2022-04-28 Transcript Bijeenkomst Deventer Gemeenteraad inzake het formatieproces

TRANSCRIPT VAN DE RAADSBIJEENKOMST VAN GEMEENTE DEVENTER d.d. 28 april 2022

De voorzitter: Goedenavond. Het is zes uur geweest, dan mag ik goedenavond zeggen. Ik zie dat nog niet alle fracties aanwezig zijn, terwijl ik wel … Ik mis de fractie Denk volgens mij en DeventerNu mis ik. Oké. Welkom bij deze bijeenkomst. Het doel van deze bijeenkomst is het informeren over het informatieproces en het spreken over de wensen van de raad. De fracties van de formerende partijen hebben raadsleden opvolgers uitgenodigd om hen te informeren over het informatieproces, over het formatieproces moet ik zeggen en om het gesprek te voeren over betrokkenheid van de raad bij de formatie en het samenspel tussen inwoners, raad en college. Concreet liggen er een aantal vragen: hoe kijkt de raad naar het samenspel tussen samenleving, college en raad? Mede in het licht van de lage opkomst. Wat betekent dat voor de formatie en voor de komende raadsperiode? Hoe kijkt de raad aan tegen het samenspel tussen oppositie en coalitie en wat betekent dat voor de formatie en wat betekent dat voor de komende raadsperiode? Ik ga u allen welkom heten en ik ga niet opnoemen wie er allemaal aan tafel zitten. A: zijn er nogal een aantal nieuwe mensen bij en dan zou ik me misschien wel vergissen in de namen, dat vind ik ook weer zonde. De fracties van Denk en DeventerNu zijn niet aanwezig, dat wel even voor de band.

Ik ga zo meteen eerst het woord geven aan de fractievoorzitter van Gemeentebelang, mijnheer Smeenk, om namens de vorming en de partij het onderwerp en het doel van het gesprek toe te lichten. Daarna is er gelegenheid voor vraag en gesprek over die stand van zaken van de formatie. Aan het einde ga ik de gelegenheid geven na alle vragen die over en weer gedeeld worden aan de fractievoorzitter van het CDA om kort te reflecteren op het gesprek en daarna zal ik de bijeenkomst sluiten. Maar om nu te starten geef ik het woord aan mijnheer Smeenk. De heer Smeenk: Dank u voorzitter. Beste raadsleden, welkom allemaal op deze extra raadsbijeenkomst over het lopende formatieproces. Fijn dat jullie allemaal zijn ingegaan op deze uitnodiging. Ook dank aan de heer Kleine Schaars om dit gesprek te willen begeleiden. Als fractievoorzitters van de formerende partijen hebben we twee doelen voor ogen met deze bijeenkomst. In de eerste plaats vinden wij het belangrijk om de raad bij te praten over het proces waarmee we zijn gestart. Tijdens het informatieproces hebben veel fracties de wens uitgesproken om transparant geïnformeerd te worden over en tijdens het formatieproces. Deze oproep nemen we serieus ter harte en daarom dit moment om u bij te praten.

In de tweede plaats zijn er tijdens de informatie door de fracties diverse thema’s genoemd die in elk geval in het coalitieakkoord aan de orde moeten komen. Daarbij springt als eerste het thema participatie eruit. Ook het thema samenspel oppositie-coalitie is aan de orde geweest. Dit thema heeft gemaakt dat niet is gekozen voor een overgrote coalitie. Zo kan het samenspel tussen coalitie en oppositie binnen deze raad, waarin toch iedereen knokt voor de belangen van Deventer, zo goed mogelijk worden gevoerd de komende raadsperiode. Het tweede doel van deze vergadering is om over deze twee punten een eerste gesprek met elkaar aan te gaan en ideeën en opvattingen van uw kant over deze twee gesprekspunten te verzamelen. Dit vanuit de intentie om de bruikbare en gedragen ideeën hierover een plek te geven in het coalitieakkoord, dan wel in de werkwijze tussen de formerende coalitiepartijen en de oppositie in de komende vier jaar een plek te geven. Dit gesprek is een nieuwe vorm en wij zijn dan ook reuze benieuwd wat het ons als raad zal gaan brengen. Voorzitter, dit was als aftrap over het doel van deze bijeenkomst. Voor het tweede doel van deze bijeenkomst zijn startvragen, die zijn ook reeds gedeeld met de raad. We stellen ons voor om dit gesprek vooral ideeën en suggesties op te halen.

Wij zijn voornemens dat wij als vier fractievoorzitters hierbij vooral een luisterende en doorvragende rol aannemen. Wij willen verdiepende verhelderende vragen stellen als: waarom noemt u dit punt, hoe zouden we dit kunnen doen, wanneer zouden we dit kunnen doen en waar moeten we starten? Enzovoort, enzovoort. We willen met dit gesprek vooral veel gedachten verzamelen en deze op dit moment niet gaan bediscussiëren of gaan serveren. Het zijn vragen die ons allen raken en waar er geen goede of foute antwoorden op zijn. De oogst aan reacties zullen binnen het formatieproces besproken en gewogen worden. We zijn voornemens om de uitkomsten daarvan met u te delen en deze als leidraad voor het samenspel tussen coalitie en oppositie binnen onze raad en voor samenspel tussen bestuur en inwoners te gaan gebruiken. Voorzitter, dan lijkt het ons goed om nu het eerst te starten met het eerste doel van deze vergadering: u te informeren over de stand van zaken van het formatieproces. De formatie die loopt nog maar kort, op donderdag zeven april bespraken

2

we in deze zaal het verslag van de informateur. We noemden net al enkele van haar bevindingen die aanleiding geven voor deze bespreking. Sindsdien zijn de formerende partijen in totaal drie keer bij elkaar geweest en hebben we in deelgroepen onderwerpen voorbereid voor die vergaderingen. U kunt zich dan ook vast wel voorstellen dat we nog niet zo ver zijn dat er een concept coalitieakkoord op tafel ligt. Het eerste gesprek ging over verwachtingen en wensen voor het formatieproces. Op dat moment was er nog geen wethouderskandidaat bekend van het CDA. De wens om snel helderheid te hebben over het beoogde collegeteam leefde breed, omdat het belangrijk is om het proces te starten met een compleet team dat het dagelijks bestuur zal gaan vormen. Dat is gelukt. De namen van het beoogd wethouders zijn: namens Gemeentebelang, Liesbeth Grijsen en Marcel Elferink. Namens het PvdA, Rob de Geest. Namens D66, Thomas Walder en namens het CDA, Ilse Duursma. De fracties hebben qua planning de ambitie uitgesproken om in juni tot een conceptakkoord te komen. Daarbij eendachtig de binnenkomende feedback tijdens het informatieproces om de formatie voortvarend en zorgvuldig ter hand te nemen. Het tweede overleg was op 20 april en ging met een compleet team van beoogd leden van het dagelijks bestuur over de eerste inhoudelijke gedachten relevant voor het coalitieakkoord.

De oogst uit het informatierapport gaf daarbij richting. Er is ook afgesproken om deze extra sessie met de raad te plannen. Dit, omdat we de relevante thema’s: participatie met de inwoners en samenspel coalitie-oppositie nadrukkelijk onderschrijven en graag de input vanuit de brede raad daarbij willen betrekken. Op het derde overleg spraken we, ik begin nou gewoon te stotteren op mijn gemak. Op het derde overleg spraken we onder andere over de agenda van dit overleg. Ook bespraken we het werkproces om de inhoudelijke contouren van het akkoord te schrijven en hoe we de betrokkenheid van de fracties van de coalitiepartners kunnen organiseren. Als fractievoorzitters hebben we verder een gesprek gehad met de burgemeester als voorzitter van onze raad en om hem ook bij te praten over het proces en hem te vragen hoe hij zijn rol ziet in dit lopende formatieproces. Komende zaterdag is er een bijeenkomst gepland met alle leden van de coalitiefracties om inhoud op te halen rond een aantal thema’s, programma’s, voor het op te stellen akkoord. Voorzitter, tot zover de hoofdlijnen van het proces zover we staan. Samenvattend, we hebben scherp wat het beoogde team van het dagelijkse bestuur, wat het beoogde team van het dagelijkse bestuur gaat worden. We zijn goed begonnen met de inhoud van het coalitieakkoord.

