2021-1321 Raadsvoorstel RES-1.0

RAADSVOORSTEL Onderwerp

RES 1.0 vaststelling college/raad

Agendapunt Voorstelnummer Team

2021-001321 DEV-BLD

Portef.houder BenW-besluit d.d.:

Weth. Verhaar 1 juni 2021

Voorstel 1. De RES 1.0, ‘Samen naar een opgewekt Overijssel’ vast te stellen; 2. Het Hoofdlijnenakkoord in te trekken. Kern van het raadsvoorstel Op 18 december 2019 heeft de gemeenteraad een positief besluit genomen over de Startnota RES West-Overijssel. Hierin is het proces vastgelegd voor deelname aan de Regionale Energiestrategie West-Overijssel. Op 14 april 2020 heeft het college ingestemd met de Deventer bijdrage van 212 GWh aan het concept RES bod van West Overijssel. Op 23 september 2020 heeft de Raad wensen en bedenkingen op de concept-RES kenbaar gemaakt. Op 28 apri 2021 is door de raad het Hoofdlijnenakkoord RES 1.0 vastgesteld. De RES 1.0 heeft het karakter van een beleidsdocument dat, in samenhang met eerder vastgestelde gemeentelijke en provinciale beleidsdocumenten, richtinggevend is voor de verdere ontwikkeling van de energiestrategie. De RES 1.0 is tot stand gekomen op basis van de Handreiking 1.1 voor de RES van het Nationaal Programma Regionale Energiestrategieën (NPRES) en de verwerking van de aangenomen moties en amendementen bij het Hoofdlijnenakkoord (voorjaar 2021) en bij de conceptRES (najaar 2020). Een overzicht van alle aangenomen moties en amendementen van de 11 gemeenten en de provincie en de wijze waarop die zijn verwerkt in de RES 1.0, is als bijlage opgenomen.

Naar het oordeel van het College zijn de moties en amendementen van Deventer voldoende verwerkt. De RES 1.0 is geldig voor de periode 1 juli 2021 tot 1 juli 2023 en zal daarna worden opgevolgd door de RES 2.0. De RES 1.0 van West Overijssel is het hoofddocument van de regionale energiestrategie. Daarnaast zijn 5 zogenaamde Bouwstenen als bijlagen opgenomen. Het hoofddocument RES 1.0 wordt vastgesteld en de bouwstenen geven informatie en toelichting op de verschillende thema's maar worden als zodanig niet vastgesteld. De bouwstenen worden gezien als achtergrondinformatie en hulpmiddel bij de verdere uitwerking van de regionale energiestrategie. In de kern bestaat de RES 1.0 uit zes doelstellingen en zes afspraken. Deze worden in de RES uitgebreid beschreven in tekstblokken en in de diverse hoofdstukken voorzien van een onderbouwing. Samengevat komt het neer op het volgende: Het zijn doelstellingen over:  De hoogte van het RES bod en de verdeling tussen zon- en windenergie;  De zoekgebieden voor zon en/of wind op kaart (dit geldt niet voor Deventer);  Het optimaliseren van ruimtelijke kwaliteit bij opwek;  Beperken van maatschappelijke kosten;  Gebiedsgerichte en grensontkennende participatie;  Minimaal 50% Lokaal Eigenaarschap.

/2 En afspraken over:  Versterken subregionale samenwerking;  Regionale participatie;  Aan de slag met groengas, geothermie, lokale waterstof, aquathermie en de duurzaamheidsladder toepassen in de regionale structuur warmte;  Verkenning naar regionale Milieu Effect Rapportage;  Doorontwikkeling RES- organisatie en financiering;  Samenwerking aan een lobby op betaalbaarheid en governance in relatie tot warmte en zon op dak. Met de vaststelling van het Hoofddocument RES 1.0 West-Overijssel is dit het vastgestelde document voor de RES en komt daarbij het besluit van het Hoofdlijnenakkoord te vervallen. Door de verwerking van de aangenomen moties en amendementen hebben de volksvertegenwoordigende organen aan de voorkant invloed uitgeoefend op de definitieve versie van de RES 1.0. In de bijlagen bij de RES wordt in de verschillende bouwstenen verdiepende informatie geboden voor de uitwerking van de doelstellingen van de RES 1.0. De bouwstenen bouwen voort op de concept RES West Overijssel van juni 2020. De informatie is door werkgroepen van ambtenaren, netwerkbedrijven, lokale energie-initiatieven en maatschappelijke organisaties op veel punten aangevuld en verrijkt. De bouwstenen worden als zodanig niet vastgesteld als beleidsnota’s maar zijn wel belangrijke hulpmiddelen voor de uitvoering van de RES.

