2022-774 Raadsvoorstel Sportvoorziening Bathmen Verkenningsfase deel 1

RAADSVOORSTEL Onderwerp Portefeuillehouder Voorstelnummer Datum B en W besluit Team

: : : : :

Sportvoorziening Bathmen Verkenningsfase deel 1 Wethouder De Geest, 2022-774 8-11-2022 DEV-PRO

Inleiding Op 16 februari jl. heeft de raad ingestemd met de uitwerking van scenario 2B (basishal en multifunctionele zaal) op basis van het haalbaarheidsonderzoek voor de nieuwe sportvoorziening Bathmen. In de begroting is €11,3 miljoen euro (inclusief btw) gereserveerd voor scenario 2B, op basis van BENG (Bijna Energieneutraal Gebouw). De raad heeft ingestemd met het uitvoeren van een verfijningsonderzoek op basis van scenario 2B en hiervoor een bedrag van €200.000 beschikbaar gesteld. Hiermee heeft de raad opdracht gegeven om een programma van eisen op te stellen, daarbij verschillende duurzaamheidsvarianten (BENG en ENG) mee te nemen, inclusief kostenraming. Het bureau draaijer+partners heeft dit onderzoek uitgevoerd en haar rapport opgeleverd. De initiatiefgroep sportvoorziening Bathmen en omwonenden, evenals de basisscholen en het Sportbedrijf, hebben meegewerkt aan dit onderzoek. Met de uitkomst kan een volgende stap gezet worden naar de realisatie van de nieuwe sporthal in Bathmen in 2025. Het college vraagt aan de raad om in te stemmen met de uitkomst van het verfijningsonderzoek (programma van eisen en investeringsraming) om een vervolgstap te kunnen zetten naar de (voorlopige) ontwerpfase (verkenningsfase, deel 2).

In de vervolgfase zal een onafhankelijk verkeersonderzoek worden uitgevoerd worden om de impact van de nieuwbouw te analyseren en om eventueel noodzakelijke maatregelen op het gebied van parkeren en ontsluiting te inventariseren. We gaan er vooralsnog vanuit de nieuwbouw van de sporthal geen gevolgen heeft voor de omvang van de parkeervoorzieningen en voor de ontsluiting. De totale investering van deze nieuwe sporthal komt aanzienlijk hoger uit in de nieuwe kostenramingen, namelijk €16,65 miljoen euro op basis van BENG en €16,9 miljoen euro op basis van ENG (beide bedragen inclusief btw). Vanuit de duurzaamheidsambities voor gemeentelijk vastgoed en vanwege lagere exploitatieen energielasten op de lange termijn gaat de voorkeur uit naar ENG. Het aanzienlijke kostenverschil in de totale investering wordt voornamelijk veroorzaakt door kostenstijgingen vanwege de huidige marktsituatie, meer benodigde ruimte in het programma van eisen, hogere bouw- en installatiekosten en gemeentelijke kosten die noodzakelijk zijn voor de verdere uitwerking. Daarnaast zijn er specifieke technische eisen opgenomen vanuit vastgoed en exploitatie. De gemeente gaat uit van compact bouwen, maar dat levert nauwelijks een financieel voordeel op, alleen een ruimtelijk/ landschappelijk voordeel.

Op landschappelijke inpassing kan worden bespaard door sober en doelmatig te bouwen (qua uitstraling van het gebouw), maar de vraag is of dit landschappelijk wenselijk is en of het opweegt tegen de geringe besparing van €150.000 (zie bijlage 2, paragraaf 1.3 en 1.4). De initiatiefgroep heeft in een brief aan college en raad de wens uitgesproken om de bestaande ABS kantine te integreren in de nieuwe sporthal. In het bestuurlijk overleg met de initiatiefgroep Sportvoorziening Bathmen hebben we afgesproken dat ABS/ de initiatiefgroep de kosten hiervoor (€347.500) financieel of in natura (o.b.v. zelfwerkzaamheid en casco oplevering van kantine) compenseert. De andere wens van de initiatiefgroep om 91 m2 extra benodigde ruimte toe te voegen voor een grotere entree, vergaderruimte en fysioruimte komt neer op een extra investering van ca €205.000 euro. Vanuit het oogpunt van optimaal gebruik van de nieuwe sporthal wordt afgeraden om hierop te besparen. Daarnaast maakt de fysioruimte onderdeel uit van het huidige kleedkamergebouw. Deze is per abuis niet meegenomen in het haalbaarheidsonderzoek. Afgezien van de integratie van de bestaande ABS kantine (die financieel of in natura wordt gecompenseerd door ABS) zijn deze

