2022-03-30 Transcript Raadsvergadering Gemeenteraad Deventer

Je moest ook weleens even wennen, want jij hebt ondervonden dat ook een nieuwe raadsperiode voor een ervaren raadslid toch weer nieuwe wijzigingen kent, en dat toch informeel zomaar een werkwijze of een werkcultuur zomaar zich kan aanpassen. Jij kon dat inbrengen in onze fractie, daarom hebben we ook van je geleerd, van een raadslid met zoveel jaren ervaring. Heel veel dank daarvoor ook. Je hebt met heel veel plezier de afgelopen tien maanden toch ook je raadlidmaatschap kunnen vervullen. Ook jij kan, net als Gerry, tevreden terugkijken op de vele moties die jij hebt ingebracht en die ook zijn aangenomen in deze raad. Het was voor jou ook weleens schipperen in je agenda om je fractiebelang af te wegen tegen je privébelangen van je rol als vader, echtgenoot, met twee jonge opgroeiende kinderen. Goede afspraken met onze raadsopvolger Rob Welling heeft altijd geholpen dat je toch je bijdrage optimaal hebt kunnen leveren. Net als Gerry maak ook jij de kans om het raadswerk over te laten aan een nieuw team maar ook jij blijft gelukkig beschikbaar als steun en toeverlaat voor de nieuwe fractie. Daar heeft de fractie de afgelopen tijd al heel dankbaar gebruik van kunnen

15 maken, zoals we weten. Namens D66, Harold, wil ik jou heel erg veel bedanken voor al je inzet en je werk het afgelopen jaar, en wensen je het allerbeste met wat je gaat doen de komende tijd en heel erg veel bedankt namens D66. De voorzitter: De heer De Niet zal namens de ChristenUnie het woord voeren. De heer De Niet: Ja. Beste Henrike, we hebben er al even over gesproken van is dit nou nodig of niet, maar we gaan ook nog uitgebreid afscheid nemen van je. Maar toch omdat in deze zaal speelt een belangrijk deel van je leven als raadslid zich af dus we vinden het ook belangrijk om je vanaf deze plek toe te spreken. Je bent namelijk twee periodes in de raad het gezicht geweest van de ChristenUnie in Deventer, en je hebt dat met veel energie en met betrokkenheid gedaan. Je hebt je daarbij ingezet voor de kwetsbaren en de thema’s zoals het sociaal domein en de jongeren, zoals de burgemeester ook al zei. Ik wil je ook persoonlijk bedanken voor de prettige samenwerking in de periode samen in de raad maar ook daarna en daarvoor en daarbuiten. En ik ben dan ook heel blij dat jij je ervaring en je betrokkenheid ook wil in wil blijven zetten voor de fractie. Namens de ChristenUnie in Deventer heel hartelijk dank voor je inzet. De voorzitter: de heer Donkers namens de VVD. De heer Donkers: Daaf, ik begin bij jou.

En dat kan eigenlijk niet anders op zo’n bijzondere dag, na twaalf jaar afscheid, ook nog jarig, aantal refereerde eraan, en een koninklijke onderscheiding. En ik begin meteen met een raadsel, misschien voor u, mijnheer de voorzitter. Want er is een overeenkomst tussen de grondlegger van het communisme, Karl Marx, Arie de Niet, en Daaf Ledeboer. Ze hebben alle drie de eer gehad om een heuse allee, laan, naar zich vernoemd te krijgen. En ik moet toegeven, ik ben er vorige week naartoe gereden, ik heb er een foto van gemaakt, die stuur ik u zo op, en ik moet zeggen: de Karl-Marx-Allee in Berlijn is imposanter dan de allee die naar dit tweetal is vernoemd, maar toch. En er zit een verhaal achter en ik benoem het kort omdat ik het tekenend vind voor het werk wat Daaf de afgelopen twaalf jaar heeft gedaan. Het was namelijk een bedankje voor de groep bewoners die het bos waarin zij wandelen, waarin zij spelen, waarin zij de hond uitlaten, opeens moest opgeven omdat er een natuurbegraafplaats moest komen. En Daaf deed dan naast anderen wat je hoort te doen als volksvertegenwoordiger. Je gaat in gesprek, je vormt er een mening over, en uiteindelijk ga je iets doen voor die mensen. Daaf, jij hebt op talloze dossiers je ingezet, maar die natuurbegraafplaats is een voorbeeld voor jou als volksvertegenwoordiger, als oppositieleider die alle instrumenten kende en ook wist in te zetten.

En uiteindelijk ook als een politieke macher pur sang, ik denk dat we allemaal vroeg of laat een keer door Daaf zijn opgebeld voor een motietje vreemd. Uiteindelijk achttien stemmen voor, zeventien stemmen tegen, heb ik opgezocht, en ja, dan wordt er dus een boslaan naar je vernoemd. Daaf, voor jou was politiek op de inhoud bloedserieus, en voor wat betreft het politieke handwerk, de burgemeester zei het al, een passie. Dat deed je vanuit een visie hoe jij de gemeente voor je zag, en vooral ook hoe je de toekomst van onze mooie stad en dorpen ziet. Je was constructief, zowel in de coalitie als in de oppositie, als plannen bijdroegen aan het toekomstbeeld voor Deventer, en probeerde bij te sturen als plannen beter moesten. Daaf, jouw afscheid betekent ook inderdaad het afscheid van de colleges staatsrecht en liberalisme. Ik moet nog denken aan de heer Boswinkel met het adagium van Thorbecke, waar zij volgens mij afwijken van de interpretatie maar dat gaan zij ongetwijfeld een keer uitvechten. Je bent nu uiteindelijk met je zelfverkozen afscheid bezig, met een trackrecord waar je trots op mag zijn, zowel als volksvertegenwoordiger, ik noemde het net, als een spil in de fractie. Je was loyaal, hondsloyaal, aan de partij en aan de fractie. Je coachte mensen, maar, en dat vond ik heel bijzonder, had vol vertrouwen in het kunnen van de ander.

Je liet mensen fouten maken, en ik denk dat dat heel belangrijk is geweest voor ons als fractie, daar wil ik je namens ons allemaal ongelooflijk voor bedanken en ik ben ervan overtuigd dat je je blijft inzetten voor onze mooie gemeente en de VVD. Dank je wel. Carmen kan hier vanavond niet bij zijn, in verband met haar revalidatie na haar val. Ze stuurde net een lief appje om ons succes te wensen op toch een bijzondere avond. Carmen kijkt digitaal mee. Carmen, ik sprak net over het trackrecord van Daaf. Dat heb jij ook. Je bent lang actief geweest voor de VVD, en nu inderdaad bij het waterschap, waar je, en daar zijn we het afgelopen half jaar achter gekomen, met

16 evenveel passie en overgave aan de slag gaat, bent. Ben ervan overtuigd dat jij als echte liberaal, zo durf ik je rustig te noemen, je blijft inzetten voor onze mooie club. Namens de hele fractie wensen we je beterschap en een goede revalidatie toe, en alle goeds voor de toekomst samen met je gezin. Harm, op jouw visitekaartje staat communicatiespecialist, en dat staat er niet alleen op maar dat ben je ook. Jij bent goed met taal, je weet hoe je mensen moet bereiken, je weet ook op welke knoppen je moet drukken als je bepaalde dingen wil bereiken of bepaalde mensen wil bespelen. En dat zie je terug in dat scherpe en dat analytische van je. Je hebt nooit een blad voor de mond genomen, niet in de raad, niet in de fractie, niet in de verkiezingsdebatten, en altijd op inhoud, nooit op de man. Aan Harm weet je wat je hebt. Hij is eerlijk en loyaal, lastig woord, fijne vent in de fractie, goede humor en een harde werker. En dat wisten wij natuurlijk al heel lang. Je was fractiesecretaris, daarna opvolger, en tot slot mocht je echt de raad in. Daar zat jouw passie in het hele duurzaamheidsverhaal, zoals je het zelf altijd omschreef, samen met de inwoners trok jij ten strijde op dat dossier. En dat cumuleerde uiteindelijk in een grote groep inwoners die hier in de raadszaal bijeenkwamen en ons vertelde dat we op de verkeerde weg waren.