Het gespreksonderwerp van vandaag is voor ons belangrijk om informatie te verzamelen over een thema dat breed leeft. We hebben de ambitie om in juni tot een akkoord te komen. Even voor de goede orde benoem ik nogmaals de vragen die wij hebben gesteld. Vraag één: hoe kijkt de raad naar het samenspel tussen samenleving en college/raad? Dit mede in het licht van de lage opkomst bij de afgelopen verkiezingen. Wat betekent dat voor de formatie en wat voor de komende raadsperiode? De tweede vraag: hoe kijkt de raad aan tegen het samenspel tussen oppositie en coalitie? Wat betekent dat voor de formatie en voor de komende raadsperiode? Tot zover voorzitter, het is aan u. De voorzitter: Nou, ten eerste een compliment voor u. Dat is waarschijnlijk het langste betoog wat u ooit gehouden heeft in deze raad. Dus dat u gaat stotteren dat snap ik. De heer Smeenk: Het gaat een keer goed komen, maar ik zal het de volgende wat korter maken. Oké? De voorzitter: Ja, dat ben van u gewend. Nou, volgens mij is het een heel helder betoog. U heeft een goede uiteenzetting gehouden van de status waar we nu staan. Dan is het eigenlijk, zoals u zelf zegt, aan de raad. Wie mag ik het woord geven? Mocht iemand het woord willen dan mag je je hand opsteken dan zie ik tenminste wie … Oh. Nee, mevrouw Zieverink.

Gaan we via de interruptiemicrofoon of wat wil je? Ja? Is dat handig? Ja of je kunt ook gewoon dat ding even pakken hoor, is makkelijker denk ik. Gaat uw gang. Mevrouw Zieverink: Bedankt voorzitter en ook bedankt aan de heer Smeenk namens de formerende partijen om ons vanavond bijeen te roepen om een aantal belangrijke thema’s eigenlijk te bespreken met elkaar. Het is altijd even gek om als eerste het woord te nemen, ik ben namelijk heel erg benieuwd wat de rest hiervan gaat zeggen, maar ik zal beginnen. Er zijn meerdere vragen, maar eigenlijk zijn twee dingen die ik eigenlijk terug hoor zijn participatie van de inwoners en samenspel coalitie-oppositie en daaraan ook gerelateerd de lage opkomst eigenlijk in Nederland. Waar wij eigenlijk naar kijken is: dat samenspel dat komt natuurlijk ook vanuit de lage opkomst die we in Nederlands als totaalbeeld zien, dus dat is niet per sé kenmerkend voor Deventer, maar dat is iets wat we

3

in heel Nederland zien. We mogen dat dus niet vergeten. Wij kunnen sommige zaken niet per sé oplossen alleen in Deventer. Lessen die we wel mee kunnen nemen, die we zien op landelijk niveau, zijn het gebrek aan vertrouwen, afspraken die niet worden nagekomen of een niet transparante gang van zaken of niet uit te leggen besluiten en daarmee ook onvoldoende betrekken van burgers en partners. Volgens mij zijn dat belangrijke lessen die we ook mee kunnen nemen hier in de raad van Deventer. Het samenspel wordt natuurlijk ook bepaald door de formerende partijen, dus de wijze waarop zij daar graag met ons invulling aan zouden willen geven. Ons uitgangspunt als Deventer Belang is in ieder geval om een constructieve samenwerking te hebben en zoals tijdens de gesprekken eerder is aangegeven door ons staat de deur eigenlijk altijd open voor gesprek en om mee te denken. Wat we eigenlijk ook zien is dat het voor ons heel lastig is om nu echt goede ideeën en suggesties te kunnen delen want wij denken dat dat gewoon tijd kost om dat met elkaar uit te wisselen, te bediscussiëren en ook te bekijken vanuit welke perspectieven en standpunten men eigenlijk komt.

Daar heb je meer tijd voor nodig dan puur het delen van suggesties en ideeën, dus wij zeggen eigenlijk: ja, wat zijn precies de vragen die eigenlijk aan ons gesteld worden en waarom worden specifiek die vragen aan ons gesteld en wat is daar eigenlijk door de formerende partijen al met elkaar over besproken en waarom vinden jullie het juist belangrijk om ons daarbij te betrekken? Want dan hebben we een idee van de reden, van de context, waarom die vragen aan ons worden gesteld. Dat helpt ons met jullie meedenken over hoe wij hier goede invulling aan kunnen geven. Dus eigenlijk wil ik jullie vooral ook uitnodigen om ons mee te nemen in de informatie die jullie eigenlijk al met elkaar gewisseld hebben zodat we eigenlijk op hetzelfde kennisniveau zitten als jullie als formerende partijen zitten zodat we eigenlijk optimaal kunnen ondersteunen bij het invullen van vraagstukken rondom participatie en het samenspel coalitie en oppositie. Het is vooral van ons uit een uitnodiging om ons daar nog nader bij te betrekken. Dank u wel voorzitter. De voorzitter: Dank u wel mevrouw Zieverink. Mevrouw Schmidt. Mevrouw Schmidt: Dank u wel voorzitter. Voorzitter een beetje aansluitend op wat mevrouw Zieverink al zei. Wij hebben ons ook verbaasd over de, niet zozeer over de onderwerpen, maar dat het er maar twee zijn.

Waarom is het gesprek niet over andere onderwerpen die wij belangrijk vinden? Voor wat mevrouw Zieverink zei, ik ben ook wel benieuwd in hoeverre de coalitiepartijen zelf al een standpunt over participatie hebben ingenomen en hoeveel ruimte er voor ons dan nog is om invulling te geven. De voorzitter: Dank u mevrouw Schmidt. Helder, kort en krachtig. Wie mag ik dan het woord geven? Mijnheer De Niet? Nou u zat zo te kijken, ik denk nou ga uw gang. De heer De Niet: Nou ik ben ondertussen ook heel hard aan het nadenken. Ik deel ook wel een beetje de vragen van mevrouw Schmidt daarin. Ik had toch een paar inderdaad dingen waarbij ik ook … ik heb al wel eerder over bij het duidingsdebat en ook er wel wat dingen over gezegd. Als het gaat over de samenleving en vooral dus de samenleving en het college en raad aan de andere. Dus hoe zorgen we dat we de betrokkenheid eigenlijk toch van onze stad bij de het politieke wat hier in de raad gebeurt vergroten en dat … Ik denk dat het belangrijk is, het gaat ook voor een belangrijk deel over de agenda van de raad.

Zijn wij wel als gemeenteraad met de juiste dingen bezig? Laten we die alleen maar bepalen door het college en rennen we achter stukken aan zeg maar, of zijn we bezig met de dingen die echt belangrijk zijn? Dus ik denk dat dat iets is waar we als raad zelf ook bij zijn en dus ook ons heel bewuste keuzes moeten maken en inderdaad ook zelf keuzes maken en die niet voor ons laten bepalen. En toch wat, ja de participatie, vorige week was hier een wethouder die zei nog: dat hebben we toch allemaal goed geregeld? Nou, ik denk dat dat toch wel ook wat tegenvalt, dat er ook nog … Dus ik denk dat we dat echt, de manier waarop we de inwoners betrekken bij besluiten, bij dingen die hen zelf aangaan dat we daar echt gewoon stappen in moeten zetten. Dat concreter moeten maken, dat mensen niet verrast worden en in de breedte zeg maar, geldt dat voor de besluiten die we nemen. Als daar veel bewuster als raad bij stilstaan en over de verhouding tussen oppositie en coalitie, ik denk dat het belangrijk is dat, het woord dualisme is hier ook al vaak gevallen, dat we daar in ieder geval, dat daar voldoende ruimte voor is. Dualisme is dan niet alleen iets tussen oppositie en college, maar dat is juist iets van coalitiefracties en college, dus in die zin ook meteen een oproep of