aanpassingen noodzakelijk voor een optimaal gebruik van de sporthal op basis van de huidige en toekomstige bezetting. De enige substantiële besparing die gedaan kan worden is het laten staan van de huidige buitenkleedkamers. In het voorkeursscenario 2B zijn deze kleedkamers wel meegenomen, ook vanuit landschappelijk/ ruimtelijk oogpunt en met het oog op toekomstig energiegebruik. De kleedkamers zijn echter nog in goede staat en kunnen een besparing opleveren van €1,7 miljoen inclusief btw. Het is wel de vraag of dit vanuit het langere termijn perspectief (een oudere kleedkamer naast een volledig geïntegreerde nieuwe sporthal) en vanuit landschappelijke inpassing wenselijk is. De raad heeft ingestemd met scenario 2B waarin de buitenkleedkamers wel zijn meegenomen. Vanwege de aanzienlijke kostenbesparing is het voorstel om deze optie mee te nemen in de voorlopige ontwerpfase. Zie voor meer toelichting bijlage 2 (financiële bespreeknotitie).

Raadsvoorstel 1. In te stemmen met een voorlopig besluit over het Programma van Eisen Nieuwbouw Sportvoorziening Bathmen (duurzaamheidsvariant ENG) en daarmee de verkenningsfase, deel 1 af te ronden 2. In te stemmen met het starten met de voorlopige ontwerpfase (verkenningsfase, deel 2) voor dit project, waarbij de keuze om de buitenkleedkamers wel of niet te integreren in de nieuwe sportvoorziening wordt meegenomen in de uitwerking: dit vanwege de mogelijke besparing van €1,7 miljoen o.b.v. huidige Programma van Eisen 3. In te stemmen met een definitief besluit over het Programma van Eisen bij het vaststellen van de Voorjaarsnota 2023, waarin de middelen om het tekort op te vangen, ter besluitvorming worden gebracht op basis van de uitkomst van de voorlopige ontwerpfase (verkenningsfase, deel 2) 4. Een voorbereidingskrediet beschikbaar te stellen van €500.000 euro en dit ten laste te brengen van de reeds beschikbare middelen

Kern raadsvoorstel De raad wordt gevraagd om in te stemmen met de start van de ontwerpfase voor de nieuwe sportvoorziening Bathmen en hiervoor een voorbereidingskrediet beschikbaar te stellen. De voorkeur van het college gaat uit van de duurzaamheidsvariant ENG, waarbij rekening is gehouden met de wensen van de initiatiefgroep. Met dit raadsbesluit kan een volgende stap gezet naar de realisatie van de sportvoorziening Bathmen die is beoogd in 2025. De ontwikkeling van de nieuwe sporthal in Bathmen past binnen het concept beleidskader ‘Samen sporten maakt sterk’. In het beleidskader wordt ingezet op optimalisatie, en indien mogelijk clustering van sportaccommodaties. Het samenvoegen van de sporthal op het sportpark De Looënk sluit daar goed op aan. In afwijking van scenario 2B is de voorkeursvariant het meenemen van de bestaande kantine van ABS voetbal in de sporthal. Dit is de wens van de initiatiefgroep en bevordert een optimale clustering van buiten- en binnensport en optimale inzet van vrijwilligers.

Beoogd resultaat Met dit raadsvoorstel kan een volgende stap gezet worden naar de beoogde realisatie van de sportvoorziening Bathmen in 2025. De huidige sporthal is verouderd, voldoet niet meer aan de huidige eisen en voldoet niet meer aan de capaciteit die nodig is op basis van de huidige en toekomstige bezetting. Met de uitkomst van het verfijningsonderzoek kan een volgende stap worden gezet naar de voorlopige ontwerpfase (verkenningsfase, deel 2).

Kader * Bestuursakkoord 'Dichtbij, Betrokken & Bevlogen' 2022-2026 (20-06-22) * Raadsbesluit 'Haalbaarheidsonderzoek sportvoorziening Bathmen' (16-02-2022)

* Beleidskader 'Samen sporten maakt sterk' (16-02-2022) * Ambitiedocument en Routekaarten Wonen en Voorzieningen (22-12-2021)

