2022-665 Raadsvoorstel BedrijvenInvesteringsZones (BIZ) binnenstad 2023-2027

RAADSVOORSTEL Onderwerp Portefeuillehouder Voorstelnummer Datum B en W besluit Team

: : : : :

BedrijvenInvesteringsZones (BIZ)-binnenstad 2023-2027 Wethouder Walder, Wethouder Grijsen 2022-665 13-09-2022 DEV-BLD

Inleiding In 2016 is door Stichting Deventer Binnenstadsmanagement (hierna: SDBM) een plan van aanpak inclusief actieplan opgesteld voor de Deventer binnenstad. Dit was noodzakelijk om diverse redenen: 1) teruglopende bezoekersaantallen halt toeroepen, 2) verbetering gezamenlijke inzet tussen ondernemers, vastgoedeigenaren en gemeente ter versterking van het functioneren van de binnenstad en 3) verbeteren van de organisatiestructuur van de binnenstad. 1 van de actiepunten destijds was het starten van 2 BedrijvenInvesteringsZones (hierna: BIZ), 1 voor ondernemers en 1 voor vastgoedeigenaren. Bij een BIZ gaan alle ondernemers en vastgoedeigenaren meebetalen aan het faciliteren van de organisatie van SDBM en het uitvoeren van een hiervoor ingediend businessplan. Er is dan geen sprake meer van zogenaamde "free riders". Om een BIZ in te voeren zijn draagvlakmetingen nodig onder de ondernemers en de vastgoedeigenaren. In het najaar van 2017 zijn deze draagvlakmetingen destijds uitgevoerd. Voor beide investeringszones werd voldaan aan de wettelijke voorwaarden om ze per 1 januari 2018 voor een periode van 5 jaar te kunnen invoeren. Dit is dan ook gebeurd. De gemeenteraad heeft de verordeningen ter invoering van de 2 BIZ-zen destijds unaniem vastgesteld. Een BIZ heeft een maximale looptijd van 5 jaar. Daarna dient er opnieuw over te worden gestemd.

De huidige 2 BIZ-zen lopen van 2018 t/m 2022. Dit jaar dient dan ook de besluitvorming over de 2 BIZ-zen voor de periode 2023-2027 plaats te vinden.

Raadsvoorstel 1. De "verordening op de heffing en invordering van een BIZ-bijdrage voor de BIZ vastgoed binnenstad Deventer 2023-2027" en de "verordening op de heffing en invordering van een BIZ-bijdrage voor de BIZ ondernemers binnenstad Deventer 2023-2027 vast te stellen.

Kern raadsvoorstel Invoeren bedrijveninvesteringszones in binnenstad voor vastgoedeigenaren en ondernemers voor periode 2023 t/m 2027 Door vaststelling van deze verordeningen wordt op verzoek van de Stichting Deventer Binnenstad Vastgoedeigenaren (SDBV) en de Vereniging Deventer Binnenstad Ondernemers (VDBO) en onder begeleiding van de Stichting Deventer Binnenstadsmanagement (hierna: SDBM) de invoering van 2 bedrijveninvesteringszones in een afgebakend gebied van de binnenstad van Deventer per 1 januari 2023 t/m 31 december 2027 gerealiseerd mits ook voldaan wordt aan de wettelijke eisen van voldoende draagvlak. Hierdoor kan er wederom structureel worden geïnvesteerd in de binnenstad van Deventer. Hieronder volgt een nadere toelichting hierover. Nieuwe BIZ/Businessplannen 2023-2027 Voor de periode 2023 t/m 2027 hebben de Stichting Deventer Binnenstad Vastgoedeigenaren (SDBV) en de Vereniging Deventer Binnenstad Ondernemers (VDBO) beiden een businessplan (zie bijlage) ingediend. Bij het opstellen van de businessplannen is gebruik gemaakt van de evaluatie die begin 2022 onder de ondernemers en vastgoedeigenaren is gehouden over het functioneren van de BIZ-zen in de periode 2018-2022. Met de invoering van de 2 BIZ-zen gaan de vastgoedeigenaren en ondernemers opnieuw structureel investeren in de binnenstad.