En de raad samen met het college trok uiteindelijk de stekker uit het windmolenplan. Harm, je had graag nog vier jaar doorgewild, en we hadden je er heel graag bij willen hebben. Ik baal er als een stekker van dat we het niet nog vier jaar kunnen doen. Jij gaat zoals je zelf heel nuchter zei, andere hobby’s zoeken. Ik ben ervan overtuigd dat dat gaat lukken. Je doet dat samen met Linda die jou gelukkig iets vaker op de bank heeft zitten, en voor wie geen afscheid kan nemen van Harm raad ik inderdaad zijn podcast aan over crypto, kunt u in ieder geval zijn stem en zijn wijze adviezen nog meekrijgen. Dank je wel Harm voor al je werk voor Deventer en de VVD. En tot slot, Roderic. Twaalf jaar lang liet jij je geluid horen, waarin je heel veel Deventenaren vertegenwoordigt die het contact met de gemeente lastig vinden, die niet zo snel naar een participatiebijeenkomst gaan, laat staan dat ze hier op woensdagavond inspreken. Je nam het op voor gedupeerden van Werkmakelaar-Oost, je maakte je druk als de stad vol onkruid stond, en je zorgde voor een oplossing voor het Vogeleiland. Je stelde misstanden aan de kaak en je probeerde ze op te lossen. Dat deed je op je eigen unieke manier, die iedereen hier zal herkennen, met een knipoog maar serieus op de inhoud. In de fractie kon je ook kritisch zijn: waarom doen we dit eigenlijk, is een vraag die jij vaak terecht stelde.

Maar vooral was je de sfeermaker. De vergadering begon eigenlijk pas bij ons als Roderic binnenstormde, het achterhoofd van Daaf kuste, en ging zitten. Echt waar. Een fractievergadering zonder Roderic wordt een wereld van verschil. Ook jij gaat andere dingen doen, je bent druk bezig met je eigen bedrijf en je bent weer wat meer avonden thuis bij je lieve vrouw Madelon en je twee zoons. Roderic, het zal voor ons enorm wennen zijn om jou niet meer wekelijks om ons heen te hebben, en voor jou wordt het ook afkicken, dat weet ik. Want in dit werk lag je passie en eigenlijk ook wel je hart, al durf je het misschien niet toe te geven. Roderic, heel erg bedankt voor alles wat jij de afgelopen twaalf jaar voor ons hebt betekend. De voorzitter: De heer Van der Meulen, GroenLinks. De heer Van der Meulen: Ja, dank u wel voorzitter, en ja, dank aan alle raadsleden die hier vanavond afscheid nemen en leuk om ook een inkijkje te krijgen in de fractierituelen van de VVD. Ik, wij bij de fractie van GroenLinks hebben het iets anders gedaan, Lida gaat zo meteen Koen toespreken en ik zal Halla toespreken, dus ik begin bij Halla. Beste Halla, vier jaar geleden startte jij als raadslid, en daarvoor was je fractieassistent.

En toen had je de fractie dus al heel goed leren kennen, en dat is ook voor Koen is dat was dat eigenlijk hetzelfde verhaal, en Jarno die morgen wordt geïnstalleerd is dat eigenlijk ook zo. Dus beste raad, let goed op onze fractieassistenten want die maken vaak eigenlijk werk waar in de raad, dus die worden een keer raadslid. Er komen binnenkort twee nieuwe. Raadsleden, bij raadsleden wordt altijd geprobeerd om een indeling te maken in stijlen of profielen, bijvoorbeeld de ombudsman, ook al een keer genoemd, de bestuurder, de partijpoliticus, de verbinder, et cetera, et cetera. Maar Halla, jij bent iemand die zich niet laat knevelen binnen zo’n profiel. Jij bent daarmee uniek in zijn soort, je bent een uniek raadslid. Je bent een raadslid wat doet waarom die is gekozen: kaders stellen en controleren van de raad, dat was jouw opdracht vier jaar geleden en dat heb je consequent gedaan, en je hebt ons ook als fractie daar steeds op gedrukt: we moeten de kaders stellen en we moeten controleren. Je deed dat dus hartstikke goed. Alleen als iemand het werk controleert en verbeteringen voorstelt dan wordt het ook niet altijd gewaardeerd. Gelijk hebben is immers wat anders dan gelijk krijgen. En de echte werkelijkheid is soms wat anders

17 dan de politieke werkelijkheid. Ook in het dualisme heb je inderdaad, loop je tegen dat soort grenzen aan. Met die rol heb je geworsteld en dat maakt het raadslid zijn soms zwaar. Als we jou dan toch als raadslid zouden willen typeren dan zou dat zijn de kritische vragensteller. We hebben het even nagevraagd bij de griffie van hoeveel technische vragen jij de afgelopen vier jaar hebt gesteld. Nou, we kunnen er even … Nee, het zijn 1.587. Nee hoor, we hebben het niet nagevraagd, is een grapje. Daar heb ik de griffie niet mee willen belasten maar … Ik denk dat het er aardig bij in de buurt komt, want het zijn er in ieder geval heel erg veel en ook heel veel schriftelijke vragen, en ook heel veel moties, amendementen en vaak met heel veel succes. Gewoon hartstikke goede moties over biodiversiteit, over energiebesparing, woonwagens, dierenwelzijn. Je hebt echt een aantal dingen heel goed op de kaart gezet. En het belangrijkste, eigenlijk de belangrijkste motie die je de raad, ja, cadeau hebt gedaan, noem ik het maar even, dat is de motie Tango. Misschien kunnen jullie hem nog wel herinneren, heeft een lange voorgeschiedenis, raadsvergadering van 26 februari 2020. Een simpel uitgangspunt, beste college, als je een motie krijgt van de raad, voer hem dan gewoon uit en betrek de indieners daarbij. Nou, dat is een cadeautje aan deze raad, of aan de nieuwe raad met name.

En ik denk dat wij, wij noemen het altijd de Tango-motie, ik denk dat we hem na jouw vertrek morgen de Halla-motie zullen noemen, en ik denk dat we daar als fractie in ieder geval op de, en ik denk, ik hoop de hele raad op die uitvoering zullen toezien. Hartelijk bedankt daarvoor. Halla, de raad gaat jou missen, de fractie gaat jou missen, ik ga jou missen. Als cadeau van de fractie geven we iets waar je de komende tijd iets leuks mee gaat doen, dat zullen we zo meteen overhandigen. Geniet van de vrijheid en alle goeds. En dan geef ik nu het woord aan Lida. Ik laat mijn kaartje er even in zitten, Lida. Ja. Mevrouw Zegel-van Tiel: Nee, dat gaan we niet doen, mijnheer Van der Meulen. Als we meer vrouwen in de raad willen gaan we niet zomaar een kaartje van een man overnemen, dat doen we niet. Hoe galant ook, hoe galant ook, want dat is het zeker, dat is het zeker. Ja Koen, dat een politieke carrière niet over rozen gaat dat weet jij, daarom zit je ook niet bij de Partij van de Arbeid maar bij GroenLinks. Het valt niet mee als je ook nog privé van alles meemaakt, en ja, jij hebt heel veel meegemaakt. De voorzitter, onze burgemeester, die noemde jou passievol en loyaal en hij noemde aantal zaken wat hier afgelopen vier jaar voor het voetlicht was gekomen. En hij miste daarbij de cultuurvisie. Nou, als je iets hebt wat passievol en loyaal bij jou is, dan is dat de cultuurvisie.

