2021-413 Raadsvoorstel Bomenbeleidsplan 2021-2030

RAADSVOORSTEL Onderwerp

Bomenbeleidsplan 2021 - 2030

Agendapunt Voorstelnummer Team

2021-000413 DEV-PRO

Portef.houder BenW-besluit d.d.:

Weth. Rorink 13 april 2021

Voorstel 1. In te stemmen met het bomenbeleidsplan 2021 - 2030. Kern van het raadsvoorstel De gemeente Deventer heeft een groot aantal bomen binnen haar gemeentegrenzen. Een inschatting laat zien dat het gaat om circa 220.000 bomen, waarvan ongeveer 70.000 in onze lanen en straten. We hanteren voor ons bomenbeleid als uitgangspunt het bomenbeleidsplan 2007 - 2017. Dit bomenbeleidsplan uit 2007 is geevalueerd en geactualiseerd. We constateren dat een groot aantal van de onderwerpen uit dit plan nog steeds actueel is en opgenomen is in onze werkwijze. Dit fundament is belangrijk. We zien dat een aantal maatschappelijke ontwikkelingen en thema's zoals droogte, hittestress, beeldvorming, biodiversiteit en waarde van bomen nog niet goed verankerd waren in het geldende bomenbeleidsplan. Vandaar dat hierbij wordt stilgestaan en de richting voor de komende jaren wordt bepaald. Ook wordt er een relatie gelegd met het nieuwe programmaplan klimaatadaptie. Met deze actualisatie is het nieuwe plan 2021 - 2030 weer toekomstbestendig en kan het als kader gebruikt worden tot 2030. Het gaat hierbij om een plan in het kader van de omgevingsvisie. Beoogd resultaat Een actueel en toekomstbestendig bomenbeleidsplan waarin meetbare afspraken zijn rondom boomveiligheid, kap van bomen, droogte, hittestress, biodiversiteit, beleving en communicatie.

Dit bomenbeleidsplan dient als belangrijk afwegingskader voor ons bestuur en onze bewoners, bedrijven, beheerders, Het Groenbedrijf en projectleiders hoe we omgaan met onze bomen in onze gemeente. Kader       

Bomenbeleidsplan 2007 - 2017 Visie Leefomgeving Zorgplicht Verordening Fysieke Leefomgeving en APV Wet Natuurbeheer Programmaplan Klimaatadaptatie Omgevingsvisie.

Argumenten ten behoeve van de raad Het vigerende bomenbeleidsplan 2007 - 2017 heeft tot op heden prima gefunctioneerd en ook de methode laanboomverjonging. Het geeft in hoofdlijnen richtlijnen hoe om te gaan met bescherming, aanplant en kap van bomen en inbedding van de zorgplicht. Het technische gedeelte is grotendeels nog actueel. We hebben gekozen voor een nieuw plan waarbij we wel blijven kijken naar het fundament uit 2007 - 2017. Punten zijn bijvoorbeeld het invoeren van strategisch bomenbeheer, hoe om te gaan met aanplant en beschermen van bomen en als laatste voorwaarden verbonden aan laanboomverjonging. Nieuwe inzichten voortkomend uit bovenstaande punten zijn verwerkt in het nieuwe plan.

/2 Voor het onderdeel kap hebben we de voor- en nadelen van methodes op een rij gezet en conclusies getrokken. Het gaat hierbij om het onderscheid tussen laanboomverjonging als methode of het kappen van 1 of 2 bomen uit een laan of straat. 1 op 1 vervanging Voordelen:  Er is draagvlak voor in de publieke opinie. Nadelen:  Door individuele bomen uit rijen te verwijderen veranderen de situaties rondom overblijvende bomen. Bijvoorbeeld meer lichtval op de stam (Bij beuken resulteert dit in zonnebrand gevaar> afsterven boom, essentaksterfte waarbij essen elkaar besmetten), windbelasting veranderd (met grote kans op windworp tot gevolg)  Het verleggen van kabels en leidingen is niet mogelijk. Hierdoor is er grote kans op te beperkte ondergrondse groeiruimte van de boom;  Het uitvoeren van groeiplaatsverbetering is niet mogelijk zonder schade aan het wortelgestel van overblijvende bomen.