In het Businessplan 2023-2027 is opgenomen waaraan de opbrengst van de BIZ wordt besteed. Dit betreft de thema's: 1) professioneel binnenstadsmanagement, 2) aanpak leegstand en

vernieuwend ondernemerschap, 3) brede binnenstad, 4) aantrekkelijk, onderscheidend en zichtbaar en 5) toekomstbestendige binnenstad. Opbrengst BIZ-zen/toetsing businessplannen Per jaar wordt er met beide BIZ-verordeningen ca. € 360.000 (na aftrek perceptiekosten) opgehaald en voor de periode van 5 jaar dus € 1.800.000. Dit is nagenoeg vergelijkbaar met de vorige BIZ-periode (€ 350.000,-). De thema's en de investeringen in de businessplannen worden onderschreven door ons college. Ook is ons college enthousiast en zeer tevreden over de samenwerking tussen ondernemers, vastgoedeigenaren en de gemeente. De BIZ-zen hebben aangetoond dat gezamenlijk optrekken en investeren in de binnenstad loont. Over de businessplannen hoeft de gemeente overigens geen inhoudelijk oordeel te geven. Het betreft immers businessplannen van de vastgoedeigenaren en de ondernemers van de binnenstad. Er moet wel worden nagegaan of de plannen aan de Wet op de bedrijveninvesteringszones voldoen. Beide plannen voldoen aan genoemde wet. Gebiedsafbakening Het BIZ-gebied is een aaneengesloten en afgebakend geheel van de binnenstad. De BIZ wordt voor een gedeelte van de binnenstad ingevoerd. Hierbij heeft SDBM gekeken naar publieksgerichte functies die in de binnenstad zijn gelegen en die direct of indirect rendement krijgen van de projecten en activiteiten die in het BIZ-gebied opgepakt gaan worden.

Het BIZ-gebied is nagenoeg hetzelfde als in de vorige periode. De Roggestraat en het gebied rondom Mimik (Nieuwe Markt) is nu ook opgenomen in het gebied. Ook gaan de percelen met de bestemming Cultuur aan de BIZ meebetalen. Dit was in de vorige periode niet het geval. De Boreel is wederom niet opgenomen in het BIZ-gebied. Er zijn hierover wel gesprekken geweest tussen SDBM en De Boreel. Dit heeft niet geleid tot toetreding van De Boreel (inclusief Houtmarkt en Waltorenpad) tot de BIZ-zone. De Boreel is een op zichzelf functionerend winkelgebied met grootschalige functies en een eigen investeringsagenda. De Boreel wordt wel nadrukkelijk betrokken als partner in de samenwerking. Twee juridische entiteiten Om aan de wettelijke eisen te kunnen voldoen zijn in 2017 voor de uitvoering van de 2 BedrijvenInvesteringsZones een aparte stichting voor de vastgoedeigenaren en een aparte vereniging voor de ondernemers opgericht: Stichting Deventer Binnenstad Vastgoedeigenaren en Vereniging Deventer Binnenstad Ondernemers. De statuten van de stichting en vereniging treft u in de uitvoeringsovereenkomsten als bijlagen aan. De uitvoeringsovereenkomsten worden met deze stichting en deze vereniging aangegaan en kunnen na besluitvorming door uw college worden ondertekend.

SDBM wordt de opdrachtnemer van de meeste projecten die de stichting en de vereniging hebben opgenomen in hun businessplannen. Opgestelde documenten Inmiddels zijn in overleg met SDBV, VDBO en SDBM de volgende documenten opgesteld: - Verordening BedrijvenInvesteringsZone binnenstad Deventer inclusief kaart gebiedsafbakening voor zowel vastgoedeigenaren als ondernemers (zie bijlagen); - Uitvoeringsovereenkomsten tussen de stichting en de gemeente en de vereniging en de gemeente (zie bijlagen); - Reglement Draagvlakmeting (zie bijlage). De verordeningen dienen door uw raad te worden vastgesteld en de uitvoeringsovereenkomsten en het reglement van de draagvlakmeting door ons college.

BIZ-verordeningen/subsidies In de BIZ-verordening, een belastingverordening, zijn o.a. de maatstaf van heffing, de tarifering en de vrijstellingen opgenomen. De belastingopbrengst wordt, onder aftrek van de perceptiekosten, in de vorm van een subsidie teruggegeven aan de stichting. De stichting kan de activiteiten uitvoeren en zorgdragen voor de verantwoording van de inkomsten en uitgaven. Jaarlijks controleert de gemeente of de BIZ-organisatie nog steeds aan de subsidievoorwaarden voldoet. De tarieven in de BIZ-verordeningen zijn gelijk gebleven in vergelijking met de vorige BIZ-periode met dien verstande dat in de verordeningen is opgenomen dat vanaf het jaar 2024 ieder jaar een trendmatige verhoging van 2% van het tarief plaatsvindt. De termijnen van betaling zijn elk jaar gelijk aan de OZB-verordening van het dan geldende jaar. Uitvoeringsovereenkomsten In de uitvoeringsovereenkomsten is het minimale niveau van dienstverlening van de gemeente in de openbare ruimte van de binnenstad voor de periode van de BIZ-bijdrage vastgelegd. Hierdoor kunnen hierover geen misverstanden ontstaan en weten alle partijen waar ze aan toe zijn. Als uitgangspunt is hierbij genomen de "Visie leefomgeving februari 2014" en het daarbij behorende uitvoeringsprogramma. Dit niveau van dienstverlening wordt door de gemeente voor de BIZ-periode (2023 t/m 2027) minimaal gegarandeerd.