Waar ik jou voornamelijk van ken is de laatste jaren in jouw shirt van de sterrenhemel, The Starry Night van Gogh. Je hebt hem niet aan. Ook je telefoonhoesje was daarop geïnspireerd, heb je ook niet meer. Je bent echt groot geworden. Ja. Jouw cadeau wat je zo meteen krijgt is daarop geïnspireerd, ik heb een afdruk laten maken van de sterrenhemel van op dit moment die hier boven het stadhuis staat, en daarbij de tekst gegeven: Koen zijn Starry Night, en daaronder een tekst van Coldplay. Dus ik wil het toch een beetje in de cultuur houden. Kijk naar de sterren, hoe ze schijnen voor jou. Voor degenen die Coldplay niet kennen, dat is een band en tien jaar geleden hebben zij een nummer Yellow gemaakt. You know I love you so, het gaat, het is een lied over toewijding, en dat alles vond ik heel toepasselijk voor jou, voor jouw carrière die jij hier in het stadhuis hebt gehad. Je wordt nu over de laatste vier jaar als raadslid gesproken, maar onze raadsleden hier hebben allemaal steun in een steunfractie, opvolgende raadsleden. Dat heb jij ook vier jaar gedaan hiervoor, want jij stond wel op een goede plek maar er was iemand met voorkeursstemmen die jou voorbijstreef. En dat is jammer, maar ik mocht jouw rechterhand zijn en ik was de inkopper. Zo fan als jij bent van Go Ahead Eagles, zo goed konden wij samen hier het cultuurbeleid verwoorden.

De kunst in de openbare ruimte is een van de moties die wij hebben gemaakt en samen met Bep Spa naar voren hebben gebracht in de raad, en ik ben elke keer als ik een standbeeld of iets van kunst in de openbare ruimte tegenkom nog dankbaar dat wij dat hebben gedaan. Er staan allemaal QR-codes bij als je het scant, dan kom je op de website en lees je er meer over. Voordat jij raadslid was, Tjeerd zei het al, was jij ook assistent. Je bent dus al vanaf 2011 ben jij gewoon politiek actief. Sommige mensen denken nu misschien vier jaar, maar dat is gewoon veel langer. En je hebt ongelooflijk veel meegemaakt en wij met jou. Ja. We houden van je, maar ik wil toch ook memoreren, en dat is best moeilijk, maar de afgelopen periode ben jij een beetje de kartrekker geweest bij ons in het verliezen van een moeder. Onze fractie heeft afgelopen vier jaar vier moeders verloren. Dat is heftig. Na jouw moeder kon mijn moeder niet achterblijven blijkbaar, vond Brandons moeder, onze opvolger, het blijkbaar ook dat die niet achter kon blijven, en zelfs Hennie, de moeder van Anne heeft ons ook verlaten. Ongelooflijk pijnlijk. Want dat tekent ook een fractie. Maar zoals altijd hebben we ook altijd weer de lach

18 die er is, en jij hebt je steun en toeverlaat in Janine, die hier gelukkig is. We missen Marek, maar goed, het is jammer dat de microfoon niet op jou staat want als je die bulderende lach hoort dan weet je dat Koen in de house is. Nou, eigenlijk zou ik iedereen willen adviseren: bekijk Koen zijn LinkedIn-profiel, dan zie je wat cultuur, hoeveel cultuur dat ademt. Prettig contact met de overheid is bijvoorbeeld een afstudeeropdracht geweest, dat moet je maar net weten, en je masterscriptie, de gemeente als broedplaats, dat is denk ik ook een heel mooi voorbeeld voor ons om nog te lezen. Daarnaast heb je de jongeren actief gekregen in de regio, dat was in 2013. En nu, nu je een grote jongen bent geworden ga jij BZK helemaal onveilig maken, maar ik ben ongelooflijk trots op je wat je allemaal in die jaren hebt bereikt, want echt, het was niet makkelijk voor je maar je hebt het gedaan. Adviseur bedrijfsvoering, onder de directie financiële en economische zaken, binnen de afdeling begrotingszaken. Ja. Nou, je zou er maar iemand hebben zitten. Supertrots op je. Dank je wel Koen. De voorzitter: Daarmee hebben we de fracties gehad die afscheid nemen van fractieleden. Ik neem aan dat de andere fracties … Er zijn drie fracties die gaan gewoon door hè. Als jullie het woord willen voeren mag het maar hoeft niet. Nee, dan laten we dat zo.

En dan is er nu gelegenheid, en Anke stond al op zostraks, dus jij mag beginnen Anke, om ook nog even als vertrekkend raadslid deze raad voor het laatst toe te spreken. Mevrouw Hamstra-de Jong: Michel Foucault sprak over het belang van waarheid spreken. Het belang dat de spreker zijn eigen subjectieve waarheid spreekt, ook als het tegen de heersende mores in gaat, ook als het ten koste gaat van de eigen sociale positie. Waarheid spreken. Volksvertegenwoordiger zijn is een hele eer. Een fantastische manier om de samenleving in al zijn facetten te ontdekken en de democratie te dienen. Waarheid spreken. Volksvertegenwoordigers zijn gewone mensen, die allemaal vanuit hun eigen perspectief een positieve bijdrage willen leveren aan onze samenleving. Waarheid spreken. In de politiek gaat het over de inhoud, over wat we willen bereiken. Maar als het stroef loopt ligt dat vaak aan de communicatie. Het antwoord is niet meer controle, maar open communicatie, lerende organisaties en zelflerend vermogen, zelfreflectief vermogen. Het zou vanzelfsprekender mogen zijn om te spreken over hoe we het doen, om spiegelende vragen te stellen als: zijn de democratische waarden die we nastreven voor de samenleving ook voldoende verinnerlijkt in ons eigen denken en handelen? Neem de waarde inclusiviteit. Gemakkelijk gezegd, maar moeilijk gedaan.

Inclusief is vragen: ga je mee, aan iemand bij wie je je ongemakkelijk voelt. Inclusief is vragen: kom je bij ons, aan iemand die je liever vermijdt. Inclusief betekent jezelf uit de eigen comfortzone te komen, reiken voorbij de eigen vooroordelen, de oordelen, en de ander positief nieuwsgierig bevragen. Inclusief betekent jezelf kritisch bevragen. Waarheid spreken. In de politiek mag het vanzelfsprekender worden om vragen te stellen als: zijn de rechtsstatelijke principes van macht en tegenmacht voldoende geborgd in onze procedures en ons handelen? Bijvoorbeeld, dient u de controlerende taak van de raad als de antwoorden op vragen van volksvertegenwoordigers omzeild worden? Dient u het vertrouwen in de democratie als u op de man speelt? En is een kandidatencommissie wel werkelijk onafhankelijk, of wordt deze bevolkt door bestuursleden die vooral zichzelf adviseren? En wat betekent dat dan voor kandidaatsraadsleden die kritische kanttekeningen plaatsen bij de huidige bestuurscultuur? En wat betekent het voor de controlerende taak van de raad als het vanzelfsprekend gevonden wordt dat wethouder altijd aanwezig zijn bij fractievergaderingen? Vragen die vanzelfsprekend zouden mogen worden. Waarheid spreken.

Deventer kent veel inwoners, instellingen, ambtenaren, wethouders, volksvertegenwoordigers, die vol enthousiasme initiatieven en idealen samenwerken om onze stad en dorpen mooier te maken. Daar mogen we trots op zijn. Dat is democratie. Ik dank jullie dan ook allemaal hartelijk voor de fijne samenwerking van de afgelopen vier jaar. De voorzitter: Wie kan ik het woord geven? Harry? De heer Ten Have: Dank u wel, voorzitter. Het is de laatste keer. Om te beginnen begin ik te bedanken mijn vrouw Antoinette, die in de zaal is en zijn zoon Dion die niet in de zaal is. Maar die wil ik in ieder geval hartelijk danken dat deze hele mooie periode van mijn leven, dat dat mogelijk is geworden. Bedankt aan de bodes, de griffie, de ambtenaren, de fractie, college, en dus bedankt aan iedereen. Het zijn mooie herinneringen aan een hele mooie periode van mijn leven. Ik kijk daar heel dankbaar op terug, ik vind het leerzaam, ik vind het ook heel fijn om aan

19 de stad een bijdrage te hebben kunnen leveren. Ik zeg dan ook van ik heb dit met lef en liefde gedaan voor Deventer. De dorpen en het platteland. Dat moet er uiteraard overal bij. We vergeten dat weleens. Dus Alie Zandstra, onze … Ik ga niet voorlezen uit dit boekje, dus ik zal het kort houden. Ik wens jullie en de nieuwe fractie heel veel lef en liefde voor de mooie stad, dorpen en het platteland. In de … Ik heb voor iedereen een cadeautje meegebracht, dat heet, dat is het boekje Van boerenerf naar woonerf. Ik heb dit meegebracht niet om reclame te maken maar jullie hebben een aantal keer voorgestemd voor combiplannen in de bestemmingsplanprocedures. In die combiplannen zitten plannen in, hele mooie plannen, rood voor rood, transformatieplannen, en een aantal staan hier opgenomen in het boekje. Eentje is er ook al in Nieuwsuur geweest, daar hebben we samen met de architect van de gebouwen, waarmee we het landschapsontwerpen hebben we daar een boekje over geschreven, en dat willen we jullie graag allemaal aanbieden. Dank je wel. Dan maar even hopen dat de fractie mij even hierbij wil helpen. De voorzitter: Henk Groothuis van het CDA. De heer Groothuis: Dank u wel, voorzitter. Aan alles komt een eind. Ook aan deze avond, maar daar doel ik nu even niet op. Ja, ik zie sommigen al een beetje benauwd kijken: dit gaat heel lang duren, maar … Maar dat valt mee hoor.

