2023-05-11 328 Visie Landelijk Gebied - Participatieplan Fase 1.pdf

Participatieplan fase 1 Visie landelijk gebied

Inhoud 1.

Projectomschrijving .........................................................................................................................3 Projectopdracht ................................................................................................................................... 3

2.

Waarom participatie.........................................................................................................................3

3.

De omgeving in beeld......................................................................................................................4

4.

Aanpak ............................................................................................................................................ 5 Doel ................................................................................................................................................. 5 Kaders ............................................................................................................................................. 5 Uitgangspunten ............................................................................................................................... 5 Doel ................................................................................................................................................. 6 Kaders ............................................................................................................................................. 6 Uitgangspunten ............................................................................................................................... 6 Spoor 2................................................................................................................................................

6 Opzet eerste bijeenkomsten............................................................................................................7 Communicatiemiddelen ...................................................................................................................7

5.

Planning........................................................................................................................................... 7 Opzet eerste bijeenkomsten............................................................................................................7 Communicatiemiddelen ...................................................................................................................7

1. Projectomschrijving Hoe zien wij de toekomst van ons landelijk gebied voor ons? Met alle uitdagingen die op ons afkomen? Denk aan de stikstofopgave, uitbreiding en versterking van natuur, de energietransitie en de woningbouwopgave. En ook klimaatadaptatie, waterkwaliteit, werklocaties en recreatie en toerisme vragen om ruimte, een andere inrichting van het gebied dan wel een andere wijze van het gebruik ervan. Dit is het moment om de vele opgaven en de impact hiervan op het landelijk gebied in samenhang te beschouwen en een richting te bieden. Hoe zorgen we (gemeente, gebiedspartijen, grondeigenaren) ervoor dat we binnen de kaders die worden gesteld door EU, Rijk en provincie een vitaal en toekomstbestendig buitengebied behouden?

Projectopdracht De Visie Landelijk Gebied zet een stip op de horizon en geeft daarmee richting aan verandering in het landelijk gebied. Het laat de door de gemeente gewenste ambities en rolneming zien en biedt houvast bij de knelpunten en de te maken keuzes die op de gemeente afkomen. In fase 1 verkennen we de diverse opgaven in het landelijk gebied en maken we een (ruimtelijke) analyse van het gebied. Per opgave brengen we de kaders in beeld vanuit hogere overheden, de lokale ambities en beleid, de rolverdeling tussen overheden, lopende trajecten waarin wordt gewerkt aan de betreffende opgave en trends en ontwikkelingen. Vervolgens confronteren we de opgaven met de huidige situatie van het buitengebied en onze visie op het landelijk gebied. Met deze confrontatie brengen we de uitgangspunten en mogelijke dilemma’s in beeld. Het kan dan gaan om dilemma’s en uitgangspunten die betrekking hebben op conflicterende ruimtevragen, beleidsambities, en rolneming.

2. Waarom participatie Om in de volle breedte een verkenning te kunnen doen, starten we een dialoog met intern betrokkenen en sleutelfiguren en -organisaties in het buitengebied. Het inzetten van een participatieproces is essentieel om:  kennis, waarden, inzichten en belangen op te halen en op die manier een visie te ontwikkelen waar betrokkenen zich (in meer of mindere mate) in herkennen;  de relatie met stakeholders en de onderlinge relaties tussen stakeholders te onderhouden en te versterken en eventueel nieuwe gesprekspartners te ontdekken;  stakeholders goed te informeren over de ontwikkelingen, dilemma’s, keuzes, effecten en het besluitvormingsproces op bij de doelgroepen passende manieren.

