2022-25 Raadsvoorstel Uitwerking voorstellen IHP onderwijs 2021-2026

RAADSVOORSTEL Onderwerp

:

Portefeuillehouder Voorstelnummer Datum B en W besluit Team

: : : :

Uitwerking voorstellen Integraal Huisvestingplan vervangende nieuwbouw Splithofstraat en uitbreiding Kindcentrum Borgele Wethouder Rorink, 2022-25 25-01-2022 DEV-BLD

Inleiding Met ons besluit van 2 november 2021 is het Integraal Huisvestingsplan voor primair en voortgezet onderwijs 2021-2026 (IHP) vastgesteld en is de Raad daarover via een raadsmededeling geïnformeerd. In het IHP zijn de voorzieningen beschreven die in de komende jaren in de onderwijshuisvesting noodzakelijk zijn en waarvoor de gemeente op grond van haar wettelijke zorgplicht voor de nodige financiële middelen moet zorgen. Via de begrotingsbehandeling zijn budgetten voor de voorzieningen in het IHP gereserveerd. In het IHP is voor een enkele voorzieningen een prioritering opgenomen. De in het IHP onder 1 en 2 geprioriteerde voorstellen, te weten vervangende nieuwbouw voor de VSO-school aan de Splithofstraat en de uitbreiding van het Kindcentrum Borgele aan het Groenewold zijn inmiddels nader uitgewerkt en besproken met de desbetreffende schoolbesturen. De nadere uitwerking van deze voorstellen en de financiële consequenties hiervan worden in deze nota en raadsvoorstel ter besluitvorming aan u voorgelegd. Dit zijn: 1. Vaststelling van de omvang van de vervangende nieuwbouw VSO-school in de Splithofstraat; 2. Toevoeging van een afzonderlijke gymzaal in de nieuwbouw aan de Splithofstraat ten behoeve van VSO-school 3.

Permanente uitbreiding van het Kindcentrum Borgele in plaats van een tijdelijke uitbreiding met noodlokalen Ad 1 Omvang schoolgebouw Per 1 januari 2022 is de VSO-locatie van Intermetzo Onderwijs door Pluryn overgedragen aan SOTOG. SOTOG is een groot schoolbestuur met 16 scholen voor speciaal en voorgezet speciaal onderwijs (VSO) in Twente en de Achterhoek. In de achterliggende jaren is ongeveer 80% van de VSO-leerlingen die in Deventer wonen naar een VSO-school buiten Deventer gegaan. Dit is onder meer een gevolg van het feit dat er eerder in Deventer 3 VSO scholen waren, te weten de Bolster, de Ambelt en Intermetzo. Zowel Bolster als de Ambelt zijn een aantal jaren terug gestopt met het verzorgen van onderwijs in Deventer. Intermetzo bleef als enige school in Deventer achter en eind 2016 heeft het toenmalige schoolbestuur zich beraden over de vraag om haar leerlingen over te brengen naar een vestiging in Eefde. Als tijdelijke oplossing voor de huisvesting van de Intermetzo leerlingen in Deventer werd de Splithofstraat in gebruik gegeven. De Splithofstraat was aanvankelijk bedoeld voor alleen het schooljaar 2017/2018, waarna duidelijkheid zou ontstaan over de toekomst van het VSO in Deventer. Die duidelijkheid heeft echter langer op zich laten wachten.

Met het aantreden per 1 januari 2022 van SOTOG, als schoolbestuur met een gedegen visie op het VSO ontstaat in Deventer een VSO-school met potentie. In het IHP heeft de vervangende nieuwbouw van de VSO de hoogste prioriteit gekregen, na beschikbaar stellen van het budget kan het nieuwe schoolbestuur snel aan de slag met de voorbereiding van de nieuwbouw van de school. In het IHP is uitgegaan van vervangende nieuwbouw van een gebouw voor 75 leerlingen. De prognose die SOTOG heeft laten opstellen op basis van hun visie geeft aan dat sprake kan zijn van een school voor 125 leerlingen. In de visie wordt ervan uitgegaan dat een school met alle expertise in huis voor de