4

een opdracht misschien ook wel, aan de, onder andere de partijen. Zorg ook dat jullie als fracties in de raad voldoende dualistisch staan tegenover jullie eigen wethouders ook al weet ik dat dat best wel lastig kan zijn en dat tuurlijk soms ook dingen een worsteling kan zijn, maar ja dat is wel ook een taak van jullie denk ik. Dat begint ook met het niet volledig dicht timmeren van een coalitieakkoord, dus maak het in ieder geval niet te veel met details. Bied daarin ruimte en zorg ook tijdens de rit zeg maar, als jullie van start gaan, ervan uit gaande dat het allemaal goed gaat lukken, dan timmer dan ook niet alles dicht op moeilijke momenten. Bied ook af en toe elkaar, binnen de coalitie denk ik, elkaar de ruimte om af te wijken en andere keuze te maken. Als alles dicht wordt getimmerd in de achterkamertjes, er wordt uit ge-onderhandeld, dan is er heel weinig ruimte voor de oppositie om ook met de zinnige ideeën te komen. Tenminste, ik denk dat ik namens alle oppositiefracties wel spreek dat ik zeg dat we allemaal ook heel zinnige ideeën hebben over wat goed is voor Deventer. Dus, benut dat ook. De voorzitter: Nou, dat is een hele inhoudelijke, goede afsluiter zou ik zeggen. Wie mag ik als volgende het woord geven? Mijnheer Donkers van de VVD. De heer Donkers: Dank voorzitter. Allereerst maar het laatste punt over participatie en de rol die de raad daarin heeft.

Ik denk dat het belangrijk is dat we de verwachtingen moeten temperen. Wij zorgen er met zijn negenendertigen, en exclusief opvolgers nog, er sowieso voor dat er zoveel mogelijk mensen gaan stemmen. Daar zijn wij in de verkiezingen mee bezig, daar zijn we als het goed is ook tussen de verkiezingen door mee bezig, dus het gaat denk ik vooral over de rol die de gemeente aan moet nemen. Laat dat nou net een discussiepunt zijn die we denk ik breder moeten vormen, dat is wel een essentieel onderwerp en het voelt wat verkeerd om nu het hele probleem van de lage opkomst op te lossen of te gaan adresseren in 45 minuten tussen zes en zeven. Het lijkt mij niet verstandig, ik zou … Nee ik denk dat, ik moet het anders zeggen. Het college staat hier los van en de coalitie. Ik denk dat we als raad met elkaar een proces aan moeten gaan over hoe wij de inwoner erbij moeten gaan betrekken, nog meer. Over welke onderwerpen we het willen hebben. Ik kan me voorstellen dat de coalitie daar een aanzet toe geeft in haar coalitieakkoord, maar dat dat een proces is die we samen moeten voeren.

Als we het dan nog hebben over het samenspel tussen coalitie en oppositie is dat ook een beetje afhankelijk van de opstelling van de coalitie als in, de heer De Niet refereerde er al aan, hoe dicht timmer je het coalitieakkoord? Ook: hoeveel ambitie heb je al coalitie? Coalitie die niet zoveel wil en de onderwerpen die ze wel willen aanpakken volledig dichttimmeren en eisen dat er sprake is van coalitiediscipline, om het woord dwang niet te gebruiken, ja dat laat weinig ruimte over in een raad voor een goed dualistisch systeem. Dus, die tip wil ik meegeven aan de coalitiepartijen, maar daar zullen zij ongetwijfeld ook zelf een mening en een idee over hebben en ik ben eigenlijk wel heel benieuwd wat die invulling is of gaat zijn. Dank u voorzitter. De voorzitter: Dank u wel mijnheer Donkers. Mevrouw Zegel. Nou, dat verklaart wel. Nee mijnheer Donkers ging op rechts staan dat u op links gaat staan. Nee, ik … Mevrouw Zegel: Nou ja, misschien ook wel in het kader van het licht. De voorzitter: Ja dat zou kunnen. Mevrouw Zegel: Wie weet, wie weet. De voorzitter: Als u het lichtend voorbeeld wilt geven dan horen we graag uw betoog aan. Mevrouw Zegel: Nou ik was ook heel erg benieuwd hoe alle andere nu niet mee formerende partijen naar deze vragen keken, want eerlijk gezegd worstelde ik wel een beetje met de vragen van nou wat willen we nu? Ik vond het nog best wel abstract eigenlijk.

Mevrouw Zieverink deed ook een, ja wat dat betreft ook een hele zinnige opmerking: ja de opkomst is niet alleen in Deventer, dus in het kader van een lage opkomst. Ik ben eens terug gaan kijken naar de opkomstcijfers, nou dan moet je terug naar de jaren negentig wil je weer een beetje boven de zestig procent komen. Voor de rest zitten we eigenlijk altijd wel rond de vijftig, midden vijftig procent. Waar ik me

5

wel zorgen over maak, en wat wij ook zo in de fractie hebben besproken, is de betrokkenheid van de samenleving. De betrokkenheid van de samenleving is ongelofelijk moeilijk als je in groepen denkt, want groepen bestaan niet behalve in onze gedachte. De manier waarop ik hier als volksvertegenwoordiger ben is continu met mensen in gesprek zijn. Die individuele aandacht die je aan mensen geeft die is heel erg belangrijk. Dat betekent niet dat we morgen honderdduizend inwoners in Deventer gesproken hebben, maar dat betekent wel een oproep aan ons allemaal als volksvertegenwoordiger, want tenslotte zijn wij gekozen om die individuele aandacht, die individuele contacten, heel serieus te nemen. Of het een mailtje is, een telefoontje, iemand die je op straat aanspreekt. Daar begint het mee. Daar moet u zichtbaar zijn, daar moeten wij met elkaar in zichtbaar zijn. Dus daar kunnen we wel in het kader van een formatieproces over hebben, maar dan gaat het eigenlijk meer over: wat voor raad willen we zijn? Nou dat is al een onderwerp waar we vier jaar geleden iets over wilde doen, en misschien maakt u daar nu wel een goede aanzet toe. Wat voor een raad willen wij zijn in Deventer? De vraag over het dualisme en de rol van de wethouders ten opzichte van de raadsleden is ook al genoemd.

Als ik kijk naar openheid, want dat wordt ook gemist als mensen zeggen: ik vertrouw er niks van en wat gebeurt er eigenlijk in het stadhuis, oh ben je raadslid dan? Dan denk ik: oké, dan moeten wij dus nog opener zijn. Maar hoe open willen wij zijn met zijn allen, want u heeft al drie weken als formerende partijen met elkaar het gesprek gevoerd en als deze vragen eruit komen dan, ik had eigenlijk al iets meer verwacht. Met name op klimaat en duurzaamheid. Daar hebben we denk ik een hele forse opgave met elkaar te maken, wat ook, u heeft het andere verslag ook bijgevoegd, waar eigenlijk iedereen op uit kwam. Klimaat en duurzaamheid is heel erg belangrijk. Als u nu op zoek bent naar die betrokkenheid in de samenleving, wat ik me goed kan voorstellen op dit thema, noem man en paard dan ook. Zeg dan ook waar we het over hebben, want we hebben een forse opgave te maken en hoe gaan we dat als eerste doen? Nou, daar hebben mensen buiten ons, buiten de raad om, een stevig lobby al voor gehouden in het kader van het burgerberaad. Ga daar nou eens mee in gesprek, ga eens kijken wat dat gaat opleveren, want als we blijven doen wat we deden dan verandert er niks. Als dit het enige open is waar we open met elkaar het gesprek aangaan, waarbij u als formerende partijen straks weer achter de deuren verder gaat formeren, ja dan mis ik wel iets.