Nee, aan alles komt een eind. Toen ik zeg maar zeventien jaar geleden, vijftien jaar geleden, betrokken raakte bij het CDA als fractieondersteuner, als iemand toen gezegd had van jij bent over vijftien jaar nog actief betrokken bij de Deventer politiek, had ik wel een beetje getwijfeld aan de geestelijke vermogens van die persoon. En toch heb ik me hier heel lang voor in mogen zetten. En dan vraag je je af: waarom doe je dat? Nou, een poosje geleden vroeg iemand mij: is politiek nu echt leuk, actieve politiek dan? Dan moest ik even nadenken. Het geeft je heel veel betrokkenheid, het heeft mij ontzettend veel gebracht, maar is het altijd leuk? Dat is niet zo. En dat is misschien in een coalitie soms nog wel een beetje indringender dan in de oppositie. Het levert je aan de ene kant vaak veel frustraties op, maar, en dat zag ik ook altijd wel als mijn taak, als je dan toch doorgaat en probeert ook binnen een coalitie de mensen weer bij elkaar te brengen, dan geeft mij dat in ieder geval heel veel voldoening, en het gaat niet eens zozeer om mijn eigen voldoening want je doet dingen voor de mensen in Deventer en dat is gewoon mijn drive. Ik wil heel kort een aantal zaken noemen van de afgelopen jaren die me heel erg getroffen hebben. Natuurlijk is dat het overlijden van Peter, dat heeft ons allemaal getroffen. Ik ben ook betrokken geweest bij een aantal ingewikkelde dossiers.

Dit, we staan hier nu weer nu in een heel mooi gebouw, maar er is heel veel discussie aan vooraf gegaan en eerlijk is eerlijk, wij hebben zelfs tegen gestemd. Als je kijkt hoelang politieke processen soms duren dan moet je even kijken naar dat pleintje hierachter. Besluitvorming 2012, het is geloof ik autovrij gemaakt 2019, en de stratenmakers zijn nu al bezig. Dus zo gaat dat gewoon. Wat mij destijds ook heel erg getroffen heeft, en dat is nog steeds een actuele discussie, was de discussie over de twee windmolens. Wij zaten toen als CDA precies op de wip en ik was daar woordvoerder, dus ik werd heel erg veel benaderd. Wij hebben voor gestemd, en die windmolens zijn er gekomen en daar ben ik gewoon heel erg trots op. Maar je maakt ook andere dingen mee en die wil ik toch ook even benoemen. In de afgelopen acht jaar hebben we afscheid genomen van twee wethouders. En dat heeft me toch getroffen destijds, want je begint aan een coalitie en dan wil je dat ook samen afmaken. En dan zie je ook dat het politieke bedrijf best hard is, en dat hebben veel mensen gewoon niet door en ik zeg het maar heel rechttoe rechtaan, ik baal er eigenlijk ook van, ook in Den Haag, dat er altijd een afrekencultuur is. Dan moet er weer een minister naar de Kamer komen of een staatssecretaris, die heeft veel uit te leggen.

Wij als CDA, en ik heb het ook altijd geprobeerd, laten we ervoor zorgen dat we met elkaar in gesprek blijven, en we kunnen denken in betere systemen, we kunnen denken over politieke vernieuwing, maar ik ben iemand, ik geloof in mensen. Als mensen elkaar weten te vinden dan is dat gewoon heel belangrijk en dan kun je hele mooie dingen doen. Ik heb ook één kort advies voor de nieuwe raad, net werd er een beetje lacherig gedaan over 1.500 technische vragen, en dat is in ieder geval niet mijn ding. Want je verspilt ontzettend veel tijd met hele kleine details. En de wethouder vindt dat vaak schitterend want als de discussie plaatsvindt over details dan gaat de hoofdlijn gaat gewoon door. Dus ik zou zeggen, zeker als nieuwe raad, negentien mensen nemen afscheid, dat betekent dat er volgens mij eenentwintig bij komen, zeker in de eerste tijd: concentreer je op hoofdlijnen want dan heb je invloed. Tot slot wil ik gewoon een aantal mensen nog even bedanken en dan met

20 name ook van mijn eigen fractie. We hebben de afgelopen jaren goed samengewerkt, Elske en ik, zitten ongeveer even lang in de politiek dus je kent elkaar ook heel goed. Maar ook een Pieter, en in de bijdrage van de voorzitter werd het plan van de nieuwe binnenstad genoemd, en ik was inderdaad formeel daarvan de indiener maar het plan, en dat weet Daaf ook, komt in belangrijke mate uit de koker van onze raadsopvolger, van Marcel. Dus ook hij hartstikke bedankt, en Pieter, en ik wens de nieuwe fractie onder leiding van Teuni heel veel wijsheid en let op Ad van der Linde, die komt uit Den Haag, woonde nog niet eens zo lang in het buitengebied van Deventer. Die man die stort zich met liefde op de politiek, en één ding, en dat wil ik u niet onthouden, wat hij vorige week tegen me zei of die week daarvoor: de politiek is toch wel heel anders dan een militair bedrijf. Hij zegt: een militair gaat nooit op weg zonder instructies, en als A niet lukt dan weet hij, en de discussies in onze fractie die gaan nog weleens een beetje zigzag, en dat zal hij moeten leren maar daar heb ik gewoon alle vertrouwen in. De laatste die ik ook wil bedanken is onze wethouder Frits. Want ik voel me er zelf verantwoordelijk voor, natuurlijk samen met Elske, dat we hem in 2014 een heel ingewikkeld weekend bezorgd hebben. Wij deden toen een beroep op hem, of hij deze kant op wilde komen.

Alle argumenten hadden we, het is de goede kant van de IJssel en dat soort dingen, en uiteindelijk wilde Frits wel, alleen toen moest hij zijn vrouw nog even overtuigen. En dat heeft ook nog wel ongeveer 24 uur geduurd. Maar Frits, wij zijn, we nemen nu nog geen afscheid van jou maar we zijn er heel trots op dat jij je in de afgelopen tijd hebt willen inzetten voor deze mooie gemeente. Ik wens de nieuwe raad heel veel succes en mijn betrokkenheid zal zeker blijven, zeker bij het CDA, en daar wil ik me blijvend voor inzetten. Dank u wel. De voorzitter: Koen, ga je gang. De heer Boswinkel: Ik krijg nu ontzettend de neiging, voorzitter, om mijn visie op het adagium van Thorbecke te geven, maar ik zal me gedragen. Voorzitter, dank. Voorzitter, de allereerste keer dat ik een stap zetten in deze raadszaal, en dat was toen nog voor de verbouwing, toen zat ik nog op de middelbare school. En ik moest voor het vak maatschappijwetenschappen van mevrouw Hamstra een politieke markt bijwonen, zo heette de raadstafels toen nog, en we moesten daar een verslag over schrijven. En ik weet nog dat ik op die publieke tribune zag en dat ik dat debat zo bezig zag en dat ik dacht: wow. Als ik ooit daar mag zitten, de standpunten verdedigen, het debat aangaan, dan ben ik vast heel gelukkig. Nee. Dat dacht ik helemaal niet. De eerlijkheid gebiedt mij te zeggen dat ik er niet zo heel veel aan vond.