VSO-leerlingen een kentering in de leerlingenstroom teweeg brengt. In 2020 gingen circa 130 VSO- leerlingen die in Deventer wonen met het leerlingenvervoer naar scholen buiten Deventer. De verwachting is dat een groot deel van deze leerlingen geleidelijk naar Deventer zal terugkeren indien daar een goed schoolgebouw staat waarin alle expertise aanwezig is om deze leerlingen het onderwijs te geven dat zij als gevolg van hun problematiek nodig hebben. Over de prognose is advies ingewonnen onafhankelijke deskundige. Het advies is voor ons aanleiding de omvang van de vervangende nieuwbouw voor de VSO-school aan de Splithofstraat opnieuw vaststellen. Zie de bijlage. Gezien het vorenstaande gaan wij akkoord met de realisering van een schoolgebouw van 1895 m2 bruto vloeroppervlakte voor de huisvesting van 125 VSO-leerlingen.

Ad 2 Interne gymzaal voor VSO Zoals benoemd onder Ad 1 wordt in het IHP uitgegaan van 75 leerlingen voor het VSO. Macrogezien was het bij dit aantal leerlingen nog wel mogelijk om voor het bewegingsonderwijs gebruik te maken van een aantal resturen dat het Etty Hillesum Lyceum (EHL) overhield in de Sporthal Keizerslanden en in de gymzalen op het Vlier. Daarom is in het IHP aanvankelijk geen voorziening opgenomen voor de bouw van een gymzaal voor de VSO-leerlingen. Bij 125 leerlingen op de VSO-school stijgt het aantal uren bewegingsonderwijs conform de Beleidsregel bekostiging lokalen bewegingsonderwijs 2015 naar 41, hetgeen inhoudt dat 1,5 gymzaal nodig is. Indien het bewegingsonderwijs van de VSO-school met 125 leerlingen moet worden ondergebracht in de resturen van de gymzalen van het EHL leidt dit tot veel heen en weer pendelen tussen Splithofstraat, sporthal en het Vlier. Een aantal groepen van het EHL van de nieuwbouw Marke-zuid zal in dat geval voor het bewegingsonderwijs naar het Vlier moeten fietsen, omdat de VSO-leerlingen zich uitsluitend mogen verplaatsen onder begeleiding van het personeel van de school. Dit is de reden dat het VSO zo dicht mogelijk bij de Splithofstraat over ruimte voor bewegingsonderwijs moet kunnen beschikken.

Door het opnemen van een gymzaal in het gebouw Splithofstraat wordt het gedwongen uitwijken van VSO-leerlingen naar een andere gymzaal tot een minimum beperkt. Eventuele capaciteitstekorten die dan nog ontstaan kunnen worden opgevangen in de resturen in de nabijgelegen sporthal op de Marke-zuid. Het voorkomt in elk geval dat vo-leerlingen van de Marke-zuid naar het Vlier moeten fietsen om daar bewegingsonderwijs te volgen. De noodzaak voor het toekennen van een budget voor een gymzaal is op grond van het vorenstaande vastgesteld. Naast dat deze zaal wordt ingezet voor bewegingsonderwijs kan de zaal ook worden gebruikt voor trainingen voor de sociaal-emotionele ontwikkeling van de leerlingen en voor psychomotorische therapieën. Wij verwijzen hiervoor ook naar het uitgebrachte advies van de heer B. van Kessel (bijgevoegd). Wij gaan dan ook akkoord met het toekennen van de gevraagde voorziening. Ad 3 Permanente uitbreiding Kindcentrum Borgele In het IHP en bij de behandeling van de begroting is al akkoord gegeven voor een tijdelijke uitbreiding van het Kindcentrum Borgele. Ten tijde van het schrijven van het IHP was nog in onderzoek of permanente uitbreiding tot de mogelijkheden binnen het regime van de Verordening voorzieningen huisvesting onderwijs behoorde. Permanente uitbreiding in plaats van noodlokalen heeft uiteraard de voorkeur van de beide schoolbesturen.