Ik zou iets meer willen en ik wil heel graag ook nog een keer hier benadrukken dat de fractie van GroenLinks altijd klaar staat om met u mee te denken en die open houding heeft, maar dan moeten we wel met zijn allen open zijn. Tot zover denk ik. De voorzitter: Nou, dank u wel mevrouw Zegel. Best wel concreet. Wie mag ik dan … nou ja. Wie mag ik dan het woord geven, want volgens mij hebben we dan alleen nog de SP over denk ik. Mijnheer Kok. De heer Kok: Ja, wij zijn natuurlijk helemaal nieuw in dit proces. Ik verbaas me ook wel een beetje over de abstractheid van de update die er is gegeven over de formatie. Ik zou graag toch wel meer details willen om ook betere vragen te kunnen stellen over waar men nu mee bezig is. De voorzitter: Kort, maar krachtig. Dan kom ik volgens mij weer terug bij de formerende partijen. Wie? Mijnheer Schuring? Ja u zit zo op het vinkentouw, u kunt beter gewoon opstaan als blijven wippen op die stoel. Kunt u hier de microfoon nemen. De heer Schuring: Ik denk dat ik zo beter verstaanbaar ben. Oh daar? De voorzitter: Ja, dat is wat makkelijker dan … Zitten we allemaal op hetzelfde punt. Gaat uw gang. De heer Schuring: Ja, dank voorzitter. Ik heb nu niet het voornemen om op alle vragen te reageren, maar meer op een aantal toch ook, ik zou zeggen, een paar vragen een eerste antwoord, maar ook wat vragen terug te leggen.

Onder andere is de vraag gesteld: waarom deze vragen, waarom geen andere vragen en hoeveel ruimte is er nog op deze vragen? Hebben jullie het antwoord al bedacht of staan jullie open voor de inbreng die wij hebben? Nou, het laatste is natuurlijk het geval. Wij zouden niet deze vragen gaan stellen als we zelf al een hele tekst hebben bedacht hoe we dit allemaal gaan vormgeven. Dus het is ook, het zijn echt relevante vragen die naar ons idee ons allemaal raakt en niet alleen als coalitiepartijen, maar ook als raad. Wat voor raad willen we zijn, hoe

6

willen we omgaan met elkaar als oppositie-coalitie, hoe willen we omgaan met de inwoners in onze gemeente? Dat is een vraag die ons allemaal raakt, een vraag die we veel hebben opgehaald ook. Niet door ons, maar door de informateur die daar overigens ook op de bank zit om mee te luisteren. Dit vinden we daarom een relevante vraag waar wij niet de wijsheid in pacht hebben als vier formerende partijen, dus daarom de oproep aan jullie allemaal: denk mee met ons. Er is onder andere ook geopperd door onder andere Arie De Niet vanuit de ChristenUnie, het thema wordt ook genoemd. We zouden vragen, we zouden hier een stap kunnen zetten. Goed om daar eens over op te nemen in het coalitieakkoord gaf de heer De Niet ook aan. Ja, ik zou de vraag terug willen leggen: wat voor tekst zouden wij hierover op kunnen nemen in het coalitieakkoord? Wij staan open voor dit soort suggesties. De voorzitter: Mijnheer Schuring. Mijnheer Schuring zou ik het woord geven aan mevrouw Schmidt en mevrouw Zegel? Ze zijn niet voor niets gaan staan. Waarschijnlijk willen ze u wel bedienen. Mevrouw Schmidt. Mevrouw Schmidt: Ja dank u wel voorzitter.

Nou voorzitter, waarom ik gevraagd heb waarom deze twee onderwerpen en wat ik mis is uw eigen kleuring aan deze twee onderwerpen, want u gooit dit nu zo in de midden, wij mogen daar iets van zeggen, maar we hebben totaal geen idee welke gedachtes, welke gevoelens er over deze twee onderwerpen en ook over de rest van de onderwerpen bij u leeft. Dus het zou mij, ons, heel erg helpen als we een idee hebben van: wij denken als formerende partijen dat we die kant op moeten en dat dat de goede ideeën zijn. Want ik, we kunnen hier nu wel van alles opperen, maar ik heb een beetje het gevoel alsof u zelf een beetje stuk loopt en dan nu bij ons komt: roept u maar iets. De voorzitter: Helder mevrouw Schmidt. Mijnheer Schuring? Ja, misschien de microfoon even weer aanzetten. De heer Schuring: Ja. De voorzitter: Mevrouw Zegel ook nog erachter aan dan? Ja, nee maar dan. Mevrouw Zegel: Ja lijkt me net zo makkelijk inderdaad. De voorzitter: Dan kan mijnheer Schuring … Mevrouw Zegel: Dank u wel voorzitter. De voorzitter: Alstublieft. Mevrouw Zegel: Er werd gezegd in het betoog van meneer Smeenk dat er op 10 april was bedacht om ons als niet mee formerende partijen te vragen hoe wij hierin staan en daarna is er nog gedacht in de volgende bijeenkomst hoe wij, wat de vragen zouden moeten zijn. Had ons vanaf 10 april meegenomen, dan hadden we het in onze fractie kunnen bespreken.

Ik heb het nu de 22e pas gezien, per ongeluk, in de agenda van de raad. In ons raadsinformatiesysteem. Onze fractie kwam maandag toevallig niet meer bij elkaar, wij gingen naar de promotie van de stad, maar dat betekent dat wij dus eigenlijk niet eens de kans hebben gehad om als fractie bij elkaar te gaan zitten om hier dieper verder op in te gaan. Wil niet zeggen dat we geen gesprekken hebben, want die zijn er wel. Alleen, met elkaar het gesprek voeren, want dat is hier ook fijn, dat is fijn dat we dat kunnen doen. Dat heeft u ook met uw afspraken als u aan het formeren bent. Dan is het fijn om bij elkaar te zijn, om met elkaar dat gesprek te kunnen voeren. Nou, zo is het in de voorbereiding ook gegaan, dus ik kan u ook niet veel meer vertellen dan ook in diezelfde abstractheid blijven omdat ik gewoon verder geen armslag heb. De voorzitter: Mijnheer Schuring, aan u. De heer Schuring: Ja, en ik kijk ook naar een collega-fractievoorzitter zo mogelijk om bij te springen als ze ook ideeën hebben, maar ik wil wel eerst.

7

De voorzitter: We hebben nog een tweede microfoon dus … De heer Schuring: Ja precies. Ik wil wel eerst een poging doen. In alle oprechtheid mevrouw Schmidt, toen wij dit onderwerp aan de hand hadden in de formatie tafel was één van de eerste dingen die we tegen elkaar zeiden: hier moeten wij niet en hier kunnen wij niet als vier formerende partijen de eenduidige antwoorden geven, hier hebben wij de raad bij nodig. Dus als wij dit hier een uitgebreid verhaal gaan schrijven over hoe wij dit zien dan kunnen we misschien wel weer eens een fout maken door de inwoners, door de raad niet te betrekken bij de thema’s die ons allen aan gaat. Voor je het dan gepland hebt, ja ben je even verder. Ik kan inhoudelijk wel zeggen, er zijn wel woorden gevallen en die gaan waarschijnlijk ook een plek krijgen in het coalitieakkoord. Nog even een vraag: hoe en voor welke thema’s? Maar onderwerpen als burgerberaad is vaak gevallen, zoeken we ook naar een thema, naar een vorm om dat te gebruiken kan ik u zeggen. U zult toch later lezen van waarover. We willen ook deze sessie, dat wilden we ook niet helemaal gaan uitschijven want we wilden ook deze sessie gebruiken om daar input voor op te halen.

Maar nogmaals, ja ik leg de vraag toch terug en ik hoor al gelukkig een aantal dingen dat we hier proces voornemens over moeten, dat we hier de tijd voor moeten nemen, heb ik de heer Donkers ook horen zeggen. We hebben niet de verwachting dat we in 25 minuten met deze sessie het hele thema een plek gaan geven. Die ambitie hebben we niet. Het leek ons goed om een eerste gesprek met ons allemaal, met jullie allemaal te hebben over wat hier nou verstandige voornemens zijn om in het coalitieakkoord wat ons betreft raadsbreed te kunnen opnemen. De voorzitter: Mijnheer Schuring zal ik mijnheer Donkers het woord geven dan kan mijnheer Donkers ook u misschien wel aanvullen. Mijnheer Donkers. De heer Donkers: Ja dat is het lastige. Op zich is het best goed om als raad uit te spreken hoe wij ergens over denken, maar dat is het juist niet de plek voor in het coalitieakkoord omdat in het coalitieakkoord mijn naam niet staat, de naam van mijn fractie niet staat. Dus het zijn uw woorden, het is de manier waarop u, als vier formerende partijen aan de slag wil met dat thema. Daarom roep ik ook op om ervoor te zorgen dat we dit als raad gaan bespreken, niet als wij zij, niet als coalitie-oppositie zoals vanavond, maar echt met elkaar en alsjeblieft geen raadsakkoord.

