2021-264 Nota zienswijzen Afvalstoffenverordening gemeente Deventer

Nota zienswijzen Afvalstoffenverordening en Uitvoeringsbesluit afvalstoffenverordening gemeente Deventer Inleiding Van dinsdag 12 oktober 2021 tot en met maandag 22 november 2021 lagen de ontwerpAfvalstoffenverordening en het ontwerp -Uitvoeringsbesluit afvalstoffenverordening gemeente Deventer voor inspraak ter inzage. Op 11 november heeft MailDB een zienswijze ingediend over de voorgenomen wijziging van de verordening, waardoor de Ja sticker voor ongeadresseerd reclamedrukwerk wordt geïntroduceerd. Op 2 november heeft All-in Verspreidingen een zienswijze ingediend. Hieronder treft u een samenvatting van de zienswijzen aan, gevolgd door een inhoudelijke reactie en conclusie. Zienswijze MailDB Het bedrijf MailDB mist in de voorbereiding van de Afvalstoffenverordening enkele onderwerpen en legt wat vragen voor. Samengevat gaat het om de volgende punten: 1. In de toelichting op de concept Afvalstoffenverordening geeft de gemeente op geen enkele wijze aan hoe zij burgers die wel folders wensen te ontvangen tegemoet zal komen. Een communicatieplan die met de bovenstaande groep burgers rekening houdt, ontbreekt. Er is een grote groep van burgers die een groot belang heeft bij folders of deze zeer op prijs stelt. 2.

MailDB ziet een gezamenlijk belang met de gemeente om burgers meer informatie geven over de milieuaspecten, hoe te recyclen en alternatieven promoten voor ongeadresseerde reclamefolders. Waarom is niet gekozen voor het opnieuw gezamenlijk promoten van het bestaande NEE|NEE en NEE|JA sticker systeem? 3. Het digitaal lezen van reclamefolders is nog niet erg populair, slechts een beperkte groep lijkt dit een goed alternatief te vinden. Geselecteerde, geadresseerde reclamefolders daarentegen is wel voor een grote groep een geschikt alternatief, dat meer gepromoot kan worden. Voor burgers die nog geen sticker hebben, maar wel zouden willen hebben, zou het voornamelijk helpen als de stickers makkelijker te verkrijgen zouden zijn. MailDB vraagt zich af of bij de beleidsvoorbereiding wel rekening is gehouden met het bovenstaande. 4. De idee dat door een JA-sticker te introduceren de burgers deze niet of in beperkte mate gaat plakken, blijkt niet uit het onafhankelijk onderzoek van Milieu Centraal. Waarom gaat de gemeente dan toch door? MailDB constateert, voor zover zij toegang heeft tot de stukken, dat belangrijke vragen bij de ambtelijke voorbereiding niet zijn gesteld of niet zijn beantwoord.

Het is dan ook voor verspreiders en (lokale) adverteerders onduidelijk wanneer de gemeente de JA-sticker een succes zal vinden: • Bij welk percentage geplakte stickers is het College/Raad tevreden? • Hoeveel kilo papier zal reëel worden bespaard in de gemeente (30 kilo is landelijk gemiddeld per huishouden)? • Welke rendement verwacht de gemeente te behalen door de invoering van de JA-sticker (ambtelijke voorbereiding en handhaving achteraf)? • Is er onderzoek gedaan naar de mogelijkheden van een publiekscampagne samen met MailDB om de NEE|NEE en NEE|JA sticker onder de aandacht te brengen van de burgers? • Zijn de burgers goed voorgelicht over recyclen van papier? Folder papier wordt in de praktijk 7 keer hergebruikt voor folders, daarna is de vezel geschikt voor gipsplaat in de bouw. Misschien is het mogelijk om deze vragen alsnog te betrekken bij de besluitvorming? 5. Is bij de voorbereiding van de JA-sticker / Opt-in ook stil gestaan bij andere gevolgen? Ervaring leert dat met de introductie van de JA-sticker een groot aantal jongeren hun baantje verliezen; Door een ontstane versnelling tot invoering lijkt het alsof de gemeente geen acht heeft geslagen op essentiële vragen en de belangen van het lokale bedrijfsleven. Ook de positie van het lokale weekblad/huis-aan-huisblad wordt onder druk gezet. 6.

