2023-05-25 Presentatie Wonen Ruimte Stad versie 22 mei

Wonen Ruimte Stad Deventer 24 mei 2023

HOGE GROEIAMBITIE: VEEL BESTAANDE PLANNEN & ZOEKRUIMTE GEWENST Forse groei aantal woningen: > Autonome groei: 7.000 woningen > Extra groei: 4.000 woningen (arbeidsmarkt versterken + accent op jongeren)

Bestaande plannen stad: 6.570

de ambitie 11.000 woningen

Bestaande plannen dorpen: 1.000

Zoekopgave stad: 4.850 woningen (incl. 30% extra i.v.m. planuitval)

Bestaande stad

Toevoeging: ca. 25% in 15 jaar

+

5

Ter referentie: Vijfhoek ca 4.500 woningen in 25 jaar

GLOBALE VERKENNING NAAR MOGELIJKHEDEN VOOR TRANSFORMATIEGEBIEDEN EN NIEUWE WONINGBOUW

34

• Enquete • Steekproef 1059 respondenten (20%) • Open link 987 respondenten • Van alle respondenten woont 94% in Deventer

WAT VINDEN INWONERS BELANGRIJK?! Duurzaamheid, klimaatadaptatie, biodiversiteit en natuurinclusief zijn ontzettend belangrijk.

Functie- en doelgroepenmening is van belang voor een vitale stad: zorg voor een

rijke mix van woningtypologieën

Landschappelijke kwaliteiten aan de basis: denk en richt in vanuit groen-blauw; maak groen bereikbaar.

Werk aan een gezonde leefomgeving: geef voldoende aandacht aan sport- en ontspanningsplekken.

Realiseer voldoende ontmoetingsplekken. Biedt ruimte aan collectiviteit.

Denk na over toekomstbestendige infrastructuur en duurzame mobiliteit als OV, deelauto’s en fiets.

9

denkrichting heeft voor- en nadelen gerelateerd aan

4. DRIE DENKRICHTINGEN de maatschappelijke meerwaarde. In deze verkenning

Aan de basis van de denkrichtingen liggen de

W

zoeklocaties uit fase 1. In de denkrichtingen zijn

d

is primair aandacht besteed aan de vraag in hoeverre

potentiële woonmilieus aan de zoekgebieden toegekend.

de denkrichtingen aansluiten bij de kwalitatieve en

Ieder woonmilieu heeft een vaste bebouwingsdichtheid

In deze verkenning staat de woningbouwopgave centraal.

kwantitatieve woningbehoefte naar doelgroep en

(FSI) en mate van functiemenging (MXI) waardoor

Zoals gesteld, er valt wat te kiezen. Daarom zijn drie

woonmilieu. Daarnaast is per denkrichting een aantal

woningaantallen per locatie en denkrichting zijn

denkrichtingen ontwikkeld. Ze bieden inzicht in de

voor- en nadelen opgenomen. Dit is slechts een eerste

berekend. De bebouwingsdichtheid en mate van

majeure keuzes waar Deventer voor staat; ze bieden

kwalitatieve beoordeling. Alle denkrichtingen zijn

functiemenging per woonmilieu zijn bepaald via een

inzicht in de belangrijkste ontwikkelrichtingen. Ze laten

gebaseerd op dezelfde basis: de bestaande harde en

referentiestudie. Het woningaanbod per denkrichting is

de verschillende hoekpunten van het speelveld zien:

zachte plancapaciteit zijn meegenomen.

getoetst aan de woonvraag vanuit de eerder genoemde

wat is er allemaal mogelijk en wat betekent dit? Iedere

doelgroepen. Hiervoor is gebruik gemaakt van het

denkrichting heeft voor- en nadelen gerelateerd aan

Aan de basis van de denkrichtingen liggen de

Woningmarktonderzoek uit 2022 en de eerder gemaakte

de maatschappelijke meerwaarde. In deze verkenning

zoeklocaties uit fase 1. In de denkrichtingen zijn

doelgroep-paspoorten door KAW.

is primair aandacht besteed aan de vraag in hoeverre

potentiële woonmilieus aan de zoekgebieden toegekend.

de denkrichtingen aansluiten bij de kwalitatieve en

Ieder woonmilieu heeft een vaste bebouwingsdichtheid

Denkrichting 1 Groene woonstad

Denkrichting 2 IJssel door de stad

Denkrichting 1 Groene woonstad

Denkrichting 2 IJssel door de stad

Denkrichting 3 Stads Deventer

Denkrichting 3 Stads Deventer

14

Woningmarktonderzoek uit 2022 en de eerder gemaakte

BASISSCENARIO HARDE & ZACHTE PLANNEN doelgroep-paspoorten door |KAW.