3. De omgeving in beeld Op 14 september 2022 hebben we de stakeholders in kaart gebracht. Met behulp van de Ringen van invloed hebben we de participatietrede bepaald voor dit moment (meeweten, meedenken, meewerken, meebepalen). Op basis van deze stakeholdersanalyse worden de stakeholders geselecteerd en uitgenodigd om deel te nemen aan het participatieproces. Stakeholder Huidig participatieniveau Gewenst participatieniveau Intern College van B&W Meebepalen Meebepalen Gemeenteraad - (n.t.b.) Meedenken/meewerken Programmamanager RO Meewerken Meewerken Regiemanager Meedenken Meedenken Programmamanagers Meedenken Meedenken Beleidsadviseurs* Meeweten Meewerken Juridisch planoloog* Meeweten Meewerken Procesregisseur omgevingsvisie* Meewerken Meewerken Projectleider Wonen Ruimte Stad Meeweten Meedenken Wijkmanager Meeweten Meedenken Opbouwwerker Meeweten Meedenken Collega’s O&V Meedenken Collega’s handhaving Meedenken Extern Provincie Overijssel Meeweten Meewerken Gemeente Raalte, Olst-Wijhe Meeweten Meedenken Overige omringende gemeenten Meeweten/meedenken Waterschappen – beleid Meeweten / Meewerken Waterschap - uitvoering Meedenken Rijkswaterstaat Meedenken St.

IJssellandschap Meeweten Meewerken OPG / Landgoederen Meeweten Meedenken/meewerken Landbouworganisaties Meeweten Meedenken/meewerken Erfcoaches Meeweten Meewerken Kavelruilcoördinatoren Meeweten Meewerken Belangenorganisaties/ vertegenwoordigende partijen:  ecologie  landschap  recreatie/toerisme  erfgoed/ cultuurhistorie  energietransitie  ondernemers  mobiliteit  zorg en welzijn Vitens Meeweten Meedenken Rentmeester Meedenken Makelaars Meedenken Plaatselijke Belangen van de Meedenken verschillende dorpen * de meeste functionarissen zijn tevens lid van de projectgroep Visie Landelijk Gebied

4. Aanpak We stellen voor om de participatie fase 1 in stappen op te delen. Met de projectgroep bereiden we de verkenning voor. We toetsen en verrijken de opbrengst vervolgens met zowel de interne een aantal sleutelfiguren en -organisaties in het landelijk gebied.

Stap 1. Verkenning We werken in deze stap aan het in beeld brengen van de gehele context. We onderscheiden daarin een spoor waarin de feitelijke situatie in beeld wordt gebracht en een spoor waarin de subjectieve benadering centraal staat. Spoor 1.1 – Feitelijke verkenning De kern- en projectgroep inventariseert vanuit verschillende thema’s de opgaven die op het landelijk gebied afkomen, kaders die worden meegegeven vanuit hogere overheden, lokale ambities en beleid, lopende trajecten, trends en ontwikkelingen en de rollen van de verschillende overheden. Tevens wordt middels (geo)data de huidige situatie van ons landelijk gebied in beeld gebracht. De interne en een selectie van externe stakeholders participeren in ‘verkennerssessies’. De samenstelling wordt in overleg met de opdrachtgever gebaseerd op de stakeholdersanalyse. Zij participeren op het niveau meedenken/raadplegen. Spoor 1.2 – Subjectieve verkenning Door het uitvoeren van SWOT-analyse verrijken we de analyse van de huidige situatie van het buitengebied. De interne en externe stakeholders participeren op het niveau coproduceren.

Doel Doel is in gezamenlijkheid, integraal, de opgaven te verkennen. De deelnemers worden meegenomen in het proces en hier ook onderdeel van gemaakt. Ze zijn zich bewust van de veelheid aan opgaven.

Kaders Voorafgaand aan de verkennerssessies dienen er heldere en realistische kaders geschetst te worden voor de stakeholders. Welke ruimte is er voor invloed, wat staat vast, wat wordt er met de input gedaan en hoe ziet het vervolgproces eruit? Dit wordt specifiek aangeduid in de uitnodiging en eveneens benoemd tijdens bijeenkomsten. De kaders worden vooraf bestuurlijk afgestemd met de portefeuillehouder.

