2023-07-12 Motie P 1-1 GL - Vergoeding kosten geslachtsregistratie en -wijziging -AANGENOMEN-

MOTIE 1.1

Raadsvergadering 12 juli 2023

Agendapunt

Voorjaarsnota: programma 1: Burger en bestuur

Onderwerp

Vergoeding kosten geslachtsregistratie en -wijziging

Indiener

Jarno van Straaten (GroenLinks)

Mede-indieners

Susanne Kerkdijk (D66), Kees de Kok (SP), Kitty Schmidt (Deventer Sociaal)

De raad heeft gesproken over het volgende: • Sinds 2018 is het mogelijk om in de Basisregistratie Personen (BRP) naast ‘M’ of ‘V’ ook ‘X’ te laten registreren als geslacht. • Onder transgender mensen, intersekse mensen en non-binaire mensen leeft vaak de behoefte om een geslachtswijziging te ondergaan, en om hun geslacht zoals dat bij de overheid geregistreerd staat in overeenstemming te brengen met het geslacht dat ze ervaren. • Transgender mensen, intersekse mensen en non-binaire mensen worden nog veel te vaak gediscrimineerd, gepest, mishandeld, uitgesloten, uitgescholden, bedreigd of anderszins onrechtvaardig behandeld. Nederland zakte in 2022 verder op de LHBTQ+-mensenrechtenindex vanwege te weinig actie tegen discriminatie en voor verdere emancipatie. 1 • Geslachtsverandering is in Nederland een langdurig, bureaucratisch en ingewikkeld proces, terwijl het door de doelgroep heel persoonlijk wordt beleefd. • Met een geslachts- of gendertransitie vallen kosten samen die niet door de zorgverzekeraar worden gedekt. Denk aan de verplichte deskundigenverklaring (€ 250,-), de schriftelijke deskundigenbeoordeling daarvan (€ 65,-)2, de kosten voor een nieuw paspoort (€ 77,87), identiteitskaart (€ 70,38) en een rijbewijs (€ 44,65). • De nieuwe Transgenderwet maakt een einde aan de verplichte deskundigenverklaring, maar er is nog geen enkel zicht op een ingangsdatum van die wet.

• Uit technische vragen van GroenLinks blijkt dat het wijzigen van het geslacht in de BRP zelf wel gratis is, maar er alsnog andere kosten aan verbonden zitten. Het gaat per jaar om een beperkt aantal mensen. De raad vindt het volgende: • Deventer is een inclusieve gemeente en straalt dat uit. Hier is iedereen welkom en gelijkwaardig, ongeacht geslacht, gender, seksuele oriëntatie of anderszins. • Jezelf kunnen zijn en als zodanig geregistreerd staan bij de gemeente zou geen geld mogen kosten. • Het verlagen van de kostendrempel voor transgender mensen, intersekse mensen en non-binaire mensen kan helpen bij de emancipatie van deze groepen. De overheid kan met het vergoeden van die kosten uitstralen dat zij zich inclusief gedraagt en seksuele- en genderminderheden respecteert en erkent. • Voor individuen kunnen de genoemde kosten hoog uitvallen, maar – zeker met het oog op het aantal Deventenaren dat per jaar een wijziging aanvraagt – voor de gemeente zijn deze kosten verwaarloosbaar. De raad verzoekt het college: • Het aanvragen van een eerste nieuw paspoort, identiteitskaart en/of rijbewijs kosteloos te maken indien er sprake is van een geslachtswijziging. • De kosten voor de deskundigenverklaring en -beoordeling te vergoeden. • De hieraan gerelateerde kosten te dekken uit het programma Burger en Bestuur. • De raad te informeren zodra deze hervormingen zijn doorgevoerd.

Raadsvergadering d.d. 12 juli 2023 BESLUIT: Aangenomen met 10 stemmen tegen van de fracties Gb (5) (Smeenk, Eltink, Koot, Obdeijn en Te Riele), PvdA (2) (Eekhuis, Leget), D66 (1) (Akdemir), DENK (1) en DN (1)

1 Nederland zakt verder op LHBTI+ mensenrechtenindex - COC 2 Wijzigen van geslacht - Transgender Info