Hierdoor is er een grote kans op nieuwe invalspoorten voor schimmels waardoor de kwaliteit van bomen nog harder achteruitgaat;  Ambitie om nieuwe bomen voldoende ruimte mee te geven om 80 jaar oud te worden is niet te realiseren  Jonge bomen leggen het af tegen oudere exemplaren door concurrentie om licht en water;  Laanstructuren of segmenten zijn veelal van uniforme leeftijdsopbouw, uitval in een laan van individuele exemplaren is dan ook een voorbode voor achteruitgang van het gehele segment; 1 op 1 is dan ook een langdurig, terugkerend, niet efficiënte werkwijze Huidige Laanboomverjonging Voordelen:  Door segmenten uit lanen te verwijderen veranderen de situaties alleen rondom de overblijvende bomen op de kopse kanten. Bijvoorbeeld meer lichtval op de stam (zonnebrand gevaar> afsterven boom), windbelasting veranderd (windworp tot gevolg), dit is beter beheersbaar;  Het verleggen van kabels en leidingen wordt mogelijk.

Hierdoor optimalisatie van de groeiruimte voor de nieuwe bomen;  Het uitvoeren van groeiplaatsverbetering is goed mogelijk, de ambitie van het verkrijgen van minimaal 80 jaar oude bomen is haalbaar;  Jonge aanplant krijgt een goede slagingskans door voldoende licht, water en optimaal ingerichte groeiplaats;  Er kan gestructureerd een plan worden gemaakt voor het vergroten van biodiversiteit in zowel bomenassortiment als berminrichting;  Efficiënt uit kunnen voeren van beheer (bomen watergeven, snoeien enz). Nadelen:  Percentage van 40% slecht (dus 60% goed) is soms reden tot discussie met inwoners In deze actualisatie is het percentage waarop overgegaan wordt tot laanboomverjonging nu gesteld op 50%. Dit is op basis van ervaringen van afgelopen jaren waaruit eigenlijk blijkt dat we pas bij 50% overgaan tot daadwerkelijk programmeren van een laanboom verjoningsproject. We sparen zoveel mogelijk bomen die in het kader van flora en fauna (vleernuizen) waardevol zijn, mits dit niet ten koste gaat van de veiligheid.

/3 We kappen vooral als daar op basis van veiligheid aanleiding voor is. Belangrijk is hierbij wel aan te geven dat er in de afweging tussen grijs (wegen,paden, schade door wortelopdruk) dusdanige situaties kunnen ontstaan dat kap noodzakelijk is. Daarnaast hebben we er voor gekozen om een aantal maatschappelijke thema's te verankeren in ons bomenbeleid (droogte, biodiversiteit, plagen en ziektes, communicatie) en we zien alleen voordelen door deze thema's beter op te nemen. Ketenpartners/ participatie Rondom bomen en boombeleid is veel te doen. De bomenstichting is nauw betrokken bij de inhoud van dit document en heeft middels bijgevoegde brief haar inbreng geleverd. We hebben hierover al verder doorgesproken en acties uitgezet. Daarnaast is de inhoud besproken met Het Groenbedrijf. Tenslotte zijn de ontwikkelingen die we zien vanuit gesprekken en meldingen rondom bomen verwerkt. Dat geldt ook voor de presentatie die gehouden is in het Forum d.d. 17 februari 2021 door een aantal inwoners van Deventer. Financiële consequenties Wat we zien is dat door de ontwikkelingen rondom plagen, maar ook door effecten van verdroging en het feit dat er fors meer bomen doodgaan de kosten nogal oplopen. In de voorgaande jaren is er in de bestekken uitgegaan van ca. 200-300 bomen die op jaarbasis gekapt moeten worden. Een groot deel hiervan wordt herplant.

Echter is uit de recente BoomVeiligheidsControle gebleken dat er 500 bomen gekapt moeten worden, en een groot deel hiervan ook weer herplant moet gaan worden. Voor het kappen per boom op basis van de kapvolumes van afgelopen jaren is een bedrag van €500,-- per boom (kappen, frezen, grondverbetering) realistisch. Voor herplant is een gemiddelde prijs van €900,-tot €1000,-- een redelijke richtprijs (inkoop, planten, nazorg). Uitgaande van 200 bomen kappen en 150 herplant komt dit op een prijs circa €245.000,-- voor 2021. We verwachten dat deze verhoogde sterfte de aankomende jaren doorzet met het daarbij behorende kostenplaatje. Dit zal betrokken worden bij de brede afwegingen in het kader van de voorjaarsnota. Betrokkenheid van de raad In het kader van kap van bomen (Rielerenk en Douwelerkolk, populier op De Worp, kaplinten, kap bomen in broedseizoen ivm veiligheid) en de situatie rondom de eikenprocessierups bent u via raadsmedelingen geinformeerd over ons beleid, maar ook over de ontwikkelingen die we zien. In een aantal van deze mededelingen is ook aangekondigd dat we graag in gesprek gaan over het bomenbeleid. Het nieuwe voorliggende bomenbeleidsplan 2021 - 2030 is daarvoor een goede basis.

Burgemeester en wethouders van de gemeente Deventer, de secretaris, de burgemeester,

M.A. Kossen

R.C. König