Het hoofdlijnenakkoord is besproken en heeft na bespreking en met het aannemen van moties en amendementen geleid tot de RES 1.0 Als bijlage is het Overzicht moties en amendementen opgenomen. Deze adviezen zijn verwerkt in het Hoofddocument RES 1.0. De moties en amendementen hebben tot diverse aanpassingen in de RES 1.0 geleid. Hierbij zijn de vier op 31 maart 2021 in Deventer aangenomen moties naar wens verwerkt. Door in te stemmen met bijgevoegd RES 1.0 wordt vastgelegd dat binnen de gemeente, de provincie en de waterschappen de uitvoeringsinstrumenten in het ruimtelijk beleid in overeenstemming worden gebracht met de doelstellingen en afspraken in de RES 1.0. Op de onderwerpen waarop nog nadere uitwerking plaats dient te vinden naar de RES 2.0 zullen deze aanpassingen mogelijk pas later aan de orde zijn. Uitgangspunt is dat in ieder geval gestreefd wordt om uiterlijk in 2025 de vergunningen voor duurzame opwek elektriciteit te verlenen die voldoen aan het regionale bod. Iedere bestuurlijk partner kiest hierin een eigen traject al dan niet in samenwerking in (sub-)regionaal verband. Beoogd resultaat Vaststelling RES 1.0 als resultaat van het gezamenlijke bod van West-Overijssel en als start van het proces naar een RES 2.0.

Hiermee wordt invulling gegeven aan de regionale opgave van de concrete doelstelling in het Klimaatakkoord ten aanzien van de realisatie van duurzame opwek van electriciteit en warmte voor 2030. Kader       

Klimaatakkoord Omgevingsvisie Deventer (2019) Concept RES bod gemeente Deventer (2020) Energieplan Deventer (2020) Nota uitgangspunten zonneparken (2019) Windverkenning (2020, voorgenomen collegebesluit) Hoofdlijnenakkoord RES (maart 2021)

/3 Argumenten ten behoeve van de raad Argumenten voor:  De RES 1.0 sluit aan bij eerdere besluitvorming rondom de energietransitie in de gemeente Deventer, zoals het Energieplan Deventer en het concept RES bod van Deventer.  Het is een verplichting vanuit het Nationaal Programma RES aan provincies, gemeenten en waterschappen om aan te sluiten bij een regio. Deventer valt daarbij in de Regio West Overijssel.  In de startnota RES West-Overijssel is door raden, staten en bestuur vastgesteld dat de bestuurlijke partners voor 1 juli 2021 komen tot een RES 1.0 West-Overijssel.  De vaststelling van de RES 1.0 betekent voor de gemeenteraad dat zij hiermee een uitspraak doen over het totaal van het regionaal bod voor duurzame opwek van elektriciteit én het gemeentelijk aandeel in dit bod. Omdat voor Deventer de onderverdeling in techniek, zon op land, zon op dak en wind indicatief is, is er volop de mogelijkheid om in de doorontwikkeling naar de RES 2.0 tot een aangepaste verdeling te komen.  Er is bij de RES een aantal duidelijke randvoorwaarden geformuleerd voor de realisatie van de RES West-Overijssel. Deze voorwaarden hebben betrekking op het netwerk, de SDE, wet- en regelgeving en bestuurlijke verantwoordelijkheid van de RES-partners.