6.570 woningen

DENKRICHTING 1 - GROENE WOONSTAD

STAD EN LAND VERWEVEN

LANDSCHAP VERSTERKEN

RUIM WONEN IN HET GROEN AAN DE RAND VAN DE STAD

BUURTSCHAPPEN ALS BASIS STAD OP ÉÉN OOR ACTIVERING STEDELIJK GROEN

VERWEVING STAD EN LAND STEDELIJK FIETSNETWERK

ACTIVERING STADSRANDZONE

(RUIM) WONEN IN LAGE DICHTHEDEN 20

BUURTSCHAPPEN ALS BASIS STAD OP ÉÉN OOR ACTIVERING STEDELIJK GROEN

VERSTERKING VAN BESTAANDE STAD? WONEN VER VAN BESTAANDE VOORZIENINGEN NIET-EFFICIËNT RUIMTEGEBRRUIK, ANDERE AMBITIES?

BODEM-WATER-STUREND? VERWEVING STAD EN LAND STEDELIJK FIETSNETWERK

ACTIVERING STADSRANDZONE

AUTO-AFHANKELIJKHEID

AANTASTING GROEN

(ON)BETAALBAARHEID WONINGEN (RUIM) WONEN IN LAGE DICHTHEDEN 21

Denkrichting en doelgroepen Overmaat aan dorps wonen en groene woonmilieus De doelgroepen die op zoek zijn naar meer ontspannen landelijk wonen, komen in deze denkrichting goed aan bod. Met de nieuwe woonmilieus clusters in het Groen en nieuwe Buurtschappen creëert Deventer een overmaat aan alternatieven voor groene woonmilieus (suburbaan wonen - dorp - buurtschap - landelijk wonen). De vraag naar dorps en landelijk wonen is groot, maar in deze denkrichting is sprake van een overaanbod aan deze woonmilieus. Als Deventer kiest voor deze denkrichting bouwt zij meer woningen in een ontspannen, dorps woonmilieu dan dat er daadwerkelijk nodig zijn. Groenstedelijk wonen beperkt aanwenden voor stedelijk tekort Het overaanbod aan groenstedelijke plannen kan aangewend worden om een deel van de vraag naar suburbaan wonen, Havengebied en Stadscampus te ondervangen. Dit zal wel maar voor een klein gedeelte mogelijk zijn.

RUIM EN GROEN

STEDELINGEN

SLUIT GOED AAN BIJ DORPSE PRODUCTEN STEDELIJKE PRODUCTEN ONTBREKEN. NIET ALLE DOELGROEPEN WORDEN GOED BEDIEND

De vraag naar echt stedelijke woonproducten blijft onopgelost Met deze denkrichting wordt een duidelijke keuze voor uitbreiding in het groen gemaakt. Dit betekent dat de doelgroepen die georiënteerd zijn op de meer stadse woonmilieus zoals stadshart, historisch dwaalmilieu, tuindorp, stadscampus en havengebied, niet aan hun trekken komen. Denk bijvoorbeeld aan jongeren en opstromende gezinnen met een stadse oriëntatie.

18

OPSTROMENDE GEZINNEN

DENKRICHTING 2 - IJSSEL DOOR DE STAD

NIEUWE BRUGGEN

CENTRUM EN RIVIER VERBONDEN

ECO-WIJK VAN DE TOEKOMST

GROOT RIVIERLANDSCHAPSPARK

STEDELIJK FIETSNETWERK IJSSEL MIDDEN IN DE STAD

VERBONDEN MET TREINSTATIONS

BREDE IJSSELZONE MET 2 STEDELIJKE FRONTEN KANSEN VOOR NIEUWE FIETSBRUG(GEN)

ACTIVERING IJSSELZONE ALS PRACHTIG RIVIERLANDSCHAP 26

MEDIUM SIZE BEBOUWING

STEDELIJK FIETSNETWERK IJSSEL MIDDEN IN DE STAD BODEM-WATER-STUREND? VERBONDEN MET TREINSTATIONS

AANTASTING NATUUR EN LANDSCHAP DOOR STADSWIJK BREDE IJSSELZONE MET 2 STEDELIJKE FRONTEN KANSEN VOOR NIEUWE FIETSBRUG(GEN)

