
Matig
55
De Windroos BVO
Totaalscore
5. Gebouwenpaspoorten
2
Totaalscore
Matig
3,0
Integraal Huisvestingsplan voor het Deventer onderwijs 2024-2040