Argumenten ten behoeve van de raad Argumenten voor: * De huidige sporthal is verouderd, voldoet niet meer aan de eisen en aan de huidige en toekomstige bezetting; daarom is het belangrijk dat de raad een besluit neemt over de uitkomst van het verfijningsonderzoek (programma van eisen en nieuwe investeringsraming) zodat er een vervolgstap naar realisatie kan worden gezet; * Conform de uitgangspunten van de Omgevingsvisie is het dorp / de initiatiefgroep sportvoorziening Bathmen nauw betrokken bij dit traject; de energie en denkkracht die dit oplevert is nodig om voortvarend verder te kunnen met de vervolgfase; de raad heeft hier ook nadrukkelijk om gevraagd tijdens de raadsbehandeling van het haalbaarheidsonderzoek (initiatieffase); vertraging kan het enthousiasme voor het doorlopen participatietraject vanuit het dorp verminderen. Argumenten tegen: * De totale investering in een nieuwe sporthal komt aanzienlijk hoger uit in de nieuwe kostenramingen, namelijk €16,9 miljoen euro (op basis van ENG en meenemen van wensen initiatiefgroep zoals een grotere kantine en entree). Er is in de begroting €11,3 miljoen euro gereserveerd op basis van het haalbaarheidsonderzoek.

Dit verschil wordt veroorzaakt door kostenstijgingen vanwege de huidige marktsituatie, meer benodigde ruimte in het programma, hogere bouw- en installatiekosten en gemeentelijke kosten die noodzakelijk zijn voor de verdere uitwerking. * Dit project brengt mogelijk investeringsrisico's met zich mee, mede als gevolg van de nog steeds stijgende bouw- en grondstoffenkosten.

Betrokken partijen en participatie * In maart 2020 heeft de initiatiefgroep sportvoorziening Bathmen het adviesrapport over de gewenste sportvoorziening overhandigd aan de wethouder sport; Dit adviesrapport is - samen met het voornemen van de gemeente om de huidige sporthal te vervangen - aanleiding geweest voor het uitvoeren van de quick scan en het haalbaarheidsonderzoek; * De initiatiefgroep sportvoorziening Bathmen is nauw betrokken geweest bij de onderzoeken en bij het project zelf; de initiatiefgroep (inclusief alle sportverenigingen) heeft nauw samengewerkt met bureau draaijer+partners aan de totstandkoming van het Programma van Eisen (PvE), er is regelmatig overleg met de gemeente, op zowel ambtelijk als op bestuurlijk niveau; waar nodig betrekt zij ook de omwonenden van Bathmen bij dit project, bijvoorbeeld bij de werksessie over de ruimtelijke invulling van de sportvoorziening; * De bewoners van Bathmen worden in december uitgenodigd voor een presentatie van de resultaten van het onderzoek van draaijer+partners; * In haar reactie op het B&W besluit heeft de initiatiefgroep zich positief uitgesproken over het proces en de resultaten en heeft zij aangegeven bij het ontwerpproces betrokken te willen worden; zij denkt actief mee over welke rol en verantwoordelijkheid zij zelf kunnen nemen in het kader van zelfwerkzaamheid, dorpsbetrokkenheid en participatie.

Financiële consequenties Investeringsraming Bij de begroting 2022 is een investeringsbedrag van €11,3 miljoen inclusief btw gereserveerd voor de realisatie van de sporthal. In de meerjarenbegroting 2021-2024 was een reservering opgenomen van €6,2 miljoen euro op basis van het

oorspronkelijke gemeentelijk uitgangspunt van 1-op-1 vervanging. De quick scan en het haalbaarheidsonderzoek lieten zien dat 1-op-1 vervanging onwenselijk en niet realistisch is op basis van de capaciteitsbehoefte en de huidige bezetting. De raad heeft besloten om de investeringsraming aan te passen op basis van het voorkeursscenario 2B (basishal en multifunctionele zaal) uit het haalbaarheidsonderzoek, dat was geraamd op €11,3 miljoen euro. In dit scenario is rekening gehouden met de groeiambitie van Bathmen en het op termijn afstoten van de gymzaal. Het op termijn afstoten van de gymzaal en het onderbrengen van het bewegingsonderwijs in de nieuwe sporthal kan in de toekomst een besparing op de gemeentelijke begroting opleveren (portefeuille onderwijshuisvesting). De extra benodigde investering als gevolg van de samenvoeging van de kantine van ABS voetbal wordt gecompenseerd door ABS in de vorm van financiële middelen / zelfwerkzaamheid van het dorp om het casco zelf af te bouwen en te voorzien van de nodige inrichting (meubilair, keuken, etc.). De investeringsraming op basis van de duurzaamheidsvariant ENG en het integreren van de bestaande kantine van ABS komt uit op bedrag van €16,9 miljoen inclusief btw. De investeringskosten zijn met dit voorstel fors hoger ten opzichte van de initiatieffase, namelijk €5,6 miljoen hoger.