ACTIVERING IJSSELZONE ALS PRACHTIG RIVIERLANDSCHAP 27

MEDIUM SIZE BEBOUWING

Denkrichting en doelgroepen Genoeg aantallen Afhankelijk van de gekozen dichtheden en de schaal van de uitbreiding biedt deze denkrichting genoeg ruimte voor de tekorten. Gezien de scope van deze denkrichting en de majeure keuze die hier mee gepaard gaat, is het niet ondenkbaar dat buurgemeentes aansluiten bij deze ontwikkeling. Dit betekent dat deze denkrichting de gemeentegrenzen kan overstijgen en fors impact op de aantallen kan gaan hebben. Stedelijke behoeftes voorzien Deze denkrichting geeft de mogelijkheid om alle stedelijke woonmilieubehoeften te ondervangen. De positionering tegenover het stadscentrum maakt dat stedelijk georiënteerde groepen als ‘Stedelingen’ ‘Sociale huur’ en een niet gering deel van ‘Opstromende gezinnen’ hier hun gewenste woonmilieu en woonproduct kunnen vinden.

STEDELINGEN OPSTROMENDE GEZINNEN

JONGEREN

AANTREKKELIJK VOOR VEEL VERSCHILLENDE DOELGROEPEN

Vraag naar dorps wonen – optie, geen garantie Deze denkrichting kan de vraag naar sub-urbaan en dorps wonen gedeeltelijk bedienen. Dit hangt samen met de mate van stedelijkheid en dichtheid. Feit is wel dat een echt dorps en landelijk woonmilieu moeilijk te creëren is in een hoge stadse dichtheid. Dit betekent dat aan de randen van het plangebied meer ruimte moeten zijn dorps en landelijk wonen.

22

STADSE TOPKLASSE SOCIALE HUUR

DENKRICHTING 3 – STADS DEVENTER

ALLE KRACHT OP DE BESTAANDE STAD

CONTRAST STAD EN LANDSCHAP

DYNAMISCH WOON-WERKKWARTIER

NIEUW ZUIDWESTELIJK WATERFRONT

IMPULS VOOR BESTAANDE STAD

STAD OP ÉÉN OOR

NIEUWE STEDELIJKE WOON-WERKMILIEUS IN BESTAANDE STAD STADSRAND BLIJFT LANDSCHAP STEDELIJK GROEN ALS TEGENHANGER

OPTIMAAL BENUTTEN BESTAANDE INFRA & VOOORZIENINGEN 32 Stationskwartier Tilburg

NIEUW ZUIDWESTELIJK WATERFRONT DRUK OP WERKLOCATIES TIJDIGHEID IS AANDACHTSPUNT IMPULS VOOR BESTAANDE STAD

STAD OP ÉÉN OOR

NIEUWE STEDELIJKE WOON-WERKMILIEUS IN BESTAANDE STAD STADSRAND BLIJFT LANDSCHAP STEDELIJK GROEN ALS TEGENHANGER TE STERKE VERDICHTING IN DE STAD?

OVERBELASTING BESTAAND MOBILITEITSNETWERK? OPTIMAAL BENUTTEN BESTAANDE INFRA & VOOORZIENINGEN 33 Stationskwartier Tilburg

Denkrichting en doelgroepen Overmaat, veel ruimte in het Woonwerkkwartier Deze denkrichting biedt voldoende potentie om aan de woningvraag te voldoen. Dit komt voornamelijk door de hoge dichtheden. In dorpse woonmilieus kan worden voorzien; geen ruimte voor landelijk en groen-stedelijk Ook aan de vraag naar dorps wonen kan deels tegemoetgekomen worden via het woonmilieu stedelijk parkwonen. Landelijk wonen is niet mogelijk in deze denkrichting. Evenmin is er veel ruimte voor groenontspannen wonen.

STEDELINGEN OPSTROMENDE GEZINNEN

JONGEREN

STADSE TOPKLASSE

AANTREKKELIJK VOOR VEEL VERSCHILLENDE DOELGROEPEN EENZIJDIG STEDELIJK WOONAANBOD

26

SOCIALE HUUR

AANBEVELINGEN EN KEUZES | EEN MIX VAN SCENARIO 1 & 3 VOORT OP DE INGESLAGEN WEG • • •

De gewenste mix van woonmilieus is met de scenario’s 1 en 3 separaat niet te bedienen. Door locaties van beide scenario’s te bundelen, is het goed mogelijk om in de behoeften te voorzien. Deventer kan hiermee onderscheidende stedelijke én landschappelijke woonmilieus ontwikkelen, maar geen wezenlijke schaalsprong van de stad.

