2022-164 Raadsvoorstel Afstemmen bijstand energiekosten

RAADSVOORSTEL Onderwerp Portefeuillehouder Voorstelnummer Datum B en W besluit Team

: : : : :

Afstemmen bijstand energiekosten Wethouder De Geest, 2022-164 29-03-2022 DEV-BLD

Inleiding Naar schatting heeft 10% van de huishoudens in Nederland een te hoge energierekening ten opzichte van hun inkomen. Zij hebben moeite met het betalen van de energierekening en lopen het risico om schulden te maken. En als de energieprijzen hoog blijven of verder stijgen, krijgen nog veel meer huishoudens hier de komende jaren mee te maken. Het bevorderen van bestaanszekerheid kan ervoor zorgen dat ook mensen met een lager inkomen hun energierekening kunnen (blijven) betalen. De huishoudens schieten door de hoge energienota onder een acceptabel leefniveau. De gemeente wil deze huishoudens financieel ondersteunen om zo te zorgen dat er sprake is van een acceptabel leefniveau en voorkomen dat er financiële problemen ontstaan. Het BAD ontvangt meldingen van onder andere de energiemaatschappijen indien er sprake is van betalingsachterstanden bij inwoners in Deventer. De laatste weken nemen deze signalen in aantal toe. Deze mensen zijn hun leefgeld straks volledig kwijt aan de stijging van de energienota. Om te voorkomen dat er grote financiële problemen ontstaan is het voorstel dat wij als gemeente financiële ondersteuning bieden ter hoogte van de stijging van de nota, heel concreet het verschil tussen het oude en het nieuwe termijnbedrag van het nieuwe energiecontract.

Het ministerie van SZW heeft donderdag 10 maart de regeling gepresenteerd voor een eenmalige generieke tegemoetkoming: de energietoeslag. Huishoudens met een inkomen op of net boven het sociaal minimum ontvangen 800 euro via de gemeente (€ 200,00 deze maand en de resterende € 600,00 vermoedelijk per 1 juli). Maar daarmee zijn de acute problemen van gisteren, vandaag of morgen niet verholpen. Dit voorstel voorziet in een noodzakelijke overbruggingsperiode tot 1 juli 2022 voor de minima huishoudens die geconfronteerd zijn of worden voor 1 juli met een sterke stijging van hun termijnbedrag. De eenmalige compensatie ad € 200,00 wordt deze maand uitgekeerd aan de bijstandsgerechtigden. De uitbetaling aan de niet- bijstandsgerechtigden zal zo snel mogelijk plaatsvinden zodra de kaders uitgewerkt zijn waarbinnen wij dit kunnen doen (deze kaders zijn donderdag 17 maart gepubliceerd). Het ministerie heeft toegestaan de financiering via de bijzondere bijstand te laten verlopen. Op deze manier worden problemen met bijvoorbeeld het recht op toeslagen voorkomen. Deze vergoeding loopt van maart 2022 tot en met juni 2022. In de maand dat de € 200,00 wordt uitgekeerd wordt het hogere termijnbedrag niet separaat gefinancierd. De individuele vergoeding is dus voor maximaal 3 maanden.

De aanname is dat per 1 juli 2020 de BTW verlaging en de resterende compensatie ad € 600,00 voldoende is qua compensatie voor de minimahuishoudens. Dit zal worden gemonitord. Dit voorstel wordt vertaald in een beleidsregel voor zowel de factuur compensatie op individuele basis als de landelijke compensatie voor de "800 euro regeling", zodat de grondslag voor toekennen/afwijzen voor een ieder duidelijk is. Hierin wordt de inkomensgrens ad 120% benoemd en de minimale stijging van het termijnbedrag van de energienota (10%)). Ook worden hierin de de voorwaarden benoemd voor de uitzonderingen, denk bijvoorbeeld aan de groep

die ondersteuning ontvangt van de voedselbank of mensen met beperkt leefgeld die in de schuldsanering zitten. Om de doelgroep zo goed mogelijk te bereiken zal net als bij de TONK gebruik worden gemaakt van de diverse communicatiekanalen.

Raadsvoorstel 1. In te stemmen met inkomensondersteuning aan bijstandsgerechtigden en aan nietbijstandsgerechtigden voor de betaling van de stijging van de energienota (verschil termijnbedrag nieuw-termijnbedrag oud). Dit voor de duur van drie maanden op grond van het minimabeleid (bijzondere bijstand). 2. Een uitvoeringsbudget ad € 30.000 beschikbaar te stellen. 3. Punt 1 en 2 te dekken uit de algemene middelen, met een budgetplafond van €400.000.

Kern raadsvoorstel Het college wil ondersteuning bieden aan de huishoudens met een laag inkomen voor de sterke stijging van de energielasten. Hiermee wil het college voorkomen dat er grote financiële problemen ontstaan als gevolg van de stijgende energierekening voor huishoudens met een laag besteedbaar inkomen.