Dat lukte de afgelopen keer ook niet, maar wel: hoe zorgen we er nou voor dat we mensen mee te laten participeren, dat mensen ook weten wat ze aan de gemeente hebben en wat ze van ons mogen verwachten, maar dat is een onderwerp dat we raadsbreed op kunnen nemen. Dus ik stel voor dat u daar ons niet toe bevraagd. De voorzitter: Oké, mevrouw Zieverink. Mevrouw Zieverink: Ja, ik wil wel graag één ding meegeven en dat is: we worden gevraagd over participatie, vind ik een ontzettend interessant onderwerp, maar dat is een heel breed onderwerp. Participatie is niet: we gaan zo op deze manier participatie doen. Participatie dat leef je met elkaar. Dat is een manier van omgaan met elkaar. Dat is een wijze van hoe bedenken wij dat wij mensen kunnen betrekken. Dat is iets wat je leeft met elkaar. Dat is niet: we gaan op deze manier inspreken en dan hebben we participatie. Nee, participatie dat is iets wat je met de samenleving doet, wat je met de samenleving ontwerpt en wat je uitvoert. Het is een onderdeel van je cultuur en mijn collega achter mij die gaf het net al aan: wat voor een raad wil je zijn? Volgens mij is het inderdaad onderdeel daarvan, maar ook wat voor samenleving willen we zijn.

We hebben zelfs een hoogleraar participatie, dus we kunnen er enorm lang over studeren en debatteren, maar ik geloof dat het vooral iets is van wat we moeten gaan laten zien en met elkaar en met de samenleving moeten gaan invullen en niet iets van dit is volgens mij dé manier om participatie met elkaar te doen. De voorzitter: Mevrouw Leget. Mevrouw Leget: Ja dank u wel voorzitter. Ja daar sluit ik mij bij aan bij dat laatste, maar ik proef ook een beetje twee verschillende dingen. De inhoud echt van het hoofdstuk participatie en hoe betrekken we onze inwoners bij besluitvorming of bij de politiek en hoe vullen we onze rol als volksvertegenwoordiger in? Daar ben ik mee eens,

8

dat kunnen we niet vanavond afhandelen en een leuk tekstje over schrijven en dan zijn we daar klaar mee. Het belangrijkste denk ik voor ons was: hoe zien jullie als collega raadsleden de samenwerking binnen de raad tussen raadsleden en coalitie, inwoners van Deventer. Ik vind het mooi dat er ook wordt aangegeven: de deur staat open, het is ook, de handschoen ligt ook bij de coalitiepartijen. Hoe geven zij daar invulling aan? Heb ik gehoord. Als ik hoor dat wordt gezegd: ja waarvoor liggen er nog geen teksten? Nou, wij hebben de keuze gemaakt om deze avond heel open in te gaan en om het op te halen en ons in die zin dan ook kwetsbaar op te stellen om te zeggen: nou wij horen graag, we zitten nu toch … Het was eigenlijk niet onze wens, maar dit bleek toch de beste zaal met de beste faciliteiten. We zitten toch in een hele formele setting, maar het was wat ons betreft zeker bedoeld als collegiaal overleg om te kijken: hoe betrekken we iedereen bij dit formatieproces en te komen tot een goede inhoudelijke samenwerking voor de aankomende vier jaar. Dus als er wordt gezegd: ja liggen er teksten? Dan is in die korte tijd zeg maar die we nu hebben best al een hele hoge verwachting. Die kunnen we nog niet voorleggen. Voorzitter: Het begint een heel interessantere avond te worden. Mevrouw Schmidt. Mevrouw Schmidt: Ja dank u wel voorzitter.

Nou voorzitter, ik heb niet gevraagd om hele lappen tekst. Ik heb gewoon gevraagd: vertel ons wat de formerende, jullie, de formerende partijen, daar zelf voor gedachtes bij hebben. Dat is heel wat anders als dat ik vraag: ik verwacht al een heel uitgeschreven coalitieakkoord, maar als je onze mening wil hebben dan vind ik het aan de andere kant ook wel heel prettig om ook een gevoel te krijgen van wat willen de coalitiepartijen hier nu zelf mee? Waarom alleen deze twee onderwerpen? Dam. Ik ben echt zoekende. Ik wil u echt helpen en u kent me ik ben constructief, ik kan ook ontzettend kritisch zijn, maar mijn grondhouding is constructief, maar dan moeten jullie ons ook wel iets geven. De voorzitter: Duidelijk. Mijnheer Donkers. De heer Donkers: Ja helemaal eens met mevrouw Schmidt. Laat ik hem dan nog concreter maken: wat vinden de vier partijen nou eigenlijk hoe, nou welke zullen we eens pakken, hoe de raad moet werken met het samenspel tussen oppositie en coalitie en wat betekent dat voor de formatie? Dat is eigenlijk de vraag aan de, in eerste instantie deze twee. De voorzitter: Nou, een hele concrete vraag.

Mevrouw Zieverink ook nog even en dan kunnen we beide … Mevrouw Zieverink: Misschien sluit het wel enorm aan op wat de heer Donkers net aangeeft, maar het is wel, er ontstaat hier natuurlijk wel een hele formele tweesplitsing, maar dat komt ook denk ik omdat de formatiegesprekken vinden achter deuren plaats dus dat is wat ons betreft niet een heel doorzichtig proces. Wij vragen ons denk ik ook wel af: wat gebeurt er dan nu met de informatie die wij dan met u gaan delen en wat betekent dat voor de komende periode en moeten wij daar dan nu al in openheid een gesprek over hebben terwijl we eigenlijk niet weten wat er door de formerende partijen eigenlijk is besproken. Dus, ja ik denk dat u ook moet begrijpen dat wij daarmee een beetje weifelend zijn met welke informatie we graag met jullie zouden willen delen op dit moment. De voorzitter: Heel helder. Mevrouw Leget? Oh mevrouw Zegel nog een aanvulling. Mevrouw Zegel: Ja, heel concreet: wat willen jullie concreet van ons horen? De voorzitter: Dat is een goede vraagstelling lijkt mij. Mevrouw Leget of mijnheer Schuring? Meneer Schuring. De heer Schuring: Ja, wat willen we nou van jullie horen.

Input, ideeën, concrete ideeën over, die wij een plek zouden kunnen geven en jullie vragen nu terug: maar wat hebben jullie al opgeschreven dat jullie weten dat wij weten waar we op kunnen reageren? Nou, neem echt maar even aan, we hebben nog geen hoofdstukken over het punt participatie. We hebben tuurlijk wel eerste ideeën en het eerste idee, ja wacht even mijnheer Donkers ik mag toch wel een poging doen om …

9

De voorzitter: Dat zegt de voorzitter normaal gesproken mijnheer Schuring. De heer Schuring: Neem me niet kwalijk, sorry. Neem me niet kwalijk. De voorzitter: Gaat u verder mijnheer Schuring. De heer Schuring: Ik moet het elke dag nog weer leren. De voorzitter: Ja, snap ik. De heer Schuring: Natuurlijk hebben we ook dingen al in beeld die ook zijn opgehaald uit de informatieproces zoals: maak niet een heel dichtgetimmerd coalitieakkoord, geef ook ruimte voor de raad, geef ook ruimte voor het samenspel tussen oppositie en coalitie, geef ambities aan, maar geef ruimte in de weg hoe je daartoe komt. We hebben dingen opgeschreven als: laten we eens kijken naar nieuwe vormen van een burgerberaad om te kijken wat we daarmee kunnen doen, maar neem echt aan, heel veel meer is er niet. We hebben echt tegen elkaar gezegd, laten we nou niet een heel hoofdstuk gaan schrijven, maar ik val in herhaling voorzitter, neem me niet kwalijk. Laten we in een vroegtijdig stadium de raad ook uitdagen en vragen wat nou dingen zijn die we een plek moeten geven en als we procesvoorstellen zouden moeten nemen in een hoofdstuk over neem de tijd en doe het zus en zo, help ons met wat voor proces. Hoe zou de formulering van zo’n procesvoorstel er dan uit moeten zien. Help ons met concreetheid en inderdaad, er zijn ook al dingen gezegd waarvan we denken: nou daar moeten we eens over nadenken.