Omdat voor de Borgloschool en de Linde binnen de afstanden van de verordening geen verwijs mogelijkheden naar leegstaande onderwijsruimte bestaat is in het IHP al opgenomen dat uitbreiding van het Kindcentrum Borgele de prioriteit 2 heeft gekregen. Uit de recente gemeentelijke bevolkingsprognose blijkt dat het aantal 4 tot 11 jarigen in het voedingsgebied van de Borgloschool zodanig toeneemt dat de noodzaak tot

uitbreiding gedurende ten minste 15 jaar aanwezig is, hetgeen tot een permanente uitbreiding leidt. Van het aantal leerlingen van de Linde wordt verwacht dat dit over een lange termijn stabiel is. Voorgesteld wordt dan ook de al goedgekeurde uitbreiding van het Kindcentrum Borgele van tijdelijk naar permanent om te zetten en hiervoor een aanvullend budget te vragen.

Raadsvoorstel 1. Voor de vervangende nieuwbouw van een VSO-school voor 125 leerlingen aan de Splithofstraat een budget van € 4.999.203,-- beschikbaar te stellen; 2. Voor de realisering van een interne zaal voor bewegingsonderwijs in de nieuwbouw van de VSO-school in de Splithofstraat een budget van € 1.434.990,-- beschikbaar te stellen 3. Voor de realisering van een permanente uitbreiding van het Kindcentrum Borgele aan het Groenewold een budget van € 1.112.993,-- beschikbaar te stellen. 4. De begroting te wijzigen.

Kern raadsvoorstel Zoals in de inleiding door ons nader is onderbouwd hebben wij vastgesteld dat de onder 1 tot en met 3 noodzakelijk zijn en in dit voorstel vragen wij de Raad de budgetten ter beschikking te stellen om deze voorzieningen door de schoolbesturen te kunnen laten realiseren.

Beoogd resultaat Voldoende en adequate huisvesting voor de leerlingen in het primair onderwijs. Leerlingen uit het voedingsgebied van de Borgloschool in de eigen wijk naar school kunnen. De leerlingen van het SO (De Linde) en het VSO in hun eigen gemeente naar school kunnen zonder lange reizen in de busjes van het leerlingenvervoer. Na toekenning van de budgetten kunnen de schoolbesturen de voorzieningen realiseren.

Kader * Wet op het primair onderwijs * Verordening voorzieningen huisvesting onderwijs, gemeente Deventer 2015 * Beleidsregel bewegingsonderwijs, gemeente Deventer 2015 * Raadsmededeling 2021-123 * Integraal Huisvestingplan primair en voortgezet onderwijs 2021-2026 * Collegebesluit nummer 2021-123, d.d. 2 november 2021 * Begroting 2022 e.v. jaren.

Argumenten ten behoeve van de raad Omvang van de VSO-school: Voor: * Thuis nabij onderwijs voor leerlingen van het VSO is zeer gewenst. * Het nieuwe school bestuur is in staat een goed pedagogisch klimaat te scheppen en kan voor iedere leerling inspelen op individuele ondersteuningsbehoefte. * Nu gaan elke dag circa 130 leerlingen die in Deventer wonen naar een VSO-school buiten Deventer. Door een goede school voor alle VSO-leerlingen te realiseren zal het vervoer van leerlingen de komende jaren sterk dalen.