Vertaling naar vastgoedlasten Onder de nieuwe vastgoedregels worden kapitaalslasten annuïtair berekend met een levensduur van 40 jaar in plaats van lineair, waarbij in de reservering van onderhoud rekening wordt gehouden met de benodigde vervangingsinvesteringen tijdens de levensduur. In de begroting (jaarschijf 2027) is €625.000 beschikbaar voor de vastgoedlasten, bestaand uit kapitaalslasten, beheerkosten, onderhoud, verzekeringen en belastingen/heffingen, bij een investering van €11,3 miljoen inclusief btw. Bij de laatste raming van de duurzaamheidsvariant ENG volgens de nieuwe methode komen de vastgoedlasten op €800.000 (bij investering van €16,9 miljoen inclusief btw). Uitgangspunt is dat we de btw via een spuk uitkering (of een opvolger daarvan) kunnen compenseren. In de TCO berekening in de bijlage is voor de exploitatielasten van €179.000 alleen gerekend met onderhoud en energie. Samengevat is in de begroting een structureel bedrag voor vastgoedlasten beschikbaar €625.000, terwijl volgens de laatste berekening een bedrag van €800.000 benodigd is. Dit betekent een jaarlijks exploitatietekort van €175.000. Dit knelpunt wordt meegenomen in de integrale afweging van de voorjaarsnota 2023. In de berekening zijn de consequenties voor de gebruikerslasten en de besparing als gevolg van het afstoten van de bestaande gymzaal Meesterspad buiten beschouwing gelaten.

De financiële consequenties inclusief fasering worden meegenomen in de besluitvorming voorjaarsnota 2023. Variant Indien wordt gekozen om de buitenkleedkamers niet mee te nemen in de realisatie van de sporthal, dan betekent dit een lagere investering van €1,7 miljoen en een besparing van €65.000 op kapitaalslasten. Voorbereidingskrediet Bij de begroting 2022-2025 heeft de raad een bedrag van €11,3 miljoen euro gereserveerd en is een voorbereidingskrediet van €200.000 euro beschikbaar gesteld voor het verfijningsonderzoek. In dit voorstel wordt gevraagd om een voorbereidingskrediet van €500.000 euro beschikbaar te stellen voor de ontwerpfase. De raad neemt vervolgens een besluit over het voorlopig ontwerp.

Het verzoek aan de raad tot het vrijgeven van het benodigde investeringsbedrag (uitvoeringskrediet) volgt zodra het voorlopig ontwerp aan de raad wordt voorgelegd.

Betrokkenheid raad In februari 2021 is de raad via een raadsmededeling (2021-000045) geïnformeerd over de uitkomst van een quick scan onderzoek naar de sportvoorziening Bathmen op basis van het dorpsinitiatief en het gemeentelijk uitgangspunt van 1-op-1 vervanging van de huidige sporthal De Uutvlog. Deze quick scan is nader uitgewerkt in een haalbaarheidsonderzoek op basis van capaciteit, huidige en toekomstige bezetting; de uitkomst van dit onderzoek is met de raad gedeeld. Bij deze raadsmededeling (2021-002387) heeft het college haar voorkeursscenario 2B, dat uitgaat van een basishal inclusief multifunctionele zaal, ter consultatie aan de raad voorgelegd. Het college heeft - vooruitlopend op het raadsbesluit de middelen alvast gereserveerd in de meerjarenbegroting 2022-2025 vanwege de beoogde realisatie van de sporthal in 2025. Conform het amendement op deze begroting zijn de middelen aangemerkt als 'niet vrijgegeven middelen' in afwachting van het raadsbesluit. De raad heeft op 16 februari jl. 200.000 euro beschikbaar gesteld voor de verkenningsfase, deel 1 (2021-244). Met dit raadsvoorstel wordt de raad gevraagd om een besluit te nemen over de verkenningsfase, deel 1. Het project gaat over naar de ontwerpfase, waarbij de raad een besluit neemt over het voorlopig ontwerp. Na deze besluitvorming wordt het Europees aanbestedingstraject voor de ontwerpwerkzaamheden opgestart.

In 2023 volgt het aanbestedingstraject voor de uitvoerende werkzaamheden. Er volgt nog een raadsvoorstel over de wijziging van het bestemmingsplan en het vrij geven van het uitvoeringskrediet.

Burgemeester en wethouders van de gemeente Deventer, de secretaris, de burgemeester,

M.A. Kossen

R.C. König