Argumenten tegen:  Idealiter had Deventer zogenoemde zoekgebieden voor wind en zon op land vastgesteld op het moment van oordelen en besluiten over de RES 1.-0. Deze uiterst gevoelige projecten/besluiten vragen echter een gedegen en goed uitgevoerde raadpleging en besluitvormingsproces, waardoor Deventer de aanwijzing van zoekgebieden in een later stadium zal vaststellen. Ketenpartners/ participatie De samenwerking op regionaal niveau zorgt voor een sterkere relatie en samenwerking in de energieopgave tussen de provincie Overijssel, de gemeenten, de waterschappen en de netbeheerders in West-Overijssel. De bestuurlijke partners in de RES West-Overijssel zijn hierin geadviseerd door de netwerkbedrijven Enexis, Coteq en Rendo. De RES 1.0 is naast de concept-RES en het Hoofdlijnenakkoord zelf gebaseerd op de bij de conceptRES en het Hoofdlijnenakkoord aangenomen moties en amendementen. Deze zijn voorzien van een gezamenlijke reflectie van de RES partners en in de bijlage opgenomen. Bij het opstellen van de RES 1.0 werken de gemeenten, provincie en waterschappen samen met maatschappelijke partners, waaronder vertegenwoordigers van het bedrijfsleven, woningcorporaties, natuur- en milieuorganisaties, land- en tuinbouworganisatie, lokale energie-initiatieven, vertegenwoordigers van jongeren(organisaties) etc. Deze zijn bijeengebracht in een adviesgroep RES West-Overijssel.

Daarnaast zijn tevens de terreinbeherende organisaties zoals Staatsbosbeheer, Overijssels Particulier Grondbezit, IJssellandschap, Landschap Overijssel en Natuurmonumenten betrokken. De adviesgroep RES heeft separaat een advies opgesteld over het Hoofdlijnenakkoord. Dit advies is tevens meegenomen bij het opstellen van de RES 1.0 Separaat zijn brieven gestuurd aan de volksvertegenwoordigende organen van LTO Noord en Landschap Overijssel. Eerder al is de Wegwijzer van de groene organisaties toegestuurd. Ook deze zijn afgewogen bij de RES 1.0. Conform de startnota is in de totstandkoming van de RES 1.0 gekozen voor een proces van representatieve participatie, wat onder andere tot uitdrukking is gebracht in de bestuurlijke werkconferenties en adviezen van de adviesgroep. De participatie van inwoners en andere belanghebbenden, vindt primair plaats op lokaal niveau. In de RES 1.0 wordt voorgesteld deze werkwijze naar de RES 2.0 voort te zetten. In Deventer is de participatie vomgegeven via het participatieplan dat is opgesteld op basis van een motie van uw raad. Het participatieplan is ook aan u voorgelegd. Het uitgevoerde participatietraject

/4 bestond uit een peiling onder het Digipanel en daarnaast de dialoog in meerdere gespreksrondes met verschillende doelgroepen. Daaronder: bewoners op persoonlijke titel uit 10 kernen/wijken, jongeren, vertegenwoordigers uit van het DEP en vertegenwoordigers van onze maatschappelijke partners. De resultaten van dit participatietraject is op 22 april 2021 met uw raad gedeeld. Financiële consequenties De vaststelling van de RES 1.0 heeft geen directe financiële gevolgen voor de gemeenten, provincie en waterschappen. In het nader op te stellen uitvoeringsprogramma kan dit mogelijk wel aan de orde zijn. Dit uitvoeringsprogramma zal t.z.t. maar uiterlijk vóór 1 januari 2022 ter besluitvorming worden voorgelegd aan het College van B&W., Hierin zal tevens de informatie m.b.t. de structurele financiering van het NPRES en de afzonderlijke RES’ en worden meegenomen. Betrokkenheid van de raad  De raad heeft de startnotitie, concept-RES en het Hoofdlijnenakkoord RES vastgesteld en bij alle behandelingen moties en amendementen ingediend.  De raad was betrokken bij het opstellen van het participatieplan RES 1.0.  De raad is vertegenwoordigd in de werkgroep RSAB als adviesorgaan van het bestuurlijk overleg RES West-Overijssel.

Burgemeester en wethouders van de gemeente Deventer, de secretaris, de burgemeester,

M.A. Kossen

R.C. König