En dit is ook echt waar, dat kon je ook zien aan de documentnaam dat ik aan dat verslag heb gegeven want dat verslag heette: dat politieke markt-gezeur. Voorzitter, ik kon er niet verder naast zitten dan dat. Want het is allesbehalve gezeur waar de gemeenteraad zich mee bezighoudt. Dit instituut doet ertoe. Voorzitter, ik ga nu niet als raadslid dat afzwaait allerlei lessons learned spuien, dat kan de nieuwe raad veel beter zelf uitvinden. Het enige wat ik erover wil zeggen is het volgende: onderdeel van dat ik het gezeur vond, is de serieusheid waarmee de avond gepaard ging. En ik kan het niet laten om daar het volgende over te zeggen: neem het ambt serieus, neem de inhoud serieus en neem de inwoners serieus, maar neem jezelf en elkaar niet al te serieus. Maak lol en straal dat uit. Dat maakt het leuker voor jezelf en voor de mensen die het willen volgen. De zestienjarige Koen is je dankbaar. Voorzitter, het was te gek om de afgelopen tien jaar, Lida memoreerde al aan mijn carrièreopbouw binnen GroenLinks, waarvan vier jaar als opvolgend raadslid en vier jaar als gemeenteraadslid Deventer proberen wat mooier te maken. De Deventer politiek is door de jaren heen een belangrijke spil in mijn leven geweest. En dan kan je maar beter een betrokken en scherpe fractie hebben. Voorzitter, die had ik. Halla, dank voor je goede gesprekken en de scherpe feedback.

Anne, dank voor de fijne wandelingen en vele uren sparren over onze inzet op kunst en cultuur. Lida, je liet het net weer zien, de baken van geborgenheid en warmte waar ik altijd op terug kan vallen. Je weet hoe blij ik daarmee ben, dank je wel. En Tjeerd, dank voor je vertrouwen en de band die we hebben. We hadden meestal aan een half woord voldoende en dat koester ik. Een hele goede vriend en eigenlijk een beetje mijn politieke mentor zat de afgelopen vier jaar niet in de fractie maar zat in het college als wethouder, en ik ben zo intens trots op hem. Carlo, dank je wel. Ik verheug me op de vele voorstellingen, musea en concerten die we nog gaan bezoeken. Voorzitter, ik koester daarnaast de vriendschappen die ik al had en heb gekregen ondanks en dankzij de gemeenteraad. Bas, Roderic, Stefan en ik zullen je scherp houden bij Go Ahead Eagles en in de kroeg. Ook dank aan de andere collega’s in de

21 gemeenteraad. We hebben lol gehad, we hebben elkaar bestreden, maar de sfeer was praktisch altijd ontspannen en respectvol. Dat is geen vanzelfsprekendheid. Dat doen we in Deventer goed. Speciaal woord van dank aan de collega’s die net als ik kunst en cultuur in hun portefeuille hadden, of Harold, er incidenteel iets mee deden. Hennie, Bert, Anke, Jan, Harold, Bas, Roderic, Daaf, Bram, Henk, Elske, Ahmet, Eric van DeventerNU, Erik van Deventer Sociaal, Kitty, Thijs en Henrike, het was een turbulent dossier en we hebben ons er doorheen geslagen. Ik kijk terug op mooie samenwerkingen. Tot slot, voorzitter, dank aan het college, de griffie, de ambtenaren, en u. En uiteraard een dank je wel voor mijn vriendin, mijn familie en vrienden als ik weer eens in mijn mopper- dan wel blijheidsmodus zat en jullie dat aanhoorden. Voorzitter, ik ga het missen. Ik ga de verongelijkte blikken missen die we onderling uitwisselden als een collega of wethouder weer eens iets geks zei. Ik ga het per ongeluk starten van de livestream met iPad op vol volume missen terwijl je in de raadszaal aanwezig bent. En ik ga zelfs, en we zagen het nu ook geloof ik alweer een paar keer gebeuren, het gekloot met die pasjes missen. Voorzitter, wat ik bovenal ga missen is de adrenaline om een eigen voorstel te verdedigen. De spanning of deze het gaat halen, en de ontlading als het dan daadwerkelijk lukt.

Ik wens de collega’s die doorgaan en de nieuwe raadsleden die morgen aantreden onwijs veel succes en vooral plezier toe. Ik ga van jullie genieten. Simpelweg omdat hetgeen waar jullie je mee bezig gaan houden allesbehalve gezeur is. Dank u wel. De voorzitter: Wie nog? Ja, Gerry, ga je gang. Mevrouw Stegeman: Dank burgemeester, dank Jan Schuring voor de mooie woorden straks, en dank aan alle collega’s in de raad, de uitgebreide D66-fractie, college, griffie en ook aan alle mensen thuis met wie ik zo veel gesproken heb. Het was een eer om de gemeente te mogen vertegenwoordigen. Het gaf ook een, het geeft ook een verantwoordelijkheid, want hoe bereik je samen het beste voor Deventer en hoe draag je daar zelf persoonlijk het beste aan bij? Want zoals het gezegde is: alleen ga je sneller, samen kom je verder. Ja, voor mij was de politiek wel een beetje een late roeping. Vanuit mijn werk bij Saxion was ik vaak betrokken bij werk in de buurt en in de stad en in de dorpen, zo kende ik bijvoorbeeld mevrouw Sijbring en mevrouw Grijzen. En toen mijn werk veranderde had ik toch de behoefte om iets voor Deventer te blijven doen, en zo raakte ik betrokken bij D66. Gedurende de laatste vier jaar is de wereld heel erg veranderd. COVID, de Oekraïne, digitalisering, we hebben het er al over gehad. Dat werd heel cruciaal. En vrede en veiligheid werden weer hot issues, helaas.

Maar ook duurzaamheid, en onafhankelijkheid, dat waren weer belangrijkere waarden. Dat vraagt om vertrouwen in elkaar. Binnen de raad, maar ook daarbuiten, want de raad zit niet op een eiland. We zien toch dat de afstand van de burger tot de raad en tot het bestuur in het algemeen groter werd. Dat is iets waar we in de toekomst ook veel aandacht aan moeten geven. Enerzijds zie je de mondige burger die hiernaartoe komt en zijn woord kan doen en zijn gelijk weet, zijn belang weet te dienen en zijn gelijk weet te behalen. Anderzijds zie je mensen die de boot dreigen te missen, dan wel het maakt me niet uit. Dat, ja, dat is zorgelijk. En al heb ik niet, of besloten niet door te gaan in de raad, ik blijf er natuurlijk als kritische en betrokken burger wel volgen, en ik probeer mijn steentje bij te dragen om het gesprek hierover te blijven aangaan. En ook vanuit mijn werk als projectleider en onderzoeker bij het lectoraat Weerbare Democratie wil ik aan dat burgerschap, wereldburgerschap, blijven werken met jonge mensen hier maar ook elders in de wereld, want we zitten niet op een eiland, dat hebben we nu wel weer gezien. Terug naar de raad. Hoewel we eigenlijk, als ik nou terugkijk van wat vind ik nou belangrijk dat er gerealiseerd is, nou, er zijn een aantal dingen al genoemd. Maar wat ik ook eigenlijk heel specifiek wil noemen is de huisvesting van het vmbo en het vso.