Uitgangspunten De uitgangspunten voor de verkennerssessies zijn als volgt:  het participatieniveau van het verkennersteam ligt op ‘raadplegen’ voor spoor 1.1. en ‘coproduceren’ voor 1.2. Input vanuit dit team is niet vrijblijvend;  diverse belangen/beleidsterreinen zijn vertegenwoordigd;  vanuit elke externe stakeholder nemen 1 of 2 afgevaardigden deel aan de verkennerssessies;  er worden duidelijke kaders geschetst voor de reikwijdte van het advies van het verkennersteam, waar gaat het wel over en waarover niet;  we formuleren een duidelijke participatievraag en voorkomen daarmee dat verwachtingen worden gewekt die we niet kunnen waarmaken;  we richten het proces transparant in en zorgen voor een heldere terugkoppeling.

Stap 2. Analyse fase: Confrontatie visie – huidige situatie – opgaven Vervolgens confronteren we de opgaven met elkaar, met de huidige situatie van het buitengebied en onze visie op het landelijk gebied. Volstaat de visie nog? Vraagt het om herijking of nadere aanscherping? Met deze confrontatie brengen we de mogelijke uitgangspunten en dilemma’s in beeld. Het kan dan gaan om dilemma’s en uitgangspunten die betrekking hebben op proces, rolneming, onzekerheden, conflicterende ruimtevragen en beleidsambities.

De interne en externe stakeholders participeren in ‘analysesessies’ op het niveau meedenken/ adviseren. Een afvaardiging van de projectgroep is hierbij aanwezig en neemt actief deel. De samenstelling wordt in overleg met de opdrachtgever gebaseerd op de stakeholdersanalyse. Deze groep betrekken we actief bij de geformuleerde dilemma’s en uitgangspunten. De gemeenteraad wordt als toehoorder betrokken bij deze analysesessies.

Doel De analysesessies verrijken de opbrengst van de kern- en projectgroep met zijn kennis, waarden, inzichten en belangen. Ook kan de groep zorgen aangeven. Specifieke vraagstukken kunnen zij toetsen bij de eigen achterban. De deelnemers worden meegenomen in het proces en hier ook onderdeel van gemaakt.

Kaders Voorafgaand aan de analysesessies dienen er heldere en realistische kaders geschetst te worden voor de stakeholders. Welke ruimte is er voor invloed, wat staat vast, wat wordt er met de input gedaan en hoe ziet het vervolgproces eruit? Dit wordt specifiek aangeduid in de uitnodiging en eveneens benoemd tijdens bijeenkomsten. De kaders worden vooraf bestuurlijk afgestemd met de portefeuillehouder.

Uitgangspunten De uitgangspunten voor de analysesessies zijn als volgt:  het participatieniveau van de analysesessie ligt op ‘adviseren’. Input vanuit dit team is niet vrijblijvend;  diverse belangen/beleidsterreinen zijn vertegenwoordigd;  vanuit elke externe stakeholder nemen 1 of 2 afgevaardigden deel aan de confrontatiessessies;  er worden duidelijke kaders geschetst voor de reikwijdte van het advies van het confrontatieteam, waar gaat het wel over en waarover niet;  we formuleren een duidelijke participatievraag en voorkomen daarmee dat verwachtingen worden gewekt die we niet kunnen waarmaken;  we richten het proces transparant in en zorgen voor een heldere terugkoppeling.

Stap 3: Vaststelling uitgangspuntennotitie We werken in deze fase toe naar een vastgestelde uitgangspuntennotitie. Met raadsleden en andere interne stakeholders onderzoeken we de uitgangspunten voor de Visie landelijk gebied. Dat doen we op basis van de informatie die we verzameld hebben bij stap 1 en stap 2. De uitgangspunten kunnen gaan over o.a.:  Relatie met omgevingsvisie (proces, uitgangspunten)  Relatie met bovenlokale ontwikkelingen  Rol gemeente in het landelijk gebied (faciliterend – samenwerkend – realiserend)  Rol raad in het landelijk gebied (mate van sturing)  Participatie  Vorm eindproduct

Communicatiemiddelen   

We nodigen de externe stakeholders uit per mail en lichten daarin direct het doel, het participatieniveau, de kaders en het proces toe. We richten een projectpagina in op sharepoint waar alle relevante informatie staat. De terugkoppeling van de bijeenkomsten vinden per mail plaats en de documenten komen op sharepoint te staan.