Drie maanden overgangstermijn tussen definitieve besluitvorming en inwerkingtreding. Deze drie maanden zijn voor de verspreidorganisatie en adverteerders van groot belang. In deze drie maanden worden de laatste reeds voorbereide stappen verder genomen.

7. Het introduceren van een Ja-sticker is veel omvattender en ingrijpender dan aan de burgers een brief sturen en op social media zetten dat op x-datum ‘het systeem van ongeadresseerde folders’ omgaat. Reactie 1. Contrair aan wat wordt gesteld is er een communicatieplan welke juist is afgestemd met MailDB. Sinds 25 mei hebben diverse overleggen plaatsgevonden tussen MailDB en de gemeente om in de maand december de inwoners en ondernemers te informeren over de komst van de Ja-sticker. In het grondstoffenplan 2020 – 2024 is bronscheiding het uitgangspunt waarbij staat dat huishoudens zoveel mogelijk OPK (oud papier en karton) gescheiden houden van het restafval. Maar de hoeveelheid OPK-afval kan bovendien worden terug gedrongen door mensen bewust te laten kiezen voor digitaal drukwerk (reclamefolders, magazines, kranten etc.). In de nieuwe situatie blijven alle opties voor ondernemers om reclame te maken open en worden papieren (reclame)folders niet verboden. 2. Er is niet gekozen voor het opnieuw gezamenlijk promoten van het bestaande systeem omdat de gemeenteraad Deventer heeft gekozen voor de invoering van de Ja-sticker. Veel reclamefolders komen ongelezen bij het papierafval. Deze folders zijn onnodig gedrukt en verspreid en worden dus ook weer onnodig ingezameld via het oud papier.

Landelijk onderzoek heeft uitgewezen dat bij het huidige beleid gemiddeld 33 folders per week op de deurmat vallen bij huishoudens die geen ‘Nee/Ja’- of ‘Nee/Nee’-sticker op de brievenbus hebben. Dit komt overeen met circa 34 kilo reclamedrukwerk per jaar. 50% van deze folders wordt ongelezen weggegooid en komt dus direct bij het afval. Hoewel de productie van afval niet altijd kan worden voorkomen, past het niet in een duurzame economie om onnodig afval te produceren. Dat is verspilling van grondstoffen (ook al wordt dit in het geval van reclamefolders gerecycled), hulpstoffen en energie. 3. Er is rekening gehouden met de beleidsvoorbereiding. MailDB gaat naar alle inwoners die reclamefolders ontvangen een Ja-sticker sturen en bovendien worden displays bij winkels geplaatst. Daarnaast is de Ja-sticker af te halen op het gemeentehuis. Vooruitlopend op de invoering van de Ja-sticker wijst de gemeente Deventer haar inwoners op de mogelijkheid om reclamefolders voortaan digitaal op bijvoorbeeld hun smartphone of tablet te ontvangen. Hiervoor kunnen mensen zich aanmelden via www.reclamefolder.nl. Mensen hebben daarnaast nog de mogelijkheid om onderscheid te maken tussen de folders die ze wel of juist niet door de brievenbus willen ontvangen via de website www.kiesjefolders.nl.