Deels is dat, heeft dat wel tijd gekost, en de andere was in een … Achter de schermen is heel veel gebeurd maar was het in een vloek en een zucht gedaan. En dat geeft ook wel aan dat we soms als raad, ja, dat we ook die 20/80-regel hebben hè, we maken ons soms heel erg druk over kleine dingetjes en andere dingen die, dat doen we gewoon wel goed samen. Onze jongeren en onze samenleving verdienen ook die aandacht van goede huisvesting. Daarnaast waren voor mij jeugd en sport belangrijke thema’s in het sociaal domein. En vooral bij de jeugd, als voorbeeld, merken we dat er qua aansturing en de rol van de gemeente nog wel wat te winnen valt. Want hoe goed dat Deventer het ook doet, ja, we weten ook dat het in de jeugd niet allemaal even goed gaat. Daarom hebben we, en daar had de burgemeester het ook al over, hebben we ook bijvoorbeeld dat initiatiefvoorstel ingediend omdat we meer grip willen hebben op regionale samenwerking, niet

22 alleen voor jeugd. Maar ik denk dat het vooral ook over begrip gaat en niet alleen over grip. Dus dat vind ik belangrijk. Ik wil vooral de collega’s bedanken in het sociaal domein, we zaten er eigenlijk altijd met hetzelfde doel in en niet altijd op dezelfde manier, maar het werkte zo wel. Heel constructief. En ook aan de mensen in het fietsdomein, noem ik het maar. En ook dank aan Otto, dank voor je steun. Ja, heel veel mensen zeggen van ja, maar al die mensen die altijd thuis zitten, nou, Otto zit echt niet thuis, die vergadert nog meer dan ik. Maar het was dan wel fijn om na die tijd dan samen daarover de week, of de week door te nemen. Ik wens de nieuwe raad en de nieuwe fractie heel veel élan en ook heel veel focus, voor een nog fijner Deventer. Dank u wel. De voorzitter: Wie zou nog het woord willen voeren? Ja, Harold, ga je gang. De heer Rietman: Ja voorzitter, vier jaar geleden had ik ook een afscheid voorbereid met een hele lange brief, en toen dacht ik van: die avond duurt heel lang, en toen was er een soort van Battumse Revue-achtige sfeer, weet ik nog wel. Erik Stegink had daar zo’n groot aandeel in, en ook Marcel Elferink, dat was toen ontzettend gezellig, dus ik heb het nu iets korter gehouden. En ik wil eigenlijk vooral twee dingen zeggen. Per fractie … Kijk, de raadsleden die hier zitten en het is ook eerder gezegd, is een continuïteit is heel belangrijk.

En juist die mensen, ik wil ze even benoemen, Jaap en Rob die afgelopen periode hebben, toch wat minder zichtbaar hebben bijgedragen, en ook onze voorzitter die af en toe links en rechts bijspringt, zorgt voor continuïteit. Dus continuïteit zit er niet alleen in de raadsleden maar ook in de mensen die eromheen zitten, ik wil die toch even extra bedanken. En als laatste wil ik ook vooral het thuisfront bedanken, want toen Jan, ik denk ik december 2020 belde, mijn leven wel iets anders eruitzag dan drie jaar daarvoor, toen had ik ook een klein kindje en toen in 20… Nou, toen Judith zwanger en moest ik de keuze maken: een zwangere vrouw thuis met een klein kind, een volledige baan, en dan toch die verantwoordelijkheid pakken om hier als raadslid Deventer heel klein beetje beter te maken, en dat wil ik ook benadrukken dat het heel belangrijk is dat hier in de raad twintigers, dertigers, veertigers, vijftigers en zestigers allemaal aanwezig zijn, in diverse … Zeventigers, tachtigers, ik weet niet of we die hebben. Maar laat ze alsjeblieft hier ook de ruimte pakken, want de diversiteit die in deze gemeente aanwezig is en in deze raad zal ervoor zorgen dat je betere besluitvorming hebt. En dan zal ik misschien, als ik wat ouder ben, de technische vragen eerder inleveren en zal ik minder klagen, maar ik heb ze wel gesteld, dank je wel. De voorzitter: Henrike, ga je gang.

Mevrouw Nijman-Visscher: Ja, voorzitter, dank u wel. Voorzitter, ja, ik draai ook al wat langer mee dan alleen de periode in de raad, ben al jaren ook opvolger geweest en toen ik begon was ik inderdaad een twintiger en zeiden mensen tegen mij: nou, die raad, die politiek, dat zou ik niet kunnen. En toen dacht ik: zou ik niet kunnen, je kan het ook … Je mag het leren. En het allermooiste van deze jaren hier in het stadhuis vind ik dat ik zo ontzettend veel heb mogen leren. Van jullie allemaal. En van de stad, ik heb de stad van een andere kant mogen leren kennen, en ik heb jullie mogen leren kennen als raadsleden, de griffie, de wethouders. Maar ik heb jullie vooral ook mogen leren kennen als persoon dus ik ben ook vooral heel veel mensenkennis wijzer geworden, en daar wil ik jullie super voor bedanken. En als ik dan bedenk wat we hebben mogen doen, wat we hebben mogen bereiken, ja, dan kan ik eigenlijk alleen maar in de we-vorm spreken want in mijn eentje, ja, kom ik er niet. Ik ben maar één van de 37. En dat heb ik me altijd gerealiseerd, en ik ben jullie ook enorm dankbaar voor de sfeer die er altijd is geweest in deze raad, dat mijn stem net zo telt als die van ieder ander. En ik weet ook dat ik het niet alleen hoef te doen, inderdaad het thuisfront wat achter je staat, een fractie die achter je staat, met fractievolgers die met dezelfde passie werken als ik.

Maar ik weet me ook geroepen door een drive en ik heb jullie de afgelopen jaren niet vaak met Bijbelteksten om de oren geslagen, maar ik heb mijn rechtenbijbel bij mij en er staan een paar hele mooie teksten in over recht. En ze staan hierin zelfs gearceerd dus ik hoef hem maar open te laten vallen en dan is die helemaal geel. Maar mijn drive zit hem in Micha 6: de Heer heeft jullie al verteld wat hij van jullie verlangt. Hij heeft bekend gemaakt wat goed is. Hij vraagt alleen dit: wees eerlijk, rechtvaardig en trouw, en denk niet alleen aan jezelf maar leef dicht bij God. En voor mij betekent dat dat op het moment dat ik dicht bij God leef, dat mijn blik opengaat naar de mensen om me heen. En dat dat is waarvoor ik het mag doen. En dat ik ook dus nooit in de

23 raad het voor mezelf hoef te doen, het gaat er niet om welk resultaat ik haal. Ik ben zo ongelooflijk trots op hoe wij als raad in staat zijn om over onze politieke schaduw heen te springen, en met name de woordvoerders in het sociaal domein ben ik bijzonder dankbaar, ja, dat wij dat echt voor de jeugd hebben kunnen doen. Daar zit mijn passie, daar klopt mijn hart, en ik ben trots dat we dat hebben mogen doen. En over twee weken bij leven en welzijn en zo God het wil mag ik beëdigd worden als opvolger en ga ik in elk geval voor dat stukje, ja, toch echt mijn hart laten kloppen. Of ik alles in persoon kan doen, dat zeker niet, daarvoor weet ik ook dat politiek is tijdelijk, wij zijn allemaal passanten in deze wereld en het is ook goed dat een volgende groep daarmee verdergaat. Maar passie is iets, dat raak je niet kwijt. Het spijt me, daarin bent u nog niet van mij af. En zal ik blijven doen op de plekken waar ik sta om recht te doen daar waar recht gedaan mag worden. En ik doe dat graag met jullie samen, dus heel erg bedankt en ik zie uit naar een volgende goede periode. En ik wens ook de nieuwe raadsleden vooral dat toe, dat je met elkaar een stuk recht mag maken wat in Deventer nog recht te maken is. Dank jullie wel. De voorzitter: Bas, ga je gang.

De heer Van Swigchem: Is ook geen wonder, want ik … De periode dat ik hier heb gezeten heb ik niet één keer hier hoeven staan of één keer achter de … De laatste keren wel daar gezeten, dus dit is voor mij allemaal nieuw. En ik neem nu afscheid. Ik heb dit ook niet voorbereid want ik dacht ach, zo veel, dat duurt allemaal zo lang. Maar ik hoor toch al die mensen die afscheid nemen met, en dan denk ik ja, waarom zou ik dat nou niet doen? Want ik heb hier ook die laatste twee jaar en die twee jaar daarvoor die periode, ook ontzettend veel mogen leren. Toch, soms dacht ik wel van waarom gaan we niet per onderwerp kiezen voor welke partij je bent? Dus soms, in welke partij je zit, dat maakt het soms wat makkelijker. Misschien is dat wat nieuws voor jullie, voor de nieuwe raad een idee. Want ja, er zitten zo veel mooie dingen bij de een, en bij de ander, en het is echt wel zoeken naar de juiste in de beslissing die je zelf dan wil nemen en waar je je goed bij voelt enzovoort. Het meest indrukwekkend is het bomen over bomen, dat is echt dramatisch in deze zaal, want daar komen we met zijn allen bijna niet uit. En het gevolg is dat die of blijft staan of weggaat, ja, dat is nou eenmaal zo.