* Op de kosten van het leerlingenvervoer ontstaat een sterke daling. Tegen: * De kapitaallasten van deze investering zijn hoger. * Ouders hebben een keuzevrijheid voor de school van hun kinderen. Gymzaal: Voor: * VSO-leerlingen kunnen uitsluitend onder begeleiding van het personeel van de school onder schooltijd van en naar een gymzaal pendelen, hetgeen tijdrovend en ongewenst is. Met een eigen gymzaal wordt dit tijdrovende en ongewenste pendelen voorkomen. * De gymzaal van het VSO kan ook worden ingezet voor trainingen en therapieën van leerlingen. * Een interne gymzaal creëert rust voor de leerlingen met een gedragsstoornis. Reizen naar een locatie buiten de school genereert de nodige prikkels bij deze leerlingen. * Geen uitval van lestijd omdat leerlingen van de VSO of van het EHL over een afstand van circa 1,8 kilometer hoeven te fietsen om in een gymzaal te komen. * Het aantal resturen bewegingsonderwijs in de zalen van het EHL/Keizerslanden is onvoldoende om alle uren bewegingsonderwijs van het VSO te kunnen opvangen. Tegen: * De kapitaallasten van deze investering zijn hoger. * Ouders hebben een keuzevrijheid voor de school van hun kinderen. Permanente uitbreiding Kindcentrum Borgele: Voor: * Er zijn binnen de afstanden van de Verordening voorzieningen huisvesting onderwijs geen verwijzingsmogelijkheden naar leegstaande onderwijsruimten aanwezig.

* De prognosecijfers geven voor de Borgloschool aan dat het ruimtetekort als gevolg van de verwachte aantallen leerlingen ten minste 15 jaar aanwezig is. * De verwachting is dat het aantal leerlingen van de Linde de komende 15 jaar stabiel blijft waardoor het huidige tekort aan m2 ook gedurende ten minste 15 jaar blijft bestaan. * De negende groep van de Borgloschool krijgt nu les in het speellokaal en na de uitbreiding kan er in dit lokaal weer worden gespeeld door de kleuters, waarvoor dit lokaal ook bestemd is. * Het huidige ruimtegebrek leidt nu al tot een (tijdelijke) leerlingenstop op speciaal onderwijs van de Linde. Aanmeldingen worden verwezen naar Wilp of Raalte, hetgeen onwenselijk is. * Ook de kinderen van het speciaal onderwijs moeten naar een school in hun eigen stad kunnen gaan. * Permanente uitbreiding door een opbouw op het bestaande gebouw te plaatsen doet recht aan het mooie ontwerp van de school. Tegen: * De kapitaallasten van deze investering zijn hoger en lopen langer (35 jaar in plaats van 15 jaar). * Ouders hebben een keuzevrijheid voor de school van hun kinderen.

Betrokken partijen en participatie De besluiten onder 1 en 2 zijn in goed overleg tot stand gekomen met het nieuwe schoolbestuur van de VSO-school. Over besluit 3 is overleg gevoerd met de schoolbesturen van de Borgloschool en de school voor zeer moeilijk lerende kinderen (zmlk) De Linde.

Financiële consequenties In het overzicht (bijlage 2) is een vergelijking gemaakt tussen de investeringsbedragen en de daaruit voortvloeiende kapitaallasten in het eerste jaar na oplevering die reeds in de begroting 2022 en volgende jaren zijn opgenomen en de investering en kapitaallasten op basis van de nader uitgewerkte voorstellen. Voor de uitgewerkte voorstellen is al uitgegaan van naar de 2022 geïndexeerde normbedragen van de VNG. Uit dit overzicht blijkt dat de totale meerkosten uitgedrukt in kapitaallasten gedurende het eerste jaar waarin de afschrijving zijn aanvang neemt € 146.662,-- bedragen. Dekking In de begroting 2022 zijn de Splithofstraat en Borgele als autonome ontwikkelingen opgenomen. De nadere uitwerking van de voorzieningen in het IHP zijn op grond van de vigerende wetgeving noodzakelijk en daarmee ook autonome ontwikkelingen. Financieel wordt het programma bij autonome ontwikkelingen door de algemene middelen gecompenseerd. Binnen programma 9 wordt in de toekomst een besparing verwacht, een indirect effect van een nieuwe VSO-school in Deventer. De kosten van het leerlingenvervoer zullen hoogstwaarschijnlijk dalen. De consequenties worden te zijner tijd beoordeeld.

Betrokkenheid raad De betrokkenheid van de Raad is gebaseerd op het budgetrecht.

Burgemeester en wethouders van de gemeente Deventer de secretaris de burgemeester,

M.A. Kossen

R.C. König