2023-02-15 beantwoording aanvullende technische vraag VVD-GL-DS onderzoek beschermingsbewind nav reactiebrief college

Beantwoording aanvullende technische vraag VVD-GL-DS over onderzoek beschermingsbewind n.a.v. reactiebrief college 1.

In de inleiding van de reactie van het college op het onderzoeksrapport geeft het college aan reflectie en reactie te geven op zowel de conclusies als de aanbevelingen. In de reactie zelf wordt echter verder alleen ingegaan op de aanbevelingen. Kan het college alsnog de reactie en reflectie op de conclusies geven?

Vooraf: Het college heeft in haar reflectie op de aanbevelingen de getrokken conclusies betrokken, de reflectie op de aanbevelingen van het college is ook een reflectie op de conclusies. De aanbevelingen zijn gebaseerd op deze getrokken conclusies en daarmee de aangekondigde verbeteracties van het college ook een reactie op deze conclusies. Persoonlijke reflectie van de portefeuillehouder zal morgen tijdens de raadstafel plaatsvinden, aangezien dit geen technische vraag is. De onderzoekers trekken de volgende conclusies: Conclusie 1: Deventer nam in 2016 pioniersrol, hiervoor was nodig: • uitstekende communicatie • hoge uitvoeringskwaliteit en stevige beheersing van alle werkprocessen • uitstekend intern samenspel De onderzoekers concluderen dat niet aan deze randvoorwaarden is voldaan. De onderzoekers hebben dit als volgt gepresenteerd op 7 december aan het college en uw raad: •

Communicatie; hoge uitvoeringskwaliteit en stevige beheersing van alle werkprocessen o Hoge inzet van team o Gebrekkige randvoorwaarden o Werd onmogelijke opdracht o Vicieuze cirkel van tijdgebrek en nieuwe fouten o Dossieronderzoek: ▪ Bijzondere bijstand ▪ Regelen van voldoende inkomen ▪ Regeling wanbetalers zorgverzekering

•

Oordeel rechter: o Gemeente slaagde er onvoldoende in structurele verbeteringen door te voeren o Vasthoudendheid kreeg het karakter van ‘eigengereidheid’ o Probleem zat in het verlies van vertrouwen (het bouwde zich op)

•

Uitstekend intern samenspel o College en raad zijn wel steeds geïnformeerd o Wel signalen maar niet coherent o Niet goed gewogen

In haar reactiebrief geeft het college aan dat zij erkent dat de uitvoering niet goed is verlopen, ondanks het harde werken van de uitvoerende medewerkers en heeft de directie gevraagd de verantwoordelijken hierop aan te spreken. Het college neemt deze conclusies dus over. In haar reflectie geeft het college aan hoe zij dit in de toekomst wil voorkomen. Uit de reflectie: Mede dankzij dit onderzoek zijn wij gewezen op deze punten die binnen onze eigen interne organisatie aandacht verdienen. De interne tijdige informatiestromen hebben onvoldoende gewerkt waardoor het college en daarmee ook uw raad niet van de juiste informatie zijn voorzien. Het college vindt dit spijtig en heeft de directie gevraagd de verantwoordelijken hierop aan te spreken. Daarnaast hebben signalen uit de interne organisatie de directie onvoldoende bereikt. Het college heeft de directie opdracht gegeven de interne processen en samenwerking te verbeteren.

Conclusie 2: Financiële gevolgen: De businesscase was volgens de onderzoekers te optimistisch en er is onvoldoende rekening gehouden met diverse risico’s.

Gemeentebelang heeft middels technische vragen onder andere gevraagd waarom de businesscase in 2018 niet was aangepast. Het college heeft hier als volgt op geantwoord: De veronderstelling was indertijd, dat door de uitspraak van de ACM in de praktijk niet veel zou veranderen. Weliswaar kon het idee om geen kosten door te berekenen aan cliënten niet meer worden voortgezet, maar het alternatief (slechts betalen tot de kostprijs van het BAD) was al als optie genoemd in de oorspronkelijke businesscase en bij het uitwerken daarvan was er al vanuit gegaan dat dit tot hetzelfde financieel resultaat zou leiden. De weerstand van externe bewindvoerders was niet nieuw en was in 2018 geen groter risico dan in 2017. Voor wat betreft de proefprocessen: dat risico is in de businesscase benoemd, omdat de beoogde besparing pas later tot stand zou komen als de doorlooptijd van de processen langer zou zijn dan verwacht. Er is wel uitgegaan van een positieve uitkomst, omdat er ook op dat onderwerp geen nieuwe inzichten waren in vergelijking met 2017. Pas de wetenschap dat een maatwerktoets gedaan moest worden heeft geleid tot andere inzichten in 2019 met betrekking tot de haalbaarheid van de businesscase. Destijds is ook de voorbereiding begonnen de inhoudelijke koers van het beleid te wijzigen.

Het college heeft in 2019 een check op de haalbaarheid van de businesscase laten uitvoeren (het zogenaamde radar-onderzoek) omdat er onder andere geen rekening was gehouden met de maatwerktoets en de aantallen “achterbleven”. De conclusie van dit onderzoek was dat de businesscase herijkt moest worden en dat besparingen op de kosten van de bijzondere bijstand later gerealiseerd konden worden. Beleidsmatig is toen de koerswijziging voorgesteld (BAD niet langer verplicht voorliggende voorziening als recht op bijzondere bijstand) en hierop is de businesscase geparkeerd. toegelicht. Met de partijen uit het veld is vervolgens het convenant proces opgestart. In de aanbevelingen (5 en 6) is de samenwerking met het veld (1 van de grootste risico’s) benoemd. Het college heeft hierop gereflecteerd. Uit de reactiebrief: Het college erkent dat de start van het oorspronkelijke beleid uit 2016 niet goed is verlopen. Er was onvoldoende aandacht voor de gevolgen van en betrokkenheid bij het nieuwe beleid. Het college neemt dit mee in de verdere doorontwikkeling van het beleid en doet dat al in het kader van de convenantontwikkeling. De verantwoordelijke portefeuillehouder in deze spreekt de betrokken partners regelmatig.

conclusie Niet aan de volgende randvoorwaarden voldaan: • uitstekende communicatie • hoge uitvoeringskwaliteit en stevige beheersing van alle werkprocessen • uitstekend intern samenspel

aanbeveling Aanbeveling 1-3 Interne organisatie en informatievoorziening 1. Houd rollen en verantwoordelijken van afdelingen opnieuw tegen het licht 2. Maak de escalatielijnen duidelijker 3. Voer opnieuw het gesprek over het samenspel bestuurlijk-ambtelijk Tav de communicatie/informatiestromen ook aanbeveling 4 en 5 - Cliëntenperspectief 4. Meer betrekken van en stem geven aan cliënten Sensitiviteit en responsiviteit 5. Stem tactiek en gedrag beter af op het te bereiken maatschappelijk doel en op de betrokken maatschappelijke partners

Te optimistische businesscase

In de beantwoording van eerdere technische vragen is dit uitgelegd. De maatwerktoets had duidelijk impact op de businesscase, maar doordat toen ook een andere keuze is voorgesteld is de businesscase niet geactualiseerd. Bij aanbeveling 5 staat het college verder stil op de risico’s