Verder is de verplichting opgenomen dat de stichting en de vereniging de activiteiten verrichten waarvoor de subsidie wordt verstrekt. Ook is de wijze van subsidieverlening en -vaststelling in de overeenkomst geregeld. Volgens de wet moet de uitvoeringsovereenkomst zijn getekend voordat de gemeenteraad de verordening kan vaststellen. Dit is inmiddels gebeurd (zie bijlagen). Reglement draagvlakmeting In het reglement van de draagvlakmeting is o.a. opgenomen wie verantwoordelijk is voor de uitvoering van de draagvlakmeting en op welke wijze de meting wordt gehouden. De draagvlakmeting kan pas plaatsvinden na vaststelling van de verordening door uw gemeenteraad. Het reglement is al wel vast door ons college vastgesteld. In vergelijking met de vorige draagvlakmeting is het nu ook mogelijk om de stem per e-mail uit te brengen. Met de draagvlakmeting wordt bepaald of aan de wettelijke eisen om een BIZ in te voeren wordt voldaan. De wettelijke eisen zijn: 1) er moet voor minimaal de helft van de WOZ-objecten in het BIZ-gebied een stem worden uitgebracht, 2) van deze stemmen dient twee derde van de stemmen of meer positief te zijn en 3) de som van de WOZ-waarden van onroerende zaken van de voorstemmers moet hoger zijn dan de som van de WOZ-waarden van de tegenstemmers.

Gemeentelijke bijdrage aan SDBM In de huidige BIZ-periode is er structureel € 47.000 per jaar vanuit de gemeente beschikbaar voor SDBM. Voor de nieuwe BIZ-periode 2023-2027 wordt door SDBM gevraagd om een bijdrage van ca. € 55.000.- per jaar. Dit bedrag komt overeen met 1/3 deel van de apparaatslasten (kosten binnenstadsmanager, projectmanagement, secretariaat etc). Het overige 2/3 deel wordt opgebracht door de vastgoedeigenaren en de ondernemers vanuit de BIZ-opbrengsten. Vanwege dit uitgangspunt van de verdeelsleutel en het brede draagvlak met betrekking tot de voorliggende aanpak heeft ons college ingestemd met de verhoging. De verhoging kan binnen programma 10a Economie en Internationaal Beleid worden opgevangen.

Beoogd resultaat Het beoogd resultaat is de instelling van 2 BedrijvenInvesteringsZones in de binnenstad van Deventer met ingang van 1 januari 2023 voor een periode van 5 jaar. Met de 2 BIZ'-zen wordt de samenwerking tussen de stichting, de vereniging en de gemeente bestendigd en kan er weer volop in de binnenstad van Deventer worden geïnvesteerd. Dit levert onze inwoners en bezoekers een beter

functionerende en florerende binnenstad op.

Kader - Wet op de bedrijveninvesteringszones; - Bestuursakkoord 2022-2026: Dichtbij, Betrokken & Bevlogen, o.a.: Historische binnenstad van de toekomst De binnenstadeconomie verdient bijzondere aandacht. De binnenstad transformeert naar een hart voor winkelen, werken, wonen en ontmoeten. We blijven de agenda Binnenstad gezamenlijk vormgeven, blijven investeren in de kwaliteit van de openbare ruimte en het vergroenen van de binnenstad, en streven samen met Stichting Deventer Binnenstadsmanagement (SDBM) naar een verlenging van de Bedrijfs InvesteringsZone (BIZ) Binnenstad. - Agenda binnenstad Deventer 2.0 (zie o.a. raadsmededelingen van 24 april 2021 en 3 maart 2022); - Raadsbesluit 25 oktober 2017: invoeren van de BIZ-verordeningen voor ondernemers en vastgoedeigenaren voor de periode 2018 - 2022.