Dit hoofdstuk is misschien niet een hoofdstuk van het coalitiekit, misschien moet dit een hoofdstuk zijn waar we als raad met elkaar … We moeten daarover gaan praten, dus wel dank voor dit soort eerste ideeën, maar heel veel meer, heel veel concreter kunnen we op dit moment en willen we ook nog niet zijn. De voorzitter: Even mijnheer Donkers nu, want die had eigenlijk al een interruptie maar … De heer Donkers: Ja ik ga het nog één keer proberen. Het gaat dus niet gebeuren dat de formerende partijen met de billen bloot gaan en antwoord geven op de vragen die jullie wel stellen aan de oppositie? De voorzitter: Heel concreet. Dan, naar de opvolger van de SP, excuus ik ben je naam nog niet machtig. Dus als je je voorstelt, even knopje indrukt dan gaat de microfoon aan en dan even voorstelt dan weten we dat gelijk allemaal. Mevrouw Zonnemaan: Goeienavond, ik ben Taar Zonnemaan. Ik dacht, laat ik nou in elk geval bijdragen wat ik net van één van onze leden heb gehoord. Ik heb uitvraag gedaan: wat zou u graag zien? Om toch met iets concreters te komen, ondanks dat er nog weifeling is omdat we niet weten wat er met deze informatie gedaan gaat worden, maar laat ik maar gewoon schieten. Ik heb gehoord dat er veel frustratie is geweest over het idee dat de politiek niet meer zo dienstbaar is aan de burger, de samenleving dus dat het fijn zou zijn om dat te zien en te ervaren.

Ook, wat eigenlijk al vanavond vanuit allerlei partijen wat ik gehoord heb, dat je het vanuit een gezamenlijkheid doet en vanuit een eendrachtigheid in plaats van vanuit de partijpolitiek, maar echt als één gemeente naar de mensen toe. En verder, eigenlijk de kwestie van representatie. Omdat we weten dat in ieder geval op het nationale niveau iets van negentig procent van de volksvertegenwoordigers hoger opgeleid zijn, soms zelfs vaak twee studies hebben afgerond, en de mensen daardoor zien dat de mensen die lager opgeleid zijn zichzelf niet meer vertegenwoordigd weten en voelen en dat daadwerkelijk dat wat hen raakt niet aangepakt wordt in de nationale politiek. Ik hoorde dus daadwerkelijk de klacht: waar zijn de alleenstaande moeders die in de zorg werken, die ook nog in de politiek zit. Toen zei ik: ja dat kan ook helemaal niet als je in die positie zit, bent, dan kun je niet ook nog een politieke carrière ernaast hebben. Maar dus het zou heel fijn zijn, en het concrete idee was: organiseer een ongedwongen gezellig een soort van markt of iets dergelijks dat je ze hier uitnodigt of op de Brink met goed weer erbij en ik zei: misschien zou je een soort van speed-dating doen, dat je één minuut hebt met een raadslid of een opvolger. Toen zei deze persoon meteen: nou dat lijkt me juist van niet, want mensen zijn zo

10

overvraagd en gestrest in deze tijden dat je moet ze juist niet dan zeggen: nou je hebt ook maar één minuut beperkt te tijd, maar gewoon heel ongedwongen, we zijn onder elkaar en we doen dit samen. Verder natuurlijk nog een teleurstelling door nationale politici die té erg met hun carrière bezig zijn en dan niet meer een positie onder de functie die ze in de politiek hebben gehad willen aannemen. Dus dat ze per sé CEO ergens, niet alleen in Europa, maar bij KLM of dergelijke willen worden. De voorzitter: Maar die vragen gaan we hier niet oplossen in deze gemeenteraad. Mevrouw Zonnemaan: Nee, maar het is alleen een soort van concreet wat ja, iets wat toch verband houdt. De voorzitter: Nee, maar ik denk dat u daar ook helder moet zijn naar uw achterban dat die vragen gaan wij in de gemeenteraad van Deventer niet oplossen. Mevrouw Zonnemaan: Nee, ja, nee. De voorzitter: Dus wij proberen hier naar een coalitieakkoord te werken. Mevrouw Zonnemaan: Tuurlijk. De voorzitter: In die richting. Dus als ik. Nee, ik ben daar heel helder in. Mijnheer Schuring, als u de volgende keer … U moet zich voordragen voor voorzitter, dan kunt u zelf meedoen. Dan mag u hier ook zitten. Nee, maar als u nog concrete zaken heeft graag. Mevrouw Zonnemaan: Ja, ik denk alleen wel dat het verband houdt met elkaar, dat hoe we naar de nationale politiek en dat het afstraalt op het lokale beeld.

De voorzitter: Dat ben ik helemaal met u eens, ik wil alleen zorgen dat niet uw achterban het idee krijgt dat we die vragen die u nu schetst dat wij die gaan oplossen in deze raad. Mevrouw Zonnemaan: Ik denk niet dat ze dat hopen. Verder eventueel nog dat we heel duidelijk maken dat de volledige bevolking nodig is om ons werk überhaupt goed te kunnen doen. Dat we dat heel duidelijk uitdragen. Verder weet ik niet wat de beste manier is om dit concreet te maken. Dat je het ook op een duurzame manier doet, dat je niet één keer zo’n markt doet, maar dat je echt een plek hebt waar iedereen altijd even kan aanschuiven en van mens tot mens input kan leveren. Dat was het. De voorzitter: Nou, u heeft in ieder geval heel duidelijk input gegeven. Mevrouw Zonnemaan: Oké, dank u wel. De voorzitter: Mevrouw Zieverink, en dan laat ik aan één van u beide weer over om te reageren. Mevrouw Zieverink: Ja, ik dacht laat ik toch nog een suggestie doen, want als daar zo actief om wordt gevraagd dan kan ik niet achterblijven en ik luister ook naar de collega raadsleden. Wat ik eigenlijk hoor: ja, abstracte vragen en dergelijke dus misschien is het een suggestie om in het coalitieakkoord een paragraaf of participatie op te nemen dat we dat als raad willen uitdragen en dat dat voor ons een ambitie is om met elkaar invulling aan te geven.

Laten we vervolgens de invulling bij de hele raad liggen en dan gaan we samen volgens mij prima aan de slag met de komende vier jaar om daar met constructieve ideeën en verschillende plannen, want ik geloof niet dat dat met één plan op te lossen is, maar met verschillende manieren van participatie invulling aan geven. Dus: paragraaf in het coalitieakkoord, invulling bij de raad.

11

De voorzitter: Nou, u vult eigenlijk aan wat mijnheer De Niet ook al zei hè. Op papier denken we het heel goed geregeld te hebben, maar in de praktijk schort er misschien nog aan. Volgens mij zei mijnheer De Niet dat ook. Wie van u beide. Mijnheer Schuring? De heer Schuring: Nee maar heel erg dank voor juist dit soort input. Hier zochten we ook naar. Speed-dates op de Brink, maak er een thema van voor de hele raad. Dit soort dingen komen we ophalen. Als er meer dingen nog zijn, in plaats van vragen waarom deze vragen niet. Graag, gebruik deze 25 minuten. Het is meer trouwens. De voorzitter: Helder. Mevrouw Leget nog een aanvulling? Mevrouw Leget: Nee, daar sluit ik me eigenlijk bij aan. Dat is plezierig om het zo, zulke voorstellen te krijgen en ja dat is een mooie uitdaging. De voorzitter: Nou mevrouw, volgens mij heeft mijnheer Donkers u gehoord en gaat hij nu nog een aftrap geven. De heer Donkers: Ja ik heb het al lang opgegeven mijnheer Kleine Schaars, mijnheer de voorzitter. De voorzitter: U heeft opgegeven? De heer Donkers: Als het toch eenrichtingsverkeer is, laat ik dan toch nog maar iets zenden. De grote onderwerpen, als de formerende partijen die vastleggen in een coalitie, ik denk dat je dan juist mank gaat als het gaat om het gevoel hebben dat inwoners inspraak hebben of zich gevoeld horen. Dus die wil ik in ieder geval nog meegeven.