Maar ik wil je, wil jullie toch wel erop wijzen dat ondanks alle hele goede bedoelingen daarin, het soms ook goed is om nog eens even wat verder te kijken als het moment, en dus het moment van de toekomst, daar hebben we het al vaak genoeg over maar een boom is toch nog steeds wel iets wat, daar kun je nog wel wat mee doen. Maar ik laat het graag aan de nieuwe raad. Ik vind het ontzettend fijn dat onze fractie een hele nieuwe, of een aantal hele jonge mensen hebben, want ik … Koen die zei het net al, van al die leeftijden zonder iemand te discrimineren, ik vind dat geweldig dat wij als ouderen ook dit toch weer over mogen geven aan de jongeren. En die hadden wij in onze fractie niet zo heel veel, we hebben er nu in ieder geval twee hele mooie jonge honden in zitten zo meteen, en ik denk dat dat hartstikke mooi is voor ook voor onze fractie. Ik dank iedereen, ik ga jullie niet allemaal hier bedanken, iedereen hier in de zaal, iedereen die geholpen heeft overal, en ik dank mijn fractie voor twee mooie jaren. En jullie komen me maar wel op een andere manier weer ergens tegen. Dank je wel. De voorzitter: Wie kan ik nog het woord geven? Harm. De heer Korendijk: Ja, dank voorzitter. Omdat er al heel veel mensen bedankt zijn wou ik nog wel even speciaal het raadsvoetbalteam bedanken. Ja, dat zijn er te veel om op te noemen, maar we zijn wel succesvol geweest.

Nou ja, Roderic heeft een paar keer voor gezorgd dat we zelfs de krant gehaald hebben, dus … Over Roderic gesproken, ongeveer tien jaar geleden zij hij eens tegen mij: hé, wil je eens een keer meekijken met de fractie? En tien jaar later nemen we beide afscheid. Ongewild, maar ja, dat is nou eenmaal democratie. De VVD en lokale politiek hebben een grote rol gespeeld in mijn volwassen leven. Ik ben bestuurskunde door gaan studeren, ik heb een goede baan gekregen bij de gemeente Apeldoorn, ik heb mijn vriendin leren kennen. Niet per se door de politiek, maar we delen wel samen passie voor politiek. En ik heb eigenlijk bovenal veel plezier gehad. Met name plezier in de fractie maar ook in de raad. Graag was ik doorgegaan, ik zei het net al. De kiezer heeft alleen anders besloten. Mede doordat ik niet geloof in een God, maar wel geloof dat je zelf verantwoordelijk bent voor het maken van je eigen leven, ga ik gewoon nu andere dingen doen. Ik ga mezelf waarschijnlijk storten op de blockchain,

24 werd ook al net genoemd. En in de digitale, of in de handel in digitale kunst, NFT’s en crypto. Na tien jaar bijna al mijn vrije tijd te hebben gestoken in de publieke zaak met veel plezier, ga ik nu dus echt geld verdienen. Ik blijf immers wel een VVD’er. Nog speciale dank nog aan mijn fractie maar uiteraard aan iedereen en wie weet tot ooit. De voorzitter: Wie nog? Ja? Roderic. De heer Rosenkamp: Ja, dank je wel voorzitter. En ja, u zit waarschijnlijk ook met een schuin oog op de klok te kijken want u bent toe aan een borrel maar ik ook. Dus ik zal proberen een klein beetje op te schieten. We hebben de campagnetijd hadden wij eigenlijk als running gag ingezet op twaalf zetels, want we hadden twaalf kiesbare kandidaten. Wij hadden er zeven, met kunst- en vliegwerk, dus ik had om als good luck charm had ik vijf sigaren gekocht voor de uitslagenavond, want we wisten één ding zeker: die twaalf gaan we wel halen. Nou, helaas helaas, die kiezer die heeft natuurlijk altijd gelijk, behalve twee weken geleden in Deventer helaas. Dus ik heb mijn vijf sigaren nog in mijn binnenzak zitten, helaas. En dat betekent voor mij ook een einde aan 12,5 jaar politiek. In 2009 begonnen als fractiesecretaris bij de VVD, en in 2010 werd ik opvolger, tweede opvolger. En uiteindelijk in 2016 in de raad gekomen en dat heb ik met ongelooflijk veel plezier gedaan.

Ik ken het klappen van de zweep zowel in de coalitie als in de oppositie, en dat is voor PvdA misschien wel heel louter om dat ook eens een tijdje te gaan doen. Ik heb raadsleden zien komen en gaan, ook van raadsleden echt afscheid moeten nemen. Nou ja, Peter staat ons allemaal bij, Ankie, en ook iemand als Henk Scharp, ja, ik denk er nog veel aan. En we hebben ook in die 12,5 jaar hebben we heel veel bereikt, het plein hierachter is een voorbeeld daarvan. En er was iets met een filmtheater aan de IJssel, we hebben een nieuwe bibliotheek uit de grond gestampt, dit prachtige stadhuiscomplex hebben we gebouwd, er is kortom in die 12,5 jaar heel veel gebeurd en dan vergeet ik misschien nog wel het allerbelangrijkste en dat is de transitie op sociaal domein, mevrouw Nijman. Raadsleden zien komen en gaan, wethouders zien komen en gaan, vooral die van D66. Zelf ben ik toch wat op de dossiers Werkmakelaar-Oost, Vogeleiland, met Tjeerd en ook met Bert veel lol gehad om de bomen en niet alleen lol maar daar zat uiteraard ook een serieuze ondertoon in. En het meest trots, en eigenlijk heeft iedereen daar al de hele avond aan gerefereerd, dat is toch ondanks alle verschillen is gewoon de lol die we met elkaar hebben. In onze fractie, elke kus op de kop van Daaf, dat was een goed begin, voor een avond waarin we leuk overleg hadden maar vooral ook heel erg veel plezier met elkaar hadden.

En dat geldt eigenlijk ook voor ons allemaal, gehinderd door corona was het af en toe wat lastig in het digitale tijdperk, maar ja, die naborrel hier die heeft, doet eigenlijk altijd heel erg veel goed. Ja, en eigenlijk toch wel het meest exemplarisch, Harm refereerde er ook al aan, aan die lol, ja, dat is toch het zaalvoetbalraadsteam dat we met elkaar hebben waarin ongelooflijk veel passie en plezier, zijn er gigantische resultaten geboekt. Ik breng graag in memorie, voorzitter, dat wij drie keer op rij Overijssels kampioen zijn geworden. En dat ligt niet alleen aan het feit dat de enige andere deelnemende gemeente uit Overijssel, Enschede, een nog slechter team op de been heeft kunnen brengen dan Deventer. Ik hoop dan ook dat het raadsteam, dat is denk ik bij Appie Ahmet in hele goede handen, dat dat een vervolg gaat krijgen ook de komende vier jaar. Mochten jullie een beroep op mij willen doen, dan verzinnen we vast wel een slinkse manier waarop ik toch speelgerechtigd ben. En ja, gewoon exemplarisch voor een ongelooflijk leuke tijd, dank jullie allemaal heel hartelijk daarvoor. De griffie, de bodes, niet te vergeten de dames en de heer van de catering, jij ook Ron, dank je wel voor je voorzitterschap niet te vergeten. Ja, en dan zit ik eigenlijk alleen nog met die vijf sigaren die ik heb.