? ? 39

AANBEVELINGEN EN KEUZES | INGRIJPEND MAAR POTENTIERIJK SPRONG OVER DE IJSSEL ÉN SPRONG IN STEDELIJKHEID •

•

• •

Met de IJsselsprong ontstaat een groot nieuw ontwikkelgebied, dat enerzijds grenst aan de oude stad, anderzijds aan landelijk gebied en dorpse milieus. Afhankelijk van ontwerpkeuzes zijn hier alle beoogde doelgroepen te bedienen, aanvullend op bestaande locaties. De IJsselsprong is tevens een sprong in stedelijkheid. Deventer groeit van middelgrote provinciestad uit tot grote stad met milieus, doelgroepen en mate van stedelijkheid die hierbij past. Vanuit wonen en het bedienen van doelgroepen is scenario 2 een waardevolle toevoeging voor Deventer, maar niet noodzakelijk: zie ‘een mix van scenario 1 en 3’. De IJsselsprong is een complexe opgave, waar veel elementen samen komen. Als je kiest voor een sprong over de IJssel, dan moet hier veel energie naar uitgaan.

40

? ?

Consultatie • Onderschrijft de raad de drie beschreven aanbevelingen? • Herkent de raad de opgenomen thema’s in het afwegingskader? • Wil de raad thema’s toevoegen of gerichter aangeven waar de prioriteit ligt?

Het vervolg: • Wat geeft de raad het college mee voor het vervolg?

• Aanbeveling 1: Ontwikkel de denkrichtingen (meer) integraal en betrek bij de keuzes het AANBEVELINGEN EN KEUZES | afwegingskader

INTEGRALE SCENARIO’S & INTEGRALE AFWEGING WONEN EN SAMENLEVEN 1. 2. 3. 4. 5. 6. 7.

Sluit goed aan op de lokale en regionale woonvraag: jongeren, startende gezinnen en ouderen Betaalbaarheid van het aanbod Gemengde buurten qua doelgroepen Woonmilieus die aansluiten bij beoogde arbeidsmarkt: bijvoorbeeld hoger opgeleide stedeling Woonaantrekkelijkheid door onderscheidende woonmilieus Tijdigheid van de woningbouwproductie Wonen nabij voorzieningen

IEDEREEN DOET ER TOE 8. 9.

Versterkte buurtvoorzieningen en ontmoetingsruimten Voldoende ruimte voor sport en bewegen

RUIMTELIJKE KWALITEIT, STEDELIJKHEID & LANDSCHAP 10. Deventer stedelijkheid: verdicht en functiegemengd 11. Inbreiding boven uitbreiding 12. Behoud scherpe randjes van de stad 13. Ruimte voor innovatieve woonmilieus (als wonen op water; vragers-dragers-concepten; wooncorporaties, CPO) 14. Versterken groene stadsstructuur 15. Vitaal en bereikbaar buitengebied

DUURZAME MOBILITEIT 16. Fietsgebruik stimuleren 17. Benutten vervoerswaarde openbaar vervoer/nabijheid 18. Minder auto’s in de (binnen)stad

WERKGELEGENHEID EN ECONOMIE 19. Voldoende bedrijfslocaties, onderscheidende werkmilieus

DUURZAAM, TOEKOMSTGERICHT DEVENTER 20. Kansen voor energietransitie 21. Bodem-water-sturend 22. Klimaatadaptief, biodivers, natuurinclusief ontwikkelen 42

• Hoofdwegenstructuur • Werklocaties • Landelijk gebied • Water en bodem sturend • Energie

? ?

• Aanbeveling 2: kortere termijn (2028) maximaal inzetten op realisatie harde, semi harde en zachte plannen (basisscenario)

• Wat is hiervoor nodig?

• Aanbeveling 3: Verken of de locatie Wechelerhoek toegevoegd kan worden aan het basis scenario

Vervolg &planning

• Start verkenning Wechelerhoek • Verdere verkenning denkrichtingen, PVA en participatieplan: uitvoering Q4 2023 en Q1 2024 • Start maken met Omgevings Effect Rapportage (OER), als onderdeel van de Omgevingsvisie