Timmer die niet volledig vast, want dat lijkt mij gevaarlijk. De voorzitter: Mevrouw Zegel. Mevrouw Zegel: Ja dank u. Ja, ik vroeg mij net af: gaan we het over uitvoering hebben? Want de concrete suggesties die gedaan zijn, zijn echt uitvoering. Een concrete vorm van uitvoering heb ik wel benoemd: het burgerberaad voor het klimaat. Die hebben uitgebreid gelobbyd. En ik zou u ook willen voorstellen om, en daar zijn ook mensen uit uw partij bij betrokken geweest, om nog naar de werkgroep te gaan die met die participatie heel veel in gesprek is geweest. Want, ik hoop dat we elkaar vaker spreken en op deze manier en dat we iets beter kunnen voorbereiden. In een uur tijd zo een ingewikkeld onderwerp met elkaar bespreken zonder dat we eigenlijk van tevoren wisten wat er van ons verwacht werd. Ik hoop dat het nog een andere keer ook terugkomt. De voorzitter: Meneer De Niet en dan mevrouw Schmidt. De heer De Niet: Ja, ik wil me toch wel een beetje aansluiten bij wat de heer Donkers net zij inderdaad. Juist over die grote onderwerpen, timmer dat zeker niet dicht want juist daarover moeten we met de samenleving in gesprek, ook als raad. Als we dat participatie is nooit ook een doel op zich, het gaat echt over de onderwerpen waar het over gaat. Per onderwerp moeten we dat afwegen als raad hoe we dat gaan inzetten.

Op welke manier, op welk moment willen we onze inwoners betrekken, maar over het algemeen kun je dat eigenlijk wat mij betreft en wat ons betreft nooit te vroeg doen, laat ik het zo zeggen. Ik denk dat té vaak, juist bij grote onderwerpen als de dingen eigenlijk al zijn beklonken en vastliggen nog tegen de burgers gaan zeggen: en we gaan dit doen en nu mogen jullie er nog iets van vinden. Terwijl we eigenlijk op het abstracte niveau hoger, dan kun je nog iets ophalen in de samenleving. Dan kunnen inwoners nog bijsturen en zeggen: oh, maar zo kan het ook en heb je hier wel aan gedacht? Dan kunnen hun voorstellen nog worden meegenomen. Dat is iets wat ik ook zou willen meegeven. De voorzitter: Mevrouw Schmidt. Mevrouw Schmidt: Ja dank u wel voorzitter. Nou voorzitter, ik wil in ieder geval de formerende partijen meegeven om alle input die we met de vorige raad, lees vorig jaar en het jaar daarvoor, op het gebied van participatie met

12

elkaar besproken hebben, maar ook bijvoorbeeld sessie met studio ‘…’ waar we echt een aanzet hebben gemaakt ook om na te denken over onze eigen denken over participatie nog los van hoe we het met de samenleving gaan oplossen, maar ook onze eigen visie op wat vinden wij van participatie en hoe kunnen we dat het beste doen. Ga alsjeblieft niet weer opnieuw het wiel uit zitten vinden. Gebruik de informatie die er al is. Gebruik ook de partijen waarin de afgelopen jaren al heel veel mee gecommuniceerd is. Bijvoorbeeld de mensen van Burgerberaad, bijvoorbeeld de mensen van DeventerWint. Er is zoveel expertise in de stad. Ga daar alsjeblieft ook gebruik van maken en ga hier niet in de achterkamertjes opnieuw het wiel uitvinden. Alsjeblieft niet. De voorzitter: Nou ben ik een beetje in verwarring. Mevrouw Scholthof wilt u ook nog reageren? Dat zou … Ja, nou ja. Mevrouw Scholthof: Ja, ik wil eigenlijk ook input geven en daarmee ook aan de heer Donkers tegemoetkomen. Ik kan me voorstellen, ik ga ook expres even hier staan want ik wil dat Bas eigenlijk, wat wij wilden voorkomen vanavond is dat we een oppositie-coalitieeffect krijgen en dat krijg je toch een beetje automatisch.

Terwijl, wij wilde het echt een gesprek maken, maar ik kan me ook heel goed voostellen dat u zegt: nou ik wil ook wel graag dat u als coalitiepartijen ook daar iets over zegt, maar u moet echt oprecht van mij aannemen, wij hebben nog niks geschreven omdat wij dit echt als startpunt zagen van dit onderwerp. Het klopt inderdaad, wij gaan dit niet in een uur doen. Het is natuurlijk abstract, maar wij hebben het ook breed willen insteken, omdat de spelregel voor participatie is ook niet druk de mensen in een keurslijf. En de spelregels van participatie is ook: ga niet een plan schrijven waar mensen op kunnen schieten. Nee, begin met elkaar het open gesprek over wat vinden jullie nou belangrijk en wat zijn dan binnen de breedte van dat onderwerp aandachtspunten of concrete ideeën, wat vinden jullie belangrijk? Dat zijn eigenlijk, dat is voor ons is deze bijeenkomst het startpunt waarin wij dan iets ook gaan vormgeven. Maar ik kan me dan ook wel voorstellen, heeft u denk ik ook gelijk in, gaan jullie dan niet met de billen bloot? Nou, daar wil ik best een voorzetter voor doen. Ook wij hebben dit niet besproken binnen de fractie, maar wat mij betreft is participatie dus dat je al begint met die samenleving ingaan voordat er een concreet plan ligt. Dat je dingen gaan ophalen en dat het startpunt laat zijn van het plannen maken.

Aandacht voor de uitvoering is daarin dus ook heel belangrijk. Daar werd ook al concreet gezegd, terecht denk ik ook, misschien is de ambtelijk organisatie daarin ook wel heel erg aan zet. Dus, aandacht voor de uitvoering is daarin ook belangrijk. Hebben wij dan ook de mensen in dienst, genoeg mensen in dienst, die naar die samenleving toe kunnen gaan? Of hebben onze beleidsambtenaren helemaal geen tijd en blijven ze in het stadhuis? Nou, dat zijn gedachten die bij mij spelen als het gaat om participatie en voor wat betreft dualisme zal ik natuurlijk ook als, mocht dit allemaal gaan lukken met deze coalitie en ik word fractievoorzitter van een coalitiepartij, dan heb ik mij oprecht voorgenomen om daarin niet zo iemand te zijn die zegt: hier kan niks over zeggen, hiervan moet ik eerst in een hele strakke fractiediscipline of een hele strakke coalitiediscipline mag ik de komende maand niks zeggen. Dat heb ik mij in ieder geval alvast voorgenomen. Dat is natuurlijk ook zoeken denk ik. Tegelijkertijd geloof ik ook dat als je een stevige, een goede coalitie hebt, en daar zijn we nu dus mee bezig en deels moet dat nou eenmaal achter gesloten deuren plaatsvinden samen tot die inhoud komen.

Maar als dat stevig staat en we hebben een fijne coalitie die elkaar vertrouwd, dan geloof ik ook dat je die houding ook naar buiten toe kan uitdragen waarbij wij elkaar echt als collega’s zien en waarin we niet denken als oppositie-coalitie en die uitdaging ga ik in ieder geval vanuit het CDA graag aan. De voorzitter: Mijnheer Donkers De heer Donkers: Voorzitter, ik wil een voorstel doen en dat is even vergeten wat er de afgelopen 45 minuten is gebeurd en alle fracties de kans geven, ook de coalitiefracties, want die hebben het volgens mij ook nodig, om het in hun fractie te hebben over deze vragen en ook een antwoord te formuleren. Dat we dan samen daadwerkelijk het gesprek aangaan op een nader te bepalen moment over deze onderwerpen. Wellicht, we hebben oppositie partijen of verlicht oppositiepartijen in spé ook wel onderwerpen die zij willen bespreken als raad.