Beoogd resultaat Voorkomen van grote financiële problemen als gevolg van de stijgende energierekening voor de mensen met een laag besteedbaar inkomen, door middel van financiele ondersteuning op maat.

Kader Participatiewet Minimabeleid

Argumenten ten behoeve van de raad Voor Het college, evenals de raad, hebben de ambitie om schulden te voorkomen. Door nu (voorlopig) een korte periode de stijgende energielasten te compenseren voorkomen wij dat er problematische schulden ontstaan, waardoor mensen niet meer mee kunnen doen in de maatschappij en andere grote problemen ontstaan. Wij hebben daarnaast de wettelijke taak op het gebied van schuldhulpverlening en vroegsignalering. Maar juist door nu in te grijpen, voorkomen we dat er straks schuldhulpverlening nodig gaat zijn. Niets doen is dus geen optie, omdat dit zeker gaat zorgen voor grote financiële problemen bij huishoudens met een laag inkomen. Op dit moment geldt dit voor ongeveer 10% van de huishoudens. Tegen Binnen het programma is hiervoor geen budget beschikbaar. Er is een tekort op de buigbudget voor de bijstandsuitkeringen. Voor niet uitkeringsgerechtigden vindt financiering plaats via de bijzondere bijstand. Ook hier is niet zeker dat er voldoende ruimte is. Daarnaast kan de gemeente geen exacte schatting geven van het aantal personen die nu te maken krijgen met hoge energiekosten. Daarnaast hebben we geen invloed op de daadwerkelijke stijging van de energielasten. Daarnaast vraagt het extra capaciteit van de uitvoering. Naar schatting is hiervoor een 0,5 fte extra nodig.

Betrokken partijen en participatie In het kader van de energiearmoede krijgt de gemeente gelden voor het aanpakken van energiearmoede. Dit geld is niet bedoeld voor de stijging van de energielasten zelf. Deze gelden zijn conform de subsidiebeschikking specifiek voor energiebesparende adviezen of energiebesparende maatregelen om zo slecht geïsoleerde woning te verduurzamen.

Er is overleg geweest met het programma Energie en gezamenlijk zal gekeken worden welke ondersteuning geboden kan worden aan huishoudens met een laag inkomen, bv. huishoudens met een laag inkomen en een eigen woning. De ASDD zal geïnformeerd worden over de mogelijkheid van ondersteuning aan huishoudens met hoge energiekosten.

Financiële consequenties Het betreft een autonome ontwikkeling die de gemeente niet kan beïnvloeden, de compensatie is echter wel een keuze. De financiële consequenties van de compensatie die de stijging van de energieprijzen tot gevolg hebben zijn onzeker. Voor dit nieuwe beleid is geen dekking aanwezig binnen de huidige begroting. Daarom doen we voor de dekking nu een beroep op de algemene middelen, met een budgetplafond van €400.000. Voor de huidige uniformiteit kiezen we voor een inkomensgrens van 120% van de bijstandsnorm. Hierbij sluiten we aan bij de grens die we hanteren bij de kindregelingen. En op deze manier willen we voorkomen dat de kinderen alsnog de rekening "moeten betalen". Voor de overige minimaregelingen ligt de inkomensgrens bij 110% tov de bijstandsnorm en voor de kwijtscheldingen hanteren we de wettelijke norm van 100%. In Deventer gaat het om ongeveer 6300 huishoudens met een inkomen tot 120% van de bijstandsnorm. Schatting is dat 10% te maken heeft met een hogere energierekening tot 1 juli 2022, in dit geval dus ongeveer 650 huishoudens. Uitgaande van een gemiddelde stijging van 150 euro per maand van de energierekening, is er voor de eerste drie maanden naar verwachting € 283.500 duidend euro nodig om de huishoudens te compenseren. Uw raad kan ook kiezen om de doelgroep te verkleinen en te kiezen voor een lagere inkomensgrens tov de bijstandsnorm.

De maximale compensatie bedraagt dan bij een inkomensgrens van 100% ongeveer € 180.000 en bij een inkomensgrens van 110% ongeveer € 225.000. Voor de volledigheid zijn de berekeningen in de bijlage bijgevoegd. De uitvoeringskosten bedragen € 30.000. Hiervoor wordt ook budget gevraagd.

Betrokkenheid raad Over het voornemen van het college heeft de raad op 10 maart een raadsmededeling ontvangen. De raad wordt nu gevraagd de financiële middelen voor de regeling en de uitvoering beschikbaar te stellen.

Burgemeester en wethouders van de gemeente Deventer, de secretaris, de burgemeester,

M.A. Kossen

R.C. König