Argumenten ten behoeve van de raad Voor aantrekkelijke binnenstad zijn structurele samenwerking en financiering noodzakelijk Het economisch functioneren van de binnenstad is onlosmakelijk verbonden met investeren in de binnenstad. Stilstand betekent achteruitgang, vooral nu vele omliggende steden ook stevig investeren in de binnenstad. Een bezoek aan de binnenstad van Deventer is uitnodigend vanwege de fraaie monumentale binnenstad, haar gezellige winkelstraten en mooie evenementen. Deze aantrekkingskracht moet worden behouden en het liefst nog worden verbeterd waardoor de bestedingen en de bezoekersaantallen op niveau worden gehouden. Dit is belangrijk voor de waardeontwikkeling, het vastgoedrendement en de verhuurbaarheid van het vastgoed. Structurele financiële middelen en betrokkenheid van en samenwerking tussen vastgoedeigenaren, ondernemers en gemeente zijn hierbij van cruciaal belang. Dit is de afgelopen BIZ-periode wel gebleken. Er is gezamenlijk geïnvesteerd in de binnenstad, ieder met zijn eigen verantwoordelijkheid. De resultaten zijn goed zichtbaar zoals de aanpak van de leegstand (deze is gedaald), sfeerverlichting in de winter en bloemenpracht in de zomer, een stijgende waardering van de binnenstad door de bezoekers en een prima samenwerking tussen eigenaren, ondernemers en de gemeente op allerlei gebied.

De binnenstad van Deventer doet het goed en we scoren goed op landelijke onderzoeken over binnensteden. De Agenda Binnenstad is hierbij de leidraad. De samenwerking heeft geresulteerd in een slagvaardige binnenstadsorganisatie, de Stichting Deventer Binnenstadsmanagement (SDBM), waarbij de 3 genoemde partijen sterk zijn betrokken. Door invoering van de BIZ betalen alle vastgoedeigenaren en ondernemers mee aan een aantrekkelijke binnenstad. Dit is terecht, want zij hebben er immers ook allemaal baat bij.

Betrokken partijen en participatie Veel draagvlak aanwezig Een BIZ is van en voor vastgoedeigenaren en ondernemers, de gemeente faciliteert slechts. Onder de georganiseerde vastgoedeigenaren en ondernemers in de binnenstad is al veel draagvlak voor de voortzetting van de BIZ. Dit is gebleken bij de diverse bijeenkomsten die hierover zijn georganiseerd door Binnenstadsmanagement. Wel dienen in oktober/november dit jaar nog door de gemeente de formele draagvlakmetingen te worden uitgevoerd.

Verordeningen, uitvoeringsovereenkomsten en reglement draagvlakmeting De SDBV en de (VDBO) zijn akkoord met de verordeningen, de overeenkomsten en het reglement. Commissie Handel, Ambacht en Diensten (HAD) De commissie HAD is op de hoogte van de plannen om de BIZ-zen in de binnenstad in te voeren voor de periode 2023 t/m 2027 en is hier groot voorstander van.

Financiële consequenties De invoering van de BIZ-en heeft financiële consequenties. De jaarlijkse perceptiekosten van de gemeente worden ten laste gebracht van de totale opbrengsten van de BIZ. De jaarlijkse perceptiekosten zijn vastgesteld op 1,4 % van de totale jaarlijkse opbrengst. Dit is hetzelfde tarief dat is gehanteerd bij de eerste BIZ-periode (2018-2022). In de eerste BIZ-periode heeft de gemeente een bijdrage in de organisatiekosten van SDBM betaald van € 47.000,-. Dit is 1/3 deel van de totale organisatiekosten. Het is de bedoeling om ook 1/3 deel van de organisatiekosten van SDBM in de tweede BIZ-periode te betalen. Dit is een bedrag van € 55.000,-. Dit bedrag kan worden opgevangen binnen programma 10a Economie en internationaal beleid. Resumerend: De invoering van de BIZ-zen voor de periode 2023 t/m 2027 heeft geen financiële gevolgen voor eerder genoemd programma. De huidige beschikbare programmamiddelen kunnen de voorgestelde wijzigingen dekken.

Betrokkenheid raad Uw raad heeft op 25 oktober 2017 ingestemd met de eerste BIZ-periode van 5 jaar: 2018-2022 voor de binnenstad van Deventer, zowel voor vastgoedeigenaren als voor ondernemers. Het raadsbesluit hierover is destijds unaniem genomen. Uw raad is dus bekend met het invoeren van een BIZ. Op 6 september 2022 waren alle raadsleden uitgenodigd door Binnenstadsmanagement Deventer om bijgepraat te worden over de wens om de BIZ-zen weer voor een periode van 5 jaar in te voeren. Onderdeel van het programma was een rondwandeling door de binnenstad onder leiding van Binnenstadsmanagement Deventer.

Burgemeester en wethouders van de gemeente Deventer, de secretaris, de burgemeester,

M.A. Kossen

R.C. König