Wanneer mensen op deze site aanvinken dat zij reclame van het betreffende bedrijf op de deurmat willen ontvangen, zal dit als geadresseerd drukwerk bij hen in de brievenbus komen. Veel ondernemers communiceren al met hun klanten via digitale nieuwsbrieven of met behulp van sociale media zoals Facebook of Instagram. Daarnaast wordt er steeds meer gebruik gemaakt van digitale reclamefolders. Het voordeel van digitale communicatie is dat ondernemers hun klanten snel en doelgericht kunnen bereiken via smartphone, tablet of pc. 4. De besluitvorming heeft plaatsgevonden. De Gemeente Deventer maakt haar inwoners met de Jasticker en het ‘omgekeerde brievenbus beleid’ bewust van de mogelijkheid om bij te dragen aan de vermindering van papierverspilling en de verbetering van het klimaat. In de toekomst zal blijken hoeveel kilo papier wordt bespaard en hoeveel Ja-stickers zijn geplakt. In de gemeente Deventer vindt monitoring plaats van kwaliteit en hoeveelheid per grondstofstroom. De hoeveelheid en kwaliteit van OPK wordt nauwlettend in de gaten gehouden. 5. Er is geen sprake van een versnelling. De motie m.b.t. de Ja-sticker is op 30 oktober 2019 aangenomen. Daarna is de motie meegenomen in het nieuwe Grondstoffenplan en het uitvoeringsprogramma. Daarnaast kan worden opgemerkt dat gelet op de huidige arbeidsmarkt er

voldoende alternatieven aanwezig zijn voor jongeren om aan een alternatief baantje te kunnen komen. Ten aanzien van het lokale bedrijfsleven het volgende: Uit onderzoeken blijkt dat de angst dat winkeliers inkomsten mislopen ongegrond is. Volgens onderzoek staat driekwart van de consumenten die op dit moment geen papieren folders ontvangt open voor aanbiedingen. Zij vinden deze op websites van winkels, in online folders, via apps en in huis-aan-huisbladen. Uit het onderzoek blijkt ook dat mensen die wel papieren folders ontvangen daarnaast nog online naar aanbiedingen zoeken. Bedrijven hoeven niet bang te zijn dat de Ja-sticker minder klanten oplevert. Online folders lijken veelal even effectief als papieren folders. Daarnaast is het zo dat bedrijven door de Ja- sticker kosten kunnen besparen. Er zullen voorlopig nog papieren folders worden gelezen, maar met de Ja-sticker alleen door mensen die dit echt willen en echt iets met de folders doen. De verspilling aan papier, die gaat er uit. Dat kan voor de retailer een kostenvoordeel opleveren. 6. Sinds 25 mei zijn er gesprekken met MailDB, derhalve is er sprake van een voorbereidingstermijn van 6 maanden. Uit de rechtszaak over het opt-in-systeem in Amsterdam blijkt dat er sprake moet zijn van een redelijke overgangstermijn. De branche moet kunnen anticiperen op de gewijzigde situatie.

Het Hof keek hierbij naar het eerste moment waarop bleek dat binnen (een deel van) de gemeenteraad de wens bestond om een Ja sticker in te voeren en de datum waarop het opt-insysteem in werking trad. 30 oktober 2019 is de motie vreemd GroenLinks over de invoering aangenomen. Het voorstel is verwerkt in het concept-Grondstoffen Plan dat aan de raad is aangeboden op 5 december 2019. Het concept Grondstoffen Plan is op 5 en 26 februari 2020 beeldvormend besproken en op 13 mei oordeelsvormend besproken. Op 27 mei 2020 is het als debatstuk geagendeerd voor de raadsvergadering. Op 27 mei 2020 is de gemeenteraad akkoord gegaan met het Grondstoffenplan 2020-2024 en op 11 november 2020 met het Uitvoeringsprogramma maatregelen grondstoffenplan 2020-2024. Inmiddels is er twee jaar gepasseerd sinds de eerste keer dat dit onderwerp bestuurlijk is besproken. Hiermee is voldoende tijd in acht genomen voor een overgangstermijn, zoals de rechterlijke uitspraak voorschrijft. 7. Voor het antwoord wordt verwezen naar het antwoord bij vraag 1. Zienswijze All-inn verspreidingen B.V. De zienswijze van het bedrijf All-inn Verspreidingen toont zeer sterke gelijkenis met de zienswijze van MailDB. Er worden geen andere punten naar voren gebracht of andere vragen gesteld. Er wordt dan ook verwezen naar bovenstaande antwoorden.

Conclusie: geen wijziging De zienswijze geeft geen aanleiding de Afvalstoffenverordening gemeente Deventer te wijzigen.