Dus ik wou er in ieder geval één overhandigen aan, voor de winnaars allemaal één, dus voor Gemeentebelang, dan kijk ik automatisch naar Liesbeth maar ik moet eigenlijk natuurlijk naar Eric kijken. Voor Gemeentebelang natuurlijk één en voor GroenLinks natuurlijk één, voor het CDA niet te vergeten, hartstikke knap gedaan, en voor onze vrienden van de SP die na volgende week ook in de raad weer zitten ook een sigaar. En dan heb ik ook nog een aansteker, het is vloeken in de kerk natuurlijk, een sigaar moet je niet aansteken met een aansteker maar met een ingewikkeld houtje is het geloof ik, maar symbolisch geef ik die aan mijn grote kompaan Bas, die moet maar een beetje het liberale vuurtje brandende houden. En de allerlaatste sigaar die is voor iedereen die vanavond afscheid neemt. Het is natuurlijk in sommige gevallen een zelfverkozen afscheid, in andere gevallen een gedwongen afscheid. Maar eigenlijk, als je de dingen goed overdenkt is dit zo vervelend nog niet. Je krijgt zeeën van tijd terug, en als je gezegend bent zoals ik met een geweldige vrouw en lieve kinderen en goede vrienden en

25 heel veel mooie hobby’s, ja, dan hoeven we ons geen moment te vervelen. Dus deze symbolisch voor iedereen die vanavond afscheid neemt. Dank jullie allen hartelijk voor een onvergetelijk avontuur. De voorzitter: Wie wil nog het woord voeren? Laten we het hierbij? Ja, zeker weten? We schorsen even voor mevrouw Baher. Maar even voor de check: Baran, jij … Wil jij het woord nog voeren? Nee. Oké, uitstekend. Anderen ook niet, behalve Halla dan nog? Dan mag jij afsluiten, Halla. Mevrouw Baher: Ja. Goedenavond. Er was, het was een advies toch, kort en krachtig? Suggestie, ja, dat was het. Voorzitter, dan weet je al twee jaar dat je gaat stoppen en dan heb je nog steeds niks voorbereid. Want ik dacht altijd: eerst de inhoud en als het moment daar is dan denk ik er wel over na. Voorzitter, vier jaar terug ben ik gekozen. Ik wil die kiezers enorm bedanken, want ik ben niet de typische GroenLinkser. Ik ging bij GroenLinks omdat ik de mensen aardig vond. En inmiddels ook wel het groene gedeelte enorm waardeer. Ja, dat kan ook niet anders als woordvoerder op het ruimtelijk domein. Ja. Voorzitter, waarom stop ik? Ik heb al heel veel speculaties gehoord. U refereerde er kort aan, Tjeerd ook al. Ik vond het heel erg lastig. Lastig om in het huis van de democratie me beperkt te voelen. En dat maakte dat ik twee jaar terug even de knoop heb doorgehakt voor mezelf: ik stop.

En ook omdat ik als Afghaanse politiek vluchteling de democratische rechtsstaat enorm waardeer. Jullie weten niet wat voor goed jullie hier in Nederland, wij hier in Nederland hebben. En hoe je dat invult, ik heb dan de enge benadering altijd gehanteerd, juist omdat ik altijd bang was om de democratische rechtsstaat te ondermijnen. Ik moet even water pakken merk ik. Daar zit wat in, dank je wel Alex. Ja, dan dacht je dat je opgelucht was. Voorzitter, ik wil allereerst de collega’s binnen het ruimtelijk domein bedanken. Vier jaar terug zei ik tegen Tjeerd: maakt me niet uit wat ik krijg, als ik maar in een domein zit zonder vrouwen. Inmiddels vind ik de vrouwen ontzettend aardig en heeft het wel goed uitgewerkt binnen het ruimtelijk domein, vooral mannen, lekker hard op de inhoud, zacht op de persoon. Het is altijd zo geweest. Met name VVD en Deventer Belang wil ik bedanken in de personen van Bert Kleine Schaars en Harm. Want ik heb enorm veel genoten van de discussies met jullie, de debatten. En jullie hebben het ook nooit GroenLinks of mij persoonlijk aangerekend. Maakte niet uit wat ik zei, wat ik deed, nieuwe ronde, nieuwe kansen. Voorzitter, ik wil ook mijn ouders bedanken. Want ze zijn nu op vakantie dus ze kijken gelukkig niet, ik heb ze beloofd om niks in het Afghaans wat slecht is te zeggen.

Nee, ik wil ze enorm bedanken, omdat zij, ja, het gen, het kritische gen heb ik van hen geërfd. In iedere generatie sterft er iemand binnen mijn familie omdat we naar eer en geweten willen handelen ten koste van onszelf. Dat was mijn opa daarvoor, binnen de generatie van mijn ouders de broers van mijn moeder, en ik vind het altijd schattig dat mijn ouders in het begin van hun huwelijk in het verzet hebben gezeten. En ja, ook al zou ik anders willen zijn, ik kan het gewoon niet. Dan de rest van de collega’s, heel erg bedankt voor het meedenken, het samenwerken, en al het goeds dat ik van jullie heb geleerd. Een aantal van u refereerde er al aan: alleen ga je heel erg snel maar samen kom je veel verder. Als ik binnen de coalitie geen gehoor vond wist ik de oppositie altijd te vinden. Best wel vaak met succes. Ja, de griffie, het kloppend hart binnen dit huis noem ik het maar. Jullie ontzettend bedankt voor alle wijze raad, advies, en hulp en steun. Dan, ja, de ambtenaren. Die ik echt wel in het begin van mijn periode echt heb vermeden. Voor mij telde alleen de politiek verantwoordelijken, de stukken, en de ambtenaren dat waren maar gewoon namen. Totdat ik er niet omheen kon, en merkte dat het echt wel, dat ik wat milder werd als ik de ambtenaren kende en ook dat ik het enorm waardeerde wat zij te vertellen hadden.

Voorzitter, eens even kijken hoor, want ik heb niks voorbereid natuurlijk, dus dan ga je in je hoofd alle rijtjes af wie je allemaal wil bedanken. De bodes werden net genoemd, de dames en heren van de catering die er altijd zijn. Ja, dan kom ik toch bij de fractie hè. Jullie enorm bedankt, en in het bijzonder Tjeerd. Want ik weet dat ik niet de allermakkelijkste was binnen de fractie, misschien de meest vrijzinnige. Bedankt dat ik jou altijd kon bellen met geniale VVD-ideeën, alleen Tjeerd weet wat het is. En ik mis, ik ga straks zeker je appjes missen op de woensdag van Halla, wat vindt GroenLinks ergens van? Want dan wist Tjeerd het meestal niet. Dank je wel voor je vertrouwen. En alles wat ik van jou heb geleerd. En heel erg bedankt dat je mij heel vaak vrij hebt gelaten. De windverkenning, de RES, allerlei grote onderwerpen. Verduurzaming van maatschappelijk vastgoed, zoek maar een weg, stippel een route uit, en we zien het wel. En de fractie, bedankt dat jullie meestal volgden. Jullie hadden denk ik weinig keus als het al in het raadssysteem vast werd gelegd. En tot slot, voorzitter, ik denk dat ik dan naar het college ga. Jullie

26 bedankt, en speciaal de wethouder die over de eikenprocessierups ging. Want we hebben heel vaak discussies gevoerd, we hebben het echt heel erg inhoudelijk hard gespeeld, maar ik wist altijd dat jij het dualisme heel hoog had. En de rest waarschijnlijk ook maar ik heb minder vaak met u gewerkt. En van Frits wist ik zeker: Frits weet dat het niet om wantrouwen gaat, maar om een zorg die ik heb. Ik wil, ja, de onderste steen boven hebben, ik wil het zelf begrijpen, en dan pas kan ik ermee instemmen. Voorzitter, u bedankt voor alles, en de nieuwe raad wens ik heel veel wijsheid toe. Maak er iets van, dank jullie wel. De voorzitter: Wat een prachtige woorden. Dank jullie wel daarvoor, en heel mooi om te zien hoe we zo’n avond als deze met elkaar afsluiten op een manier die past bij de gemeenteraad van Deventer vind ik, met heel veel respect maar ook heel veel waardering, oprechte waardering, voor elkaar. Dwars door de grenzen van de politieke partijen heen. Ik heb dat enorm gewaardeerd, we zeiden het net nog tegen elkaar, de griffier en ik, van wat is dat toch belangrijk, dat je dat op deze manier met elkaar kan doen. Nee, maar dat is echt voor het welslagen van dit huis van groot belang, dus heel veel dank voor jullie inzet. Voor degenen die gaan vertrekken: dank voor jullie bijdragen vanavond. En er is nog een borrel, want dat hoort bij deze raad.

SLUITING De voorzitter: Dus ik sluit de raadsvergadering, het ga jullie goed, en tot morgenavond voor velen van jullie.