13

De voorzitter: Dus eigenlijk zegt u, we hebben een prachtige consulterende beeldvormende sessie gehad, laten we nu ja nou ja ... Ik neem uw suggestie, ik denk de formerende partijen hebben hem gehoord, overigens mevrouw Scholthof ik zit hier als onpartijdig voorzitter, maar ik denk niet dat vertrouwen geboren wordt achter gesloten deuren. Ik denk dat dat in de openheid gebeurt, maar dat is even aan u. Dus, wie mag ik het woord geven? Mevrouw …: Nou, Teuni zal denk ik het woord krijgen. De voorzitter: Ja, nou dat was even … Ik was even aan het zoeken of nou mevrouw Scholthof nu, daarom was ik net even in verwarring, dus ik denk van … Dan gaat mevrouw Scholthof volgens mij samenvatten, proberen samen te vatten waar de 45 minuten over gegaan zijn. Nou, dan is het aan u. Alstublieft. Mevrouw Scholthof: Ja, mooie uitdaging dit agendapuntje voor mij om even samen te vatten. Dus die ga ik ook even gewoon uit het blote hoofd doen, met de billen bloot werd al gezegd. Nou, bloot is iets te vaak genoemd al in deze vergadering.

Ten eerste, wil ik u heel erg bedanken voor het hier aanwezig zijn en ook, ik voelde ook echt die constructieve houding die u wilt, maar tegelijkertijd was er natuurlijk ook een beetje verwarring: liggen er dan al teksten, wat gaat u doen met onze inbreng, het is zo abstract waarom gaan we niet over de inhoud praten want daar zijn we natuurlijk ook voor in de politiek? Dus die vragen begrijpen wij ook wel. Tenminste, ik begrijp ze. Tegelijkertijd hebben wij dit echt als een startpunt willen zien om dit gewoon echt vorm te gaan geven in of een coalitieakkoord of misschien gewoon in werkpraktijken die wij met elkaar gaan afspreken die niet in een coalitieakkoord hoeven te komen, ook niet per sé in de vorm van een raadsakkoord, maar die wij gaan bespreken. Wat bijvoorbeeld mevrouw Zieverink ook zei: gewoon gaan doen. Want dat is uiteindelijk waar wij met zijn allen verder mee komen en de vraag wat voor raad willen we zijn gaat natuurlijk vooral over wat voor raad gaan we gewoon zijn en hoe gaan we zo meteen beginnen? Veel mooie dingen gehoord. Ten eerste ook even de disclaimer van ja de opkomst is vinden we allemaal zorgelijk, maar is niet heel specifiek iets voor Deventer. We moeten nu echt in een bredere perspectief zien, dus landelijke onderzoeken die hierover uit zullen komen, ja zullen wij ons ook ter harte moeten nemen is dan maar mijn vertaling hiervan.

En participatie, dat heb ik ook in de afgelopen jaren al in de raad gehoord, is echt gewoon iets waarbij we het gevoel hebben dat we er nog niet zijn als gemeente. We hebben de goede intenties, we proberen het ook wel, we schrijven er soms ook wel plannen voor, maar we zijn eigenlijk allemaal nog wat ontevreden over hoe we het insteken. Dat gaat erover dat je, heb ik u horen zeggen, dat dat niet iets is wat je van tevoren in een mooi plan kan opschrijven, maar wat je wel dat eigenlijk een soort van werkpraktijk moet zijn gewoon een normale zaak om tijdig naar die inwoners te gaan. Al voordat er dichtgetimmerde plannen liggen. Dat betekent ook dat je misschien dat contact een soort regulier iets moet maken, de suggestie werd gedaan om in de stad speed-dates, maar ook en conferentie of een gesprek met de stad, laagdrempelig, dat wij ook de burgers spreken die niet de moeite doen om hier in de publieke tribune zitten want wij weten gewoon dat dat voor een heel groot deel van de inwoners gewoon niet aan de orde is om hier naar het stadhuis te komen, dus laten wij dan ook die stad en die dorpen in gaan. Nou dat is wat ik veel heb gehoord voor wat betreft participatie. Ook, heb dan dat aandacht voor dat individu. GroenLinks zei dat ook heel duidelijk. Dat is ook wel echt een taak voor ons als raadsleden.

Zijn wij dan echt die volksvertegenwoordiger die niet alleen maar hier in het stadhuis zitten drie avonden in de week, is het natuurlijk soms in de praktijk, maar die echt ook naar de mensen toe gaan en ook klachten of andere geluiden serieus nemen. Ja, terechte opmerkingen en bespiegelingen ook: hoe representatief zijn wij dan ook als raad? Wij hebben ook de beeldvorming van de nationale politiek in deze tijd natuurlijk niet mee en de beeldvorming van de nationale politiek die natuurlijk dramatisch is door de toeslagen affaire, die straalt ook op ons af terwijl wij hier volgens mij allemaal zitten, dat geldt niet alleen voor de raadsleden, maar ook voor aanstaande collegeleden. We zitten hier omdat wij iets willen doen voor die samenleving, maar hoe doe je dat dan op een goede manier dat dat ook gewoon terecht en oprecht overkomt? Dat is denk ik iets waarvan we voor wat betreft participatie concluderen, en Bas Donkers heeft hem heel concreet gezegd, dat is niet iets wat wij van tevoren gaan opschrijven en aan de hand van puur alleen deze bijeenkomst. Dat is te mager. Het advies is om daarin een proces aan te gaan met elkaar als raad. Dat is denk ik dus gewoon iets wat wij de komende maanden, misschien wel jaar, misschien twee jaar, met elkaar gaan vormgeven. Dus wordt vervolgd wat dat betreft. Voor wat betreft dualisme, is ook veel gezegd. Het gaat erom hoe fractievoorzitters

14

acteren. Het gaat erom dat er niet een dichtgetimmerd coalitieakkoord is. Het gaat er ook echt om om ook op moeilijke momenten echt dat debat aan te durven gaan. Ook als coalitiefracties en de goede ideeën uit de oppositie ook echt te benutten. Dan kan ik denk ik daarmee concluderen en herhaal ik nog even wat wij gaan doen met deze sessie. Er is een verslag gemaakt, ik heb zelf heel goed meegeschreven, maar er is ook vanuit ambtelijke ondersteuning meegeschreven, maar er is niet een formeel verslag. We hebben aantekeningen gemaakt om mee te nemen naar de coalitie tafel en die oogst te bespreken en kijken wat is er dan gedragen en waar op welke manier gaan we dat dan een goede plek geven? Dat is niet een antwoord van dit nemen we mee en we doen er niks mee. We gaan er echt wat mee doen, dat mag u van ons aannemen. Daarom hebben wij ons ook vandaag kwetsbaar willen opstellen. Wij zullen de uitkomsten met u delen en zoals gezegd, dit is slechts een startpunt van een cultuur die wij met u willen aangaan van een proces dat wij samen willen vormgeven en ik kijk daar erg naar uit. De voorzitter: Helder. Dank u wel. Mijnheer Donkers, nog een nabrander? De heer Donkers: Ja, er gaat iets gebeuren met een proces rondom participatie en de raad en dat is goed om te horen.

De VVD neemt graag als één van de partijen het initiatief, samen met anderen, om te komen tot een raadsbreed gedragen afspraak, laat ik het zo maar noemen. De voorzitter: We zullen hem eerst nu teruggeven aan de formerende partijen. Ik neem aan, volgens het bespreekvoorstel dat we nu gewoon gaan afsluiten en dan wens ik de formerende partijen heel veel succes. Als u de bandopname terug zou luisteren, ik neem aan dat die gemaakt is, dan is er best heel veel gezegd. Doe er uw voordeel mee, doe er het voordeel voor de stad mee en we spreken elkaar snel weer. Dank u wel.